1. Samuel 26 — Mızrak Başucundaydı, Elini Uzatmadı

Bu Metin Nasıl Hazırlandı?

Bu çalışma, Türk edebiyatının edebi üslup zenginliğini yansıtan hibrit bir yapay zeka modeli desteğiyle taslaklandırılmış; teolojik doğruluk, bağlamsal derinlik ve editoryal içerik kontrolü Veritas Liberat ekibi tarafından gerçekleştirilerek gerekli düzeltmeler yapılmış ve yayına hazırlanmıştır. Veritas Liberat ekibi hataları ayıklar, teolojik kavramları doğrular, metnin ruhunu işler ve son sözü söyler. Ölçüyü de Veritas Liberat ekibi belirlemez: Ölçüyü Kutsal Kitap belirler. "Yapay zeka bizim için sadece zengin bir çırak, insan ise metne ruhunu veren ustadır."

Kutsal Kitap Türkçe Çevirisinden okuyun

GİRİŞ

Bazı sınavlar insanın hayatına bir kez gelmez. Aynı soru başka bir yerde, başka kişilerle, başka ayrıntılarla yeniden önüne çıkar. Davut daha önce En-Gedi’de Saul’un canını bağışlamıştı. Saul ağlamış, Davut’un kendisinden daha doğru davrandığını kabul etmiş ve onun kral olacağını söylemişti. Fakat şimdi Zifliler yeniden Saul’a gider ve Davut’un saklandığı yeri bildirir (1. Samuel 26:1). Saul da üç bin seçkin askerle bir kez daha Davut’un peşine düşer (1. Samuel 26:2).

Bu tekrarın kendisi bile ağırdır. Bir insan size haksızlık ettiğinde onu bir kez bağışlamak zordur; aynı insan benzer biçimde yeniden peşinize düştüğünde önceki merhametinizi aptallık gibi görmeye başlayabilirsiniz. “Geçen sefer elimi uzatmadım, ne değişti?” sorusu insanın içine yerleşebilir. 1. Samuel 26 tam bu yerde Davut’un karakterini yeniden sınar.

Üstelik Saul’un peşine yeniden düşmesi, 24. bölümdeki gözyaşlarını ve güzel sözlerini daha acı bir ışık altında gösterir. O gün söylediği her şeyin sahte olduğunu kanıtlayamayız; insan gerçekten sarsılıp yine eski yoluna dönebilir. Fakat sözlerin kalıcılığı davranışla sınanır. Davut’un önündeki mesele artık yalnız “Saul pişman görünüyor mu?” değildir. Geçmişteki davranışların oluşturduğu gerçek tehlikeyi de hesaba katmak zorundadır. Kutsal Kitap burada duygulanma ile değişimi aynı şey saymaz.

Fakat sahne 24. bölümün kopyası değildir. Orada Saul, Davut’un saklandığı mağaraya farkında olmadan girmişti. Burada Davut, Saul’un ordugâhını gözetliyor ve gece bilinçli olarak içine giriyor. Yanında Abişay var. Saul uyuyor; mızrağı başucunda yere saplanmış, askerleri çevresinde yatıyor (1. Samuel 26:7). Her şey tek darbeye uygun görünür.

İşte bölümün sorusu burada belirginleşir: Bir fırsat ikinci kez önünüze geldiyse, bu kez gerçekten Tanrı’nın izni midir? Yoksa aynı yanlış sonuca götürebilecek şartlar ikinci kez de “uygun” görünebilir mi? Davut bu gece yalnız Saul’un canıyla değil, kendi geleceğine nasıl ulaşacağıyla da yüzleşir.

01 — METNİ ANLAYIN

Aynı Sınav, Bu Kez Bilinçli Bir Adımla

Ziflilerin ihbarıyla başlayan bölüm, Davut’un artık yalnız kaçan biri olmadığını gösterir. Saul’un geldiğini öğrenince gözcüler gönderir ve onun gerçekten orada olduğunu doğrular (1. Samuel 26:3–4). Sonra Saul’un yattığı yeri ve ordu komutanı Abner’in konumunu görür (1. Samuel 26:5). Davut düşünmeden düşman kampına dalmıyor; durumu gözlüyor, bilgi topluyor ve ardından gece oraya girmeye karar veriyor.

Yanındakilere “Benimle kim gelecek?” diye sorduğunda Abişay öne çıkar (1. Samuel 26:6). Bu ayrıntı önemlidir; çünkü birazdan Davut yalnız kendi öfkesini değil, yanındaki sadık adamın çok makul görünen teklifini de durduracaktır. İnsan bazen yanlış bir karara tek başına sürüklenmez. Kendisine bağlı, cesur ve iyi niyetli biri de “Tam zamanı” diyebilir.

Saul ordunun ortasında uyur. Mızrağı başucundadır. Daha önce bu mızrak Davut’a ve Yonatan’a doğru fırlatılmıştı; Saul’un elinde ölüm tehdidinin görünür işareti hâline gelmiştir. Şimdi aynı mızrak Saul’un yanında savunmasız durur. Abişay bunu Tanrı’nın verdiği fırsat olarak yorumlar: Saul’u tek darbede yere çivileyebileceğini, ikinci darbeye gerek kalmayacağını söyler (1. Samuel 26:8).

Abişay’in yorumu anlaşılmaz değildir. Saul haksız yere Davut’u öldürmeye çalışmaktadır. Davut Tanrı tarafından gelecekteki kral olarak seçilmiştir. Ordu uyumaktadır. Üstelik anlatı biraz sonra bu derin uykunun RAB’den geldiğini söyleyecektir (1. Samuel 26:12). Şartların hepsi bir araya geldiğinde “Tanrı düşmanını eline verdi” demek çok kolaydır.

Ama Davut yine de bu sonucu çıkarmaz. İşte bölümün güçlü taraflarından biri budur. Tanrı’nın bir kapıyı açması, o kapıdan aklımıza gelen her biçimde geçmemiz gerektiği anlamına gelmez. RAB orduya derin uyku vermiş olabilir; fakat Davut bunun Saul’u öldürme izni olduğu sonucuna varmıyor. Şartlar yorum ister, ama RAB’bin karakteri ve daha önce açıkça bildirdiği sınırlar şartlardan daha ağırdır.

24. ve 26. bölümlerin birbirine çok benzediği açıktır. Bu benzerlik yüzünden bazı araştırmacılar iki anlatının aynı olayla ilgili farklı aktarım yollarını koruyor olabileceğini düşünür; başkaları ise iki ayrı olayı anlatı içindeki bilinçli tekrar olarak okur. Metin bu tartışmayı çözmek için açıklama yapmaz. Elimizdeki kitabın akışında iki sahne ayrı ayrı yer alır ve ikinci sahne, Davut’un aynı sınırı bir kez daha koruduğunu özellikle gösterir. Bu nedenle yorumun ağırlığını çözülemeyen geçmişe değil, metnin bugünkü biçimde ne söylediğine vermek daha sağlamdır.

İki sahne arasındaki farklar da önemlidir. Mağarada Davut’un adamları fırsatı yorumlamış, burada Abişay doğrudan darbeyi kendisinin vurmasını teklif etmiştir. Orada Davut Saul’un giysisinden parça kesmiş ve sonra vicdanı sızlamıştı; burada Saul’un bedenine hiç dokunmadan mızrakla testiyi alır. Orada Saul tesadüfen Davut’un saklandığı yere girmişti; burada Davut gece kendi isteğiyle tehlikenin içine iner. Aynı ahlaki sınır, daha bilinçli ve daha tehlikeli bir ortamda yeniden korunur. Tekrar, anlatıyı yormak yerine Davut’un seçiminin tesadüf olmadığını daha belirgin hâle getirir.

Abişay’ın teklifinde başka bir sınav daha vardır. Davut “Ben vurmayacağım ama sen vur” diyerek sorumluluğu başkasına devredebilirdi. Böylece ellerini görünüşte temiz tutup istediği sonuca ulaşması mümkündü. Fakat bunu yapmaz. Yanlış bir işi başkasına yaptırmak, insanı o işin sorumluluğundan kurtarmaz. Davut yalnız kendi elini değil, kendi adına hareket etmeye hazır adamın elini de durdurur. Önderlik bazen çevrenizdeki insanların sizin çıkarınız için yapmaya hazır olduğu yanlışı reddetmek demektir.

Mızrak Başucunda, Hüküm RAB’bin Elinde

Davut Abişay’a Saul’u öldürmemesini söyler. Gerekçesi yine aynıdır: RAB’bin meshettiği kişiye el uzatıp suçsuz kalamayacağını düşünür (1. Samuel 26:9). Buradaki “meshedilmiş” sözü, Saul’un Tanrı tarafından kral olarak göreve ayrılmış olduğunu hatırlatır. Fakat bu, Saul’un davranışlarının doğru olduğu veya eleştirilemeyeceği anlamına gelmez. Davut biraz sonra Saul’un kendisini haksız yere avladığını açıkça söyleyecektir.

Bu ayrım çok önemlidir. Davut, Saul’un görevini tanıdığı için onun kötülüğünü inkâr etmiyor; Saul’un kötülüğünü gördüğü için de kendi eliyle onu öldürme hakkını üzerine almıyor. Saygı ile sessizlik aynı şey değildir. Hesap sormak ile öç almak da aynı şey değildir. Davut’un yolu, hem gerçeği söylemesine hem de sınırı aşmamasına izin verir.

Davut ardından üç olasılık sayar: RAB Saul’u vurabilir, doğal ölüm vakti gelebilir ya da savaşta ölebilir (1. Samuel 26:10). Davut Saul’un nasıl öleceğini bilmiyor. Bildiği şey, bu sonu kendi eliyle getirmek zorunda olmadığıdır. Gelecek RAB’bin elindeyse, Davut’un görevi Tanrı’nın yerine geçmek değil, kendisine verilen sınır içinde kalmaktır.

Bu kez Saul’un giysisinden parça kesmez. Başucundaki mızrağı ve su testisini alır, sonra Abişay’la birlikte ordugâhtan çıkar (1. Samuel 26:11–12). Mızrak, Saul’u öldürmek için kullanılabilecek silahtan Saul’un canının gerçekten Davut’un elinde olduğunun kanıtına dönüşür. Davut ölüm aracını eline alır ama ölüm üretmez.

Mızrağın bölüm boyunca öne çıkması tesadüf gibi görünmez. Saul’un elindeki güç çoğu kez bu silahla görünür olmuştu. Davut’a fırlattı, Yonatan’a fırlattı; şimdi ise mızrak kendi başucundan alınmıştır. Saul kraldır ama kendi mızrağını bile koruyamaz. Davut ise onu ele geçirir ama sahip olduğu üstünlüğü cinayete çevirmeyi reddeder. Gerçek güç yalnız bir şeyi yapabilmek değil, yapabilecek durumda olduğunuz hâlde yanlış olanı yapmamaktır.

Mızrak aynı zamanda Saul’un krallığının ne kadar kırılgan hâle geldiğini gösterir. Üç bin seçkin asker, deneyimli komutan Abner ve kralın hemen yanında duran silah görünüşte büyük güvenlik sağlar. Fakat RAB derin uyku verdiğinde bu güvenlik halkası hiçbir şey yapamaz. Buna karşılık Davut’un yanında yalnız Abişay vardır. Bölüm sayıları karşılaştırarak basit bir “az kişi çok kişiyi yener” dersi vermiyor; daha derin bir şey söylüyor: İnsan güvenliği ne kadar kalın örerse örsün, son söz RAB’be aittir. Aynı şekilde Davut’un korunması da kendi cesaretinin reklamı değildir.

Davut mızrağı kendisine saklamaz. Saul’un gücünü elinden alabilecek bir işaret yakalamış olmasına rağmen onu geri verir. Bu, “Ben artık gerçek kralım” diye mızrağı sahiplenmediğini de düşündürür. Davut’un geleceği Saul’un krallık işaretlerini ele geçirerek kurulmayacaktır. RAB onu kral yapacaksa bunun zamanı ve yolu da RAB’bin elindedir. İnsanın haklı bir geleceği yanlış bir yöntemle ele geçirmeye çalışması, o geleceği temiz tutmaz.

Anlatıcı herkesin derin uykuda olduğunu ve bu uykunun RAB’den geldiğini açıkça söyler (1. Samuel 26:12). Böylece Davut’un korunması yalnız onun gizli hareket etme becerisine bağlanmaz. O cesurca ve dikkatli davranır; fakat görünmeden girip çıkabilmesinin arkasında RAB’bin yardımı vardır. Tanrı’nın yardımı, Davut’un Saul’u öldürmesine değil, Saul’u öldürmeden oradan çıkmasına hizmet eder.

Bu ayrıntı, “Tanrı yardım ettiyse yaptığım her şey doğrudur” gibi tehlikeli bir düşünceyi de bozar. Davut’un başarısının ahlaki ağırlığı, yapabildiği şeyi yapmamasındadır. Tanrı’nın sağladığı koruma ile insanın verdiği ahlaki karar birbirini ortadan kaldırmaz. Davut güvenli biçimde çıkabilir; ama önce Abişay’ın teklifine “hayır” demesi gerekir.

Uzak Tepeden Gerçeği Söylemek, Sonra Yine Mesafeyi Korumak

Davut Saul’un kampından uzaklaşır ve karşı tepeye çıkar. Arada büyük bir mesafe olduğunu özellikle öğreniriz (1. Samuel 26:13). Bu yalnız coğrafi ayrıntı değildir. Davut gerçeği söyleyecektir, ama bunu güvenli mesafeden yapar. Önce Abner’e seslenir ve kralı koruyamadığı için onu sert biçimde eleştirir (1. Samuel 26:14–16). Başucundaki mızrak ve su testisinin nerede olduğunu sorarak ordugâha gerçekten girdiğini kanıtlar.

Davut’un önce Saul’a değil Abner’e seslenmesi de dikkat çekicidir. Abner ordu komutanıdır; kralı korumak onun görevidir. Saul’un çevresindeki bütün askerler uyurken Davut, görevin yalnız unvan taşımak olmadığını hatırlatır. Yetki beraberinde sorumluluk getirir. Davut burada Abner’i küçük düşürmek için rastgele bir hedef seçmiyor; ona gerçekten emanet edilmiş görevi hatırlatıyor. Bir önderin başarısızlığını konuşmak, görev alanını doğru adlandırmakla başlar.

Yine de Davut’un elinde Abner’i suçlayacak kanıt varken kendi üstünlüğünü büyütmeye çalışmaması önemlidir. “Bakın, hepinizden güçlüyüm” demek yerine asıl kanıtı Saul’un canını bağışlamış olmasıdır. Mızrak ve testi, Davut’un düşman kampına girebildiğini gösterir; fakat daha önemlisi, oraya girebildiği hâlde cinayet işlemediğini gösterir. Davut’un savunması yalnız beceri değil, özdenetim üzerine kuruludur.

Saul Davut’un sesini tanır. Yine “Oğlum Davut, sen misin?” diye seslenir (1. Samuel 26:17). Davut da saygılı ama açık konuşur: Saul neden onun peşindedir, Davut ne yapmıştır, elinde nasıl bir kötülük vardır? Eğer bu kovalamacanın arkasında RAB’bin bir yargısı varsa bunun RAB’bin önünde çözülmesini; insanlar Saul’u kışkırtıyorsa onların yaptığının ciddi biçimde değerlendirilmesini ister (1. Samuel 26:18–19).

Davut’un “beni RAB’bin mirasından uzaklaştırıp ‘git, başka ilahlara kulluk et’ der gibi oldular” yakınması özellikle ağırdır (1. Samuel 26:19). Saul’un takibi Davut’u yalnız evinden ve güvenliğinden etmiyor; onu İsrail’in topraklarından, ibadet hayatının merkezinden ve kendi halkının arasından uzaklaştırıyor. Davut, dışarıda yaşamak zorunda kalmanın ruhsal ağırlığını da anlatıyor. Bu söz, gerçekten başka ilahlara tapmaya başladığı anlamına gelmez; maruz bırakıldığı baskının ne kadar derin olduğunu gösterir.

Eski İsrail’de toprak, halk ve ibadet hayatı birbirinden kolayca ayrılan alanlar değildi. Davut’un zorla kenara itilmesi bu yüzden yalnız bir adres değişikliği değildir. Kendi halkının ortasında RAB’be ait hayatı sürdürme imkânı daralmaktadır. Baskının ruhsal etkisi bazen doğrudan “inancını bırak” demekle değil, insanı inancını yaşayabildiği bağlardan sürekli uzaklaştırmakla ortaya çıkar. Davut, Saul’un takibinin bu yönünü de gösterir.

Bununla birlikte Davut hâlâ Saul’a “efendim kral” diye hitap eder ve suçlamasını bağırıp çağırmadan açıkça söyler. Saygılı dil, uğradığı haksızlığın adını silmez. Bu denge kolay değildir. İnsan ya saygı adına susmaya ya da haksızlık gördüğünde karşısındakini bütünüyle değersizleştirmeye eğilimlidir. Davut ikisini de yapmaz: Saul’un görevini tanır, ama onun peşine düşmesini de yanlış diye adlandırır.

Saul sonunda açıkça “Günah işledim” der, Davut’tan dönmesini ister ve artık ona zarar vermeyeceğini söyler (1. Samuel 26:21). Bu sözleri hemen sahte ilan etmek gerekmez. Saul o anda gerçekten sarsılmış ve kendi yanlışını görmüş olabilir. Fakat anlatının şimdiye kadar gösterdiği şey de unutulamaz: Saul daha önce benzer bir duygulanma yaşamış, sonra yeniden Davut’un peşine düşmüştür.

Tövbe sözleri önemlidir, ama zarar görmüş kişinin güvenini anında geri getiren bir anahtar değildir. Gerçek değişim zaman içinde görünür. Davut Saul’un sözlerini tartışmaya açmaz, onu küçük düşürmeye çalışmaz, fakat “Madem özür diledin, yanına dönüyorum” da demez. Bu tavır özellikle kötüye kullanılan ilişkilerde önemli bir ayrım sunar: Bağışlamak, geçmişi inkâr etmek değildir; merhamet göstermek, tehlikeyi yok saymak değildir; birinin değişmesini istemek, değişimin kanıtını beklemeden eski düzene dönmek zorunda olmak değildir.

Davut bu yüzden Saul’un sözünü duyar ama ordugâha geri dönmez. Mızrağı bir genç gelip alsın diye karşı tarafa bırakır (1. Samuel 26:22). Bu küçük hareket çok şey anlatır. Davut Saul’un malını geri verir, onun canını bağışlar, ama kendisini yeniden Saul’un erişebileceği yere teslim etmez. Bağışlama ile güvenlik sınırı burada yine birbirinden ayrılır.

Davut RAB’bin herkese doğruluğuna ve bağlılığına göre karşılık vermesini diler; RAB Saul’u o gün onun eline verdiği hâlde kendisinin RAB’bin meshettiğine el uzatmadığını söyler (1. Samuel 26:23). Sonra kendi canının da RAB’bin gözünde değerli olmasını ister (1. Samuel 26:24). Davut’un güveni Saul’un sözüne değil, RAB’bin değerlendirmesine bağlanır.

Bu cümlede güzel bir karşılıklılık vardır. Davut Saul’un canını ucuz saymadı; şimdi kendi canının da RAB’bin gözünde değerli sayılmasını diliyor. Adaleti “Ben ona iyi davrandım, o da bana iyi davranmak zorunda” biçiminde Saul’a bağlamıyor. Saul’un geçmişi böyle bir güven için yeterli değildir. Davut karşılığını RAB’den bekler. Bu, insanlardan hiçbir şey beklememek demek değildir; güvenilir olmayan birinin sözünü hayatının temeline koymamak demektir.

Saul son olarak Davut’u kutsar ve onun büyük işler başaracağını söyler. Ardından ikisi kendi yollarına gider (1. Samuel 26:25). Barışma sözleri vardır ama ortak yürüyüş yoktur. Bölüm sarılmayla değil, iki ayrı yolun açılmasıyla biter. Bu da bize uzlaşmanın her zaman eski yakınlığa dönmek anlamına gelmediğini gösterir.

Saul’un son sözü Davut’un geleceğini bir kez daha kabul eder. Fakat anlatı bizi bu güzel cümlede oyalanmaya çağırmaz. Asıl ağırlık, Davut’un Saul’dan bir güvence almadan önce de doğru olanı yapmış olmasıdır. Davut merhametini Saul’un değişeceğinden emin olduğu için göstermedi. Saul yine yanlış yapabilir, sözünü yine bozabilir; Davut’un sorumluluğu buna bağlı değildir. Doğru davranışın değeri, karşı tarafın daha sonra onu hak edip etmemesine göre değişmez. Bu, merhameti saflıktan ayıran önemli bir çizgidir: Davut kötülüğe kötülükle karşılık vermez, ama kendisini yeniden kötülüğün erişimine de bırakmaz. Merhamet, geçmişi unutturmaz; insanın kendi ellerini öçten uzak tutarken gerçeği, sınırı ve güvenliği birlikte korumasına izin verir.

Samuel 26’nın gücü yalnız Davut’un Saul’u ikinci kez öldürmemesinde değildir. Daha derin sınav şudur: Davut, Tanrı’nın kendisine verdiği geleceği hızlandırmak için Saul’un günahını kullanacak mı? Cevap yine hayırdır. Saul yanlış yapıyor diye Davut’un her yöntemi doğru olmaz. Başkasının günahı, bizim sınırlarımızı kaldırmaz.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Abişay şartlara bakıp “Tanrı düşmanını eline verdi” sonucuna varıyor, Davut ise aynı şartlardan bu sonucu çıkarmıyor. Açılan bir kapının gerçekten doğru yol olup olmadığını nasıl ayırt edebiliriz?
Davut Saul’un görevine saygı duyarken Saul’un haksızlığını da açıkça söylüyor. Saygı ile sessiz kalmayı birbirine karıştırdığımız durumlar olabilir mi?
Mızrak Davut’un eline geçiyor ama Davut onu öldürmek için kullanmıyor. Elimizde bulunan güç, bilgi veya imkânı kullanmamak hangi durumlarda gerçek özdenetim olabilir?
Saul “Günah işledim” dediği hâlde Davut güvenli mesafeyi koruyor. Bağışlama ile yeniden güvenme arasındaki farkı kendi ilişkilerimizde nasıl anlayabiliriz?
Davut geleceğini hızlandırmak için Saul’un kötülüğünü gerekçe yapmıyor. Başkasının yanlışı bizi kendi yanlışımıza nasıl kolayca ikna edebilir?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Açılan Her Kapıya “Tanrı İstiyor” Demeyin

Şartların kolaylaşması tek başına Tanrı’nın onayı değildir. Bir fırsat önünüze geldiğinde yalnız “Yapabilir miyim?” diye değil, “Doğru mu, Tanrı’nın sözüyle uyumlu mu?” diye sorun. Kolaylık ile doğruluk aynı şey değildir.

İkinci Kez Sınandığınızda İlk Doğrunuzu Küçümsemeyin

Davut Saul’u daha önce bağışlamıştı; şimdi aynı sınırı yeniden koruması gerekiyordu. Geçmişte doğru karar vermiş olmanız, aynı konuda bir daha sınanmayacağınız anlamına gelmez. Tekrar gelen sınavı “Bunu zaten halletmiştim” diye hafife almayın.

Başkasının Kötülüğünü Kendi Yanlışınıza İzin Kâğıdı Yapmayın

Saul gerçekten haksızdı. Bu, Davut’a istediği yöntemi kullanma hakkı vermedi. Size zarar veren kişinin suçu ne kadar açık olursa olsun, kendi davranışınız için yine siz sorumlusunuz. “O başladı” cümlesi vicdanın son sözü olmasın.

Güç Elinizdeyken Kendinizi Daha Dikkatli Sınayın

Davut’un elinde mızrak vardı; tam da bu yüzden karakteri görünür hâle geldi. Birini utandırabilecek bilgi, cezalandırabilecek makam veya zarar verebilecek imkân elinizdeyse önce kendinizi sorgulayın. Yapabilecek olmanız, yapmanız gerektiği anlamına gelmez.

Bağışlamayı Güvensizliğe Geri Dönmek Sanmayın

Saul pişmanlık sözü söyledi, fakat Davut aradaki mesafeyi kapatmadı. Bağışlamak kin taşımamak olabilir; yeniden güvenmek ise değişimin zaman içinde görülmesini gerektirebilir. Zararlı bir ilişkiye hemen geri dönmeyi ruhsallık ölçüsü yapmayın.

Gerçeği Güvenli Bir Yerden de Söyleyebilirsiniz

Davut karşı tepeye geçtikten sonra Saul’la konuştu. Yüzleşmek her zaman kendinizi yeniden tehlikenin ortasına atmak değildir. Gerektiğinde fiziksel, duygusal veya kurumsal sınırlar koyarak da gerçeği açıkça söyleyebilirsiniz.

Sonucu RAB’bin Elinde Bırakmayı Öğrenin

Davut Saul’un nasıl ve ne zaman öleceğini bilmiyordu; bunu kendi görevi yapmadı. Bazı sonuçları zorlamak yerine sadık kalmanız gereken sınırı koruyun. Adalet için doğru yolları kullanın, fakat geleceği kendi elinizle hızlandırmaya çalışmayın.