VERITAS ARAŞTIRMA
Metnin geçtiği dünyaya girin.
Kutsal Kitap gerçek insanların, kentlerin, imparatorlukların ve kültürlerin içinde yaşandı. Arkeolojiden el yazmalarına, gündelik hayattan büyük krallara kadar o dünyanın izlerini takip edin. Bir bulgu ne söylüyorsa onu söyleyelim; söylemediğini ona söyletmeyelim.
Araştırması derin, dili sade; iddiası ölçülü, kaynağı izlenebilir.ARAŞTIRMA DİZİNİ
Kategoriyi seçin, içeriği bulun.
Soldan bir araştırma alanı seçin. O alandaki bütün içerikler sağdaki numaralı dizinde açılır.
TÜM KATEGORİLER
Tüm Araştırmalar
Kategoriyi seçin; araştırmaları düzenli bir dizin içinde inceleyin.- 01Kutsal Kitap ve Arkeoloji · 13 dk okuma→
Hizkiya Tüneli ve Siloam Yazıtı: Yeraltında Buluşan İki Ekip
Yeruşalim’in kayasına oyulmuş su tüneli ve içindeki İbranice yazıt, bir mühendislik başarısını kaydeder. Yapıyı Hizkiya ve Asur kuşatmasıyla ilişkilendirirken hangi noktada kesin, hangi noktada temkinli olmalıyız?
- 02Kutsal Kitap ve Arkeoloji · 13 dk okuma→
Koreş Silindiri Gerçekte Ne Söylüyor?
Koreş Silindiri Yahudilerden, Yeruşalim’den ya da tapınağın yeniden kurulmasından söz etmez. Yine de Ezra’nın anlattığı dönüşün Pers dünyasını anlamak için neden vazgeçilmezdir?
- 03Kutsal Kitap ve Arkeoloji · 13 dk okuma→
Meşa Yazıtı: Moav’ın Kendi Sesiyle İsrail’e Başkaldırısı
2. Krallar 3’teki savaşı bu kez Moav Kralı Meşa anlatıyor. Aynı çatışmanın iki tarafını dinlediğimizde tarih, propaganda ve ilah anlayışı nasıl ayrışıyor?
- 04Kutsal Kitap ve Arkeoloji · 12 dk okuma→
Pontius Pilatus Yazıtı: Bir Valinin Adı Taşa Nasıl Kazındı?
Kayseriye’de bulunan Latince yazıt, Pilatus’un adını ve resmî unvanını korur. Dört kırık satır, Müjdeler’deki yargıcın tarihsel dünyası hakkında ne kadar konuşabilir?
- 05Kutsal Kitap ve Arkeoloji · 13 dk okuma→
Sanherib Prizması, Lakiş ve Yeruşalim: Aynı Savaşın İki Hafızası
Asur kralı Sanherib’in yazıtları ile 2. Krallar’ın anlatısı aynı seferi farklı seslerle anlatır. Taşın söylediğini, sustuğunu ve krallık propagandasının nasıl okunması gerektiğini ayırıyoruz.
- 06Kutsal Kitap ve Arkeoloji · 9 dk okuma→
Sodom ve Gomora — Metin Ne Söylüyor, Arkeoloji Ne Söyleyebilir?
Sodom ve Gomora, Kutsal Kitap’ın en sert yargı anlatılarından biridir. Aynı zamanda arkeolojik sansasyonların en kolay üretildiği konulardan biri. Bu nedenle önce metnin ne söylediğini, sonra kazıların ne gösterebildiğini ayırmak gerekir.
- 07Kutsal Kitap ve Arkeoloji · 13 dk okuma→
Tel Dan Yazıtı ve ‘Davut Evi’: Bir Hanedanın Taştaki İzleri
MÖ dokuzuncu yüzyıla ait kırık bir Aramice yazıt, ‘Davut Evi’ ifadesinin en erken Kutsal Kitap dışı tanıklığı olabilir. Bulgunun gücünü ve sınırlarını birlikte okuyalım.
- 08Kişiler ve Hikâyeleri · 14 dk okuma→
Barnaba: Başkalarını Öne Çıkaran Adam
Barnaba Pavlus’u kiliseye tanıttı, Antakya’daki lütfu gördü ve Markos’a ikinci bir fırsat verdi. Yine de onun hikâyesi yalnız ‘iyi teşvikçi’ etiketine sığmaz.
- 09Kişiler ve Hikâyeleri · 16 dk okuma→
Davut: Taht, Mezmur ve Günah Arasında
Davut Golyat’ın karşısındaki genç, Saul’dan kaçan mülteci, İsrail’in kralı, Mezmur yazarı ve gücünü kötüye kullanan günahkârdır. Hiçbir tek etiket bu hayatı taşıyamaz.
- 10Kişiler ve Hikâyeleri · 14 dk okuma→
Debora: Peygamber, Yargıç ve İsrail’de Bir Anne
Debora’nın önderliği bir istisna bahanesiyle küçültülemez; metin onu peygamber, yargıç ve kurtuluş çağrısının sesi olarak tanıtır. Yine de zafer tek kişilik kahramanlık değildir.
- 11Kişiler ve Hikâyeleri · 14 dk okuma→
Hizkiya: Duvar, Dua ve Gurur Arasında
Hizkiya putları kıran, kuşatma altında dua eden ve mucizevi biçimde iyileşen kraldır. Ama aynı hayat, korkunun ödünlerini ve başarının ardından gelen gururu da saklamaz.
- 12Kişiler ve Hikâyeleri · 15 dk okuma→
İbrahim: Vaat, Göç ve Uzun Bekleyiş
İbrahim imanla yola çıktı; ama korktu, acele etti ve başkalarını yaralayan kararlar verdi. Tanrı’nın vaadi kusursuz bir kahramanın değil, lütufla taşınan bir göçmenin hayatında ilerledi.
EDİTÖRÜN SEÇİMİ
Öne Çıkan Araştırmalar
Kutsal Kitap Dünyasında Evler ve Sofralar
Ev yalnız özel aile alanı değildi; üretim, misafirperverlik, statü ve ilk kilise yaşamının merkeziydi. Sofra da kimin içeride, kimin dışarıda kaldığını görünür kılıyordu.
Oku →Denarius, Şekel ve Günlük Ücret
Kutsal Kitap’taki parayı bugünkü kura çevirmek çoğu zaman yanıltır. Sikkenin satın alma gücünü, vergi yükünü, tapınak ödemesini ve borcun toplumsal ağırlığını izleyin.
Oku →Asur: Korkunun İmparatorluğu
Asur orduları yalnız kentleri değil, direnme iradesini de hedefledi. Kabartmalar, sürgün politikası ve peygamberlerin sözleri bu korku düzenini nasıl anlatıyor?
Oku →Babil: Sürgünü Getiren Dünya Gücü
Yeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
Oku →Pers İmparatorluğu: Sürgünden Dönüşün Siyasi Dünyası
Pers yönetimi Yahudalıların dönmesine ve tapınağın yeniden kurulmasına izin verdi; fakat bu dönem özgür bir ulusal krallık değildi. Eyalet, vergi, arşiv ve yerel gerilimlerin dünyasına girin.
Oku →SON YAYINLAR
Yeni Eklenenler
Sodom ve Gomora’nın Yıkılışı — Yargı, Kaçış ve Lut’un Hikâyesi
Oku →Sodom ve Gomora — Metin Ne Söylüyor, Arkeoloji Ne Söyleyebilir?
Sodom ve Gomora, Kutsal Kitap’ın en sert yargı anlatılarından biridir. Aynı zamanda arkeolojik sansasyonların en kolay üretildiği konulardan biri. Bu nedenle önce metnin ne söylediğini, sonra kazıların ne gösterebildiğini ayırmak gerekir.
Oku →Yakup’un Penuel Gecesi — İsrail Adının Doğuşu
Yaratılış 32’de Yakup eve dönmektedir. Önünde yıllar önce kandırdığı kardeşi Esav vardır. Gece olduğunda yalnız kalır ve kimliği belirsiz bir adamla sabaha kadar güreşir. Sabah olduğunda hem yeni bir ad hem de kalıcı bir yara taşır.
Oku →İshak’ın Bağlanması — Moriya’daki Sınavın Kanonik Ağırlığı
Yaratılış 22 Kutsal Kitap’ın en sarsıcı bölümlerinden biridir. Tanrı, İbrahim’e yıllarca beklediği vaat oğlunu sunmasını söyler. Anlatı, gerilimi kolay cevaplarla söndürmez.
Oku →İbrahim’le Antlaşma — Toprak, Soy ve Bereket Vaadi
Yaratılış 15 ve 17’de vaat soyut bir “iyi gelecek” olmaktan çıkar; toprak, soy, ad, işaret ve antlaşma diliyle somutlaşır. Fakat merkezde hâlâ çözülmemiş bir soru vardır: Çocuğu olmayan bir adam nasıl büyük bir halkın babası olacaktır?
Oku →İbrahim’in Çağrısı — Ur’dan Kenan’a Bir Yolculuk
Yaratılış 12’de büyük imparatorluklardan, kulelerden ve dağılmış halklardan bir anda tek bir adamın hikâyesine geçilir. Fakat bu daralma dünyanın geri kalanını dışarıda bırakmaz; Tanrı bir aileyi çağırarak bütün halklara bereket götürme yolunu açar.
Oku →Babil Kulesi — Kent, Ziggurat ve Dillerin Dağılması
Yaratılış 11’in kulesi yalnız “çok yüksek bir bina” değildir. Kent, teknoloji, ün, birlik ve insanın kendine bir ad yapma arzusunun aynı noktada buluştuğu bir anlatıdır.
Oku →Tufan Sonrası Antlaşma — Gökkuşağı, Yeni Başlangıç ve İnsanlık
Tufan anlatısı yalnız yıkımla bitmez. Yaratılış 8–9, yargının ardından dünyanın tekrar yaşanabilir hâle gelmesini ve Tanrı’nın yalnız Nuh’la değil, bütün canlılarla antlaşma kurmasını anlatır.
Oku →