Efesliler 6 — Rab'de Güçlenin

Efesliler 6. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Bir mektubun sonunda zırh, kalkan ve kılıç görmek şaşırtıcı olabilir. Efesliler'in son bölümü gerçekten de askerlikten alınmış güçlü bir görüntüyle doruğa ulaşır. Fakat Pavlus önce çocuklara, babalara, kölelere ve efendilere seslenir. Ardından silah kuşanmayı anlatır, dua ister, bir kardeşin haber götüreceğini söyler ve lütuf dileyerek bitirir. Aynı bölümün bütün bu parçaları birbirine ne söylüyor? Belki de ruhsal mücadeleyi yalnız olağanüstü anlarda aramamamız gerektiğini.

İlk üç bölümde Tanrı'nın Mesih'te kurduğu yeni halkı gördük. Sonraki bölümlerde bu halkın sevgide, doğrulukta ve Ruh'un birliğinde nasıl yaşayacağı açıklandı. Şimdi aynı yaşamın evin içindeki güce, gündelik emeğe ve görünmeyen kötülük karşısındaki direnişe değdiğini görüyoruz. Pavlus savaşın ciddiyetini saklamaz; yine de karşımıza gizli şifreler, koruyucu nesneler veya insanları hedef alan bir mücadele çıkarmaz. Sözü, doğruluğu, esenliği, imanı, kurtuluşu ve duayı anar.

Bölümün bir parçası özellikle ağırdır: Roma dünyasında köleler ve efendiler vardır. Bu düzenin acı gerçeğini bugünün ücretli iş ilişkilerine benzeyen zararsız bir düzen gibi anlatmak, metnin yaşayan insanlarını görünmez kılar. Diğer yandan Pavlus'un o insanların içinde hangi sözleri söylediğini, efendilere nasıl hesap verdiğini de duymamız gerekir. Sonunda zincir altındaki elçi, kendi cesareti için başkalarından dua isteyen biri olarak karşımızdadır. Güçlü olduğunu söyleyen adam bile kardeşlerine muhtaçtır.

01 — METNİ ANLAYIN

Evde ve kölelik düzeninde aynı Rab'bin önünde

Pavlus çocuklara doğrudan seslenir; onları yalnız büyüklerin hakkında konuştuğu sessiz kişiler olarak bırakmaz (Efesliler 6:1). Anne babanın sözünü dinlemek, Rab yolunda yetişen çocuğun yaşamında gerçek bir sorumluluktur. Bu çağrıda aile bağının değerli ve öğretilebilir olduğu görülür. Ancak sözün başında Rab'bin bulunması önemlidir: hiçbir insan ilişkisi Tanrı'ya ait olan son yetkiyi devralamaz. Çocuğa zarar veren, onu suça sürükleyen veya istismarı saklamasını isteyen bir söz Tanrı'nın isteği gibi sunulamaz.

Çocuklara verilen buyruk, Musa'ya verilen emirlerden biriyle desteklenir: anne babaya saygı göstermek ve buna eşlik eden yaşam vaadi (Efesliler 6:2–3; Mısır’dan Çıkış 20:12). Pavlus buyruğu eski bir topluma ait tarihsel bilgi olarak kenara koymaz; Mesih'e ait aileye de seslendirmeye devam eder. Uzun ömür sözüne gelince, onu her itaatkar çocuğun mutlaka ileri yaşa ulaşacağı bir sözleşmeye çeviremeyiz. Sadık insanların genç yaşta öldüğünü Kutsal Kitap'ın kendisi de anlatır. Emir, aile yaşamının Tanrı'nın iyiliğiyle bağlantısını ve saygının önemini gösterir; ömrün uzunluğunu hesaplama aracı vermez.

Anne babaya saygının dili insanın yaşıyla birlikte değişebilir. Küçük çocuk için söz dinleme doğrudan gündelik bir sorumlulukken yetişkin birinin hayatındaki kararlar aynı biçimde başkası tarafından yönetilmez. Pavlus'un burada özellikle çocuklara seslenmesi, bu ayrımı gözetmeye yardımcı olur. Fakat yetişkinliğe geçiş saygının sona ermesi demek de değildir. Böylece emir, sonsuza dek çocuksu bağımlılığı korumak yerine aile ilişkisini Rab'bin önünde ciddiye almaya yöneltir (Efesliler 6:1–3).

Sıra babalara geldiğinde Pavlus'un sesi farklı bir sorumluluğu duyurur (Efesliler 6:4). Baba çocuğun üzerinde sınırsız bir güç sahibi gibi davranamayacaktır; onu öfkeye sürüklememesi buyurulur. Çocuk yetiştirmenin içinde düzeltme ve terbiye vardır, fakat bu eğitimin amacı çocuğun cesaretini ezmek olamaz. Aynı düşünce Koloseliler 3:21 içinde çocuğun cesaretinin kırılmaması yönüyle de görünür. Düzeltme ile küçümseme, güvenilir sınır ile keyfi korkutma birbirine karıştırıldığında anne babalık kendi amacını bozar.

Rab'bin terbiyesi ve öğüdüyle büyütmek, çocuğu yalnız evin kurallarına alıştırmaktan daha fazlasını ister. Bir çocuk sözlerin yanında kendisine nasıl davranıldığını da öğrenir. Sürekli aşağılanan birine Tanrı'nın iyiliğini anlatmak, söylenen sözün duyulmasını zorlaştırabilir. Pavlus babanın davranışını da Rab'bin ölçüsünün önüne getiriyor. Sorumluluk yalnız çocuğun itaatiyle başlayıp bitmiyor; yetki kullanan kişinin nasıl biri olduğu da bölümün konusudur (Efesliler 6:4).

Ardından mektubun en zor satırlarından birine varıyoruz. Pavlus Roma toplumunun içindeki kölelere seslenir ve onlardan efendilerine içtenlikle hizmet etmelerini ister (Efesliler 6:5–7). Buradaki kişileri bugünkü anlamda özgürce sözleşme yapan çalışanlar diye adlandıramayız. Kölelik farklı işlerde, evlerde ve toplumsal durumlarda yaşansa da insanın bir başkasının mülkü sayılabilmesi ve özgürlüğünün ağır biçimde sınırlandırılması sistemin özündeydi. Bu adaletsizliği görünmez kılmak, Pavlus'un hitap ettiği insanların durumunu hafife almak olur.

Pavlus bu mektupta Roma kölelik hukukunun kaldırılmasını emreden bir siyasi düzenleme yazmıyor. Köle olan imanlılara kendi zor durumlarında Mesih'e bağlı kalarak nasıl davranacaklarını anlatıyor. Bu açıklama, köleliği Tanrı'nın değişmez yaratılış buyruğu gibi onayladığı anlamına gelmez. Köleleri konuşmasının içine dahil etmesi bile onların Tanrı'nın önünde işiten ve cevap veren insanlar olduğunu gösterir. Mesih'e aidiyet, insanın hukuki konumundan daha derin bir kimlik taşır (Efesliler 6:5–8).

Yalnız göze hoş görünmek için çalışmama uyarısı, yapılan işin Tanrı önündeki değerini hatırlatır (Efesliler 6:6–7). Köle bir insanın emeği toplum gözünde değersiz sayılabilir; Pavlus o emeği Rab'bin gördüğünü söyler. Yine de bu cümlelerin kölelerin içinde bulundukları düzeni isteyerek seçtikleri anlamına gelmediğini unutmamalıyız. Zorlanarak sürdürülen bir işi, özgür çalışanın iş ahlakına zahmetsizce eşitlemek mümkün değildir. Bugün buradan dürüstlük hakkında bir sonuç çıkaracaksak, önce metnin kime ve hangi koşullarda seslendiğini açıkça kabul etmeliyiz.

Pavlus köle ile özgür insanın yaptığı iyiliğin Rab tarafından görüleceğini söyler (Efesliler 6:8). Antik toplumun hukuk düzeninde bu iki insanın konumu arasında büyük uçurum olabilir; Tanrı'nın önündeki değerleri aynı dünyevi sıralamaya tabi değildir. İyiliğin karşılığı sözü de her haksızlığın hemen dünyada düzeltileceğini garanti etmez. Bu bölümün devamında Pavlus kendisinin zincirde olduğunu söyleyecek; Tanrı'ya hizmet edenlerin sıkıntı yaşaması onun için yabancı bir gerçek değil. Burada emeği görülmeyen insana, Rab'bin unutmadığı bir hayat olduğu duyurulur.

Efendilere geldiğinde Pavlus yalnız onların haklarını hatırlatmakla yetinmez; doğrudan davranışlarına müdahale eder (Efesliler 6:9). Tehdit etmeyi bırakmalarını ve kölelere aynı iyi niyetle davranmalarını buyurur. Son gerekçesi daha da sarsıcıdır: Her iki tarafın da gökte aynı Efendisi vardır ve O insanlar arasında ayrım yapmaz. Başka bir insan üzerinde yasal güç sahibi olmak Tanrı'nın önünde üstünlük sağlamaz. Bu söz Roma hukukunu o anda ortadan kaldırmasa da efendinin hesap vermez konumunu kabul etmez.

Bu satırları yalnız işverenlerin iyi insan olması üzerine bir öğüde çevirmek, metnin sert tarihsel sorusunu hafifletir. Pavlus köleyi de efendiyi de Mesih'in huzurunda buluşturduğunda insanın mülk gibi görülmesinin ne kadar ağır bir sorun olduğu görünür hale gelir. Filimon 1:15–16 içinde Onisimos'un sevgili kardeş olarak anılması aynı Müjde'nin başka bir olayda insan ilişkilerini nasıl dönüştürdüğünü gösterir. Bu bölümde köleliğin kaldırılmasına ilişkin ayrıntılı bir hukuki yol haritası bulunmadığını da açıkça görmeliyiz. Metnin açık buyruğuna sadık kalmak ve bu buyruğun efendi üzerinde kurduğu sınırı ciddiye almak gerekir.

Ayakta kalmak için Tanrı'nın sağladığı silahlar

Evdeki ilişkilerden sonra gelen son çağrı, şaşırtıcı biçimde gücün nerede aranacağını değiştirir (Efesliler 6:10). Pavlus okuyucularına kendi yeterliliklerini kanıtlama emri vermez; Rab'de ve O'nun üstün gücünde güçlenmelerini söyler. Mektubun başlangıcında aynı Tanrı gücü Mesih'i ölümden diriltip bütün yönetimlerin üzerine oturtan güç olarak anlatılmıştı (Efesliler 1:19–23). Şimdi o güce dayanarak yaşamak, daha önceki öğretilerin devamıdır. Ruhsal mücadeleyi anlatan bu çağrı da Mesih'in mektubun başında duyurulan zaferine dayanır.

Pavlus iblisin hilelerine karşı durmak için Tanrı'nın sağladığı bütün silahları kuşanmayı buyurur (Efesliler 6:11). Hile sözcüğü, kötülüğün insanı çoğu zaman aldatıcı yollarla etkilediğini düşündürür. Bir yalan bazen korku, bazen övünme, bazen de umutsuzluk görünümüne bürünebilir; metin bunların tek tek hangi ruhsal varlık tarafından yönetildiğini söylemez. Silahlar da imanlının kendi kendine icat ettiği koruyucu araçlar değildir. Tanrı'nın sağladığını almak, O'nun gerçeğine bağlı kalmakla ilgilidir.

Bu savaşın insanlara karşı olmadığı özellikle söylenir (Efesliler 6:12). Pavlus görünmeyen kötülüğün gerçekliğini reddetmez; yönetimlerden, hükümranlıklardan ve ruhsal güçlerden söz eder. Fakat onların karşısına insanlar arasındaki kutsal savaş, şiddet veya düşmanlaştırma çıkarmaz. Bu ayetin etkisi, karşıt görüşlü bir insanı şeytanın kendisi gibi görme alışkanlığını durdurmalıdır. Bir insanın yaptığı haksızlığın hesabını vermesi gereği devam eder; onu ruhsal düşman diye adlandırmak sorumluluğu açıklığa kavuşturmaz.

Kötü günde direnmek ve gerekli her şeyden sonra yerinde durmak buyruğu birkaç kez yinelenir (Efesliler 6:13). Pavlus'un ilk düşüncesi düşmanı kovalamak için bir saldırı planı yazmak değildir. Ayakta kalmayı, geri çekilmemeyi, gerçeği bırakmamayı öğretir. Böyle bir gün geldiğinde insanın korktuğu veya yorgun olduğu da düşünülebilir; Pavlus buna karşı kendi gücünü toplamayı değil Tanrı'nın sağladığı silahları almayı söyler. Güçlü duruşun kaynağı bu yüzden insanın içindeki cesaret gösterisi değil, Rab'bin güvenilirliğidir.

Belin gerçekle kuşatılması, günlük giysilerden alınmış bir asker görüntüsüdür (Efesliler 6:14). Buradaki gerçek, Tanrı'nın Mesih'te açıkladığı Müjde'yle ve bu Müjde'ye uygun dürüstlükle birlikte düşünülmelidir. Mektubun dördüncü bölümünde imanlılara birbirlerine gerçeği söylemeleri emredilmişti (Efesliler 4:25). İnsan yalanı kendisini koruyan küçük bir araç gibi görebilir; oysa yalan savunmanın içine bir çatlak açar. Gerçeği söyleyip ona bağlı kalan topluluk, ruhsal direnişini daha gündelik ilişkilerde göstermeye başlar.

Doğruluk zırhı da önceki bölümlerde anlatılan yeni hayatla yakın ilişkilidir (Efesliler 6:14). Efesliler 4:24 yeni insanın gerçek doğruluk ve kutsallıkta yaratıldığını söylemişti. İmanlı kendi ahlaki başarılarına dayanarak kurtulmaz; Tanrı onu Mesih'te lütufla kurtarır (Efesliler 2:8–10). Fakat lütufla yaşayan bir insanın günlük davranışını doğruluktan ayırmak mümkün değildir. Pavlus bu iki gerçeği birbirinin karşısına koymuyor. Tanrı'nın verdiği yeni yaşamın doğruluğu, direnişin parçası haline gelir.

Ayaklara giyilen hazırlık, esenlik Müjdesi'yle bağlantılıdır (Efesliler 6:15). Bu da ilginç bir askeri görüntüdür: Savaş dilinin tam ortasında esenlik vardır. İkinci bölümde Mesih, Yahudi ve Yahudi olmayanı bir araya getiren esenliğimiz olarak tanıtılmıştı (Efesliler 2:14–18). Şimdi bu habere dayanarak ayakta durmak ve onu duyurmaya hazır olmak anlatılır. Müjde'yi taşımak, başkalarını korkuyla boyun eğdirmek değildir. Mesih'in kurduğu barışın haberi ayaklarımızı sağlam tutar.

İman kalkanı kötü olanın ateşli oklarına karşı korunma görüntüsü taşır (Efesliler 6:16). Okları tek tek isimlendirerek hangi düşüncenin hangi görünmeyen güçten geldiğini söylemek pasajın amacı değil. Pavlus kalkanın ne olduğunu söylüyor: iman. İman burada kendine güvenmek değil, Tanrı'nın sözüne ve Mesih'in tamamladığı işe güvenmektir. İnsan korku veya suçluluk altında sallanabilir; kalkan görüntüsü Tanrı'ya güvenmeye yeniden tutunmayı hatırlatır. Bu direniş, korkunun hiç hissedilmediği yapay bir ruhsal dokunulmazlık hali olarak anlatılmıyor.

Kurtuluş miğferi ve Ruh'un kılıcı olan Tanrı sözü birlikte anılır (Efesliler 6:17). Kurtuluş umudu insanın geleceğe karamsarlıkla bakmasını bozan güvenceyi taşır; 1. Selanikliler 5:8 aynı miğfer görüntüsünü umutla ilişkilendirir. Kılıcın Tanrı sözü olması, insanın karşısındaki kişiye sözle saldırmasını onaylamaz. İsa'nın çölde ayartıldığında Kutsal Yazılar'a dönmesi bunun nasıl bir direniş olabileceğini gösterir (Matta 4:1–11). Söz doğru anlaşılmalı; ayetleri bağlamından koparıp tekrarlamak büyülü bir koruma yöntemi sayılmamalıdır.

Pavlus silahları tek tek sayarken daha önce söylediği konuları yeniden çağırır: gerçek, doğruluk, esenlik ve iman mektubun farklı yerlerinde zaten yaşamın temeliydi. Bu yüzden ruhsal mücadeleyi kilisenin gündelik yaşamından ayırmak mümkün değildir. Yalanla iç içe yaşayan, kardeşini küçümseyen veya Mesih'in barışını bozan bir topluluk yalnız doğru savaş sözlerini söyleyerek güçlenmiş olmaz. Silahların hepsi Tanrı'dandır; onların doğrultusu da O'nun karakteriyle uyumlu olmalıdır. Pavlus'un ayakta kalma buyruğu bütün bedeni ve bütün hayatı ilgilendirir (Efesliler 6:10–17).

Duadan Tihikos'un ziyaretine uzanan kardeşlik

Silahların ardından dua gelir; sanki bütün zırhın içinde nefes almamızı sağlayan şey budur (Efesliler 6:18). Pavlus her türlü dua ve yalvarıştan, her zaman Ruh'un yönetiminde dua etmekten, bütün kutsallar için uyanık kalmaktan söz eder. Burada yalnız insanın kendisi için yaptığı korunma duası bulunmaz. Kilise kardeşleri, farklı yerde olsalar bile birbirlerinin yükünü Tanrı'nın önüne taşıyan bir halktır. Ruhsal savaş, tek bir insanın dünyaya karşı yalnız başına ayakta kalma hikayesine dönüşmez.

Pavlus'un kendisi için istediği dua özellikle düşündürücüdür (Efesliler 6:19–20). Zincire vurulmuş bir elçinin öncelikli duası, Müjde'yi gerektiği gibi cesaretle açıklayabilmesidir. Bu, hapisten kurtulmak için dua etmenin yanlış olduğu anlamına gelmez; metin yalnız o anda Pavlus'un ne istediğini gösterir. Kendisine Müjde'nin açıklanması emanet edilmiş kişi bile kardeşlerinin duasına ihtiyaç duyar. Cesaret, elçi olunca kendiliğinden hiç eksilmeyen bir kişilik özelliği sayılmaz.

Pavlus'un söz ettiği Müjde'nin sırrı, üçüncü bölümde açıkladığı gizemle aynı mektubun içindedir (Efesliler 3:4–6; Efesliler 6:19). Yahudi ve Yahudi olmayanların Mesih'te aynı mirasa ortak edilmesi, zincire kadar uzanmış bir tanıklığın konusudur. Pavlus yeni ve gizli bir güç bilgisi istemiyor; kendisine verilmiş Müjde'yi açıkça söyleyecek söz ve cesaret istiyor. Dua böylece Müjde'den başka bir uğraşa ayrılmıyor. Yorumun, duyurunun ve tehlike karşısındaki sadakatin içinde duruyor.

Sonra Tihikos'un adı beliriyor (Efesliler 6:21–22). Pavlus onu sevgili kardeş ve Rab'de güvenilir hizmetkar olarak anar. Onun görevi yalnız bir metni bir yerden başka bir yere ulaştırmak değildir; Pavlus'un nasıl olduğunu bildirecek, imanlılara durumunu anlatacak ve yüreklerine cesaret verecektir. Mektubun başında kilisenin Mesih'in bedeni olduğunu öğrenen okuyucu şimdi o bedenin insan sesini işitiyor. Uzakta bir kardeşin nasıl olduğunu bilmek de Tanrı halkının gerçek yaşamının parçasıdır.

Tihikos'un anılması, Pavlus'un anlattığı büyük ruhsal gerçekleri bir anda küçültmez; onları yere indirir. Mektubun içinde göksel yerler, Mesih'in bütün yetkilerin üstüne yükselmesi ve kötülüğün ruhsal orduları vardı. Son satırlarda ise haber bekleyen kardeşler, zincirdeki elçi ve yüreklere cesaret götürecek bir hizmetkar var. Mesih'in bedeni olan kilise yalnızca soyut bir topluluk adı değildir. İnsanlar birbirinin haberini alır, dua eder ve zor zamanda teselli bulur (Efesliler 6:21–22).

Son selamda esenlik, imanla birlikte sevgi ve lütuf duyulur (Efesliler 6:23–24). Mektubun başında Tanrı'dan lütuf ve esenlik dilemişti; sonunda da aynı armağanların dileğiyle kalemi bırakır (Efesliler 1:2). Ruhsal savaş bütün ihtişamına rağmen son sözü korkuya bırakmaz. Pavlus Rab İsa Mesih'i tükenmez sevgiyle sevenlere lütuf diler; çünkü onları ayakta tutan son kaynak budur. Girişte Tanrı'nın Mesih'te verdiği kutsamaları duyan kilise, sonunda o lütfun içinde yürümeye çağrılmıştır.

Mektubu kapatırken asker görüntüsünün kulağımızda kalmasına şaşmamalı; fakat bütün sesi yalnız kılıca indirmemeliyiz. Burada çocuklar, anne babalar, köleler, efendiler, dua eden imanlılar ve haber getiren Tihikos da var. Aynı Rab hepsinin üzerindedir; Mesih'in bedeni onların birbirine bağlı yaşamında görünür. Tanrı'nın sağladığı silahlarla ayakta durmak, Tanrı'nın lütfuna güvenmek ve o lütfun çağırdığı hayatın içinde yürümektir. Mektubun sonunda kulağımızda kalan söz Rab'bin lütfudur (Efesliler 6:24).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Pavlus çocuklara ve babalara aynı Rab'bin önünde farklı sorumluluklar veriyor. Efesliler 6:1–4 içinde söz dinlemekle öfkeye sürüklememek birbirinin yanında durunca ailede yetkiyi nasıl görüyorsunuz?
Antik kölelikle bugünkü çalışma hayatı arasında büyük farklar var. Kölelere ve efendilere söylenen sözleri Efesliler 6:5–9 içinde dinlediğinizde hangi haksızlığı saklamadan hangi Tanrı gerçeğini duyuyorsunuz?
Pavlus savaşımızın insanlara karşı olmadığını söylüyor (Efesliler 6:12). Bir başka insanı düşman gördüğümüzde bu ayeti nasıl yanlış kullanabilir, nasıl doğru anlayabiliriz?
Zırhın parçaları arasında gerçek, doğruluk ve esenlik Müjdesi de var (Efesliler 6:14–17). Pavlus'un bunları seçmesi ruhsal mücadele hakkında beklenmedik olarak ne söylüyor?
Zincirde olan Pavlus, kendisi için hangi konuda dua istiyor ve Tihikos'u niçin gönderiyor (Efesliler 6:18–22)? Bu iki olay kilisenin nasıl ayakta kaldığını nasıl gösteriyor?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Evdeki sözün tonuna dikkat edin. Çocuğun söz dinlemesine odaklanırken babanın çocuğu öfkelendirmeme buyruğu kolayca unutulabilir (Efesliler 6:1–4). Evde sorumluluğunuz varsa son uyarınızı yalnız içeriğiyle değil, nasıl söylediğinizle de düşünün. Düzeltme çocukta güveni büyütüyor mu, yoksa korku mu biriktiriyor?
Görülmeyen emeğin değerini küçültmeyin. Pavlus'un kölelere seslenmesi o acı tarihsel düzeni aklamaz; ancak onların yaptıklarının Rab tarafından görüldüğünü söyler (Efesliler 6:8). Emeğinizin kimse tarafından fark edilmediğini düşündüğünüz bir yerde bu sözü yeniden okuyun. Bir başkasının emeğini görünmez kılıyorsanız ona verdiğiniz değeri gözden geçirin.
Yetkiyi tehditten ayırın. Efendilere yöneltilen tehdit etmeme buyruğu, güçlü olanın Tanrı önünde hesap verdiğini söyler (Efesliler 6:9). Başkalarının üzerinde sorumluluğunuz varsa sözünüzün karşı tarafta korku mu, güvenilirlik mi doğurduğunu değerlendirin. Gücü kendinizi koruyan bir kalkan gibi kullanmak yerine hesabını vereceğiniz bir emanet olarak görün.
Savaşın hedefini yeniden tanıyın. Önünüzde sizi inciten veya karşı çıktığınız biri varsa onu ruhsal düşmanın kendisi gibi görmeye başlamayın (Efesliler 6:12). Yanlışlığı adlandırmak ve gerektiğinde güvenli sınırlar çizmek mümkündür. Pavlus sizi insana yönelen düşmanlığın içinde değil, Tanrı'nın doğruluğunda ayakta durmaya çağırıyor.
Silahların adlarını hayatınızla yan yana getirin. Efesliler 6:14–17 içinde gerçeğin ve doğruluğun yanına esenlik Müjdesi konuyor. Bir kararınızda yalanı kullanmak, bir ilişkide barışı bozmak veya Tanrı'nın vaadine güveni kaybetmek üzereyseniz hangi silahın unutulduğunu düşünün. Listeyi büyülü bir formül gibi ezberlemek yerine Pavlus'un anlattığı gerçeklere dönün.
Dua ederken bir kardeşin adını anın. Pavlus bütün kutsallar için dua edilmesini ister ve kendisi de cesaret için dua bekler (Efesliler 6:18–20). Güçlü gördüğünüz birinin bile duaya ihtiyacı olabileceğini hatırlayın. Tanıdığınız bir imanlının yaşadığını öğrenip onun için somut olarak dua etmek, Tihikos'un taşıdığı kardeşlik ilgisinin bugün sizin elinizdeki karşılığı olabilir (Efesliler 6:21–22).

Kaynaklar

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Efesliler 5 — Işıkta ve Ruh'ta Yürümek

Çalışmalarım