Veritas LiberatAd Fontes · Ad Veritatem

Filipililer · BÖLÜM 01

Filipililer 1 — Yaşamak Mesih’tir

Hapishaneden gelen bir mektubun ilk sayfalarında ne duymayı beklersiniz? Belki yakınma, belki bir savunma, belki de özgürlüğüne kavuşmak için yardım çağrısı. Pavlus'un Filipililere yazdığı mektupta ise önce şükran ve sevinç duyulur. Zincirler gerçektir; ölüm i

HEMEN BİR BÖLÜM SEÇİN

Kutsal Kitap’ı birlikte adım adım çalışalım.

Filipililer 1

Filipililer 1 — Yaşamak Mesih'tir

Filipililer 1. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Hapishaneden gelen bir mektubun ilk sayfalarında ne duymayı beklersiniz? Belki yakınma, belki bir savunma, belki de özgürlüğüne kavuşmak için yardım çağrısı. Pavlus'un Filipililere yazdığı mektupta ise önce şükran ve sevinç duyulur. Zincirler gerçektir; ölüm ihtimali de öyle. Fakat elçi, kendi durumunu anlatmaya başlamadan, uzaktaki kardeşlerinin Tanrı tarafından nasıl sevildiğini ve Müjde'ye nasıl ortak olduğunu düşünüyor Filipililer 1:1–8.

Bu mektup, Pavlus'un Filipi kilisesiyle uzun zamana yayılan ilişkisinin izlerini taşır. Filipi, Roma yönetimi altında bir koloniydi ve şehirde Roma vatandaşlığı değerliydi; Pavlus'un bölümün sonunda seçeceği vatandaşlık çağrışımlı söz bu ortamda ayrıca anlam kazanır. Elçilerin İşleri, Filipi'de Müjde'nin ilk duyuruluşunu, Lidya'yı, tutuklanmayı ve zindancının ailesini anlatır Elçilerin İşleri 16:11–40. Ancak mektubun hangi tutukluluk sırasında yazıldığı kesinleşmiş değildir. Okuyucunun burada bilmesi gereken temel gerçek basittir: Pavlus'un hapsedilmesi, Filipililerin onunla kurduğu bağı ve Müjde'nin ilerleyişini sona erdirmemiştir.

Birinci bölümde iki haber aynı anda gelir. Pavlus zincire vurulmuştur, ama Mesih duyuruluyor; yaşamı tehlikededir, ama sevince yer buluyor. Bir yandan dünyadan ayrılıp Mesih'le olmayı özlüyor, öte yandan Filipililerin gelişmesi için kalmayı değerli görüyor. Sonunda soruyu kendi üzerine kapanmış bir hayatın dışına çıkarıyor: Mesih'in Müjdesi'ne yaraşır biçimde birlikte yaşayacaklar mı? Bu bölüm, belirsizliğin ortasında Mesih'e bağlı bir hayatın nelerle ilgilendiğini gösteriyor Filipililer 1:12–30.

01 — METNİ ANLAYIN

Şükran, ortaklık ve ayırt etmeyi öğrenen sevgi

Pavlus kendisini ve Timoteos'u Mesih İsa'nın kulları diye tanıtarak söze girer. Filipi'deki bütün kutsalları, gözetmenleri ve görevlileri birlikte anar Filipililer 1:1–2. Bu selamın içinde yalnız bir önderle sınırlanmayan kilise hayatı görülür: Bütün topluluk Mesih'e aittir, belirli kişiler de gözetim ve hizmet sorumluluğu taşır. Gözetmenleri anması topluluğun örgütlenmiş olduğunu gösterse de görevlilerin tam sayısı, görev dağılımı veya yerel düzenin bütün ayrıntıları burada açıklanmaz. Pavlus'un ilk hedefi bir idare şeması vermek değil, Mesih'in lütfu ve esenliğiyle yaşayan bir topluluğa seslenmektir.

Selamdan hemen sonra teşekkür gelir. Pavlus her anışında Filipililer için sevinçle dua ettiğini söyler; çünkü onlar ilk günden beri Müjde'nin yayılmasında onunla işbirliği yapmaktadır Filipililer 1:3–5. Bu ortaklık, yalnız uzaktaki bir öğretmeni beğenmekten ibaret değildir. Mektubun sonuna geldiğimizde onların maddi yardım gönderdiğini öğreniriz; ilk bölümde ise elçinin tutsaklığına rağmen onunla aynı lütfa katıldıkları açıklanır Filipililer 1:7 Filipililer 4:15–18. Söz konusu ilişki tek yönlü bir bağış hikayesinden daha geniştir. Mesih'in Müjdesi onları birbirine bağlamış ve elçi hapisteyken bile bu bağlılık sürmüştür.

Altıncı ayetteki güven, Pavlus'un sevinçli duasını taşıyan temel dayanaklardan biridir. Filipililerde iyi bir işe başlayan Tanrı, bunu Mesih İsa'nın gününe kadar tamamlayacaktır Filipililer 1:6. Buradaki iyi işi bağlamından koparıp her insan girişimi için başarı garantisi yapmak kolaydır: Bir iş kurduk, öyleyse Tanrı mutlaka büyütecek; bir plan yaptık, öyleyse kesin gerçekleşecek. Pavlus ise Müjde'de başlayan ve Müjde'yle süren Tanrısal işten söz ediyor. Başlangıç Tanrı'ya aittir, tamamlanış da O'nun sadakatine dayanır. Filipililerin işbirliği, Tanrı'nın etkinliğini gereksiz kılmadığı gibi Tanrı'nın etkinliği de onların sadık katılımını silmez.

Pavlus onların hepsini yüreğinde taşıdığını söylerken kendi zincirlerini, Müjde'yi savunuşunu ve onların ortaklığını aynı cümlede anıyor Filipililer 1:7–8. Bu yakınlığın dili duygusal bir süs değildir; mektubun devamında görülecek dayanışmanın gerçek adıdır. Bir insanı uzaktan sevdiğini söylemekle onun uğradığı bedeli paylaşmak aynı şey değildir. Filipililer, Pavlus'un başına gelenleri kendi sorumluluklarının dışında bırakmamıştır. Elçi de onların varlığını sıradan bir yardım kaydı gibi değerlendirmiyor; içinde duyduğu özlemi Mesih'in sevgisiyle anlatıyor. Zincirler insanları birbirinden ayırabilir, fakat Müjde ortaklığı o uzaklığı aşabilmiştir.

Ardından şükran duaya dönüşür. Pavlus sevgilerinin bilgiyle ve her tür sezgiyle giderek artmasını ister; amacı onların üstün değerleri ayırt edebilmesidir Filipililer 1:9–11. Sevginin yalnız güçlü bir duygu sayıldığı yerde böyle bir dua şaşırtıcı gelebilir. Fakat sevgi kimi zaman neyin gerçekten yararlı, neyin incitici, neyin Müjde'ye yaraşır olduğunu öğrenmek zorundadır. Pavlus daha fazla sevgi isterken aynı zamanda daha iyi anlayış istiyor. Bu, sevgiyi kuru muhakemeye çevirmek anlamına gelmez; sevginin kendi iyiliğini doğru yönde kullanabilmesidir. Bilgisiz bir iyi niyet bazen yardım etmek isterken yanlış bir yol seçebilir.

Duanın sonunda görünen doğruluk meyvesi, insanın kendisine hazırladığı bir başarı belgesi olarak anlatılmıyor. Pavlus bunun İsa Mesih aracılığıyla geldiğini özellikle belirtiyor Filipililer 1:10–11. Böylece mektubun başındaki iki gerçek aynı yere bağlanır: Tanrı iyi işe başlar, Mesih aracılığıyla meyve verir. Filipililerden beklenen olgunluk, kendilerini herkesten daha üstün hissetmeleri için değildir. Son hedef Tanrı'nın yüceltilmesi ve övülmesidir. Bu yüzden Pavlus'un sevgi duasında hem topluluğun iç hayatı hem Mesih'in günü vardır. Bugünkü seçimlerin ağırlığı, gelecekte Rab'bin önünde duracak olmalarından da gelir.

Zincirlerin içinden ilerleyen Müjde ve Mesih'in yüceliği

Pavlus sonunda kendi durumunu anlatmaya başladığında, en önemli haberi tutukluluğunun ayrıntıları değildir. Başıma gelenler Müjde'nin yayılmasına yaradı, diyor Filipililer 1:12–14. Bu cümlede hapishanenin haksızlığını övme veya acıyı güzel gösterme çabası yoktur. Pavlus engelin içinden doğan beklenmedik sonucu görüyor: Mesih uğruna tutsaklığı saray muhafızlarının çevresinde bilinir hale gelmiş, öteki kardeşler de daha cesur konuşmaya başlamıştır. Zincirler elçinin hareketini durdurmuştur; Müjde'nin duyulması ise durmuş değildir. Bölümün sevinci acının yokluğundan değil, bu haberden doğuyor.

Saray muhafızlarından söz edilmesi, mektubun nereden yazıldığını belirleme girişimlerinde sıkça kullanılır. Roma, Efes ve Kayseriye gibi yerler önerilmiştir; kimi araştırmalar sözcüğün bir valilik merkezini ya da onun personelini gösterebileceğine dikkat çeker. Fakat Pavlus okuyucularını kendi hapishanesinin tam konumunu bulmaya çağırmıyor. Burada vurgulanan, tutsaklığının nedeninin Mesih olduğunun çevresindekiler tarafından öğrenilmiş olmasıdır Filipililer 1:13. Tarihsel belirsizliğin izin verdiği sınırda kalmak, metnin açık sevincini azaltmaz. Hatta Pavlus'un verdiği haberin ne kadar kısa ve yalın olduğunu daha iyi duymamızı sağlar.

Hapishane dışında Müjde'yi duyuranların hepsi de aynı niyete sahip değildir. Bazıları sevgiden, bazıları kıskançlık ve rekabetten dolayı Mesih'i duyuruyor; ikinci grup Pavlus'un zincirlerine sıkıntı eklemeyi umuyor Filipililer 1:15–17. Elçi burada kötü niyetle kullanılan bir hizmetin yaralayıcılığını inkar etmiyor. İnsanların bir başkasının zayıf durumunu kendi yükselişi için fırsata çevirmesi, gerçek bir kötülüktür. Yine de Pavlus'un cevabı kişisel itibarını her şeyin merkezine koymak olmuyor. İçtenlikle de art niyetle de olsa Mesih gerçekten duyurulduğu için seviniyor Filipililer 1:18. Bu sevinç, kötülüğü iyi diye yeniden adlandırmadan ortaya çıkıyor.

Pavlus'un tutumunun önemli bir sınırı vardır: Buradaki sorun mesajın bozulması olarak anlatılmamıştır. Galatyalılara yazdığı mektupta başka Müjde duyurulmasına karşı çıkışı çok serttir Galatyalılar 1:6–9. Filipi'de ise duyurulan Mesih aynıdır; sorun kimi duyurucuların elçiyi yaralamayı amaçlamasıdır. Bu ayrımı kaybedersek Pavlus'un sözünden tehlikeli bir sonuç üretiriz: İsa'nın adını anan her mesaj doğruymuş gibi davranmaya başlarız. Elçinin sevinci, Müjde'nin gerçeğini korurken kendi yaralı onurunun dünyasının merkezi olmasını reddeder. Dışarıdan gelen kötü niyet karşısında böyle bir sevinç kolay değildir. Mektubu canlı kılan da Pavlus'un bu zor tercihi gizlememesidir.

Pavlus dua eden Filipilileri ve İsa Mesih'in Ruhu'nun yardımını anarak geleceği karşılar Filipililer 1:19–20. Buradaki kurtuluş veya iyi sonuca ulaşma dili yalnız hapisten çıkışı anlatmak zorunda değildir; çünkü aynı paragrafta ölümü de gerçek bir ihtimal olarak tutar. Ne olacağını bilmediği halde hiçbir biçimde utandırılmamayı ve Mesih'in bedeninde yüceltilmesini bekler. Bedeninde sözü önemlidir: Müjde uğruna verilen tanıklık yalnız zihinde kabul edilen bir düşünce değildir. Yaşanan hayatın içinde, gerekirse ölüm karşısında görünür. Pavlus'un dilediği sonuç, kendisinin her durumda rahat etmesinden daha derindir.

Böyle bir bağlamdan sonra mektubun en tanınmış sözü gelir: Benim için yaşamak Mesih'tir, ölmek kazançtır Filipililer 1:21. Bu cümleyi Pavlus'un bütün acılarından yorulduğu için hayatı küçümsediği bir söz gibi okumak yanlış olur. Hemen ardından hayatta kalırsa verimli işler yapacağını, bedende kalmasının Filipililer için daha gerekli olduğunu söyler Filipililer 1:22–24. Yaşamın anlamını Mesih'te bulması onu hayattan çekmiyor; başkalarının iman ve sevincini geliştirecek emeğe yöneltiyor. Ölümün kazancı ise ölümün kendisine ait gizemli bir üstünlükten gelmiyor. Pavlus için ölümün ardından Mesih'le olmak vardır.

Elçi iki arzu arasında sıkışır. Dünyadan ayrılıp Mesih'le birlikte olmayı çok daha iyi sayar; bununla birlikte Filipililerin yanında kalmanın onlar için gerekli olduğunu düşünür Filipililer 1:23–26. Burada bir insanın kendi özlemiyle başkalarının ihtiyacı arasındaki düşüncesi açıkça görülür. Pavlus Mesih'le birlik arzusunu saklamaz, fakat bu arzuyu Filipililerin iyiliğine karşı koz olarak da kullanmaz. Onların imanda gelişip sevinmesini önemsiyor. Yaşamın Mesih olması, insanın kendi derin ruhsal duygularından ibaret değildir. Başkalarının Mesih'te büyümesi için sarf edilen sabırlı emek de buna dahildir.

Bu sözler ölümden sonra imanlının Mesih'le beraber olacağına güçlü bir tanıklık sunar. Pavlus dünyadan ayrılmayı kendi yok oluşu olarak değil, Mesih'le buluşma olarak anlatıyor Filipililer 1:23. Fakat Kutsal Kitap'ın gelecek umudunu yalnız ölüm sonrası kişisel huzura indirmemek gerekir. Aynı mektup Mesih'in, ölümlü bedenlerimizi kendi yüce bedenine benzer hale getireceğini söylüyor Filipililer 3:20–21. İmanlının ölüm sonrası Mesih'le birlik umudu ile diriliş umudu birbirine karşı değildir. Pavlus burada bütün aşamaları ayrıntılandırmıyor; önündeki ölüm ihtimalini Mesih'in varlığının güveniyle karşılıyor.

İsa Mesih'in adının yüceltilmesi Pavlus için belirsizlik karşısında bir pusuladır. Kendi serbest kalışını, yakın hizmetinin devamını ya da kişisel rahatlığını mutlaklaştırmıyor Filipililer 1:20–26. Bunun kolayca söylenip kolayca yaşanacak bir söz olmadığını mektubun koşulları gösteriyor. Zincirde bir adamın geleceği hakkında karar verme gücü sınırlıdır. Pavlus bu sınırlılığı inkar etmeden Rab'be olan bağlılığını yeniden ifade ediyor. Elçinin cesareti, sonucunu önceden bilmesinden kaynaklanmıyor. Sonuç henüz bilinmezken Mesih'in değerinin değişmediğine inanmasından geliyor.

Müjde'ye yaraşır topluluk: korkuya rağmen tek yürek

Pavlus kendi geleceğine ilişkin düşüncelerinin ardından okurlarına sesini yükseltir: Mesih'in Müjdesi'ne yaraşır biçimde yaşayın Filipililer 1:27–28. Kullanılan fiil vatandaşlığa uygun hayat sürmek düşüncesini çağrıştırır; bir Roma kolonisi olan Filipi'de bu dilin özel bir yankısı bulunabilir. Kentin saygınlık ölçüleri ne olursa olsun kilisenin gerçek davranış ölçüsü Mesih'in Müjdesidir. Bu çağrı bireysel saygınlığı artırma isteğinden daha büyüktür. Pavlus yanında olsa da olmasa da aynı haberi duymak istiyor: Filipililer tek ruhla dimdik duruyor, Müjde uğruna birlikte çabalıyor. Bölümdeki ortaklık teması burada dayanışmanın somut biçimini buluyor.

Tek ruhla ve tek canla mücadele etmek, her konuda aynı görüşe sahip olmaya zorlanmak değildir. Pavlus'un mektubunda birlik isteğinin tekrar tekrar belirmesi, bu konuda gerçek bir ihtiyacı olduğunu düşündürür. Bölümün sonundaki mücadele, öncelikle Müjde'ye bağlılık ve karşıtlık karşısında birlikte durma mücadelesidir Filipililer 1:27. Kilise dışarıdan gelen baskı altında üyelerini yalnız bırakırsa birlik yalnız ağızda kalır. Pavlus kendisi zincirdeyken okuyucularına tam da ortak bir duruşu hatırlatıyor. Bu sözler, bir grubun kendi görüşünü zorla kabul ettirmesi için değil, Müjde'nin uğradığı karşıtlık karşısında birbirini taşıması için yazılmıştır.

Karşıtlarının korkutmasına teslim olmamalarını isterken, bunun kolay olduğunu da varsaymıyor Filipililer 1:28–30. Filipililer Pavlus'un daha önce yaşadığı zorlu mücadelenin benzerini yaşamaktadır; bu yüzden onun öyküsüyle kendi öyküleri birbirinden kopuk değildir. Elçi acı çekmeyi ayrıcalık diye anlatırken acının kendisini kutsal bir hedefe dönüştürmüyor. Açıkça Mesih uğruna iman ve Mesih uğruna acı çekmekten söz ediyor Filipililer 1:29. Şiddet, baskı ve haksızlık iyi hale gelmez; fakat bu koşullarda Mesih'e bağlı kalmanın Tanrı'nın elinden kaçmış bir durum olmadığı söylenir. Filipililer için cesaretin kaynağı, zulmün güçlü olması değil Mesih'in güvenilir olmasıdır.

Pavlus'un sözleri, haksızlığı aramayı ya da zarar karşısında sessiz kalmayı buyurmuyor. Filipi'deki önceki tutukluluğunda haksız işlem yapan yöneticilerle konuşmuş ve haklarını savunmuştur Elçilerin İşleri 16:35–40. Bu bölümde ise zaten yaşanan karşıtlık sırasında Müjde'ye bağlılığın nasıl korunacağını anlatıyor. Mesih'in Müjdesi'ne yaraşır yaşamak korku hissetmeyen kusursuz bir insan portresi oluşturmaz. Korkuya rağmen birbirini bırakmayan ve başkalarının önünde Mesih'e ait olmayı saklamayan bir topluluk gösterir. Pavlus'un duyabilmeyi umut ettiği haber budur.

Birinci bölümün parçaları böylece birbirine bağlanır. Şükran ve dua ile başlayan mektup, hapishane haberinin içinden geçerek yaşam ve ölüm sorusuna ulaşır; oradan da kilisenin birlikte yaşayışına döner. Pavlus'un kendisini sürekli yeniden sorunun merkezine yerleştirmemesinin nedeni yalnız güçlü bir karaktere sahip olması değildir. Onun hayatının ölçüsü Mesih'in değeridir. Bu ölçü Filipililerin sevincine, bağlılığına, ayırt etme gücüne ve birliğine uzanır. Mektubun ilk bölümünü bitirirken gözümüz zincirlerden çok onların içinde yüceltilmesini istediği Rab'be çevrilir Filipililer 1:20–30.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

  1. Pavlus Filipililer 1:3–8 arasında zincirlerinden önce Filipililerin Müjde'ye ortaklığını anıyor. Hapisteki bir insanın önce şükranla konuşmasını siz nasıl duyuyorsunuz? Bu ortaklığın mektupta hangi somut karşılıkları var?
  2. Sevginin bilgi ve sezgiyle artması için edilen dua Filipililer 1:9–11 hangi sevgi anlayışını sorguluyor? Sadece iyi niyetin yetmediği bir kararı konuşurken bu dua size nasıl yol gösterebilir?
  3. Pavlus'a sıkıntı vermek isteyenler bile Mesih'i duyuruyor Filipililer 1:15–18. Pavlus'un sevinci onların davranışını onaylamak anlamına neden gelmiyor? Mesaj ile duyurucunun niyetini birbirinden ayırmak niçin önemli?
  4. Filipililer 1:21–26 içinde Pavlus'un yaşamak ve dünyadan ayrılmak hakkındaki sözlerinde başkalarının yararı nerede beliriyor? Yaşamak Mesih'tir sözünü yalnız kişinin özel ruhsal deneyimi olarak okumak neleri eksik bırakır?
  5. Filipililerden istenen tek yürek olma ve korkmadan durma hali Filipililer 1:27–30 hangi gerçek koşullarda sınanıyor? Bu ayetlerde kilise birlikte neyi korumaya çağrılıyor?

03 — HAYATA TAŞIYIN

  1. Şükranın adını koyun. Pavlus, Filipililerde Tanrı'nın yaptığı işi somut olarak hatırlıyor Filipililer 1:3–6. Sizin de Müjde yolunda yanınızda durmuş gerçek insanları düşünmeniz mümkün. Kendileriyle paylaştığınız hizmetin, duanın veya desteğin hangi yönleri için Tanrı'ya şükrettiğinizi açıkça adlandırın. Bu, zorluğu yok saymak anlamına gelmeyecektir.
  2. Sevginize ayırt etme gücü isteyin. Pavlus'un duası sevginin bilgi ve sezgiyle artmasıdır Filipililer 1:9–11. Sevgiden kaynaklandığını düşündüğünüz bir karar varsa yalnız iyi niyetinizi değil sonucunu da düşünün. Kime gerçekten iyilik edeceğini ve neyin daha değerli olduğunu metnin sorularıyla tartın.
  3. Kötü niyeti onaylamadan sevinci koruyun. Pavlus rakiplerinin ne yaptığını biliyor, yine de Mesih'in duyurulmasına seviniyor Filipililer 1:15–18. Size karşı yanlış davranan birini haklı çıkarmak zorunda değilsiniz. Fakat onun davranışını bütün dikkatinizin merkezi haline getirip Mesih'in gerçek işini gözden kaçırıp kaçırmadığınızı düşünün.
  4. Yaşamınızın verimli emeğine bakın. Elçi bedende kalmayı Filipililerin gelişimi için gerekli görüyor Filipililer 1:22–26. Yaşamak Mesih'tir sözünü kendi sorumluluklarınızın içinde duyun. Bugün varlığınızın başkasının imanda ilerlemesine nasıl katkıda bulunduğunu düşünmek bu ayetin kendi çağrısına yakındır.
  5. Korku içindeyken bile ortak duruşu bırakmayın. Filipililer karşıtlık karşısında tek ruhla ve tek canla durmaya çağrılıyor Filipililer 1:27–30. Zor bir dönemde tek başınıza sağlam görünmeye çalışmak yerine iman topluluğuyla paylaşılan gerçek bağlılığı hatırlayın. Korkuyu yok saymanız istenmiyor; Müjde sadakatini korkunun yönetmesine izin vermemeniz isteniyor.
  6. Sonucu elinizde tutma iddiasından vazgeçin. Pavlus ne zaman serbest kalacağını veya ölüp ölmeyeceğini bilmeden Mesih'in bedeninde yüceltilmesini diliyor Filipililer 1:19–21. Siz de kesin belirleyemediğiniz bir sonucun altında eziliyorsanız, elinizdeki sadakat ile elinizde olmayan sonucu ayırın. Mektubun umudu, her durumun istediğiniz gibi sonuçlanması üzerine kurulmamış.

Kaynaklar

Çalışmalarım
ÇEVRİMDIŞI OKUMA

Çalışma metnini antetli PDF olarak indirin

Antet, logo filigranı, indirilme tarihi ve sayfa numaraları otomatik eklenir.

Bu içeriği paylaşın

BİLGİ AĞI

KonuDua

Duayı yalnız istek sıralamak değil, Tanrı’nın önünde konuşmak, dinlemek, yakınmak, şükretmek ve teslim olmak olarak keşfedin.

Keşfet
Kutsal Kitap KitabıFilipililer

Filipililer zincirlerin içinden yazılmış ama sevinçle nefes alan bir mektuptur. Pavlus hapisteyken bile kendisini merkeze koymaz; Müjde’nin ilerleyişini, Mesih’in alçakgönüllülüğünü, dostlarının sadakatini, kilisenin birliğini ve her koşulda Mesih’te ayakta kalmayı anlatır. Bu anlatı revizyonunda ayrıntılı araştırma korunmuştur; fakat ayet ayet şerh görünümü kaldırılmıştır. “Yaşamak Mesih’tir”, Mesih’in kendini alçaltması, Mesih’i kazanmak, kaygı, kanaat ve cömertlik gibi güçlü temalar okuyucunun önüne parçalı açıklamalar hâlinde değil, mektubun kendi sıcak ve kişisel akışı içinde gelir.

Keşfet
Tüm Kutsal Kitap Çalışmalarına Dön