Hezekiel 23 — İki Kız Kardeş, İki Başkent, Aynı Sadakatsizlik

Bu Metin Nasıl Hazırlandı?

Bu çalışma, Türk edebiyatının edebi üslup zenginliğini yansıtan hibrit bir yapay zeka modeli desteğiyle taslaklandırılmış; teolojik doğruluk, bağlamsal derinlik ve editoryal içerik kontrolü Veritas Liberat ekibi tarafından gerçekleştirilerek gerekli düzeltmeler yapılmış ve yayına hazırlanmıştır. Veritas Liberat ekibi hataları ayıklar, teolojik kavramları doğrular, metnin ruhunu işler ve son sözü söyler. Ölçüyü de Veritas Liberat ekibi belirlemez: Ölçüyü Kutsal Kitap belirler. "Yapay zeka bizim için sadece zengin bir çırak, insan ise metne ruhunu veren ustadır."

Hezekiel 23’ü Kutsal Kitap Türkçe Çevirisinden okuyun

GİRİŞ

Hezekiel 23 rahat okunacak bir bölüm değildir. Hatta Kutsal Kitap’ın en rahatsız edici peygamberlik metinlerinden biridir. İki kadın, yoğun cinsel imgeler, aşağılayıcı ifadeler, savaş şiddeti, çıplak bırakılma, bedenin parçalanması, çocukların öldürülmesi… Metin okuyucuyu sarsmak ister ve gerçekten sarsar.

Fakat ilk yapılması gereken şey, bu iki kadının kim olduğunu unutmamaktır. Metin bunu gizlemez: Ohola Samiriye’dir, Oholiva Yeruşalim’dir. Bunlar İsrail ve Yahuda’nın başkentlerinin kadın kişileştirmeleridir. Peygamber kadınların cinselliği üzerine genel bir öğreti vermiyor; iki kentin RAB’le antlaşma ilişkisini, putperestliklerini ve yabancı imparatorluklara bağımlılıklarını evlilik sadakatsizliği metaforuyla anlatıyor.

Bu ayrım çok önemlidir. Aksi takdirde bölüm kolayca kadın bedenini şüpheli, kadın arzusunu tehlikeli veya cinsel şiddeti “hak edilmiş ceza” gibi gösteren bir metne dönüştürülebilir. Hezekiel’in metaforu zaten serttir; yorumcu onu daha da zararlı hâle getirmemelidir.

Öte yandan rahatsız olduğumuz için metni steril hâle getirmek de doğru değildir. Hezekiel, Samiriye ve Yeruşalim’in yabancı güçlere duyduğu hayranlığı basit bir diplomatik hata gibi görmez. RAB’in halkı, güvenliğini ve kimliğini RAB’de değil Assur’un, Babil’in ve Mısır’ın gücünde aramıştır. Siyasi ittifak, dinsel büyülenme ve putperestlik birbirine karışmıştır.

Bir kız kardeş daha önce aynı yolda yürümüş ve yıkılmıştır. Diğeri görmüş, fakat öğrenmemiştir.

Hezekiel 23’ün büyük sorusu yalnız “Neden bu kadar sert bir dil kullanılıyor?” değildir. Şu soru da vardır: İnsan, kendisinden önce yaşanan çöküşü gördüğü hâlde neden aynı güven yanılsamasına yeniden döner?

01 — METNİ ANLAYIN

1. Ohola ve Oholiva: Kadınlar değil iki kent yargılanıyor

Bölüm iki kız kardeşle açılır. Aynı anneden doğmuşlardır. Gençliklerinden beri Mısır’la ilişkilendirilirler. Sonra isimleri açıklanır: büyük kız Ohola, Samiriye; kız kardeşi Oholiva ise Yeruşalim’dir.

İsimlerde “çadır” sözcüğüyle bir kelime oyunu vardır. Ohola yaklaşık olarak “onun çadırı”, Oholiva ise “çadırım ondadır / benim çadırım onun içindedir” fikrini taşır. Özellikle Oholiva adı, RAB’in tapınağının Yeruşalim’de oluşuyla güçlü bir yankı kurar. Bu nedenle iki başkent arasındaki fark yalnız coğrafi değildir. Samiriye kuzey krallığının başkenti ve kendi tapınma merkezlerinin temsilcisidir; Yeruşalim ise RAB’in adının ve tapınağın bulunduğu kenttir.

Yine de Oholiva, sahip olduğu daha büyük kutsal ayrıcalık sayesinde kız kardeşinden daha sadık çıkmaz. Tam tersine, onun akıbetini görmesine rağmen daha da ileri gider. Hezekiel’in sık sık yaptığı gibi kutsal ayrıcalık burada da dokunulmazlık değil daha ağır sorumluluk doğurur.

Ohola’nın ilk büyük “sevgilileri” Assurlulardır. Metin onların mavi giysilerini, valilerini, komutanlarını, yakışıklı gençlerini ve atlılarını anlatır. Dil açıkça hayranlık dilidir. Asur yalnız askeri baskı kaynağı değil, ihtişamıyla büyüleyen bir imparatorluktur.

Bu tarihsel olarak da anlamlıdır. Kuzey İsrail krallığı, Asur’un yükselişi döneminde onunla karmaşık ilişkiler kurdu: zaman zaman haraç verdi, destek aradı, zaman zaman isyan etti. Sonunda Samiriye Assur tarafından yıkıldı ve halkın bir kısmı sürgün edildi. 2. Krallar 17:5–6 Hezekiel’in metaforunda trajik ironi şudur: güven aranan güç sonunda yıkıcı güç olur.

Bunu “yabancı ülkeyle her siyasi anlaşma zinadır” diye genellemek yanlış olur. Kutsal Kitap’ta diplomasi başlı başına yasak değildir. Hezekiel’in suçlaması, siyasi güvenliğin RAB’e sadakatin yerine geçmesi; yabancı güçlerin tanrıları, kültürü ve askeri ihtişamıyla birlikte bir kurtarıcıya dönüştürülmesidir.

Ohola’nın yıkımı Oholiva için tarihsel ders olmalıydı. Samiriye’nin MÖ sekizinci yüzyılda Assur’a yenilişi, Yeruşalim’den önce gerçekleşmişti. Yahuda, kuzey komşusunun nasıl çöktüğünü biliyordu. Hezekiel’in anlatısında sorun bilgi eksikliği değildir. Yeruşalim felaketi görmüş ama kendi kalbine uygulamamıştır.

Samiriye’nin Assur’la ilişkisi de tek çizgili değildi. Kuzey krallığı kimi zaman Assur’a haraç verdi, kimi zaman ona karşı direndi, kimi zaman başka güçlerden destek aradı. Asur imparatorluk düzeninde bağımlı kralların sadakati siyasi hayatta kalmanın şartıydı. Sonunda Samiriye’nin düşüşü yalnız bir başkentin yenilmesi değil, nüfusun bir kısmının sürgün edilmesi ve bölgenin imparatorluk sistemi içinde yeniden düzenlenmesi anlamına geldi.

Hezekiel için bu geçmiş olay yalnız tarih bilgisi değildir; Yeruşalim’in önüne konmuş bir aynadır. Samiriye “bizim başımıza gelmez” diyebileceği bir kent değildi artık. Akıbeti gözle görülür durumdaydı. Buna rağmen Yeruşalim aynı güç mantığına yeniden kapıldı. Peygamberlik eleştirisinin acılığı buradan gelir: bazen felaketin kendisi bile insanı dönüştürmez. Görmek, öğrenmek değildir.

Ohola’nın hikâyesi ayrıca “yanlış ittifakın cezası yabancı halkla ilişki kurmaktır” gibi etnik bir okuma üretmez. Metnin hedefi yabancılık değil, RAB’in yerine güç koymaktır. Assur’un etnik kimliği değil, imparatorluk kudretinin kurtarıcılaştırılması eleştirilmektedir. Modern halkları “Assur”, “Babil” ya da “Mısır” diye etiketlemek bu metni bugünün düşman listesine çevirmek olur.

Burada kuşak hafızasının sınırı ortaya çıkar. Geçmişin dersini bilmek, onu yaşamış olmakla aynı şey değildir. Bir kilise önceki kuşağın bölünmesini bilir ama aynı gururu tekrar edebilir. Bir aile, bağımlılığın ne yaptığını görür ama aynı modeli yeniden yaşayabilir. Bir toplum yolsuzluğun sonucunu bilir ama yeni isimlerle aynı düzene dönebilir. Tarih öğretir; fakat kalp öğrenmek zorundadır.

Bu iki kadın imgesini bütün kadınlara uzatmak ise metnin kendisine aykırıdır. Ohola ve Oholiva kadın cinsiyetinin temsilcileri değil, şehirlerin alegorik kişileştirmeleridir. Kutsal Kitap kadın peygamberleri, bilge kadınları, sadık anneleri, önderleri ve öğrencileri de olumlu biçimde anlatır. Hezekiel 23’ün cinsel dili kadınlık hakkında antropolojik bir hüküm değil, belirli bir siyasi-dinî sadakatsizliğin peygamberlik metaforudur.

2. Assur, Babil, Mısır: Güven ararken efendi değiştirmek

Oholiva kız kardeşinin yolunu tekrar eder ama daha karmaşık biçimde. Önce Assurlulara hayran olur. Ardından duvara işlenmiş Keldani/Babil askerlerinin tasvirlerini görür ve onları istemeye başlar. Haberciler gönderilir; Babilliler gelir. Sonra Oholiva onlardan tiksinir ve yönünü yeniden Mısır’a çevirir.

Bu anlatının arkasında Yahuda’nın büyük imparatorluklar arasında sıkışmış gerçek siyasi tarihi vardır. Yahuda küçük bir krallıktı; doğuda Babil, güneybatıda Mısır gibi güçlerin arasında yaşamak zorundaydı. Krallar bir güce yaklaşmış, sonra diğerine yönelmiş, bazen Babil’e bağlılık yemini edip daha sonra Mısır’dan yardım aramıştır. Hezekiel 17’de Sidkiya’nın bu yön değişimini iki kartal ve asma bilmecesiyle görmüştük.

MÖ 597’de Yeruşalim teslim olduğunda Yehoyakin ve kentin seçkinlerinden bir bölümü Babil’e sürgün edildi; Hezekiel de bu sürgün topluluğundaydı. Nebukadnessar Sidkiya’yı tahta çıkardı. Fakat bölgesel güç dengesi değiştikçe Mısır yeniden umut kaynağı hâline geldi. Babil’e bağlılık yerine Mısır desteğine yönelmek, peygamberler açısından yalnız stratejik hata değil, RAB’in o dönem için bildirdiği yargıya direnme biçimiydi.

Bu siyasi arka plan cinsel metaforun neden sürekli “birinden ötekine yönelme” biçiminde kurulduğunu açıklar. Yeruşalim güçlü olanı izler; dün Assur’un ihtişamına bakar, sonra Babil’in resimlerine hayran olur, sonra Mısır’ı hatırlar. Güvenlik arayışı sadakati yönlendirir. Hezekiel’in dilinde dış politika, kalbin hangi gücü nihai koruyucu saydığını açığa vurur.

Yine de burada dış politikanın her zaman basit bir iman testi olduğu sonucu çıkarılamaz. Hezekiel’in dönemi özel bir peygamberlik bağlamıdır: Babil saldırısı RAB’in ilan ettiği yargının parçası olarak yorumlanmaktadır. Bugünün devletleri kendi savaş ve ittifak kararlarını kolayca “Tanrı bize böyle dedi” diye Hezekiel’in durumuna eşitleyemez. Peygamberlik vahyi olmadan siyasi çıkarı ilahi emir diye sunmak, kitabın sahte peygamberlik eleştirileriyle çatışır.

Hezekiel 23 bunu yalnız “kötü dış politika” olarak okumaz. Peygambere göre mesele, RAB’in halkının güvenlik arzusunun onu sürekli yeni efendilere sürüklemesidir. Bugün Assur güçlü görünür, yarın Babil, sonra Mısır. Güvenin merkezi değiştikçe sadakat de değişir.

Bu yüzden bölümün cinsel metaforu yalnız cinsellik hakkında değildir. Arzu, hayranlık ve bağımlılığı anlatır. Bir imparatorluğun üniforması, ordusu, görkemi ve vaat ettiği güvenlik, kalbi büyüleyebilir. İnsan güce bakar ve “beni bu kurtarır” der.

Modern okuyucunun aynı hataya düşmesi için antik bir imparatorluğa tapması gerekmez. Para, siyasi nüfuz, askeri güç, güçlü bir lider, teknolojik üstünlük veya büyük bir kurum da kurtarıcılaştırılabilir. Sorun bunların kullanılması değil, bunlara RAB’e ait nihai güvenin verilmesidir.

Yine de “yalnız Tanrı’ya güven” sözü pratik sorumluluğu reddetmek anlamına gelmez. Bir devlet savunma planı yapabilir; bir aile sigorta yaptırabilir; bir kilise bütçe hazırlayabilir; bir insan doktora gidebilir. İman tedbirsizlik değildir. Hezekiel’in eleştirisi araç kullanmaya değil, aracı efendi yapmaya yöneliktir.

Oholiva’nın Babillilerden tiksinip Mısır’a dönmesi de dikkat çekicidir. Bir yanlış güven çöktüğünde insanın otomatik olarak RAB’e dönmediğini gösterir. Bazen yalnız başka bir yanlış güven seçeriz. Kırılan putun yerine yenisini koyarız.

Tövbe bu yüzden yalnız “eski yanlışımı bıraktım” değildir. Eski sevgiliden ayrılıp yeni sevgiliye geçmek sadakat değildir. Hezekiel’in mantığında gerçek dönüş, güvenin merkezinin değişmesidir.

Mısır motifi ayrıca kitabın daha önceki bölümleriyle birleşir. Hezekiel 20, İsrail’in Mısır’dan beri putlara bağlılığını anlatmıştı. Hezekiel 23 aynı hafızayı daha grafik biçimde kullanır. Yahuda’nın Mısır’a dönmesi yalnız güncel bir diplomatik tercih değil, eski kölelik ve eski bağımlılık kalıplarına geri dönüştür.

Bu noktada psikolojik bir gerçek de hissedilir: İnsan bazen Tanrı’nın çıkardığı yere özlem duyar. Geçmiş acı verici olsa bile tanıdıktır. Özgürlük belirsiz gelir; eski efendi en azından bilinir. Kutsal Kitap Mısır’ı bu yüzden sık sık yalnız coğrafi bir ülke değil, geri dönme ayartısının da simgesi olarak kullanır. Fakat bu simge bugünkü Mısır halkına veya herhangi bir modern ulusa ahlaki etiket olarak uygulanmamalıdır.

3. Şiddetli metaforun içinde: Günahı adlandırın, şiddeti norma çevirmeyin

Hezekiel 23’ün en zor kısmı yalnız sadakatsizlik suçlaması değildir. Verilen cezanın betimlenişi son derece şiddetlidir. Oholiva, eski “sevgililerinin” eline bırakılır; burnu ve kulakları kesilir, çocukları alınır, geriye kalanlar kılıç ve ateşle yok edilir, giysileri ve süsleri alınır. Sonra kız kardeşinin “kâsesini” içeceği söylenir: dehşet ve yıkım kâsesi.

Bu dili yumuşatmak metni değiştirmek olur. Ama bu dili “sadakatsiz eş böyle cezalandırılır” diye aile ilişkilerine uygulamak daha büyük bir bozulmadır. Hezekiel 23, kocanın karısına şiddet uygulamasına izin veren evlilik etiği değildir. Hiçbir eş bu metni dayak, aşağılama, soyma, tehdit veya cinsel şiddeti meşrulaştırmak için kullanamaz.

Burada metaforun aracını ve hedefini ayırmak gerekir. Hedef, Samiriye ve Yeruşalim’in antlaşma sadakatsizliği, putperestliği ve yabancı güçlere bağımlılığıdır. Araç ise antik ataerkil dünyada şehirleri kadın bedenleriyle kişileştiren, zina ve cinsel utandırma üzerinden çalışan çok sert bir retoriktir. Araç, kendi döneminin güç ve cinsiyet dünyasını taşır.

Modern okuyucunun bu gerilimi dürüstçe kabul etmesi gerekir. “Tanrı söyledi, o hâlde burada hiçbir etik sorun hissedilemez” demek, metnin bugünkü mağdurlar üzerindeki etkisini görmezden gelir. Özellikle aile içi şiddet, tecavüz veya cinsel aşağılanma yaşamış kişiler için bu bölüm ağır olabilir. Böyle bir okuyucuya “Rahatsız olmaman gerekir” demek pastoral duyarsızlıktır.

Çağdaş Kutsal Kitap araştırmasında da bu sorun açıkça tartışılır. Bazı feminist yorumcular, Hezekiel 16 ve 23’te kadın bedeninin utandırma ve cezalandırma aracına dönüştürülmesinin yalnız “nötr bir metafor” olmadığını, kendi başına etik bir yük taşıdığını belirtir. Bu eleştiriyi duymak Kutsal Kitap’ın otoritesinden vazgeçmek değildir; metnin edebî aracının gerçek insanlara nasıl zarar verebilecek biçimde yeniden kullanılabileceğini ciddiye almaktır.

Bu yüzden öğretmen veya vaiz, bölümün şok etkisini yeniden üretmeye çalışırken pornografik ayrıntılara gereksiz yere sapmamalıdır. Metin zaten serttir; onu daha sansasyonel hâle getirmek açıklama değildir. Ama cinsel imgeleri tamamen silmek de peygamberin ilişki ihlali vurgusunu kaybettirir. Doğru yol, metnin ne yaptığını açıkça söylemek, hedef ile aracı ayırmak ve şiddeti norm hâline getirmemektir.

Aile içi şiddet açısından sınır özellikle kesindir. Bir eşin ihaneti, yalanı veya günahı diğer eşe onu dövme, aşağılama, tehdit etme, çıplak bırakma ya da cinsel şiddet uygulama hakkı vermez. Hezekiel’in şehir metaforu, modern evlilik hukukuna aktarılacak ceza modeli değildir. Gerçek hayatta şiddetin sorumluluğu şiddet uygulayandadır; mağdurun güvenliği, korunması ve gerektiğinde profesyonel yardım alması önceliklidir.

Öte yandan “Bu bölüm bizi rahatsız ediyor, o hâlde hiçbir şey söylemiyor” demek de metnin teolojik iddiasını kaybeder. Peygamber, RAB’e sadakatsizliği küçük bir kişisel hata değil, ilişkiyi parçalayan ihanet olarak görüyor. Putperestlik ve güç bağımlılığı insanı özgürleştirmiyor; sonunda insanı güvendiği güçlerin elinde savunmasız bırakıyor.

Bölümün sonunda suçlama yalnız yabancı ittifaklarla sınırlı değildir. Kadınlar putlarla kirlenmiş, çocuklarını ateşten geçirmiş, aynı gün RAB’in tapınağına girerek kutsal yeri kirletmiştir. Burada Hezekiel’in öfkesi daha açık anlaşılır. Dışarıda çocuk kurbanı, içeride ibadet… Korkunç bir bölünmüşlük.

Oholiva’ya “kız kardeşinin kâsesini” içeceğinin söylenmesi de bu noktada önem kazanır. Kâse, peygamberlik dilinde insanın kendi yolunun sonucuyla yüzleşmesini anlatan güçlü bir yargı imgesidir. Samiriye’nin içtiği kâse şimdi Yeruşalim’in önündedir. Yani Oholiva yalnız kız kardeşinin günahını tekrar etmemiş, onun sonucunu da paylaşacaktır. Tarihi görmüş olmak geleceği otomatik değiştirmez; yön değişmediğinde aynı yol benzer bir sona varır.

Kâsenin “derin ve geniş” oluşu, alay ve dehşetle ilişkilendirilir. Bu ayrıntı, yargının yalnız askeri yenilgi olmadığını; utanç, toplumsal çözülme ve sürgünü de kapsadığını gösterir. Fakat bu metaforu gerçek mağdurların utandırılmasına taşımamak gerekir. Savaşta aşağılanmak, tecavüze uğramak veya sürgün edilmek mağdurun ahlaki değersizliğinin kanıtı değildir. Peygamber şehir düzeyindeki antlaşma ihlalini yorumlar; modern bireysel mağdurların yaşadığı şiddete suç payı yüklemek için kullanılamaz.

Hezekiel 23:37–39 ibadetin ritüel görünümünün ahlaki dehşeti örtemeyeceğini gösterir. İnsan aynı gün hem savunmasızı yok edip hem de kutsal mekânda dindar görünemez. Tanrı’nın adı, şiddetin üstüne serilecek bir örtü değildir.

Bu yan yana geliş, bölümün bütün siyasi eleştirisini de özetler. Sorun yalnız “yanlış ülkeyle ittifak” değildir. Güç arayışı insanı putperestliğe, adaletsizliğe ve en savunmasız olanın feda edilmesine kadar götürüyorsa, o güven düzeni zaten ruhsal olarak çürümüştür. Hezekiel’in hedefinde dış politika ile ibadet, çocukların korunması ile tapınak kutsallığı aynı ahlaki dünyanın parçalarıdır.

Çocuk kurbanı dili de modern çocuklara karşı her türlü yetişkin çıkarcılığını sorgulatmalıdır; fakat benzetmeyi gevşek kullanmamak gerekir. Bir çocuğu yoğun programa göndermek, antik çocuk kurbanıyla aynı şey değildir. Yine de yetişkinlerin siyasi, dini veya ailevi hırsları uğruna çocukların güvenliğini, sesini ve iyiliğini feda etmesi gerçek bir ahlaki tehlikedir.

Son sahnede “doğru kişiler” iki kız kardeşi zina ve kan dökme suçları üzerinden yargılar. Bölüm, şehirlerin yıkımını ilahi adalet diliyle açıklar. Fakat bugünkü okuyucu bu yargıyı kendi eline alamaz. Kilisenin görevi “sadakatsizleri cezalandırmak” adına fiziksel veya cinsel şiddet kullanmak değildir.

Hezekiel 23 bizi iki kolaylıktan mahrum bırakır. Birincisi, “siyaset yalnız siyasettir, imanla ilgisi yoktur” kolaylığıdır. Kime güvendiğimiz, hangi gücü kurtarıcılaştırdığımız ve güvenlik uğruna hangi sadakatleri sattığımız teolojik sorulardır. İkincisi ise “Kutsal Kitap’taki her metafor davranış modeli olarak uygulanmalıdır” kolaylığıdır. Metaforun teolojik hedefini duyarken, şiddetli aracını normatif aile etiğine dönüştürmemeliyiz.

Bu bölümün sonunda hâlâ rahatsızlık kalabilir. Belki kalmalıdır da. Bazı Kutsal Kitap metinleri bize kolay huzur vermez. Bizi hem günahın çirkinliğiyle hem de kutsal metni yanlış kullanma tehlikesiyle yüzleştirir.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Ohola’nın başına gelenleri gören Oholiva’nın aynı yolu daha da ileri götürmesi size insanın geçmişten öğrenmesi hakkında ne düşündürüyor? Bildiğiniz hâlde tekrar ettiğiniz bir kalıp var mı?
Hezekiel 23 yabancı imparatorluklara güveni evlilik sadakatsizliği diliyle anlatıyor. Bugün bir araç, kurum, lider veya gücün “yararlı” olmaktan çıkıp “kurtarıcı” hâline geldiğini nasıl fark edebiliriz?
Bu bölümün kadın bedeni ve cinsel şiddet kullanan metaforu sizde ne tür sorular veya rahatsızlıklar uyandırıyor? Metnin teolojik iddiasını ciddiye alırken bu rahatsızlığı bastırmadan konuşmak neden önemlidir?
Oholiva bir güçten tiksinince RAB’e dönmek yerine başka bir güce yöneliyor. Hayatımızda bir put kırıldığında onun yerine yenisini koyduğumuzu hangi işaretlerden anlayabiliriz?
Çocuk kurbanı ile tapınak ibadetinin aynı bölümde yan yana gelmesi, “dindarlık” ile gerçek ahlaki sadakat arasındaki fark hakkında ne söylüyor?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Geçmişteki çöküşü yalnız hikâye olarak dinlemeyin

Ohola’nın sonu Oholiva’nın önündeydi; yine de aynı kalıp tekrarlandı. Aile, kilise veya kurum geçmişinizdeki kırılmaları yalnız anlatmayın. “Bu neden oldu ve aynı kök bugün nerede yaşıyor?” sorusunu sorun.

Aracı kurtarıcı yapmayın

Para, devlet, doktor, lider, teknoloji veya kurumlar gerçek yararlar sağlayabilir. Hezekiel 23 bunların kullanımını değil, nihai güven nesnesine dönüşmesini sorgular. Bir şeyi kaybetme düşüncesi Tanrı’yı kaybetme düşüncesinden daha büyük korku üretiyorsa orada durup kalbinizi sınayın.

Bir put kırılınca boşluğu hemen başka putla doldurmayın

Oholiva Babil’den tiksinince Mısır’a döndü. Bir ilişki, iş, lider veya sistem sizi hayal kırıklığına uğrattığında yalnız yeni bir versiyonunu aramayın. Acının içinde biraz bekleyin; hangi ihtiyacınızı Tanrı’dan başka bir şeye teslim ettiğinizi adlandırın.

Bu bölümü kadınları utandırmak için kullanmayın

Ohola ve Oholiva gerçek kadın karakterler değil, iki kentin kişileştirmeleridir. Bu metni kadın cinselliği hakkında küçümseyici şakalar, “kadınlar böyledir” genellemeleri veya mağduru suçlayan öğreti için kullanmayın.

Şiddet mağduruna “hak ettin” demeyin

Metaforda şehirlerin sadakatsizliği ile şiddetli yargı yan yana gelir. Bu, gerçek hayatta istismara uğrayan kişinin şiddeti hak ettiği anlamına gelmez. Aile içi veya cinsel şiddette sorumluluk şiddet uygulayana aittir; mağdurun güvenliği ve korunması önce gelir.

İbadetinizin savunmasızı nasıl etkilediğini sorun

Hezekiel, çocuk kurbanı ile tapınak ziyaretini aynı nefeste suçlar. Dini faaliyet çokluğu ahlaki sadakatin kanıtı değildir. Çocuklar, çalışanlar, yoksullar veya sesi az çıkan insanlar sizin dindarlığınızın bedelini ödüyorsa durun ve düzeni değiştirin.

Rahatsız edici metni aceleyle savunmayın ya da atmayın

Hezekiel 23 kolay bir bölüm değildir. Önce metnin ne söylediğini görün; sonra kullandığı metaforun etik ağırlığını da dürüstçe kabul edin. Kutsal Kitap’a sadakat, zor soruyu susturmak değil, metnin önünde hem imanla hem dürüstlükle kalabilmektir.