Mezmurlar 46 — Dünya Sarsılırken Sarsılmayan Sığınak

Mezmurlar 46. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Bazı korkularımız, hayatımızdaki tek bir şeyin bozulmasına dayanır. İşimizi kaybetmekten, sağlığımızın sarsılmasından, ilişkilerimizin çözülmesinden ya da ülkemizin geleceğinden kaygılanırız. Mezmur 46 ise korkuyu daha küçük göstermeye çalışmaz; tam tersine hayal edilebilecek en büyük çözülme sahnesini kurar. Yeryüzü altüst olur, dağlar denizin bağrına devrilir, sular kükreyip köpürür ve sağlamlığın simgesi sayılan dağlar bile titrer (Mez. 46:1–3).

Şiirin cesareti tam burada ortaya çıkar. “Bunlar olmayacak” demez. “İmanlı insanların dünyası asla sarsılmaz” da demez. Söylediği daha derindir: Dünya sarsılırken bile Tanrı sığınak ve güç olmaya devam eder. Güvenliğin temeli şartların değişmezliği değil, Tanrı’nın değişmezliğidir.

Başlık mezmuru Korahoğulları’na bağlar ve “Alamot” adlı, anlamı tam bilinmeyen bir müzik teriminden söz eder. Bu belirsizlik metnin mesajını zayıflatmaz; yalnız yorumcunun bilmediği yerde kesin konuşmaması gerektiğini hatırlatır. Mezmurun kendisi ise son derece nettir: kaosun ortasında Tanrı halkıyla beraberdir, ulusların gürültüsünün üstünde egemendir ve savaşın son sözünü insan silahlarına bırakmaz.

01 — METNİ ANLAYIN

Dünya Çözülse Bile Sığınak Yerinde Duruyor

Mezmur ilk cümlede Tanrı’yı üç kelimelik bir güven dünyasıyla tanıtır: sığınak, güç ve sıkıntıda hazır yardım. Sığınak, tehlikenin var olmadığını söylemez; tehlikenin ortasında nereye kaçılacağını söyler. Güç, insanın kendi direncini büyütmek değildir; dayanma kaynağının Tanrı olduğunu kabul etmektir. “Yardıma hazır” sözü de Tanrı’nın ancak bütün insan imkânları tükendiğinde çağrılan uzak bir seçenek olmadığını gösterir. O, sıkıntının içinde bulunur.

Ardından şiir ölçüyü büyütür. Yeryüzünün altüst olması, dağların denize devrilmesi ve suların kükremesi, düzenin çözülmesini anlatır. Eski dünyada dağlar sağlamlık, deniz ise dizginlenemeyen kaos için güçlü imgelerdi. Mezmur bu iki resmi birbirine çarptırır: en sağlam görünen şey, en kaotik görünen şeyin içine düşer. Böyle bir sahnede insanın “normalde güvendiği” hiçbir yaratılmış yapı garanti veremez.

Bu yüzden “korkmayız” sözü duygusuzluk değildir. Şiir korkulacak şeyi küçültmüyor; korkudan daha büyük olanı gösteriyor. Kutsal Kitap’taki iman çoğu zaman “hiç korku hissetmemek” şeklinde çalışmaz. İman, korkunun son söz olmasına izin vermemektir. Tehlike gerçektir, fakat tehlike Tanrı değildir.

Bu ayrım bugün de önemlidir. İmanlı kişi ekonomik kriz, deprem, savaş, hastalık, siyasi karışıklık ya da kişisel kayıp karşısında “Bunların hiçbiri önemli değil” demek zorunda değildir. Böyle bir cümle teselli değil inkâr olur. Mezmur bize daha dürüst bir yol verir: “Bunlar gerçekten sarsıcı; ama Tanrı sarsılmadı.”

Şiirin ilk üç ayetindeki deniz daha sonra ulusların gürültüsüyle yankılanır. Altıncı ayette “uluslar kükrüyor, krallıklar sarsılıyor.” Böylece doğal kaos ile siyasi kaos aynı şiirsel dünyada buluşur. Bir insanın güven duygusunu yalnız doğa değil, imparatorluklar ve savaşlar da sarsabilir. Fakat ulusların gürültüsüne karşı Tanrı’nın tek bir gürleyişi vardır; yeryüzü onun önünde erir. Güç dengesi eşit değildir.

Burada iman, “bizim tarafımız daha güçlü” propagandasına dönüşmemelidir. Mezmurun odağı belirli bir modern devletin, ordunun veya siyasi projenin dokunulmazlığı değildir. Güven “biz kazanırız çünkü biz daha iyiyiz” değildir. Güven, “Her Şeye Egemen RAB bizimledir; Yakup’un Tanrısı kalemizdir” nakaratında toplanır. Yakup adı özellikle öğreticidir: Tanrı’nın yanında oluşu, halkın kusursuzluğu üzerine kurulmaz; antlaşma sadakati ve lütuf üzerine kurulur.

“Her Şeye Egemen RAB” unvanı da tesadüfi değildir. İbranice gelenekte bu ad Tanrı’yı göksel ve yeryüzündeki bütün güçlerin üstünde Egemen olarak tanıtır. Mezmur, insan ordularının hareket ettiği bir sahnede özellikle Tanrı’nın üstün hükümranlığını öne çıkarır. Fakat bu unvanı “Tanrı bizim ordumuzun tarafında, öyleyse yaptığımız her savaş kutsaldır” biçiminde kullanmak metnin yönünü tersine çevirmek olur. Dokuzuncu ayette silahları kıran ve savaşı sona erdiren bizzat RAB’dir. Tanrı’nın savaşçı kral olarak egemenliği, insan savaşçılığını kutsallaştırmak için değil, insan şiddetinin sınırını göstermek için kullanılmalıdır.

Nakarattaki ikinci ad “Yakup’un Tanrısı”dır. Şiir burada “kusursuzların Tanrısı” demiyor. Yakup’un hikâyesi güç, korku, hile, kaçış, kırılma ve lütufla doludur. Bu ad, mezmurun güvenini halkın ahlaki üstünlüğüne değil, Tanrı’nın antlaşma sadakatine bağlar. Böylece “Tanrı bizimledir” cümlesi kendini beğenmiş bir grup sloganına dönüşemez. Tanrı’nın halkıyla oluşu, halkın tövbeye ihtiyacı olmadığı ya da her siyasi tercihinin ilahi onay taşıdığı anlamına gelmez.

Mezmurun bu noktadaki güveni, korkusuzluk ile küstahlığı birbirinden ayırır. Küstahlık “Bize hiçbir şey olmaz” der. İman ise “Bize çok şey olabilir; yine de Tanrı sığınağımızdır” der. Bu fark özellikle kriz zamanlarında önemlidir. İmanlı topluluk, kendi kurumlarının, binalarının, geleneklerinin veya tarihsel ayrıcalıklarının yıkılmaz olduğunu varsayamaz. Sarsılmaz olan kurum değil, Tanrı’nın kendisidir.

Kükreyen Sulara Karşı Sevinç Getiren Irmak

Dördüncü ayette şiirin sesi değişir. İlk bölümde deniz köpürüyordu; şimdi bir ırmak sessizce Tanrı’nın kentini sevindiriyor. Dışarıda kükreyen sular, içeride yaşam veren su. Şiir yalnız “kaos kötü, kent iyi” gibi basit bir karşıtlık kurmuyor. Asıl fark suyun kendisinde değil, Tanrı’nın varlığındadır: “Tanrı onun ortasındadır.”

Tanrı’nın kenti burada Siyon/Yeruşalim dünyasına açılır. Yeruşalim, Babil ya da Mısır’daki büyük nehir kentleri gibi dev bir nehrin kıyısında değildi. Bu yüzden şiirdeki ırmağı, haritada bulunacak büyük bir su yolu gibi okumak zayıf kalır. NET notları imgenin Gihon kaynağı ve Şiloah suları gibi gerçek su sistemleriyle ilişkili olabileceğini, fakat resmin idealize edildiğini ve Tanrı’nın kente verdiği esenlik ile yaşamı simgelediğini belirtir. Yeşaya da sakin Şiloah sularını taşkın imparatorluk sularına karşı kullanır (Yşa. 8:6–8).

Bu, metni “her ırmak aslında başka bir şeyi temsil eder” türü alegoriye çevirmek için bir davet değildir. Şiirin yaptığı daha sade ve daha güçlüdür. Dış dünyadaki gürültünün ortasında Tanrı’nın huzuru halkına yaşam verir. Kentin güvenliği surların yüksekliğinden önce Tanrı’nın ortasında bulunmasına bağlanır.

“Tanrı onun ortasındadır, sarsılmaz o kent” sözü de mekanik bir coğrafi dokunulmazlık vaadi değildir. Yeruşalim Kutsal Kitap tarihinde gerçekten kuşatılmış, düşmüş ve yıkılmıştır. Peygamberler, tapınağın varlığını otomatik güvenlik garantisine dönüştüren düşünceyi sert biçimde eleştirir. Dolayısıyla Mezmur 46’yı “kutsal mekân varsa hiçbir tarihsel felaket olmaz” diye okumak Kutsal Kitap’ın daha geniş tanıklığıyla çatışır.

Şiirin güveni Tanrı’nın kendi egemenliğinedir. “Gün doğarken Tanrı ona yardım eder” sözü, karanlığın sonsuza dek sürmediğini anlatır; fakat bu ayeti her krizin ertesi sabah çözüleceği biçiminde takvime dönüştürmemeliyiz. Şiirsel sahne, kaosun zamanını Tanrı’nın belirlediğini vurgular. Karanlık gerçek olabilir; ama egemen değildir.

Siyon dilinin Kutsal Kitap içindeki sınırı da burada önemlidir. Yeremya döneminde insanlar tapınağın varlığını, yaşamları ve adalet anlayışları ne olursa olsun kendilerini koruyan bir güvence gibi kullanabiliyordu. Peygamberlik geleneği bu batıl güveni reddeder. Mezmur 46 da Tanrı’nın kentte oluşunu sihirli bir coğrafya öğretisine dönüştürmez; asıl güven Tanrı’nın kendisinedir. Kutsal mekânın değeri, Tanrı’nın adı ve huzuruyla ilişkisinden gelir; Tanrı, insan yapısı bir binanın içine hapsedilemez.

Bu ayrım kilise için de koruyucudur. Bir kilisenin uzun tarihi, büyük binası, güçlü bütçesi, doğru teolojik mirası veya geniş üye sayısı onu otomatik olarak “sarsılmaz kent” yapmaz. Bunların hepsi değerli olabilir ama Tanrı’nın yerini alamaz. Bir topluluğun gerçek güveni, kendi kurumsal sürekliliği değil, Rab’bin sadakatidir. Bu çerçevede reform, tövbe ve kendini sınama imanın düşmanı değil, Tanrı’ya güvenin sonuçlarıdır.

Irmak imgesi aynı zamanda “içeride sakinlik, dışarıda kaos” gibi yüzeysel bir psikoloji de değildir. Tanrı’nın yaşam veren sağlayışı, halkı dünyadan koparmak yerine dünyadaki tanıklığına hazırlar. Hezekiel’de tapınaktan çıkan su dışarı doğru akar ve ölü suları canlandırır; Vahiy’de yaşam suyu ırmağı Tanrı’nın ve Kuzu’nun tahtından çıkar. Bu kanonik gelişim, Tanrı’nın huzurunun yalnız içeride korunmuş küçük bir topluluk üretmekle kalmayıp yaşamın kaynağı olduğunu gösterir. Mezmur 46’nın ırmağı bu sonraki imgelerin bütün ayrıntılarını açıklamaz, fakat aynı teolojik yönü besler: yaşam Tanrı’dan gelir.

Irmak imgesi Kutsal Kitap’ın ilerleyen hikâyesinde daha da genişler. Hezekiel, tapınaktan çıkan ve gittiği yere yaşam taşıyan bir ırmak görür (Hez. 47:1–12). Vahiy’in sonunda da Tanrı’nın ve Kuzu’nun tahtından yaşam suyu ırmağı akar (Va. 22:1–2). Mezmur 46 bu sonraki metinlerin bütün ayrıntılarını önceden açıklamaz; fakat Tanrı’nın huzuru, kent ve yaşam veren su arasındaki kanonik çizgi giderek belirginleşir.

Bu çizgi Hristiyan umudunu tek bir bugünkü şehrin politik güvenliğine kilitlemez. Kutsal Kitap’ın nihai ufku, Tanrı’nın halkıyla kalıcı biçimde yaşadığı yeni yaratılıştır. Dolayısıyla Mezmur 46’nın “Tanrı ortasındadır” sözü, bugün kiliseyi de kendi kurumlarına güvenmeye değil, Tanrı’nın mevcudiyetine bağımlı yaşamaya çağırır.

“Sakin Olun” — Rahatlama Sloganı Değil, Egemen Kralın Sözü

Sekizinci ayet okuyucuyu bir savaş alanına götürür: “Gelin, görün RAB’bin yaptıklarını.” Ardından yeryüzündeki yıkım, kırılan yaylar, parçalanan mızraklar ve yakılan savaş araçları görünür. Tanrı barışı yalnız iyi niyet tavsiyesi vererek kurmuyor; savaş üreten insan gücünün araçlarını etkisizleştiren Kral olarak tanıtılıyor.

Dokuzuncu ayet bu yüzden romantik bir dünya barışı cümlesinden daha serttir. Savaşların sona ermesi, savaş makinelerinin kırılmasıyla bağlantılıdır. İnsanların elindeki ölüm araçları sonsuz değildir. İmparatorluklar, ordular ve silah sistemleri tarihin efendisi değildir.

Burada barış ile adalet arasındaki bağı da kaçırmamak gerekir. Savaşların durması yalnız çatışan tarafların yorulup silah bırakması değildir; yay ve mızrak gibi ölüm araçlarının gücü kırılır. Kutsal Kitap’ın barış düşüncesi çoğu zaman yalnız “çatışma yokluğu”ndan daha geniştir. Ezilenin ezilmeye devam ettiği, korkunun sürdüğü ve güçlü olanın cezasız kaldığı bir sessizlik gerçek esenlik değildir. Mezmurun sahnesinde Tanrı, şiddeti üreten düzenin son sözünü kırar.

Bu yüzden ayeti modern siyasi programlara doğrudan yapıştırmak da dikkat ister. Mezmur bize belirli bir uluslararası politika formülü sunmaz; devletlerin bütün savunma sorumluluklarını kaldıran teknik bir yönetmelik de değildir. Fakat çok açık bir teolojik sınır koyar: Hiçbir devlet, ordu, silah veya ittifak nihai güvenlik kaynağı değildir. İnsan eliyle kurulan askeri üstünlük ne kadar büyük olursa olsun Tanrı’nın egemenliğinin yerine geçemez.

“Sakin olun” sözü bu bağlamda kişisel kaygımızı da farklı biçimde sorgular. Bazen iç huzursuzluğumuzun altında yalnız korku değil, hükmetme arzusu vardır. Sonucu garanti etmek, başkalarının davranışını kontrol etmek, bütün riskleri sıfırlamak ve gelecek üzerinde egemen olmak isteriz. Mezmur, insanın sınırlılığını küçültücü bir hakaret olarak değil, yaratılmışlığın gerçeği olarak kabul ettirir. Tanrı’nın Tanrı olduğunu bilmek, benim Tanrı olmadığımı da kabul etmektir.

Bu kabul pasiflik değildir. Tanrı’nın egemenliğine güvenen kişi adalet için çalışabilir, savaşın mağdurlarına yardım edebilir, barış için arabuluculuk yapabilir ve tehlikede olanı koruyabilir. Fakat bütün bunları yaparken “dünyayı kurtarmak benim nihai sorumluluğum” yükünü taşımaz. İtaat eder; sonucu Tanrı’ya bırakır. Böylece sakinlik kayıtsızlığa değil, doğru ölçüde sorumluluğa dönüşür.

Tam bu sahnenin ardından ünlü onuncu ayet gelir: “Sakin olun, bilin ki, Tanrı benim!” Bu söz çoğu zaman sessiz bir odada, kişisel stres azaltma çağrısı gibi kullanılır. Böyle bir uygulama bütünüyle yanlış olmak zorunda değildir; Tanrı’ya güvenmek gerçekten telaşımızı susturabilir. Fakat ayetin ilk bağlamı bundan daha geniş ve daha keskindir.

İbranice ifade “bırakın, durun, çabalamayı kesin” yönünde anlaşılabilir. NET notları sözün özellikle kaos üreten düşman uluslara yönelmiş bir azarlama olmasının güçlü ihtimal olduğunu belirtir. Yani cümleyi şöyle de duyabiliriz: “Silahlarınızı bırakın. Çabalamayı kesin. Benim Tanrı olduğumu bilin.” Tanrı, ulusların kendilerini tarihin hâkimi sanmalarına son verir.

Aynı söz Tanrı halkı için de derin bir teselli taşır. Eğer savaşın, tarihin ve ulusların son sözü Tanrı’ya aitse, halkın kurtuluşu paniğin hızına bağlı değildir. İnsan sorumluluğu ortadan kalkmaz; ama kurtuluş yükü insan omzunda tanrısal bir ağırlığa dönüşmez. Bazı şeyleri yapmak gerekir, bazı şeylerde direnmek gerekir, bazı durumlarda kaçmak, yardım istemek ya da adalet aramak gerekir. Fakat hiçbirinde kendimizi Tanrı’nın yerine koymamız gerekmez.

Mezmurun iki kez tekrarladığı nakarat bu noktayı mühürler: “Her Şeye Egemen RAB bizimledir, Yakup’un Tanrısı kalemizdir.” “Bizimle” sözü krizin yokluğunu değil, kriz içindeki varlığı anlatır. Tanrı’nın halkıyla olması, onların hiçbir sarsıntı yaşamaması demek değildir; sarsıntının içinde terk edilmemeleri demektir.

Nakaratın iki kez tekrarlanması da şiirin ritmini taşır. İlk kez altıncı ayette uluslar ve krallıklar sarsıldıktan sonra gelir; ikinci kez Tanrı’nın savaşları durduracağı ve bütün yeryüzünde yüceltileceği ilanından sonra. Aynı söz iki farklı kaos sahnesini çerçeveler. Okuyucunun ihtiyacı her yeni krizde yeni bir Tanrı bulmak değildir; aynı sadık Tanrı’yı yeniden hatırlamaktır.

“Yakup’un Tanrısı kalemizdir” sözü aynı zamanda kalenin ne olduğuna dair imgeyi dönüştürür. Kale normalde taş, duvar, yükseklik ve askeri güç demektir. Mezmur bu kelimeyi Tanrı’ya uygular. Böylece güvenlik mimarisi ruhsal bir slogana değil, kişisel ve antlaşmasal bir ilişkiye dönüşür. Duvarlar düşebilir; Tanrı’nın sadakati düşmez. Bu, fiziksel güvenlik önlemlerini değersizleştirmez, fakat onların sınırını dürüstçe gösterir.

Mezmur 46’nın tesellisi bu yüzden ucuz değildir. “Her şey iyi olacak” gibi belirsiz bir iyimserlik sunmaz. Daha sağlam bir şey söyler: Dağlar devrilebilir, krallıklar sarsılabilir, ordular savaşabilir; fakat Tanrı Tanrı olmaktan çıkmaz. O yüceltilmek için insan zaferine muhtaç değildir. Uluslar arasında ve bütün yeryüzünde yücelecek olan O’dur.

Mezmurun sonunda Tanrı’nın yüceltilmesi yalnız İsrail’in iç tecrübesi olarak kalmaz: “Uluslar arasında yüceleceğim, yeryüzünde yüceleceğim.” Bu cümle güveni dar bir grup çıkarından çıkarır. Tanrı’nın egemenliği, yalnız kendi halkının rahat etmesi için değil, bütün yeryüzünde Tanrı olduğunun bilinmesi için görünür olur. Böylece kurtuluş da merkeze insan konforunu değil, Tanrı’nın adını yerleştirir. İmanlı kişi yardım istediğinde gerçekten yardım ister; fakat nihai duası, Tanrı’nın kendi adını yüceltmesi ve doğruluğunu göstermesidir.

Yeni Antlaşma, imanlılara “sarsılmaz bir egemenliğe” sahip olduklarını hatırlatırken benzer bir güven ufku açar (İbr. 12:28). Bu, bugünkü dünyadaki bütün sarsıntıların hafif olduğu anlamına gelmez. Tam tersine, sarsılabilen şeylerin gerçekten sarsılabileceğini kabul ederken, Tanrı’nın egemenliğinin nihai güvenlik olduğunu öğretir.

Mezmurda üç kez görülen “Sela” işareti de şiirin akışında bir tür duraklama noktası oluşturur; terimin tam müzikal işlevini bilmiyoruz. Bu belirsizlik yüzünden ona gizli bir ruhsal teknik yüklememek gerekir. Fakat metni okurken bu durakların nerede geldiğine dikkat etmek yararlıdır: kozmik sarsıntıdan sonra, ulusların sarsılıp nakaratın duyulmasından sonra ve mezmurun sonunda. Şiir adeta okuyucuyu aceleyle bir sonraki cümleye geçmek yerine duyduğu gerçeğin ağırlığında durmaya çağırır.

Bu ritim modern okuyucuya da bir disiplin öğretir. Kriz anında zihnimiz genellikle durmaksızın yeni bilgi, yeni yorum ve yeni kontrol imkânı arar. Mezmurun ritmi ise bilgi akışını sonsuzlaştırmaz; Tanrı’nın kimliği karşısında durur. Böyle bir duruş gerçekliği inkâr etmek değil, gerçekliği yalnız kriz başlıklarından ibaret saymamaktır.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Mezmur 46 korkulacak şeyleri küçültmeden “korkmayız” diyebiliyor. Kendi hayatınızda korkunuzu inkâr etmekle korkunun son sözü olmasına izin vermemek arasındaki farkı nerede görüyorsunuz?
İlk üç ayetteki kükreyen deniz ile 4. ayetteki sevindirici ırmağı karşılaştırın. Hayatınızda gürültülü ve dikkat çekici olan şeyler, Tanrı’nın daha sessiz ama yaşam veren işini görmenizi nasıl engelleyebilir?
“Tanrı onun ortasındadır” sözü güvenliği mekânın kendisine değil Tanrı’nın varlığına bağlıyor. Kilise, kurum, aile, para veya siyasi güç gibi iyi şeyleri fark etmeden “kale” hâline getirdiğimiz alanlar olabilir mi?
“Sakin olun, bilin ki, Tanrı benim” sözünü yalnız kişisel gevşeme ayeti değil, savaş ve uluslar bağlamında duyduğunuzda anlamı nasıl değişiyor? Bu, kontrol etme arzunuz hakkında size ne söylüyor?
Mezmurun iki kez tekrarladığı “RAB bizimledir” sözü, sorunların hemen bitmesini garanti etmiyorsa yine de neden gerçek bir teselli olabilir?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Korkunu Küçültme; Sığınağını Büyüt

Korktuğun şeyi önemsizleştirmek zorunda değilsin. Mezmur da dağların devrilmesini küçük göstermiyor. Korkunu adlandır; sonra aynı cümlede Tanrı’nın kim olduğunu da adlandır. “Bu beni gerçekten sarsıyor; ama Tanrı sığınağım ve gücümdür” demeyi öğren.

Gürültünün Tek Gerçeklik Olmasına İzin Verme

Krizler yüksek ses çıkarır. Haberler, tartışmalar, korkular ve belirsizlikler zihni tamamen işgal edebilir. Gün içinde bilinçli bir alan aç ve Tanrı’nın sözünü, duasını ve sadakatini gürültünün karşısına koy. Sessizlik kaçış değil, gerçeğin başka bir sesini yeniden duyma alanı olabilir.

Kendi Kalelerini Tanı

Para, plan, kurum, sağlık, ülke, ilişki veya kişisel yetenek iyi armağanlar olabilir. Fakat onlardan biri “Bu varsa bana hiçbir şey olmaz” düzeyine çıktığında kale olmaya başlar. Mezmur 46 güvenliği armağandan Veren’e taşır. Hangi iyi şeyi nihai güvenlik kaynağına dönüştürdüğünü dürüstçe sor.

“Sakin Olun” Sözünü Bağlamıyla Hatırla

Bu ayeti yalnız rahatlamak için değil, kontrol savaşını bırakmak için de kullan. Her şeyi yönetme, herkesi ikna etme, bütün sonuçları garanti etme ve tarihi kendi omzunda taşıma çabasını fark et. Yapman gerekeni yap; ama Tanrı’nın yerini alma görevinden vazgeç.

Barış İsterken Adaleti Unutma

Mezmurdaki barış, silahların kırıldığı bir barıştır. Bu yüzden barış arzusu kötülüğü görmezden gelmek, mağduru susturmak veya “aman huzur bozulmasın” demek değildir. Gerçek esenlik, şiddet üreten gücün sınırlandırılmasını da içerir. Kendi çevrende barış adına hangi adaletsizliği görmezden gelme eğiliminde olduğunu düşün.

Tanrı’nın Varlığını Sonuçlardan Ayır

“RAB bizimledir” demek, istediğimiz sonucun mutlaka gerçekleşeceğini söylemek değildir. Bazen dua ettiğimiz halde kaybeder, taşınır, hastalanır veya yas tutarız. Tanrı’nın varlığını yalnız istediğin sonuç gerçekleştiğinde kabul ediyorsan, iman kolayca sonuç bağımlılığına dönüşür. O’nun varlığına, sonucu kontrol edemediğin zamanda da dayanmayı öğren.

Sarsılmaz Olanı Hatırla

Hayatın bazı dönemlerinde neredeyse her şey değişebilir. O anlarda hedef, değişmeyen bir dünya üretmek değil, değişmeyen Tanrı’ya tutunmaktır. Mezmurun nakaratını dua hâline getir: “Her Şeye Egemen RAB bizimledir; Yakup’un Tanrısı kalemizdir.” Bu cümleyi sorunları kapatmak için değil, sorunların ortasında kime ait olduğunu hatırlamak için söyle.

Çalışmalarım