Mezmurlar 65 — Günahı Bağışlayan, Toprağı Sulayan Tanrı: Yılı İyilikle Taçlandırır

Mezmurlar 65. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Bazı şükür duaları sofradan başlar. Önünüzde ekmek vardır, yağmur yağmıştır, emek karşılık bulmuştur ve insan “Tanrı’ya şükür” der. Mezmurlar 65 de tarlaya, yağmura, sürülere ve dolu vadilere kadar gider. Ama şaşırtıcı biçimde oradan başlamaz. İlk önce günahın ağırlığından, Tanrı’nın bağışlamasından ve O’nun huzuruna yaklaştırılan insanlardan söz eder.

Bu sıra rastlantı değildir. Mezmurun dünyasında bereket yalnız depoların dolması değildir. Tanrı’nın iyiliğinin en derin işareti, suçunun altında ezilen insanın O’ndan kaçmak zorunda kalmamasıdır. Günah ağır basar; Tanrı bağışlar. İnsan uzaktadır; Tanrı yaklaştırır. Sonra bakış genişler: dağlar, denizler, halklar, sabah ve akşam… En sonunda toprak yağmurla yumuşar, ekinler yükselir ve sanki bütün yaratılış şarkıya katılır.

Bu mezmur bize sofradaki ekmek ile bağışlanmış günah arasında düşündüğümüzden daha yakın bir bağ kurdurur. İkisi de insanın kendi kendine var edemediği armağandır. Elbette insan çalışır, eker, biçer, planlar; ama toprağa yağmur emredemez. Aynı şekilde insan hatasını itiraf edebilir, tövbe edebilir, bozduğunu onarmaya çalışabilir; fakat kendi suçunu kendi doğruluğuyla ortadan kaldıramaz. Mezmur iki alanda da insanı kendine yeterlilik yanılsamasından çıkarır.

Üstelik şarkının ufku yalnız İsrail’in sınırlarında kalmaz. Tanrı “yeryüzünün dört bucağında” umuttur; denizlerin gürültüsünü ve halkların kargaşasını yatıştırır. Bu evrensel genişlik, Tanrı’nın yalnız özel ibadet anlarında değil, yaratılışın her köşesinde ve insanlık tarihinin bütün gürültüsü üzerinde Rab olduğunu ilan eder. Yine de mezmur soyut bir kudret konuşmasıyla bitmez. Son görüntü tarladır. Vadiler ekinle örtülür. Büyük Tanrı, küçük tohumla ilgilenir.

Belki de Mezmurlar 65’in bizi en çok zorladığı yer burasıdır: Tanrı’yı yalnız kriz anında hatırlamaya alışmışızdır. Oysa mezmur hem suçluluğun karanlığında hem yağmurun sıradanlığında O’nun elini görmemizi ister. Bağışlanma da lütuf, ekmek de lütuf. Ve ikisi arasında, dünyayı taşıyan aynı sadık Tanrı vardır.

01 — METNİ ANLAYIN

Günah Ağır Basarken Tanrı Yaklaştırır: Bağışlanma, Seçilme ve Huzura Giriş

Mezmur “Müzik şefi için – Davut’un mezmuru – İlahi” başlığını taşır. Belirli bir tarihsel olaya bağlanmaz. Bu nedenle onu kesin bir hasat bayramına, belirli bir kuraklık sonrasına veya belli bir tapınak törenine yerleştirmek cazip olsa da metnin söylediğinden fazlasını söylememek gerekir. Şiirin ibadet, bağışlanma, yaratılış ve bereket dilinin toplu tapınmaya çok uygun olduğu açıktır; fakat kesin kullanım ortamını bütünüyle bilmiyoruz.

İlk ayet Siyon’da Tanrı’yı bekleyen övgüyle açılır. İbranice metindeki ifade “sessizlik” ve “övgü” ilişkisi bakımından çeviri tartışmasına açıktır; Yeni Çeviri dipnotu da Masoretik metin ile bazı eski çeviriler arasındaki farkı belirtir. Ana hareket yine de nettir: Tanrı’nın huzurunda övgü ve adakların yerine getirilmesi beklenmektedir. Burada ibadet, duygunun gelişigüzel boşalması değil, Tanrı’nın kim olduğuna verilen bilinçli karşılıktır.

Ardından Tanrı “duaları işiten” olarak çağrılır ve şaşırtıcı bir ifade gelir: “Bütün insanlar sana gelecek.” Şiir Siyon’da başlar ama Siyon’a kapanmaz. Tanrı’nın dua işiten niteliği yalnız küçük bir grubun özel mülkü değildir. Mezmurun ilerleyen ayetlerinde “yeryüzünün dört bucağı” ve “uzak denizler” de anılınca, burada evrensel bir ufkun kasıtlı biçimde açıldığı daha belirgin hâle gelir.

Fakat insan Tanrı’ya hangi durumda gelir? Üçüncü ayet ideal insan tablosu çizmez. Suçların ağır bastığını, insanın onların altında ezildiğini söyler. İbranice fiil üstün gelmek, baskın çıkmak anlam alanındadır; yani günah küçük bir leke gibi değil, insanın gücünü aşan bir ağırlık gibi resmedilir. İnsanın sorunu yalnız yanlış tercihlerin toplamı değildir. Kendi başına çözmeye kalktığında ondan güçlü çıkan bir suç gerçekliği vardır.

Tam burada cümlenin yönü değişir: “Ama sen…” Mezmurun umudu, günahın küçüklüğünde değil Tanrı’nın bağışlamasındadır. “Bağışlamak” diye çevrilen İbranice kök, kefaret etme, örtme, suçla ilgili engeli giderme anlam alanına açılır. Şiir mekanizmayı uzun uzun açıklamaz; Tanrı’nın suçla gerçekten ilgilendiğini söyler. Günah görmezden gelinmez, adlandırılır ve Tanrı tarafından ele alınır.

Bu nokta lütuf öğretisinin kalbine dokunur. İnsan Tanrı’ya “Bunu telafi edecek kadar iyi oldum” diyerek yaklaşmaz. Önce suç ağır basar, sonra Tanrı bağışlar. Reform geleneğinin haklı olarak ısrar ettiği gerçek burada şiir diliyle görünür: Tanrı’yla barışın kaynağı insanın kendi doğruluğu değildir. Bağışlama Tanrı’dan gelir; dolayısıyla övgünün odağı da insanın kendini düzeltme başarısı değil, Tanrı’nın merhametidir.

Eski Antlaşma’daki bu bağışlanma dili, kurban ve kefaret düzeninin daha geniş bağlamında okunmalıdır. Mezmur 65 tek başına İsa Mesih’in kurbanını ayrıntılı biçimde önceden anlatmıyor. Böyle bir iddia metnin sınırını aşar. Fakat kanonik hikâye ilerlediğinde İbraniler, tekrar edilen kurbanların işaret ettiği ihtiyacın İsa Mesih’in bir kez ve sonsuza dek geçerli sunusuyla karşılandığını açıkça öğretir (İbr. 10:10–14). Böylece Mezmur 65’te Tanrı’nın bağışlayan kişi olduğu gerçeği, Yeni Antlaşma’da bağışlamanın Mesih’te nasıl güvenceye kavuştuğuna açılır.

Dördüncü ayette başka bir lütuf hareketi vardır: Tanrı seçer ve kendine yaklaştırır. Buradaki fiiller Tanrı’nın girişimini açıkça vurgular. Mutlu kişi, kendi ruhsal tırmanışıyla kutsal avlulara erişen kişi değil, Tanrı’nın seçip yaklaştırdığı kişidir. Bu ayet seçilmişlik konusunda Kutsal Kitap’taki bütün soruları tek başına çözmez; yine de metnin söylediği şeyi zayıflatmaya gerek yoktur. Tanrı’ya yakınlık, önce Tanrı’nın insana lütufla yönelmesidir.

Bu gerçek insan gururunu iki yönden kırar. Birincisi, Tanrı’ya yakın olan kişi bunu üstün karakterinin ödülü gibi göremez. İkincisi, kendisini uzak hisseden kişi de Tanrı’ya dönüş yolunu yalnız kendi duygusal gücünde aramak zorunda değildir. Mezmurun Tanrısı uzak olanı yaklaştırabilen Tanrı’dır. İbadet, insanın Tanrı’ya kendini kabul ettirme gösterisi olmaktan çıkar; kabul eden Tanrı’nın huzurunda şaşkın bir şükre dönüşür.

Ayet “evinin nimetlerine doyacağız” diyerek bireysel dilden çoğula geçer. Tanrı’nın huzuruna alınmak yalnız özel manevi deneyim değildir; “biz” diline açılır. Modern insan ruhsallığı kolayca “ben ve Tanrı” alanına daraltabilir. Mezmur ise Tanrı’nın evinin iyiliğini toplulukla paylaşır. Lütuf kişiyi Tanrı’ya yaklaştırırken aynı zamanda onu övgü söyleyen halkın içine yerleştirir.

Burada “doymak” fiili de önemlidir. İnsan yalnız affedilmiş sayılmakla bırakılmaz; Tanrı’nın iyiliğiyle doyurulur. Bağışlanma, Tanrı’nın istemeyerek cezayı kaldırdığı soğuk bir mahkeme işlemi değildir. Mezmurun resmi daha sıcak: Tanrı suçluyu bağışlar, kendine yaklaştırır ve evinin iyiliğine ortak eder. Lütuf yalnız suçsuzluk statüsü değil, Tanrı’nın huzuruna kabul edilme sevincidir.

Denizleri ve Halkları Susturan Tanrı: Kurtuluşun Ufku Yeryüzünün Uçlarına Açılır

Beşinci ayet, mezmurun bakışını kutsal avlulardan bütün yeryüzüne çevirir. Tanrı “bizi kurtaran Tanrı”dır; fakat hemen ardından “yeryüzünün dört bucağında, uzak denizlerdekilerin umudu” olarak tanımlanır. İsrail’in Tanrısı yerel bir tanrı değildir. O’nun egemenliği coğrafi sınırlarla küçülmez.

“Zaferle” veya “doğrulukla” yanıt verme düşüncesi, kurtuluşun Tanrı’nın karakterinden kopuk olmadığını gösterir. O yalnız güçlü olduğu için kurtarmaz; doğru olduğu için de güvenilirdir. Kutsal Kitap’ta güç ve doğruluk birbirinin alternatifi değildir. İnsan gücü ahlaktan kopunca korkutucu olur; Tanrı’nın gücü ise O’nun kutsallığı ve sadakatiyle ayrılmaz biçimde birliktedir.

Dağları güçle kuran Tanrı, şiirde yaratılışın sağlamlığının kaynağıdır. Eski dünyanın insanı için dağlar devasa ve sarsılmaz görünebilirdi; mezmur onların bile kendi kendine ayakta durmadığını söyler. En kalıcı gördüğümüz şey bile Yaratıcı’nın eseridir. Bu, insanın güven duygusunu yaratılmış şeyden Yaratan’a taşır.

Yedinci ayette denizlerin kükremesi, dalgaların gümbürtüsü ve halkların kargaşası yan yana gelir. Şiirsel paralellik güçlüdür. Kontrol edilemez görünen deniz ile kontrol edilemez görünen toplumsal kargaşa aynı Tanrı’nın egemenliği altındadır. Ancak buradan “Kutsal Kitap’ta deniz her zaman ulusları simgeler” gibi mekanik bir alegori çıkarılamaz. Burada imgeler birbirini aydınlatır; her metin için değişmez bir şifre oluşturmaz.

Bu söz insanlık tarihinin gürültüsüne gerçekçi biçimde bakar. Halklar kargaşa çıkarır; toplumlar sarsılır; güçler birbirine girer. Mezmur “Bunların hiçbiri olmayacak” demez. Söylediği şey daha derindir: hiçbir gürültü Tanrı’dan daha yüksek değildir. İmanlı, haberlerin şiddetini inkâr etmeden son egemenliğin haber akışına ait olmadığını bilir.

Yeni Antlaşma’da İsa Mesih’in fırtınalı gölü susturması bu yaratılış egemenliği temasını çarpıcı biçimde yankılar (Mar. 4:38–39). Mezmur 65’i “bu ayet doğrudan o olayı önceden bildirdi” diye okumaya gerek yoktur. Fakat kanonik okur, denizin sesini susturan Tanrı hakkında söylenenlerle İsa Mesih’in deniz üzerindeki yetkisi arasındaki güçlü teolojik yankıyı görmeden de geçmez.

Sekizinci ayet doğudan batıya doğru sevinç çığlıklarıyla doludur. Sabahın ve akşamın “çıktığı yerler” şiirsel biçimde sevinir. Gündüzün iki ucu söylenerek bütün ufuk kapsanır. Tanrı’nın işaretleri karşısında yalnız İsrail değil, dünyanın uzak yerlerinde yaşayanlar da şaşkınlık yaşar.

Burada korku ve sevinç yan yanadır. Tanrı’nın kudreti insanı hafif bir hayranlıktan daha fazlasına çağırır; insan kendi küçüklüğünü hisseder. Ama bu kudret, O’na güvenenler için yalnız tehdit değildir. Aynı Tanrı sabahı ve akşamı sevince çevirir. Kutsal korku, Tanrı’dan kaçmak zorunda olduğumuz korku değil; O’nun büyüklüğü karşısında kendimizi doğru ölçekte görmektir.

Mezmurun evrensel ufku Hristiyan okuyucuyu misyon konusunda da düşündürür. “Bütün insanlar sana gelecek” ve “yeryüzünün dört bucağı” ifadeleri, Tanrı’nın amaçlarının bir kavme hapsedilemeyeceğini gösterir. Yeni Antlaşma bu ufku çok daha açık biçimde bütün uluslara yönelen Müjde’de geliştirir. Yine de Mezmur 65’in kendi sesini korumak gerekir: burada ana sahne öncelikle Siyon’dan bütün yaratılışa yayılan Tanrı egemenliğidir.

Bu nedenle dua ufkumuz da mezmurun ufkuna göre genişlemelidir. Yalnız kendi ailemiz, kendi kilisemiz, kendi ülkemiz için dua etmek yanlış değildir; fakat yalnız orada kalmak daralmaktır. Dua işiten Tanrı dünyanın uçlarında umutsa, O’nun halkı da dünyayı Tanrı’nın ilgisinin dışında bırakamaz. Uzakta yaşayan insan bizim için istatistik değil, Tanrı’nın yaratığıdır.

Yılı İyilikle Taçlandıran Tanrı: Yağmur, Tahıl ve Şarkı Söyleyen Tarlalar

Dokuzuncu ayette mezmur gökyüzünden toprağa iner. Tanrı yeryüzüne bakar, onu sular, zenginleştirir ve tahıl sağlar. Şiirin dili tarımsal hayatın kırılganlığını bilen insanların dilidir. Yağmurun zamanında gelmemesi yalnız piknik planını bozmaz; açlık anlamına gelebilir. Bu yüzden su romantik bir doğa ayrıntısı değil, yaşam meselesidir.

“Tanrı’nın ırmağı suyla doludur” imgesi, yaratılışın kaynaklarının nihai sahibini ilan eder. İnsan kanal açabilir, kuyu kazabilir, tohum seçebilir; fakat yaşamı başlatan suyu yaratamaz. Mezmur insan emeğini küçümsemiyor, çünkü sabanın açtığı yarıklardan ve ürünün hazırlanmasından söz ediyor. Ama emeğin kendine yeterli olmadığını gösteriyor. Tarla hem insan elinin izini hem Tanrı’nın armağanını taşır.

Bu denge önemlidir. Bir uçta “Tanrı sağlayacak” diyerek sorumluluğu bırakmak vardır; öteki uçta ise her şeyi teknoloji, sermaye, planlama ve insan becerisiyle açıklayıp Yaratıcı’yı görünmez kılmak. Mezmur iki ucu da reddeden bir dünya görüşü sunar. İnsan eker. Tanrı verir. İnsan çalışır. Yaşam yine de armağandır.

Onuncu ayette yağmur toprağı yumuşatır, yarıkları sular ve ürünü bereketler. Şiir, gündelik tarım süreçlerini Tanrı’nın ilgisine layık görür. Bu, “ruhsal” olanı yalnız tapınak, dua ve ilahiyle sınırlayan anlayışı kırar. Toprağın nemi, filizin çıkışı ve sofradaki tahıl da Tanrı’nın iyiliğinin alanındadır.

Yeni Antlaşma’da Pavlus ve Barnaba putperest bir topluluğa konuşurken Tanrı’nın kendisini tanıksız bırakmadığını, yağmur ve ürün mevsimleri vererek insanlara iyilik ettiğini söyler (Elç. 14:15–17). Bu bağlantı önemlidir, çünkü yaratılış nimetlerinin yalnız imanlılara verilmediğini gösterir. Yağmur, yiyecek ve mevsimler Tanrı’nın genel iyiliğinin bütün insanlığa uzanan tanıklıklarıdır.

On birinci ayetin “İyiliklerinle yılı taçlandırırsın” sözü çok sevilir ve haklı olarak güzeldir. Fakat onu kişisel refah garantisine dönüştürmemek gerekir. Mezmur verimli bir yıl için şükreder; “Tanrı’ya sadıksan her yıl ürünün artacak, hesabın büyüyecek, hastalık görmeyeceksin” diye bir sözleşme sunmaz. Kutsal Kitap’ın kendisi kıtlık, kayıp, zulüm ve acı içinde sadık kalan insanlarla doludur.

Dolayısıyla bolluk, Tanrı’nın iyiliğinin gerçek bir armağanıdır ama iman kalitesinin mekanik ölçüsü değildir. Verimli tarlası olan kişinin daha kutsal, ürünü az olanın daha imansız olduğunu söylemek hem acımasız hem de Kutsal Kitap’a aykırıdır. Mezmur şükrü öğretir, refah teolojisini değil. Bereketi hak edilmiş maaş değil, Tanrı’nın elinden gelen armağan olarak görür.

Bu aynı zamanda bolluk zamanındaki ruhsal tehlikeyi de gösterir. Kıtlıkta dua etmek kolayca akla gelir; bollukta unutmak daha kolaydır. Market raflarının dolu olması, suyun musluktan akması ve ekmeğin paket içinde hazır bulunması, bizi ürünün uzun hikâyesinden koparabilir. Toprak, yağmur, tohum, çiftçi, işçi, taşıma, enerji ve sayısız insan emeği görünmezleşir. Mezmur, ekmeğin ardındaki yaratılış zincirini yeniden görünür kılar.

Tanrı’nın tahıl sağlaması, dünyadaki her açlığın yalnız yağmur azlığından kaynaklandığı anlamına da gelmez. İnsanların açgözlülüğü, savaşları, kötü yönetimi, sömürüsü ve paylaşmayı reddetmesi Tanrı’nın iyi armağanlarının başkalarına ulaşmasını engelleyebilir. Kutsal Kitap yaratılışın bereketini anlatırken insanın komşusuna karşı sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu yüzden “Tanrı sağlar” sözü, aç kişinin yanından geçmek için kullanılacak dindar bir mazeret değildir.

Tam tersine, Tanrı’nın sağlayışına inanmak elimizdekinin mutlak sahibi olmadığımızı hatırlatır. Soframızdaki bolluk armağansa, paylaşmak yalnız cömert karakterimizi sergilemek değil, armağanın Sahibine uygun yaşamaktır. Mezmur doğrudan ekonomik bir sistem tasarlamaz; fakat bolluğun şükre, şükrün de sorumluluğa dönüşmesi gerektiği yönünde güçlü bir ahlaki zemin kurar. Tanrı’nın suladığı dünyada başkasının açlığı bizi hiç ilgilendirmiyorsa, şükrümüz henüz hayatımıza kadar inmemiş olabilir.

Şükür bu yüzden yalnız “yemekten önce birkaç kelime söylemek” değildir. Şükür, alınan şeyin kaynağını doğru görmektir. Bu görüş davranışı da değiştirir. Armağanı çöpe atmak zorlaşır; bolluğu yalnız kendine yığmak rahatsız etmeye başlar; emeği görünmez insanları küçümsemek daha zor olur. Tanrı’nın verdiğini Tanrı’dan bağımsızmış gibi tüketmek, şükrün karşıtıdır.

Son iki ayet şiirin en ferah görüntülerinden biriyle kapanır. Otlaklar yeşillenir, tepeler sevince bürünür, çayırlar sürülerle bezenir, vadiler ekinle örtünür. Sonunda hepsi haykırıp ezgi söylüyormuş gibi anlatılır. Bu düzyazı botanik raporu değildir; kişileştirmedir. Yaratılışın bereketi övgü diline dönüşür.

Burada insan doğanın dışından onu seyreden tek şarkıcı değildir. İnsan da yaratılış korosunun içindedir. Toprak kendisine ait bağımsız bir hammadde deposu değil, Tanrı’nın dünyasıdır. Bu gerçek çevreye ilişkin her modern politik tartışmanın ayrıntısını çözmez; fakat temel bir ahlaki yön verir: Tanrı’nın iyi armağanına hoyratça davranmak şükürle bağdaşmaz.

Aynı zamanda mezmur doğayı Tanrılaştırmaz. Tepeler sevinir, vadiler şarkı söyler; fakat tapınılan onlar değildir. Bütün yaratılışın sevinci Yaratıcı’ya yönelir. Kutsal Kitap’ın yaratılış sevgisi panteizm değildir. Dünya Tanrı değildir; Tanrı’nın yaptığı ve sürdürdüğü iyi dünyadır.

Mezmur böylece başladığı yerden çok uzağa gitmiş gibi görünür: Siyon’daki övgüden vadilerdeki ekine. Oysa aslında tek bir teolojik çizgi vardır. Tanrı suçluyu bağışlar, insanı kendine yaklaştırır, dünyayı yönetir, denizleri sınırlar, halkların gürültüsünü aşar, yağmur verir ve tahıl yetiştirir. Kutsal ile gündelik birbirinden kopuk iki dünya değildir. Aynı Rab tapınakta bağışlar, tarlada yağmur verir.

Bu nedenle Mezmurlar 65’in şükrü naif değildir. Günahın varlığını bilir. Halkların kargaşasını bilir. İnsan gücünün sınırını bilir. Buna rağmen övgü söyler; çünkü umut koşulların kusursuzluğuna değil Tanrı’nın karakterine dayanır. Yılın taçlandığı iyilik, her acının yok olduğu bir hayat iddiası değil, kırılgan dünyanın hâlâ Tanrı’nın eliyle taşındığının itirafıdır.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Mezmur neden yağmur ve bolluktan önce günah ve bağışlanmadan söz ediyor olabilir? Bu sıra, “Tanrı’nın bereketi” dediğimiz şeyi nasıl yeniden tanımlıyor?
“Seçip kendine yaklaştırdığın kişi” sözü Tanrı’ya yakınlığın kaynağı hakkında ne söylüyor? Bu ifade ruhsal gururu nasıl kırar, umutsuz kişiye nasıl umut verebilir?
Denizlerin gürültüsü ile halkların kargaşasının yan yana gelmesi size Tanrı’nın egemenliği hakkında ne düşündürüyor? Bu egemenliğe inanmak, dünyadaki gerçek krizleri küçümsemeden nasıl mümkün olabilir?
Sofranıza gelen sıradan bir yiyeceğin arkasında toprak, su, emek, taşıma ve başka insanların çalışması olduğunu düşünün. Mezmur 65 bu zincire bakışınızı nasıl değiştirebilir?
“Yılı iyilikle taçlandırmak” sözünü refah garantisine çevirmek neden tehlikelidir? Bolluk için şükretmek ile bolluğu Tanrı’nın bizi başkalarından daha çok onayladığının kanıtı saymak arasındaki fark nedir?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Günahını Küçültmek Yerine Bağışlayana Git

Suçluluk geldiğinde ilk refleksin kendini savunmak, başkalarıyla kıyaslamak veya yaptığını önemsizleştirmek olabilir. Mezmur başka bir yol açıyor: günahın ağır bastığını dürüstçe kabul et ve bağışlamayı kendi performansından değil Tanrı’nın lütfundan bekle. Gerçek tövbe kendini ezmek değil, kendin hakkında doğruyu söyleyerek bağışlayan Tanrı’ya dönmektir.

Tanrı’ya Yakınlığı Başarı Rozeti Yapma

Dua hayatın güçlü, Kutsal Kitap bilgin geniş veya hizmetin görünür olabilir; bunları Tanrı’ya erişim hakkının kanıtına dönüştürme. Mezmur yaklaştıran kişinin Tanrı olduğunu hatırlatıyor. Bu bilinç hem gururu söndürür hem de “Ben yeterince iyi değilim, yaklaşamam” diyen kişiye lütuf kapısını gösterir.

Dualarının Haritasını Genişlet

Bir hafta boyunca dua ederken kendi ihtiyaçlarının dışına bilinçli biçimde çık. Başka bir ülke, savaştan etkilenen bir halk, tanımadığın bir kilise veya uzak bir topluluk için dua et. “Yeryüzünün dört bucağında umut” olan Tanrı’ya dua eden insanın kalbi de yalnız kendi çevresinin sınırında kalmasın.

Gürültüyü Tanrı’dan Büyük Görme

Haberler, toplumsal çatışmalar ve siyasi gerilimler zihnini ele geçirdiğinde inkâr yoluna gitme; gerçeği gör. Fakat her gürültüyü son söz gibi de dinleme. Mezmurun deniz ve halk kargaşası imgesini hatırla: Tanrı’nın egemenliği, krizin var olmadığı anlamına gelmez; krizin Rab olmadığı anlamına gelir.

Sofrandaki Bir Şeyi Geriye Doğru İzle

Bugün yediğin bir yiyeceği seç ve zihninde geriye doğru takip et: market, taşıma, işleme, emek, tarla, tohum, su, toprak. Sonra Tanrı’ya yalnız “yemek için” değil, o yiyeceği mümkün kılan bütün yaratılış düzeni ve insan emeği için şükret. Bu küçük alıştırma tüketimi, farkındalığa dönüştürebilir.

Bolluğu Hak Edilmiş Onay Sanma

İşlerin yolunda gidiyorsa şükret; fakat bunu başkalarından daha imanlı olduğunun kanıtı yapma. İşler kötü gidiyorsa da hemen “Tanrı beni terk etti” sonucuna varma. Mezmur verimli yılı Tanrı’nın iyiliği olarak kutlar; Kutsal Kitap’ın bütünü ise Tanrı’nın sadık kullarının kıtlık ve acıdan da geçebildiğini gösterir.

Armağanı Korumayı Şükrün Bir Parçası Say

Su, yiyecek ve maddi kaynaklar konusunda israf ettiğin bir alanı belirle ve tek bir somut değişiklik yap. Şükür yalnız ağızdan çıkan söz değildir; armağana nasıl davrandığımızda da görünür. Tanrı’nın suladığı toprağı, verdiği ekmeği ve başkasının emeğini değersizleştirmeden yaşamak ibadetin gündelik yüzlerinden biridir.

Çalışmalarım