Vahiy 9 — Beşinci ve Altıncı Borazan

GİRİŞ

Dördüncü borazanın ardından göğün ortasında bir kartal duyulmuştu. Yeryüzünde yaşayanları bekleyen üç büyük felaketi haber vererek üç kez “Vay!” diye seslenmişti (bkz. Vahiy 8:13). Dokuzuncu bölümde o uyarının ilk ikisi gerçekleşir. İlkinde ölümün bile sonlandıramadığı ağır bir eziyet, ikincisinde ise insanların üçte birini öldüren korkunç bir yıkım görülür. Daha önce toprağın, denizin, suların ve ışığın sarsıldığını okumuştuk. Şimdi sahne doğrudan insanların üzerine kapanır.

Yuhanna'nın gördüğü yaratıkları zihnimizde canlandırmak kolay değildir. Dipsiz bir kuyudan duman yükselir, çekirgeye benzeyen varlıklar akrep gibi sokar, Fırat yakınlarında tutulan meleklerin çözülmesiyle sayısı akıl almaz büyüklükte bir süvari ordusu belirir. Görümün ürpertici dili okuru sarsmak için seçilmiştir. Yine de iki borazanın bütün ayrıntılarını birbirine bağlayan bir gerçek vardır: En korkunç güçlerin bile yapabilecekleri ve yapamayacakları belirlenmiştir.

Vahiy'i okuyan ilk kiliseler baskının, putperestliğin ve imparatorluk gücünün ne anlama geldiğini biliyordu. Eski Antlaşma'yı da işittiklerinden Mısır belalarını ve Yoel'in savaş ordusuna benzeyen çekirgelerini hatırlayabilirlerdi. Yuhanna'nın imgeleri o Kutsal Yazılar dünyasında anlam kazanır. Tanrı'nın yargısını anlamak için savaş araçlarını, güncel ülkeleri veya siyasi liderleri metnin içine yerleştirmemize gerek yoktur.

Bölümün sonunda beklenmedik derecede acı bir cümleyle karşılaşırız. Ölümden kurtulan insanlar yine de tövbe etmezler (bkz. Vahiy 9:20–21). Felaketin büyüklüğü insanın yüreğini kendiliğinden değiştirmemiştir. Kimden yardım bekliyoruz, hangi güce güveniyoruz, bizi mahveden şeylere neden tutunuyoruz? Dokuzuncu bölümün rahatsız edici soruları bunlardır.

01 — METNİ ANLAYIN

Karanlığın kuyusundan gelen çekirgeler

Beşinci melek borazanını çaldığında Yuhanna gökten yere düşmüş bir yıldız görür. Yıldız sıradan bir gök cismi gibi davranmaz, kendisine dipsiz derinliğe açılan kuyunun anahtarı verilir ve kuyuyu açar (bkz. Vahiy 9:1–2). Görümde anahtar taşıyan varlığın kim olduğu özellikle açıklanmaz. Fakat anahtarın ona verilmesi önemli bir ayrıntıdır. Kuyu kendiliğinden açılmamış, karanlığın gücü de sınırsız bir yetkiyle ortaya çıkmamıştır. Birinci bölümde ölümün ve ölüler diyarının anahtarlarına sahip olduğunu bildiren dirilmiş Mesih'i hatırlayınca bu ayrıntının ağırlığı daha iyi anlaşılır (bkz. Vahiy 1:17–18).

Dipsiz derinlik, Vahiy'in ilerleyen görümünde şeytani güçlerin bağlanması ve salıverilmesiyle de anılır (bkz. Vahiy 11:7; Vahiy 20:1–3). Dokuzuncu bölümdeki kuyu açılınca göğü karartan yoğun bir duman yükselir. Tanrı'nın verdiği ışığı örten dumanın içinden eziyet eden çekirgeler yağmaya başlar. Dumanın kaynağı ve çekirgelerin davranışı, anlatılan felaketin yalnız sıradan bir tarım zararlısı sürüsü olmadığını gösterir. Yuhanna, kötülüğün insana saldıran yıkıcı yüzünü görünür kılar.

Mısır'dan Çıkış'ta çekirgeler ekinleri ve ağaçları yiyerek ülkeyi tüketmişti (bkz. Mısır'dan Çıkış 10:12–15). Yoel'in kitabında ise çekirgelerin yürüyüşü savaş düzenindeki atlılarla karşılaştırılır, ardından halk RAB'be dönmeye çağrılır (bkz. Yoel 2:1–5; Yoel 2:12–13). Vahiy aynı görüntüyü başka bir korkunçluğa taşır. Bu çekirgelerin otlara, bitkilere veya ağaçlara zarar vermeleri yasaklanmıştır. Onlar yalnız alınlarında Tanrı'nın mührü bulunmayan insanlara dokunabilir (bkz. Vahiy 9:4). Böylece eski bela dilini tanıyan okuyucu, beklediğinden farklı bir hedefle karşılaşır.

Yedinci bölümde Tanrı'nın kulları yeryüzüne zarar gelmeden önce mühürlenmişti (bkz. Vahiy 7:2–4). Bu mühür insanın alnına takılan bir muska gibi anlatılmaz. Kimin Tanrı'ya ait olduğunu bildirir ve yaklaşan belirli yargı karşısında Tanrı'nın korumasını görünür kılar. Hezekiel'in görümünde de Yeruşalim'in kötülüğünden yakınanların alınlarına işaret konmuş, yaklaşan yıkımda bu işaret dikkate alınmıştı (bkz. Hezekiel 9:4–6). Dokuzuncu bölümde o mührün ne anlama geldiği anlatının içinde yeniden görünür. Tanrı kendi halkını tanır.

Kutsal Kitap'ın aynı kitapta söylediği başka bir gerçeği de unutmamalıyız. İmanlılar baskı görebilir, Tanrı'nın sözü uğruna öldürülebilir ve yine de Kuzu'ya ait kalırlar (bkz. Vahiy 6:9–11; Vahiy 12:11). Bu nedenle dokuzuncu bölümdeki korunma sözü, Hristiyanların yeryüzünde her türlü acıdan muaf olduğu sonucuna götürmez. Tanrı'nın halkıyla bağı, ölümün bile silemeyeceği bir aidiyettir. Mühür bu güvenin işaretidir.

Çekirgelere insanları öldürme yetkisi verilmez. Beş ay boyunca akrep sokmasını andıran bir eziyet yaşatacaklardır ve insanlar ölümü aradıkları halde bulamayacaklardır (bkz. Vahiy 9:5–6). Yuhanna dayanılmaz bir acı sahnesi anlatır. Ancak süre de zarar biçimi de sınırlandırılmıştır. Beş aylık sürenin bütün anlamı açıklanmaz, fakat yaratıkların eziyeti sona erecektir. Metnin bu sahnesi günümüzde ağır ruhsal sıkıntı yaşayan insanlara bir suçlama yöneltmek için kullanılmamalıdır. Burada belirli bir yargı görümü vardır, bir insanın hastalığına veya kişisel acısına verilmiş teşhis yoktur.

Ölümü arama sözünün ağır bir Kutsal Kitap geçmişi vardır. Eyüp, çektiği acı içinde ölümün neden gelmediğini sorarken kendi felaketini Tanrı'nın önünde haykırmıştı (bkz. Eyüp 3:20–23). Yeremya'nın yargı sözlerinde de ölümün yaşamdan daha çok isteneceği korkunç bir dönem anlatılır (bkz. Yeremya 8:3). Vahiy'in dili bu eski acı ve yargı sözleriyle aynı ağırlığı taşır. Yuhanna'nın dinleyicisi böyle bir cümleyi duyduğunda yaşanılan acının küçümsenmesine izin verilmediğini de fark eder. Tanrı'nın yargısı hakkında konuşurken acı çeken insanın sesini silmemek gerekir.

Yuhanna yaratıkları betimlerken art arda benzetmeler kullanır. Savaşa hazırlanmış atlara benzerler, başlarında taç görünümünde başlıklar vardır, yüzleri insan yüzüne, dişleri aslan dişine benzer. Göğüslerindeki zırhlar demiri, kanat sesleri büyük bir savaş arabası topluluğunu hatırlatır (bkz. Vahiy 9:7–10). Yumuşaklık izlenimi veren insan saçı görüntüsüyle yırtıcı dişlerin yan yana gelişi özellikle ürkütücüdür. Yoel'in çekirgeleri de atlar gibi görünür ve savaş arabaları gibi ses çıkarırdı (bkz. Yoel 2:4–5). Yuhanna'nın dili peygamberlik imgelerini tanıyan kulakta yankı bulur.

Çekirgelerin bir de kralları vardır, dipsiz derinliklerin meleği. Yuhanna onun İbranice adını Avaddon, Grekçe adını Apolyon olarak verir ve iki adın da mahvedicilikle ilişkisini açıklar (bkz. Vahiy 9:11). Süleyman'ın Özdeyişleri doğal çekirgelerin kralları olmadığını söyler (bkz. Süleyman'ın Özdeyişleri 30:27). Vahiy'deki sürünün bir mahvedici tarafından yönetilmesi, gördüğümüz şeyin daha karanlık bir güç düzeni olduğunu hissettirir. Metnin ona verdiği ad yeterince açıktır: Yaptığı iş mahvetmektir.

Eski Antlaşma'da Avaddon adı yıkım diyarıyla ilişkilendirilir. Eyüp, ölüler diyarının Tanrı'nın gözleri önünde açık olduğunu söyler (bkz. Eyüp 26:6). Özdeyişler de ölüm ve yıkım diyarının RAB'den gizli kalmadığını ilan eder (bkz. Süleyman'ın Özdeyişleri 15:11). Vahiy, aynı sözü bir meleğin adı olarak kullandığında mahvetme temasını canlı bir kişilikle sunar. Bu ad ürperticidir, fakat Kutsal Yazılar yıkım diyarının bile Tanrı'nın bakışından gizlenemeyeceğini öğretir. Mahvedici'nin hükmettiği sanılan yer bile Tanrı'ya kapalı değildir.

Kuyu açıldığında başlayan eziyet, insanın tek başına durdurabileceği bir güce benzemez. Yine de ilk borazanın sonunda Yuhanna birinci “vay”ın geride kaldığını söyler (bkz. Vahiy 9:12). Kuzu beşinci bölümde tomarı almış, yedinci mührü açmış ve borazanların çalacağı sahneyi başlatmıştır. Mahvedici'nin gücü sınırlıdır. Son söz, tomarı elinde tutan Kuzu'ya aittir.

Fırat kıyısında çözülen yıkım

Altıncı borazan çalındığında ses, Tanrı'nın önündeki altın sunağın dört boynuzundan gelir (bkz. Vahiy 9:13–14). Bir önceki bölümde aynı göksel sunakta kutsalların duaları Tanrı'nın huzuruna yükselmişti. Ardından sunaktan alınan ateş yeryüzüne atılmış ve yargı borazanları başlamıştı (bkz. Vahiy 8:3–5). Şimdi sunaktan gelen bir sözle Fırat yakınlarında bağlı tutulan dört meleğin çözülmesi buyurulur.

Altın sunağın dört boynuzundan bir ses gelmesi de önceki görümü sürdürür. Buluşma Çadırı'nda buhur sunağının dört köşesinde boynuzları bulunurdu ve kahinler Tanrı'nın buyruğuna uygun biçimde orada hizmet ederdi (bkz. Mısır'dan Çıkış 30:1–10). Vahiy'deki altın sunak, kutsalların dualarının Tanrı'nın huzurunda anılmasıyla zaten ilişkilendirilmişti. Şimdi oradan yargıyı harekete geçiren bir buyruk işitilir. Yuhanna'nın anlatımında ibadetle adalet birbirinden kopuk değildir. Tanrı'nın huzuruna yükselen yakarışların duyulduğu yerden yeryüzüne hüküm bildirilir.

Fırat Irmağı'nın adı ilk dinleyiciler için boş bir coğrafya bilgisi değildi. Eski Antlaşma'da bu ırmağın çevresi Asur ve Babil gibi imparatorlukların yükseldiği dünyayı hatırlatıyordu. Yeşaya, Asur kralının gücünü yatağından taşan Fırat sularına benzetmişti (bkz. Yeşaya 8:7–8). Yeremya ise Babil'in düşüşünü Fırat kıyısında duyurulan bir peygamberlik eylemiyle ilişkilendirmişti (bkz. Yeremya 51:59–64). Roma dünyasında da ırmak, doğudaki Part egemenliği ve askeri tehdit açısından önemli bir sınırdı. Ama görüm dört meleği belirli bir imparatorluğun askerleri diye adlandırmaz.

Dört melek önceden belirlenmiş bir zaman için hazır tutulur. Kutsal Kitap'ın Türkçe çevirisi zamanın kesinliğini şöyle anlatır: “Tam o saat, o gün, o ay, o yıl için” tutulmuşlardır (bkz. Vahiy 9:15). Zamanı belirleyen onlar değildir ve kendi istekleriyle çözülemezler. Sahne vahşete açılırken Tanrı'nın egemenliğinin kaybolmadığını bu ayrıntı hatırlatır. Kötülüğün Tanrı'nın hükmünü aşan bağımsız bir krallığa dönüşemeyeceğinin güvencesidir.

Serbest bırakılan güçlerin sonucu çok ağırdır. İnsanların üçte biri öldürülür. İlk dört borazandaki “üçte bir” sınırını hatırlatan bu sayı, yargının genişlediğini ama henüz bütün insanlığı ortadan kaldırmadığını gösterir (bkz. Vahiy 8:7–12; Vahiy 9:15). Beşinci borazandaki eziyete öldürme yasağı getirilmişti. Altıncı borazanda ise ölüm sahnenin merkezine girer. Sayısal ayrıntıyı yalnız geleceğin nüfus istatistiğine dönüştürürsek metnin karşı karşıya bıraktığı yargının ağırlığını kaybederiz.

Yuhanna atlı ordusunun sayısını işitir, iki yüz milyon (bkz. Vahiy 9:16). Çevirinin verdiği bu büyük sayı, Grekçedeki iki kez on bin kere on bin ifadesine karşılık gelir. Metnin tam bir asker nüfus sayımı mı yoksa insan ölçüsünü aşan bir orduyu anlatan güçlü bir sayı mı kullandığı açıkça açıklanmaz. Bildiğimiz şu ki Yuhanna sayıyı kendi tahmini olarak üretmez, işittiğini özellikle belirtir. Birinci yüzyıldaki dinleyicinin bile gözünde canlandıramayacağı kadar büyük bir yıkıcı kuvvet söz konusudur.

Görümde atlar alışılmış atlara benzemez. Başları aslan başı gibidir, ağızlarından ateş, duman ve kükürt çıkar, kuyrukları da yılanı andırır (bkz. Vahiy 9:17–19). Ateşle kükürt, Sodom'un yargısını hatırlatır (bkz. Yaratılış 19:24–28). Aslan başı ve yılanı andıran kuyruklar da saldırı ve ölümcül zarar duygusunu bir araya getirir. Metnin canlı imgeleri kendi başına yıkımı anlatmaya yeterlidir. Bunları bugün yaşayan bir ülkenin askerlerine ya da belirli bir savaş teknolojisine çevirmek yorumun dayanağını zayıflatır.

İlk çekirge ordusu insanları öldürmeden eziyet etmişti, bu ordu ise ölüm getirir. İki borazandaki görüntülerin ortak yönü, ortaya çıkan güçlerin sürekli “verilen” ve “çözülen” yetkiyle hareket etmesidir. Yuhanna bunları kontrolünü yitirmiş bir evrenin olayları gibi anlatmaz. Ne var ki anlatı bu noktada durup felaketin bilançosunu çıkarmakla yetinmez. Son iki ayet, yaşayanların yüreğine döner.

Yaşayanlar neden yine de tövbe etmedi?

Yargının ardından sağ kalan insanlar, elleriyle yaptıkları putlardan dönmez (bkz. Vahiy 9:20). Yuhanna onların cinlere ve altından, gümüşten, tunçtan, taştan, tahtadan putlara tapmayı sürdürdüklerini söyler. Bu putların göremediğini, işitemediğini ve yürüyemediğini özellikle belirtir. Mezmurlar 115, putların aynı eksikliklerini yüzümüze vurur (bkz. Mezmurlar 115:4–8). Tanrı'nın sesiyle başlayan borazanların sonunda insanın suskun putlara bağlı kalması bölümün en ağır ironisidir.

Babil kralı Belşassar, tapınaktan alınmış kaplarla şölen yaparken altın, gümüş, tunç, demir, ağaç ve taş tanrıları övmüştü. Daniel ona, soluk alışını elinde tutan Tanrı'yı onurlandırmadığını söylemişti (bkz. Daniel 5:22–23). Vahiy'de de insanın sorunu bilgi eksikliğinin ötesine geçer. Yaşamı Tanrı'ya bağlı olduğu halde kendi yaptığı şeyden güven beklemeye devam eder. Putperestlik yalnız yanlış nesne seçmek değildir, insanın kendisini koruyacağını sandığı güçlere teslim olmasıdır.

Son ayet, tapınmanın hayatı nasıl biçimlendirdiğini gösterir. İnsanlar adam öldürmekten, büyüden, fuhuştan ve hırsızlıktan tövbe etmemiştir (bkz. Vahiy 9:21). Bu davranışları yalnız bir toplumun dışarıdan gördüğü kötü alışkanlıklar gibi düşünemeyiz. Başka ilahlara güvenen yürek, insan hayatının ve başkasının hakkının değerini de çarpıtabilir. Vahiy'in sonlarında Babil'in büyü yoluyla ulusları aldattığından söz edilmesi aynı tapınma ve aldatma bağını sürdürür (bkz. Vahiy 18:23). Buradaki büyü sözcüğü putperestlik ve ruhsal aldatmayla ilişkilidir, modern tıbbı veya ilaç kullanmayı hedef almaz.

Mısır'da firavun belaları gördükten sonra defalarca yüreğini katılaştırmıştı (bkz. Mısır'dan Çıkış 8:15; Mısır'dan Çıkış 9:34–35). İnsan felaketi görebilir, korkabilir, canını kurtarmış olabilir ve yine de Tanrı'ya dönmeyebilir. Korku tek başına tövbe üretmez. Tövbe, Tanrı'ya karşı işlenen günahı kabul etmeyi ve güvenin yönünü değiştirmeyi gerektirir. Bunun için insan yüreğinin Tanrı'nın lütfuna muhtaç olduğunu Yeni Antlaşma açıkça öğretir (bkz. Romalılar 2:4).

Bu son sahneyi yalnız geçmişteki putperestlerin ayıbı diye okuyup geçmek kolaydır. Fakat Kutsal Kitap canlı Tanrı'ya iman ettiğini söyleyen kişileri de başka güvencelerin peşinden gitmemeleri için uyarır (bkz. 1. Yuhanna 5:21). Put insanın tahtadan oyduğu bir şekil olabilir, bazen de bütün umudunu bağladığı servet, itibar veya denetim arzusudur. Metnin tapınmaya ilişkin sorusunu kendi yüreğimizden uzak tutmamızı engeller. İnsan hangi şey olmadan yaşayamayacağını düşündüğünde gerçek güven merkezini de ele vermiş olur.

İsa Mesih'in Müjdesi, günahkarlara yalnız korkunç sonuçları göstererek yardım etmez. Kurtuluşu kendi kanıyla satın alan Kuzu, tövbeye çağırdığı insanlara yaşamın yolunu açmıştır (bkz. Vahiy 5:9–10). Kiliselere yönelttiği mesajlarda da sevdiği toplulukları tövbeye çağırır (bkz. Vahiy 3:19). Dokuzuncu bölümden sonra bile Yuhanna'nın peygamberlik görevi sürer. Bu yüzden bölümün bıraktığı son iz yalnız dehşet olmamalıdır. Yargının ciddiyetini işiten kilise, kurtarışı sağlayan Kuzu'ya daha sıkı sarılmalıdır.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Beşinci borazanda anahtarın verilmesi ve çekirgelerin yetkisinin sınırlandırılması, büyük bir korkuyla karşılaştığımızda Tanrı'nın egemenliğine güvenmemize nasıl yardım eder?
Çekirgeler bitkilere dokunamıyor, yalnız Tanrı'nın mührünü taşımayan insanlara zarar verebiliyor. Vahiy 7'deki mühürlenme sahnesini de düşününce Tanrı'nın halkını korumasını nasıl anlamalıyız?
İlk borazanda insanlar ölümü arıyor, ikincisinde insanların üçte biri ölüyor. Bu iki sahnenin farklı ağırlığı sizce okuyucunun neyi fark etmesini sağlıyor?
Yuhanna’nın putların göremediğini, işitemediğini ve yürüyemediğini anlatması, insanın kendisine yardım edemeyen şeylere bağlanması hakkında ne gösterir?
Firavunun yüreğinin katılaşmasıyla dokuzuncu bölümün sonunda tövbe etmeyenler arasındaki benzerlik, korkmakla gerçekten tövbe etmek arasındaki farkı nasıl açıklar?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Korku kapıyı çaldığında kimin yetkili olduğunu hatırlayın. Beşinci borazanda dipsiz derinliğin anahtarı verilmiştir ve çekirgelerin yapabilecekleri sınırlandırılmıştır. Korktuğunuz şeyin gerçekliğini küçümsemek zorunda değilsiniz. Fakat onu bütün geleceğinizi yöneten güç olarak da kabul etmeyin. Korkunuz büyüdüğünde Vahiy 1:17–18 ile Vahiy 9:1–5'i yan yana okuyun. Anahtarları elinde tutan dirilmiş Mesih'in önünde kendi endişenizi adıyla dile getirin.
Acı çeken insanın yanında erken hüküm vermeden durun. Dokuzuncu bölümdeki eziyet görüntüsü ağırdır, fakat bugünkü bir hastanın veya acı içindeki birinin başına geleni bu yargının doğrudan karşılığı ilan etmek için yazılmamıştır. Sıkıntı yaşayan birini gördüğünüzde acısına açıklama bulma yarışına girmeyin. İhtiyacını sorun ve mümkünse yemek, ulaşım veya günlük işlerinde gerçek yardım sunun. Acıya dikkat kesilmek de iman yaşamının bir parçasıdır.
Kendi güven kaynaklarınıza dikkatle bakın. Dokuzuncu bölümde insanlar kendilerini koruyamayan putlardan vazgeçmez. Para, iş, çevre veya toplumdaki itibar değerli araçlar olabilir, fakat insan bunları kaybetme düşüncesiyle Tanrı'ya sadakatinden ödün verecek duruma gelmişse yüreğindeki bağlılığı sorgulamalıdır. Hangi kayıp düşüncesi sizi en fazla korkutuyor? O korkunun arkasındaki beklentiyi Tanrı'nın önünde dürüstçe inceleyin. Gerçekten yanlış bir güven buluyorsanız onu besleyen alışkanlığı değiştirmek için somut bir karar verin.
Günahın hem ibadeti hem komşuyu yaraladığını görün. Vahiy putperestlikle adam öldürmeyi, cinsel ahlaksızlığı ve hırsızlığı aynı kapanışta anıyor. Ruhsal yaşamı yalnız kişinin iç dünyasına kapatmak bu bütünlüğü kaçırır. İş yerinde hakkı yenmiş birini, aile içinde sözü kesilen birini veya borcunu alamayan bir komşuyu düşünün. Kendi payınıza düşen bir haksızlık varsa önce onu kabul edin, ardından uygun biçimde düzeltmeye başlayın. Tövbenin doğruluğu hayatın gerçek ilişkilerinde görünür.
Kriz geçince eski yola dönme alışkanlığınızı sınayın. Felaket anında verilen sözler bazen tehlike ortadan kalkınca unutulur. Firavunun hikayesi ve Vahiy 9'un sonu, korkunun neden tek başına yüreği yenilemediğini gösterir. Zor bir dönem geçirdikten sonra neyin değiştiğini, neyin aynen sürdüğünü sakin bir zamanda düşünün. Güvendiğiniz bir iman kardeşiyle bu konuda açık konuşmak, kendinize mazeret üretmekten daha yararlı olabilir. Tanrı'nın iyiliği sizi yüzeysel pişmanlıktan gerçek tövbeye çağırsın.
Uyarıyı başkalarını korkutma aracına çevirmeyin. Vahiy 9 sert konuşur, çünkü putperestliğin ve kötülüğün son derece ağır sonuçları vardır. Kilise bu sözü paylaşmadan önce kendi yaşamını da onun ışığında sınamalıdır. Yargı haberini paylaşırken insanları suçlama zevkinden uzak durun ve Mesih'in lütfunu açıkça duyurun. Gerektiğinde günahı adıyla söyleyin, fakat son sözü kendiniz vermeye kalkmayın. Tanrı'nın yargısı adildir ve Kuzu'nun kurtarışı gerçektir.

Kaynaklar

Kutsal Kitap Yeni Çeviri — Vahiy 9. Ana pasajın tamamı ve Kutsal Kitap içi bağlantıları için doğrudan okundu.
Kutsal Kitap Yeni Çeviri — Mısır'dan Çıkış 8, Mısır'dan Çıkış 9 ve Mısır'dan Çıkış 10. Firavunun yüreğinin katılaşması ve çekirge belası karşılaştırıldı.
Kutsal Kitap Yeni Çeviri — Yoel 2. Çekirge ve savaş ordusu görüntüsünün peygamberlik arka planı incelendi.
Kutsal Kitap Yeni Çeviri — Hezekiel 9. Tanrı'ya ait kişilerin işaretlenmesi ile Vahiy 7 ve 9 arasındaki ilişki için kullanıldı.
BibleProject — Vahiy kitabı rehberi. Borazanların Çıkış belalarıyla ve tövbe çağrısıyla bağlantısını görmek için okundu.
IVP New Testament Commentary Series — The Opening from the East (9:13–16). Fırat'ın Roma dünyasındaki çağrışımı ve altıncı borazanın yapısı için incelendi.
Liddell–Scott–Jones ve Thayer'in Grekçe sözlük kayıtları — pharmakeia. Vahiy 9:21'deki büyü sözcüğünün bağlamdaki anlamını denetlemek için kullanıldı.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Vahiy — Bölüm Dizini — Beşinci ve altıncı borazanın önceki görümle ilişkisini ve kitabın devamını izlemek için.

Çalışmalarım