Yaratılış 1 — Sözle Kurulan Dünya

Yaratılış 1. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Kutsal Kitap’ın ilk cümlesinde insan yoktur. Henüz bir kent kurulmamış, bir dua edilmemiş, bir yasa verilmemiştir. “Başlangıçta Tanrı göğü ve yeri yarattı” sözüyle açılır her şey (Yar. 1:1). Bu, bölümün geri kalanını da belirler: dünya kendi kendine başlamamıştır, insan da varlığının kaynağı değildir. Başlangıç Tanrı’ya aittir. Yaratılış 1’i okurken önce dünyanın nasıl işlediğini değil, kime ait olduğunu görürüz.

İkinci ayette henüz biçim kazanmamış bir dünya vardır; karanlık, engin sular, sessizlik. Ama boşluk başıboş değildir. Tanrı’nın Ruhu suların üzerindedir (Yar. 1:2). Sonra Tanrı konuşur. Işık belirir, sular ayrılır, kara görünür, toprak yeşerir. Bölüm acele etmez. Aynı sözler tekrar tekrar duyulur: Tanrı dedi, oldu; Tanrı ayırdı; Tanrı ad verdi; Tanrı iyi olduğunu gördü. Bu ritim sıkıcı bir tekrar değil, yaratılışın Tanrı’nın sözü altında adım adım yerini bulmasıdır.

İnsan en sona doğru gelir. Dünyayı hazır bulur; ışığı o yakmamış, toprağı o ortaya çıkarmamış, meyveyi o yaratmamıştır. Yine de insana başka hiçbir canlıya verilmeyen bir söz söylenir: “Kendi suretimizde, kendimize benzer insan yaratalım” (Yar. 1:26). Erkek ve kadın birlikte yaratılır, kutsanır ve sorumluluk alır. İnsan değerlidir, ama merkez değildir; güç sahibidir, ama sahip değildir. Bu iki gerçek birlikte tutulmadığında Yaratılış 1’in insan anlayışı bozulur.

01 — METNİ ANLAYIN

“Tanrı dedi” — Dünya sözle yerini buluyor (1:1–13)

“Başlangıçta Tanrı” sözü bir tartışmayı çözmeye çalışmaz; Tanrı’nın varlığını açıklamak için giriş yapmaz. Tanrı vardır ve yaratır. “Gök ve yer” ifadesi yaratılmış gerçekliğin bütününü içine alır. Bölümde gördüğümüz hiçbir şey Tanrı’nın yanında ikinci bir ezelî varlık olarak durmaz. Işık da, deniz de, gök de, sonunda sahneye çıkan insan da varlığını Tanrı’ya borçludur. Dünya kutsal olabilir, hayranlık uyandırabilir, hatta ürkütebilir; yine de ilah değildir. Kutsal Kitap daha ilk satırında Yaratıcı ile yaratılmış olan arasındaki çizgiyi açık tutar.

İkinci ayetin karanlığı kolayca tehdit gibi okunabilir. Oysa metin karanlığı ya da suları Tanrı’yla yarışan güçler hâline getirmez. Tanrı’nın Ruhu suların üzerindedir ve ilk buyruğun ardından ışık belirir (Yar. 1:2–3). Bundan sonra “ayırdı” fiili sık sık karşımıza çıkar. Önce ışıkla karanlığın sınırı belirir. Sonra sular ayrılır; ardından kara denizin içinden görünür. Dünya, her şey birbirine karıştığında değil, Tanrı’nın her şeye kendi yerini vermesiyle yaşanabilir hâle gelir. Buradaki sınır hayatın düşmanı değildir. Tam tersine, hayatın yaşayabileceği alanı açar.

Tanrı yalnız ayırmaz, ad da verir. Işığa “gündüz”, karanlığa “gece”, kuru alana “kara”, biriken sulara “deniz” der (Yar. 1:5, 10). İsimler rastgele değildir; düzenin parçasıdır. İnsan ikinci bölümde hayvanlara ad verecektir; onun adlandırması bile Tanrı’nın önceden kurduğu dünyanın içinde gerçekleşir. Önce Tanrı konuşur. Önce Tanrı adlandırır. İnsan dili daha sonra devreye girer ve kendisine ait bağımsız bir gerçeklik kurmak yerine yaratılmış dünyada görev alır.

Üçüncü günde toprak görünür ve hemen ardından yeşermeye başlar (Yar. 1:9–12). Tohum veren bitkilerden, meyve veren ağaçlardan söz edilir. Yaratılmış dünya donuk değildir; içinde devam etme, çoğalma, ürün verme vardır. İnsan daha yaratılmadan önce yaşanabilir bir düzen hazırlanır. Hava, kara, ışık, yiyecek… hepsi insandan önce oradadır. İnsanın ilk tecrübesi üretmek değil, hazır bulduğu armağanı almaktır. Bu sıra küçük görünür, ama Yaratılış 1’in insanı kendine yeterli bir kahraman olarak anlatmamasının en sade yollarından biridir.

Bölümün omurgasını “Tanrı dedi” sözü taşır. Tanrı’nın sözü ile olan biten arasına başka bir egemen güç girmez. “Işık olsun” denir ve ışık olur; “toprak yeşersin” denir ve toprak yeşerir. Mezmur 33, yaratılışın bu sesini daha sonra yeniden duyar: Tanrı söyledi ve oldu, buyurdu ve yerine geldi (Mez. 33:6–9). Yuhanna ise Kutsal Kitap’ın başlangıcına dönerek her şeyin Söz aracılığıyla var olduğunu söyler (Yu. 1:1–3). Yaratılış 1 henüz kurtuluş tarihinin sonraki sahnelerini anlatmaz; ama Kutsal Kitap ilerledikçe yaratılışın Rabbi ile kurtuluşun Rabbi arasında iki ayrı hikâye olmadığını görürüz.

Işığın güneşten önce görünmesi de bölümün dikkat çekici ayrıntılarından biridir. Dördüncü güne kadar güneş ve ay adlandırılmış gök cisimleri olarak sahneye çıkmaz, ama ışık ilk günden beri vardır (Yar. 1:3–5, 14–18). Metnin amacı burada modern astronomi dersi vermek değildir; yine de anlatının yönü açıktır. Işık Tanrı’ya bağımlıdır, güneşe değil. Güneş bile yaratılmıştır. Antik dünyada gök cisimlerine kutsal güç atfedildiği düşünüldüğünde bu sessiz vurgu küçümsenemez. Yaratılış 1 göğü büyüsünden arındırırken görkemini elinden almaz. Gök hâlâ hayranlık uyandırır; yalnız artık tapınılacak değil, Yaratıcı’yı gösterecek bir şeydir.

Yaratılış günlerinin süresi Hristiyan yorum tarihinde tartışılmıştır. İbranice yom sözcüğünün sayı sıralamasıyla kullanılması, “akşam oldu, sabah oldu” tekrarı ve Çıkış 20’de İsrail’in haftalık düzeninin yaratılış haftasına bağlanması, olağan gün okumasına güçlü bir metinsel dayanak verir (Çık. 20:8–11). Reform geleneğinde bu okuma tarihsel olarak baskındır; daha sonra çerçeve veya analogik gün yaklaşımlarını savunan Reform yorumcular da olmuştur. Tartışmayı görmezden gelmek gerekmez, ama metnin asıl ağırlığı burada kaybolmamalı. Yaratılış, başlangıcı tesadüfe ya da kendi kendine işleyen bağımsız bir maddeye bırakmaz. Başlangıç Tanrı’ya aittir. Gerisi bu cümlenin ardından gelir.

“Tanrı iyi olduğunu gördü” — İyilik, bereket ve yaratılmış hayat (1:14–25, 31)

Dördüncü günde göğün ışıkları yerlerini alır. Gündüzü ve geceyi ayıracak, zamanları belirleyecek, yeryüzünü aydınlatacaklardır (Yar. 1:14–18). Antik dünyada güneş, ay ve yıldızların ilahlaştırıldığı kültürler vardı; Yaratılış onları sessizce yerlerine koyar. Onlar tanrı değildir. Görevleri vardır. Işık verirler, zamanları işaretlerler, ama insan kaderinin efendisi değildirler. Gökyüzü yine de küçülmez; Mezmur 19’un dediği gibi gökler Tanrı’nın yüceliğini anlatır (Mez. 19:1). Görkem yaratılmış olanda kalmaz, Yaratıcı’ya yönelir.

Denizlerde canlılar kaynaşır, gökte kuşlar uçar, kara üzerinde hayvanlar dolaşır. Metin bir anda hareketlenir (Yar. 1:20–25). Burada ilk kez açıkça “bereketledi” sözü duyulur. Tanrı yalnız varlık vermez; yaşamın çoğalmasını ister. “Verimli olun, çoğalın” buyruğu önce insanlara değil, deniz canlılarına ve kuşlara yöneltilir (Yar. 1:22). Bu ayrıntı kolayca atlanır. İnsan birazdan özel bir görev alacaktır, ama dünya ondan önce de Tanrı’nın iyi dünyasıdır. Diğer canlıların değeri yalnız insana sağladıkları yararla ölçülmez.

“Türlerine göre” sözü de bölüm boyunca tekrar eder. Bitkiler, deniz canlıları, kuşlar ve kara hayvanları tek bir yaşam kitlesine eritilmez. Çeşitlilik düzenin karşıtı değildir. Tanrı’nın dünyasında farklılık, dağınıklık anlamına gelmez. Bu yüzden yaratılışın iyiliğini yalnız insana indirgemek metni daraltır. İnsan önemlidir, ama dünya insan sahneye çıkmadan önce de Tanrı’nın ilgisi altındadır. Tanrı bakar ve iyi olduğunu söyler.

Bu “iyi” sözü bölüm boyunca birikir ve sonunda “çok iyi” olur (Yar. 1:31). Hükmü veren Tanrı’dır. Toprak, beden, yiyecek, hayvanlar, çalışma imkânı, insan ilişkisi; hepsi yaratılışın içinde yer alır. Günah birazdan bu düzeni yaralayacaktır, ama kötülük yaratılışın başlangıç maddesi değildir. Pavlus’un Romalılar 8’de yaratılışın özgürleştirilmeyi beklediğini söylemesi bu yüzden anlamlıdır (Rom. 8:19–23). Kurtuluş, Tanrı’nın iyi yaratılışından kaçmak değil; onu günahın ve ölümün köleliğinden özgürleştiren yenilenmeye doğru ilerler. Kutsal Kitap’ın sonunda yeni gök ve yeni yer görmemiz de bununla uyumludur (Va. 21:1–5).

“İyi” sözü aynı zamanda insanın iyiyi kendi başına tanımlayamayacağını da sezdirir. Bölüm boyunca değerlendiren Tanrı’dır; yaratılan şeyler hakkında son hükmü O verir. Yaratılış 3’e geldiğimizde insanın “iyi” olana kendi gözleriyle uzanması bu yüzden daha keskin bir gerilim oluşturacaktır. İlk bölümde iyilik Tanrı’nın bakışıyla tanımlanır, üçüncü bölümde insan kendi gözünü ölçü yapmaya kalkar. Kutsal Kitap’ın ahlaki dünyası daha burada kurulmaya başlar. İyi, yalnız hoşumuza giden ya da bize yarayan şey değildir. Tanrı’nın iyi dediği şey iyidir. Bu cümle modern insanın özerklik arzusuna rahat gelmeyebilir; zaten metin de onu rahatlatmak için söylenmiş değildir.

Bu nokta gündelik hayatı düşündüğümüzden daha çok etkiler. Bedeni “ruhsal olmayan” bir yük gibi görmek Yaratılış 1’in sesine uymaz. Yemek bir yakıttan fazlasıdır; çalışma da yalnız para kazanmanın tatsız bedeline indirgenemez. Bunların hepsi düşüşten etkilenmiştir, kimi zaman yorucu, kimi zaman acılıdır. Yine de Tanrı’nın ilk hükmü küçümseme değildir. “İyi.” Şükür tam burada başlar: yaratılmış olanı putlaştırmadan, onu Tanrı’nın armağanı olarak almakta.

İyiliği Tanrı’nın görüp adlandırması, insanın kendi ölçüsünü mutlaklaştırmasına da sınır koyar. Bir şeyin bize hoş gelmesi onun iyi olduğunun son kanıtı değildir; bir şeyin bizi zorlaması da kötü olduğunun kanıtı olmaz. Yaratılış 3’te insanın “iyi” olanı kendi gözleriyle belirlemeye yönelmesi bu yüzden daha ağır bir anlam kazanacaktır. İlk bölümde Tanrı bakar ve “iyi” der. Üçüncü bölümde insan bakar ve kendi hükmüne uzanır. Kutsal Kitap’ın ahlaki gerilimi burada sessizce başlar. İyiliğin ölçüsü insanda değil, Tanrı’dadır.

“Kendi suretimizde insan yaratalım” — Onur ve emanet (1:26–30)

İnsan yaratılacağı zaman anlatının temposu değişir. “Kendi suretimizde, kendimize benzer insan yaratalım” denir ve ardından erkek ile kadın birlikte Tanrı’nın suretinde yaratılır (Yar. 1:26–27). Buradaki çoğul ifade Hristiyan yorum tarihinde farklı biçimlerde ele alınmıştır; Kutsal Kitap’ın ilerleyen tanıklığı yaratılışı Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’un işi olarak daha açık görmemize izin verir. Ama Yaratılış 1’in burada doğrudan söylediği şey daha yakındır: insanın onuru Tanrı’dan gelir. İnsan Tanrı değildir, ama Tanrı’nın suretini taşır. Bu onur kazanılmış değildir. İnsan daha bir iş başarmadan önce değerlidir.

Erkek ve kadın aynı cümlede, aynı suret onuruyla anılır. İnsan değerini güç, beden, üretkenlik, yaş, servet ya da toplumsal mevki üzerinden ölçen her kültür için bu söz rahatsız edici derecede köklüdür. Yaratılış 9, düşüşten sonra bile insan yaşamının değerini Tanrı’nın suretiyle ilişkilendirir; Yakup da insanı diliyle aşağılamanın ağırlığını aynı gerçeğe bağlar (Yar. 9:6; Yak. 3:9). Günah insanı bozar, ama insanın yaratılmış onurunu silmez. Birinin değeri, bize ne kadar yararlı olduğu sorusundan önce gelir. Bunun kolay bir cümle olduğunu düşünmeyin. Gerçek hayatta insanları tam da faydalarına göre sınıflandırmaya yatkınız.

“Suret” aynı zamanda temsil fikrini de taşır. Antik dünyada hükümdarın görüntüsü onun egemenliğini temsil edebilirdi; Yaratılış ise bu temsil onurunu tek bir krala ayırmaz. Erkek ve kadın birlikte bu çağrıyı taşır. İnsan Tanrı’nın yerine geçmez; Tanrı’nın dünyasında O’na bağımlı bir temsilci olarak yaşar. O yüzden suret yalnız “değerlisin” diyen sıcak bir söz değildir. Sorumluluk da getirir. Tanrı’nın karakterine ters düşen bir yönetim, suret görevini çarpıtır.

Bu temsil düşüncesinin bir sonucu da insanın dünyaya karşı kayıtsız kalamamasıdır. Yeryüzü insanın önüne yalnız seyredilecek bir manzara olarak konmaz; işlenecek, korunacak ve sorumlulukla yönetilecek bir alan olarak verilir. İkinci bölüm “işlemek ve korumak” sözleriyle bunu daha somut hâle getirecektir (Yar. 2:15). Yaratılış 1’de henüz bütün ayrıntıları görmüyoruz, ama yön bellidir. İnsan dünyaya ait bir yaratıktır ve aynı zamanda dünya için görev alır. Topraktan kopmuş bir efendi değildir. Tanrı’ya bağımlı, yaratılışın içinde yaşayan bir emanetçidir. Bu yüzden insanın büyüklüğü de sınırı da aynı yerde görünür.

İnsanlara verilen yetki gerçektir: “Verimli olun, çoğalın, yeryüzünü doldurun ve denetiminize alın” (Yar. 1:28). Ama bu yetkinin sınırı daha ilk anda bellidir. Dünya insanın değildir. “Yeryüzü ve içindeki her şey RAB’bindir” sözü bunu daha sonra açıkça ifade eder (Mez. 24:1). İnsan sahip değil, emanetçidir. Yeryüzünü yönetmek, onu canının istediği gibi tüketmek değildir. Güç kullanımı burada baştan Tanrı’ya hesap verme düşüncesine bağlanır.

“Verimli olun, çoğalın” buyruğu da yalnız bireysel bir başarı hikâyesi değildir. İlk insan çifti kendileriyle kapanan bir hayat yaşamaya değil, yeryüzünü dolduran bir insanlık ailesinin başlangıcı olmaya çağrılır (Yar. 1:28). Kutsal Kitap ilerledikçe bekârlığın da Tanrı’ya sadık ve tam bir insan yaşamı olduğunu açıkça göreceğiz; bu nedenle bu buyruğu her bireyin evlenmek zorunda olduğu bir emir gibi okumak doğru değildir (1Ko. 7:7–8). Buradaki görev insanlığa verilmiştir. Hayat Tanrı’dan alınır ve başkalarına doğru açılır. Kendi adını büyütmek için değil.

İnsanın görevi, değerinin kaynağı değildir. Tanrı önce insanı yaratır, suret onuru verir, kutsar; sonra görev verir. Modern hayatın kulağına bu sıra yabancı gelebilir. Çünkü kimliğimizi kolayca işimizden, üretkenliğimizden, başardıklarımızdan çıkarıyoruz. Yaratılış 1’de ise insan değer kazanmak için çalışmaz; değer verilmiş biri olarak çalışır. Başarısızlık acıtabilir, sonuçlar önemlidir, sorumluluk gerçektir. Ama bunların hiçbiri insanlık onurunun kaynağı değildir.

Yiyeceğin de görevden hemen sonra armağan olarak verilmesi dikkat çekicidir (Yar. 1:29–30). İnsan kendini yaratmadığı gibi ilk sofrasını da kurmaz. Dünya ondan önce hazırlanmıştır. İkinci bölümde insanın çalışması açıkça görev olarak verilecektir; Yaratılış 1 ise daha önce bir şey söyler: sen Yaratıcı değilsin. Ama Tanrı’nın suretini taşıyorsun. Dünya sana ait değil. Ama sana emanet edilmiş. İnsan onuru ile insan sınırı aynı yerde buluşur.

Bu sofranın dili sessizce bağımlılıktan da söz eder. İnsan nefesini, toprağı, tohumu, yağmuru, büyümeyi ve meyveyi bütünüyle kendi kontrolüne alamaz. Bugün teknoloji ve üretim kapasitesi bize aksini hissettirebilir; yine de bir lokmanın arkasında insanın üretmediği çok şey vardır. Yaratılış 1’in dünyasında yemek yalnız tüketim değildir, alınmış bir armağandır. Bu yüzden şükür sonradan eklenen dindar bir jest sayılmaz. Yaratılmış olmanın doğal cevabıdır. İnsan çalışır, toplar, hazırlar; ama hayatın kaynağı olmaz. Sofrada bile sınırını öğrenir.

Yeni Antlaşma yaratılışın bu ilk sayfasını İsa Mesih’e doğru açar. Pavlus O’nu görünmez Tanrı’nın görünümü olarak anar ve her şeyin O’nun aracılığıyla ve O’nun için yaratıldığını söyler (Kol. 1:15–17). 2. Korintliler’de ilk ışık yeniden yankılanır: karanlıktan ışığın parlamasını buyuran Tanrı, İsa Mesih’in yüzünde görülen kendi yüceliğinin bilgisini yüreklerde parlatır (2Ko. 4:6). Yaratılış 1 bütün kurtuluş öğretisini anlatmaz; buna ihtiyacı da yoktur. Ama Kutsal Kitap’ın ilerleyen sayfaları ilk bölümün kelimelerini alır ve yeni yaratılışa kadar taşır. İlk ışık ile Mesih’te verilen ışık aynı Tanrı’nın işidir.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Yaratılış 1 ilk cümlede insanı merkezden çıkarıyor: “Başlangıçta Tanrı” (Yar. 1:1). Son günlerde hangi yükü, sanki her şey size bağlıymış gibi taşıdınız?
Tanrı yaratılışta ayırıyor, ad veriyor ve sınırlar koyuyor (Yar. 1:4–10). Hayatınızda Tanrı’nın iyi bir sınırını yalnız “kısıtlama” gibi gördüğünüz bir alan var mı?
“Tanrı iyi olduğunu gördü” sözü bölüm boyunca tekrar ediyor (Yar. 1:31). Beden, çalışma, yemek, dinlenme ya da maddi dünya konusunda bu hüküm sizin düşüncenizi nerede düzeltmeli?
Erkek ve kadın birlikte Tanrı’nın suretinde yaratılıyor (Yar. 1:27). Değerini faydasına, başarısına veya size yakınlığına göre ölçtüğünüz biri var mı?
İnsan dünyada yetki alıyor, ama dünyanın sahibi olmuyor (Yar. 1:28). Size verilmiş hangi güç veya kaynak alanında yeniden emanetçi gibi düşünmeniz gerekiyor?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Güne ilk cümleyle başlayın

“Başlangıçta Tanrı.” Bunu sabah ilk dakikalarda hatırlamak küçük bir şey gibi görünebilir, ama günün merkezini değiştirir (Yar. 1:1). Telefonu açmadan, haberleri okumadan, yapılacaklar listenizi zihninizde çevirmeden önce Tanrı’nın zaten Rab olduğunu hatırlayın. Gün siz uyanınca başlamadı. Dünya sizin omuzlarınızda dönmüyor. Gerçekten dönmüyor. Bu, sorumluluktan kaçmak için değil; sorumluluğu doğru yere koymak için gerekli.

Bir sınırı yeniden ciddiye alın

Yaratılış 1’de hayat, sınırlar ortadan kalktığı için değil, doğru sınırlar konduğu için gelişir (Yar. 1:4–10). Uyku, ekran, para, çalışma, öfke, konuşma veya cinsellik alanlarından birini seçin. Orada “yeter”in nerede olduğunu biliyor, yine de sık sık aşıyor olabilirsiniz. Tanrı’nın sınırını yalnız yasak gibi görmek yerine hayatı koruyan bir düzen olarak düşünün. Sınır koymak bazen özgürlüğü azaltmaz; dağılmayı azaltır. Bu hafta tek bir somut sınır belirleyin. Sonrasını bugün çözmek zorunda değilsiniz.

Sıradan hayatı küçümsemeyin

Tanrı’nın “iyi” dediği dünya yalnız ruhsal düşüncelerden oluşmaz; beden, yiyecek, ışık, toprak, emek ve dinlenme de bu dünyanın içindedir (Yar. 1:31). Bedeninize yalnız sorun çıktığında dikkat etmek, yemeği yalnız yakıt gibi görmek, çalışmayı yalnız mecburiyet saymak kolaydır. Bugün size sıradan gelen bir armağanı fark edin. Büyük olmak zorunda değil. Bir öğün, iyi bir uyku, işe yarayan elleriniz, temiz hava ya da birinin sesi olabilir. Şükür bazen büyük bir duygu değildir. Kimin verdiğini hatırlamaktır. Bu hatırlayış, sıradan günü bile Tanrı’nın önünde yaşamaya çevirir.

Bir insanı faydasından ayırarak görün

Tanrı’nın sureti, insan değerini bize sağladığı yarardan önceye koyar (Yar. 1:27). Size zor gelen, sizi yoran veya düşüncesine ciddi biçimde karşı çıktığınız birini düşünün. Onun yanlışını doğru saymanız gerekmiyor; gerekli sınırları kaldırmanız da gerekmiyor. Ama o kişi yalnız hatasından veya size verdiği sıkıntıdan ibaret değildir. Konuşurken bunu hatırlayın. Küçümsemeden doğruluk mümkün mü? Yaratılış 1 buna “evet” diyebilmemiz için sağlam bir neden veriyor.

Gücü kullanırken kimin dünyasında olduğunuzu hatırlayın

Evde, işte, kilisede, parada, bilgide veya teknolojide elinizde bir tür güç vardır. Yaratılış 1 bu gücü inkâr etmiyor; insana gerçekten yetki veriyor (Yar. 1:28). Ama yetkinin sahibi siz değilsiniz. “Bunu yapabiliyorum” sorusunun yanına bir soru daha koyun: “Bunu Tanrı’ya hesap verecek biri olarak nasıl kullanmalıyım?” Bazen doğru cevap daha fazla yapmak değildir. Bazen durmaktır. Bazen de elinizdeki yetkiyi başkasının iyiliği için kullanmaktır.

Değerinizi bugünkü performansınızdan ayırın

İnsan daha görevini yerine getirmeden önce Tanrı’nın suretinde yaratılmış ve kutsanmıştır (Yar. 1:27–28). Başarılı olduğunuz gün kendinizi büyük, başarısız olduğunuz gün bütünüyle değersiz hissediyorsanız görev ile kimlik birbirine karışmış olabilir. Yaptığınız işin ağırlığı vardır; sadakat de küçümsenecek bir şey değildir. Sonuçlar bazen sandığımızdan daha fazla önem taşır. Yine de insanlık onurunuz bunların üzerine kurulmaz. Bunu kabul etmek, kimi zaman başarısızlığın kendisinden daha zor olabilir. Bugün yapamadığınız bir şeyi inkâr etmeden kabul edin; sonra değerinizi ondan geri alın.

Çalışmalarım