Yaratılış 39 — Giysiyi Bırakıp Kaçmak

Bu Metin Nasıl Hazırlandı?

Bu çalışma, Türk edebiyatının edebi üslup zenginliğini yansıtan hibrit bir yapay zeka modeli desteğiyle taslaklandırılmış; teolojik doğruluk, bağlamsal derinlik ve editoryal içerik kontrolü Veritas Liberat ekibi tarafından gerçekleştirilerek gerekli düzeltmeler yapılmış ve yayına hazırlanmıştır. Veritas Liberat ekibi hataları ayıklar, teolojik kavramları doğrular, metnin ruhunu işler ve son sözü söyler. Ölçüyü de Veritas Liberat ekibi belirlemez: Ölçüyü Kutsal Kitap belirler. "Yapay zeka bizim için sadece zengin bir çırak, insan ise metne ruhunu veren ustadır."

Kutsal Kitap metni: Yaratılış 39. bölümü okuyun

GİRİŞ

Yaratılış 37 Yusuf’un Mısır’a götürülmesiyle bitmişti. Kardeşleri onu yirmi şekel gümüşe satmış, kanlı giysisini babalarına göndermiş ve Yakup oğlunun öldüğüne inanmıştı (Yar. 37:28–36). Yaratılış 38 araya girerek Yahuda’nın kendi günahıyla yüzleşmesini anlatır. Yaratılış 39 ise kamerayı yeniden Mısır’a çevirir.

Yusuf artık ailesinin sevilen oğlu değildir. Mısır’da Firavun’un görevlilerinden, muhafız birliği komutanı Potifar’ın evinde satın alınmış bir köledir (Yar. 39:1). Giysisi elinden alınmış, özgürlüğü elinden alınmış, ailesinden koparılmıştır. Fakat bölümün ikinci ayeti bütün hikâyenin üzerine başka bir gerçek koyar: “RAB Yusuf’la birlikteydi” (Yar. 39:2).

Bu cümle kolay bir başarı sloganı değildir. RAB Yusuf’la birlikteyken Yusuf hâlâ köledir. Bölümün sonunda aynı cümle yeniden duyulduğunda Yusuf bu kez hapistedir (Yar. 39:21–23). Tanrı’nın varlığı burada “her şey istediğim gibi gidiyor” anlamına gelmez. Yusuf’un koşulları ağırlaşabilir, fakat Tanrı’nın sadakati değişmez.

Hikâyenin ortasında Potifar’ın karısı Yusuf’a cinsel ilişki için tekrar tekrar baskı yapar. Yusuf bunu yalnız efendisine ihanet olarak değil, “Tanrı’ya karşı büyük bir günah” olarak görür (Yar. 39:7–10). Bir gün kadın onu giysisinden tutunca Yusuf giysiyi onun elinde bırakıp dışarı kaçar (Yar. 39:11–12).

Yaratılış 37’de Yusuf’un özel giysisi kardeşlerinin elinde yalanın kanıtına çevrilmişti. Yaratılış 39’da başka bir giysi yine başkasının elinde sahte bir hikâyenin kanıtı olur (Yar. 37:31–33; 39:13–18). Yusuf doğru olanı yapar, fakat hemen ödüllendirilmez. Tam tersine zindana girer.

Bu yüzden Yaratılış 39’un sorusu yalnız “Ayartılmaya nasıl karşı koyarız?” değildir. Daha derin soru şudur: Doğru olanı yaptığımız hâlde sonuç kötüleşirse Tanrı’nın bizimle olduğuna hâlâ inanabilir miyiz?

01 — METNİ ANLAYIN

Köle olarak satılan Yusuf’un yanında RAB var ve Potifar bunu fark ediyor — 39:1–6

İsmaililer Yusuf’u Mısır’a getirir ve onu Firavun’un görevlilerinden, muhafız birliği komutanı Potifar’a satarlar (Yar. 39:1). Potifar için kullanılan İbranice saris sözcüğü bazı bağlamlarda hadım edilmiş saray görevlisini, bazı bağlamlarda ise genel olarak yüksek görevliyi ifade edebilir. Potifar’ın bir eşinin bulunması da dikkate alındığında, bu ayetten onun fiziksel olarak hadım edilmiş biri olduğu sonucu çıkarılmamalıdır.

Yusuf’un yeni statüsü köleliktir. Kardeşlerinin yaptığı şey yalnız onu evden uzaklaştırmak değil, insan olarak alınıp satılabilen bir mal konumuna indirmektir. Kutsal Kitap bu kölelik düzenini “Yusuf için iyi bir kariyer fırsatı” diye romantikleştirmez. Sonraki yükselişi, başlangıçtaki haksızlığı doğru hâle getirmez.

Tam bu karanlıkta anlatıcı “RAB Yusuf’la birlikteydi” der ve Yusuf’un yaptığı işlerde başarılı olduğunu belirtir (Yar. 39:2). Başarı sözcüğünü bugünkü ekonomik veya kariyer diliyle daraltmamak gerekir. Yusuf köle olmaktan çıkmış değildir; Tanrı içinde bulunduğu şartlarda yaptığı işi ilerletmektedir.

Potifar da RAB’bin Yusuf’la birlikte olduğunu ve yaptığı her işte onu başarılı kıldığını görür (Yar. 39:3). Mısırlı efendinin İsrail’in Tanrısı hakkında ne kadar teolojik bilgiye sahip olduğunu bilmiyoruz. Metin yalnızca Yusuf’un hayatındaki belirgin başarı ve düzenin efendisinin gözünden kaçmadığını söyler.

Yusuf Potifar’ın gözüne girer, özel hizmetine alınır ve evin yöneticisi yapılır. Potifar sahip olduğu her şeyi onun sorumluluğuna verir (Yar. 39:4). Bir zamanlar babasının evinde özel giysisiyle kardeşlerinden ayrılan Yusuf, şimdi yabancı bir evde sorumluluk ve güvenilirlik yoluyla öne çıkar.

RAB Yusuf yüzünden Potifar’ın evini ve tarlasını kutsar (Yar. 39:5). Bu durum İbrahim’e verilen “seni kutsayanları kutsayacağım” ve bütün ulusların onun aracılığıyla bereket bulacağı vaadiyle anlatısal bir uyum taşır (Yar. 12:2–3). Yusuf antlaşma ailesinin bir üyesi olarak Mısırlı bir evin içinde bereket aracına dönüşür.

Potifar yiyeceği dışında sahip olduğu hiçbir şeyle ilgilenmeyecek kadar Yusuf’a güvenir (Yar. 39:6). “Yiyeceği dışında” ifadesinin Mısır’daki sofra gelenekleri, etnik ayrımlar veya yalnız günlük kişisel ihtiyaçla ilişkisi üzerinde çeşitli yorumlar vardır. Metnin açık noktası, Yusuf’un yöneticilik yetkisinin son derece geniş olduğudur.

Ayetin sonunda Yusuf’un yakışıklı ve güzel olduğu söylenir (Yar. 39:6). Benzer güzellik dili annesi Rahel için de kullanılmıştı (Yar. 29:17). Bu ayrıntı bir sonraki sahnenin hazırlığıdır; anlatı Yusuf’un dış görünüşünü övmek için değil, Potifar’ın karısının ona yönelmesini açıklamak için kaydeder.

Potifar’ın karısı bir kez değil, günler boyunca Yusuf’a baskı yapıyor — 39:7–10

Potifar’ın karısı gözünü Yusuf’a diker ve ondan kendisiyle yatmasını ister (Yar. 39:7). Kadının adı verilmez. Onu sonraki efsanelerdeki isimlerle adlandırmak veya geçmişi hakkında hikâyeler eklemek Yaratılış metninin dışına çıkmak olur.

Sahneyi yalnız “güzel bir kadının genç erkeği baştan çıkarması” biçiminde anlatmak da olayın güç boyutunu zayıflatır. Yusuf özgür bir genç erkek değil, bu kadının kocasına ait sayılan bir köledir. Potifar’ın karısı evin efendisinin eşidir ve Yusuf onun bulunduğu hanede güç bakımından çok daha savunmasız konumdadır. Bu nedenle tekrar eden cinsel talep, yalnız ayartı değil aynı zamanda güç farkının bulunduğu ısrarlı cinsel baskıdır.

Yusuf reddeder ve önce Potifar’a karşı taşıdığı güven sorumluluğunu anlatır. Efendisi evdeki hiçbir şeyle ilgilenmemekte, her şeyi Yusuf’un eline bırakmaktadır; evde Yusuf’tan daha yetkili kimse yoktur ve Potifar yalnız karısını ondan esirgemiştir (Yar. 39:8–9). Bu yüzden böyle bir davranış efendisinin güvenine açık ihanet olacaktır.

Fakat Yusuf yalnız yatay sadakatle yetinmez. “Nasıl böyle büyük bir kötülük yapar, Tanrı’ya karşı günah işlerim?” diye sorar (Yar. 39:9). Yusuf için zina, yalnız yakalanma riski veya iş kaybı değildir. Kimsenin görmediği yerde bile Tanrı’ya karşı işlenen günah olarak değerlendirilir.

Bu cümlenin önemi, Musa yasasının henüz verilmemiş olmasıyla da görünür. Yusuf’un elinde Sina’daki On Emir metni yoktur; buna rağmen başka bir adamın karısıyla cinsel ilişkiyi büyük kötülük olarak bilir. Yaratılış’ın kendi ahlaki dünyasında evlilik sadakati Musa’dan önce de gerçek bir sınırdır. Avimelek de Sara’nın evli olduğunu öğrendiğinde böyle bir ilişkiyi büyük günah olarak görmüştü (Yar. 20:3–9).

Potifar’ın karısı Yusuf’a yalnız bir kez yaklaşmaz. “Her gün” onunla konuşur, Yusuf ise onunla yatmayı ve hatta yanında bulunmayı reddeder (Yar. 39:10). Israr, sahnenin niteliğini değiştirir. Yusuf bir anlık cazibeyle değil, iş ortamında tekrarlanan bir baskıyla karşı karşıyadır.

Yusuf’un “yanında bulunmaması” yalnız cinsel eylemi reddetmekten daha geniş bir sınır koyduğunu gösterir. Kendisini riskli yakınlıktan uzak tutmaya çalışır. Bu, her kadın-erkek iş ilişkisine kuşkuyla bakmak için kullanılmamalıdır; bölümdeki özel durum açıkça cinsel baskı ve tekrarlanan sınır ihlalidir.

Yeni Antlaşma cinsel günah konusunda “kaçın” veya “kaç” dilini kullanır. Pavlus zinadan kaçınmayı, Timoteos’a da gençlik arzularından kaçmayı öğütler (1Ko. 6:18; 2Ti. 2:22). Yaratılış 39 bu ilkenin canlı bir örneği olacaktır: Yusuf tartışmayı kazanmak için odada kalmaz, gerçekten kaçar.

Kadın Yusuf’u giysisinden yakalıyor; Yusuf kendisini kurtarmak için giysiyi bırakıyor — 39:11–12

Bir gün Yusuf işini yapmak için eve girer ve ev halkından içeride kimse yoktur (Yar. 39:11). Metin Yusuf’un bilerek yalnız kalmak için böyle bir zaman seçtiğini söylemez. Tam tersine, eve “işini yapmak için” girmiştir.

Potifar’ın karısı bu kez yalnız sözle istemez; Yusuf’u giysisinden yakalar ve kendisiyle yatmasını söyler (Yar. 39:12). Bu fiziksel tutma, daha önceki sözlü baskının zorlayıcı bir noktaya ulaştığını gösterir.

Yusuf giysisini onun elinde bırakıp evden dışarı kaçar (Yar. 39:12). Anlatı burada Yusuf’un onurunu giysiyi geri almakta değil, oradan uzaklaşmakta gösterir. Bir giysiyi kaybetmek, yanlış yerde kalarak sadakatini kaybetmekten daha küçüktür.

Bu sahne bazen yalnız “cinsel ayartı geldiğinde kaç” şeklinde uygulanır ve bu doğru bir yön taşır. Fakat Yusuf’un durumunda önemli bir ek boyut vardır: O yalnız kendi iç arzusundan kaçmıyor, kendisinden daha güçlü konumdaki birinin cinsel zorlamasından da uzaklaşıyor. Bu nedenle bölüm, cinsel tacize veya baskıya maruz kalan erkeklerin de gerçek mağdur olabileceğini görmemize yardım eder.

Yusuf’un köle olması “hayır” deme hakkını ortadan kaldırmaz. Potifar’ın karısının sosyal gücü de onun Yusuf’un bedenine erişim hakkı olduğu anlamına gelmez. Kutsal Kitap’ın beden ve cinsellik ahlakı, güçlünün isteğinin güçsüzün rızasının yerine geçmesine izin vermez.

Yusuf’un kaçması korkaklık değildir. Bazı durumlarda cesaret, tehlikeli ortamda durup gücünü kanıtlamak değil, oradan çıkmaktır. Özellikle cinsel baskı, taciz veya şiddet riski varsa fiziksel uzaklaşma bilgelik olabilir.

Geride kalan giysi sahte suçlamanın kanıtına dönüşüyor — 39:13–20

Kadın Yusuf’un giysisini elinde bırakıp kaçtığını görünce ev halkını çağırır ve olayın hikâyesini tersine çevirir (Yar. 39:13–14). Yusuf’u “İbrani adam” diye ötekileştirir ve kocasının onu kendileriyle alay etmek için eve getirdiğini söyleyerek suçlamayı yalnız Yusuf’a değil Potifar’ın kararına da yöneltir.

Kadın Yusuf’un kendisiyle yatmak için yanına geldiğini, kendisinin yüksek sesle bağırdığını ve Yusuf’un bunun üzerine giysisini bırakıp kaçtığını iddia eder (Yar. 39:14–15). Gerçek olayın fiziksel kanıtı olan giysi, anlatının ters çevrilmesiyle yalana hizmet eden kanıta dönüşür.

Yaratılış 37’de de bir giysi sahte bir hikâyenin merkezindeydi. Kardeşler Yusuf’un özel giysisini kana bulayıp Yakup’un önüne koymuş, babalarının yanlış sonuca varmasını sağlamışlardı (Yar. 37:31–33). Şimdi Yusuf’un bıraktığı giysi, onun işlemediği bir suçun delili gibi sunulur. Yusuf’un hayatında giysiler iki kez başkasının elinde gerçeği çarpıtmak için kullanılır.

Kadın giysiyi kocası eve gelinceye kadar yanında tutar ve aynı hikâyeyi ona da anlatır (Yar. 39:16–18). Bu kez “Bize getirdiğin İbrani köle” diyerek Potifar’ı da dolaylı biçimde suçlar. İnsan kendi yanlışını gizlemeye çalışırken çoğu zaman hikâyeyi yalnız değiştirmekle kalmaz, sorumluluğu başka kişilere dağıtır.

Potifar karısının Yusuf hakkında anlattığını duyunca öfkelenir (Yar. 39:19). Metin öfkesinin kime yöneldiğini açıkça belirtmez. Genellikle Yusuf’a öfkelendiği varsayılır; bu doğal bir okumadır, fakat “Yusuf’a karşı öfkelendi” ifadesi metinde açık değildir. Potifar’ın karısının hikâyesine ne ölçüde inandığını da bilmiyoruz.

Yusuf efendisi tarafından alınıp kralın tutuklularının bulunduğu zindana atılır (Yar. 39:20). Bu ayrıntı bir sonraki bölüme hazırlanır; Yusuf aynı yerde Firavun’un sakisi ve fırıncısıyla karşılaşacaktır (Yar. 40:1–4).

Bazı yorumcular Yusuf’un iddia edilen suçunun ağırlığına rağmen öldürülmeyip hapse atılmasını Potifar’ın karısına bütünüyle inanmadığının işareti sayar. Bu mümkün olabilir, fakat Mısır hukukunun bu olay için zorunlu cezasını elimizdeki Yaratılış metninden kesin olarak belirleyemediğimiz için bunu kanıtlanmış sonuç gibi kullanmak doğru değildir.

Bölümde en acı gerçek şudur: Yusuf doğru davranır ve yine de hapse girer. Kutsal Kitap ahlaki sadakati, dünyada her zaman anında ödül getiren bir sistem gibi sunmaz. Bazen doğru olanı yapmanın bedeli gerçekten ağır olabilir.

Bu durum özellikle istismar veya taciz bildiren insanların yaşadığı bir gerçeği de hatırlatır. Doğruyu söyleyen veya sınır koyan kişi her zaman hemen inanılmayabilir. Yaratılış 39 sahte suçlamanın mümkün olduğunu gösterirken, bu gerçek hiçbir biçimde gerçek cinsel saldırı iddialarını otomatik olarak kuşkuyla karşılamak için kullanılmamalıdır. Her iddia adil ve dikkatli biçimde incelenmeli, ne mağdur baştan suçlanmalı ne de suçlanan kişi kanıt değerlendirilmeden mahkûm edilmelidir.

Yusuf’un adresi değişiyor; bölümün ana cümlesi değişmiyor — 39:21–23

Yusuf zindana girdikten hemen sonra anlatıcı aynı büyük gerçeği yeniden söyler: “RAB Yusuf’la birlikteydi” (Yar. 39:21). Bu tekrar bölümün teolojisini tek başına taşır. İlk kez söylendiğinde Yusuf Potifar’ın evinde köledir; ikinci kez söylendiğinde haksız yere hapistedir.

Tanrı ona sadık sevgisini gösterir ve zindan müdürünün gözünde lütuf bulmasını sağlar (Yar. 39:21). Buradaki “sadık sevgi” dili, Yaratılış’ın antlaşma sadakati temasına bağlanan hesed kavramını taşır. Yusuf’un şartları değişirken Tanrı’nın karakteri değişmez.

Zindan müdürü bütün tutukluları Yusuf’un sorumluluğuna verir; yapılan işlerin denetimini ona bırakır (Yar. 39:22). Potifar’ın evindeki desen tekrar eder. Yusuf özgür değildir, fakat bulunduğu yerde güvenilirliği fark edilir ve sorumluluk alır.

Zindan müdürü Yusuf’un sorumluluğundaki hiçbir işle ilgilenmez, çünkü RAB Yusuf’la birliktedir ve yaptığı işlerde ona başarı verir (Yar. 39:23). Bölüm başında Potifar için söylenen cümle şimdi zindan müdürü için neredeyse aynı biçimde tekrarlanır (Yar. 39:3–6).

Bu tekrar Yusuf’un başarı formülünü öğretmez. “Tanrı sizinle olursa işte hızla terfi edersiniz” sonucu bölümün kendisiyle çelişir; Yusuf bir yükselişten sonra daha aşağı bir toplumsal konuma düşmüştür. Tanrı’nın varlığı onun özgürlüğünü hemen geri getirmez.

Tanrı’nın Yusuf’la birlikte oluşu daha derin bir şeydir: Yusuf’un hayatının hiçbir aşaması Tanrı’nın elinden çıkmaz. Kölelikte de, sahte suçlamada da, zindanda da Tanrı onu bırakmaz ve bulunduğu yerde sadakatle yaşamasını mümkün kılar.

İstefanos Yeni Antlaşma’da Yusuf’un hikâyesini özetlerken kardeşlerinin onu kıskançlık yüzünden Mısır’a sattığını, “ama Tanrı onunla birlikteydi” diyecektir (Elç. 7:9). Sonraki ayet Tanrı’nın Yusuf’u bütün sıkıntılarından kurtardığını söyler (Elç. 7:10). Ancak kurtuluş bir anda gelmez. Tanrı onunla birlikteyken sıkıntı bir süre daha devam eder.

Yusuf’un cinsel günahı reddetmesi de onu günahsız veya kusursuz bir Mesih figürü hâline getirmez. Yine de Hristiyan okuyucu onun haksız yere suçlanması, aşağılanması ve sonunda yükseltilmesiyle Mesih’in hikâyesi arasında Kutsal Kitap’ın bütünü içinde anlamlı benzerlikler görebilir. İsa da işlemediği suçlarla itham edilmiş, haksız hükme uğramış ve sonra Tanrı tarafından yüceltilmiştir (Mar. 14:55–59; Flp. 2:8–11). Fakat Yusuf doğrudan kurtarıcı değildir; kendisi de Tanrı’nın lütfuna muhtaç bir insandır.

Yaratılış 39’un sonunda Yusuf’un rüyaları gerçekleşmiş görünmez. Kardeşleri önünde eğilmemiş, kendisi ise saray yerine zindandadır. Fakat Yusuf’un Mısır’a gelişini sağlayan kardeşlerin kötülüğü gibi, zindana girişi de ileride Firavun’un görevlileriyle karşılaşacağı yere onu taşır (Yar. 40:1–4). Okuyucu bunu geriye bakınca görebilir; Yusuf ise henüz sonunu bilmemektedir.

Bu yüzden bölümün büyük cümlesi “Yusuf her yerde başarılıydı” değil, “RAB Yusuf’la birlikteydi”dir. Başarı bazen görünür, bazen özgürlüğün kaybı her şeyi karanlık gösterir. Tanrı’nın sadakati ikisinden de daha kalıcıdır.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

“RAB Yusuf’la birlikteydi” sözü hem kölelikte hem zindanda tekrarlanıyor (Yar. 39:2; 39:21). Tanrı’nın sizinle oluşunu yalnız rahatlık ve başarıyla ölçüyorsanız bu bölüm düşüncenizi nasıl değiştiriyor?
Yusuf Potifar’ın karısının teklifini hem efendisine ihanet hem Tanrı’ya karşı günah olarak görüyor (Yar. 39:8–9). Kimsenin görmediği yerde karar verirken Tanrı’nın huzurunu hesaba katmak günlük ahlakınızı nasıl etkiler?
Potifar’ın karısı Yusuf’a günler boyunca baskı yapıyor, sonunda da onu giysisinden yakalıyor (Yar. 39:7–12). Güç farkının bulunduğu ilişkilerde “rıza” ve “özgürce hayır diyebilme” neden özellikle önemlidir?
Yusuf doğru olanı yaptığı hâlde hapse atılıyor (Yar. 39:12–20). Doğru davranmanın her zaman kısa vadede iyi sonuç getirmeyeceğini kabul etmek iman anlayışınızda neyi değiştirir?
Yusuf hem Potifar’ın evinde hem zindanda kendisine verilen işi güvenilir biçimde yapıyor (Yar. 39:4–6; 39:21–23). Kontrol edemediğiniz koşullar içinde hâlâ kontrol edebildiğiniz sadakat alanları nelerdir?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Tanrı’nın sizinle oluşunu yalnız iyi giden günlerle ölçmeyin

Yusuf Potifar’ın evinde köleyken de, zindandayken de aynı cümle duyulur: RAB onunla birliktedir (Yar. 39:2; 39:21). Koşullar iki durumda da ideal değildir.

İşler bozulduğunda bunu otomatik olarak Tanrı’nın sizi terk ettiği şeklinde yorumlamayın. Kimi zaman Tanrı’nın varlığı sorunu hemen kaldırmak yerine sizi sorunun içinde taşır.

Güçlü konumdaki kişinin isteğini rıza sanmayın

Potifar’ın karısı evin güçlü tarafıdır; Yusuf ise köledir. Kadın günler boyunca cinsel baskı yapar ve sonunda onu fiziksel olarak giysisinden yakalar (Yar. 39:7–12). Yusuf’un “hayır”ı geçerlidir.

İş, hizmet, aile veya eğitim ortamında yetkiniz varsa, başkasının size karşı çıkmakta zorlanabileceğini hesaba katın. Güç, cinsel veya duygusal erişim hakkı vermez. Gerçek rıza baskıdan, korkudan ve misilleme tehdidinden özgür olmalıdır.

Bazı ayartılarla tartışmayın; uzaklaşın

Yusuf kadının elinde giysisini bırakıp kaçar (Yar. 39:12). Orada durup kendisine ne kadar hâkim olduğunu kanıtlamaya çalışmaz.

Sizi tekrar tekrar aynı günaha çeken bir ortam varsa yalnız iradenizi test etmeyin. Gerekirse ortamı değiştirin, sınır koyun, yalnız kalmaktan kaçının ve güvenilir bir kişiye hesap verin. Bazı savaşlarda en bilge hareket uzaklaşmaktır.

Doğru yaptığınız için kötü sonuç gelirse doğruyu yeniden tanımlamayın

Yusuf kaçtığı için ödüllendirilmez; sahte suçlamayla zindana girer (Yar. 39:13–20). Kötü sonuç, doğru kararın yanlış olduğunu kanıtlamaz.

Vicdanınızı yalnız “işe yaradı mı?” sorusuyla yönetmeyin. Dürüstlük para kaybettirebilir, sınır koymak ilişkiyi bozabilir, doğruyu söylemek sizi zor durumda bırakabilir. Sonuç ağır olsa da günahı doğruya çevirmeyin.

Bulunduğunuz yer ideal değilse sadakati ertelemeyin

Yusuf önce köle evinde, sonra zindanda sorumluluk alır (Yar. 39:4; 39:22). “Bir gün özgür olduğumda iyi çalışırım” demez.

Elbette sömürü veya istismar içinde kalmak zorunda değilsiniz; mümkünse güvenli çıkış arayın. Fakat bugünkü koşullarınızı seçmemiş olsanız bile bugün nasıl davranacağınız konusunda hâlâ sorumluluğunuz olabilir. Yusuf’un özgürlüğü elinden alınmıştır, fakat sadakati alınmamıştır.