Yeşaya 11 — Kütükten Sürgün, Yoksula Adalet, Yaratılışa Barış

Bu Metin Nasıl Hazırlandı?

Bu çalışma, Türk edebiyatının edebi üslup zenginliğini yansıtan hibrit bir yapay zeka modeli desteğiyle taslaklandırılmış; teolojik doğruluk, bağlamsal derinlik ve editoryal içerik kontrolü Veritas Liberat ekibi tarafından gerçekleştirilerek gerekli düzeltmeler yapılmış ve yayına hazırlanmıştır. Veritas Liberat ekibi hataları ayıklar, teolojik kavramları doğrular, metnin ruhunu işler ve son sözü söyler. Ölçüyü de Veritas Liberat ekibi belirlemez: Ölçüyü Kutsal Kitap belirler. "Yapay zeka bizim için sadece zengin bir çırak, insan ise metne ruhunu veren ustadır."

Yeşaya 11’i Kutsal Kitap Türkçe Çevirisinden okuyun

GİRİŞ

Bir ağacın kesildiği yere uzaktan bakıldığında hikâye bitmiş gibi görünür. Gövde gitmiştir, dallar yoktur, gölge kalmamıştır. Yerde yalnız bir kütük vardır. Bir zamanlar görkemli olan şey artık insanın ayağına takılan sessiz bir kalıntıya benzer. Yeşaya 10’un sonunda Asur’un yüksek ağaçları böyle devrilmişti; kibirli orman RAB’bin önünde kesilmişti. Yeşaya 11 ise şaşırtıcı biçimde başka bir kütüğe döner: İşay’ın kütüğüne.

Davut hanedanının görkemi burada saray, taç ve ordu görüntüleriyle başlamaz. Sanki aile ağacı kökünden kesilmiş gibidir. Yine de kökün içinde hayat vardır. Küçük bir sürgün çıkar. Üstelik bu sürgünün gücü, Asur kralının sahip olmakla övündüğü ordulardan ya da hazinelerden gelmez. RAB’bin Ruhu onun üzerinde dinlenecek; bilgeliği, anlayışı, öğüdü, gücü, bilgiyi ve RAB korkusunu taşıyacaktır.

Bölümün ufku giderek genişler. Önce doğru hükmeden kralı görürüz. Sonra kurtla kuzunun, parsla oğlağın, aslanla buzağının birlikte yaşadığı bir dünya belirir. Ardından uluslar İşay’ın köküne yönelir ve dağılmış halkın yeniden toplanması anlatılır. Krallık umudu yalnız sarayı düzeltmez; adalet, halklar ve hatta yaratılışın kendisi üzerinde iyileştirici bir gelecek açar.

Yeşaya 11’i yalnız Noel kartlarında kullanılan hoş bir barış sahnesine indirgemek büyük kayıp olur. Bölüm, 1–10. bölümlerde gördüğümüz şiddet, kötü yönetim, kibir, yoksulun ezilmesi ve savaş dünyasına Tanrı’nın verdiği karşılığı gösterir. Barış, sorunların üstünü örten duygusal bir sessizlik değil; RAB korkusuyla hükmeden doğru Kral’ın kurduğu adaletin meyvesidir.

01 — METNİ ANLAYIN

1. İşay’ın kütüğünden çıkan sürgün: RAB’in Ruhu’yla hükmeden kral

Yeşaya’nın “İşay’ın kütüğü” demesi dikkat çekicidir. “Davut’un tahtı” ya da “Davut’un görkemli evi” gibi kraliyet ihtişamı taşıyan bir ifadeyle başlamaz. İşay, Davut’un babasıdır; aileyi krallık öncesindeki daha sade başlangıcına götürür. Bu dil, Davut hanedanının geldiği noktada büyüklüğüne güvenemeyeceğini düşündürür. Krallık sanki budanmış, hatta kesilmiş gibidir. Fakat RAB’in Davut soyuyla ilgili amacı sona ermemiştir.

Sürgünün üzerinde RAB’bin Ruhu dinlenecektir. Yeşaya ardışık ifadelerle bu ruhsal donanımı açar: bilgelik ve anlayış, öğüt ve güç, bilgi ve RAB korkusu. Buradaki güç, yalnız savaş becerisi değildir. Doğru karar verebilme, gerçeği görebilme ve RAB’in önünde yaşamayı bilme ile birlikte anılır. Yeşaya’nın krallık tasviri, kuvveti ahlaki ve ruhsal yönünden ayırmaz.

İşay adının özellikle seçilmesi başka bir açıdan da anlamlı olabilir. Davut adı okuyucunun zihninde krallığı ve hanedanı hemen çağrıştırırken İşay, Beytlehem’de yaşayan bir babayı ve krallık öncesindeki evi hatırlatır. Böylece umut, sarayın kendi kendini yenileme kapasitesine değil RAB’in sıradan başlangıçlardan yeni bir kral çıkarabilmesine bağlanır. Bu, Davut antlaşmasını küçültmez; tam tersine hanedanın geleceğinin saray mekanizmasına değil Tanrı’nın sadakatine dayandığını vurgular.

Yeşaya 10’un sonundaki ağaç imgesiyle yan yana okunduğunda karşıtlık daha da keskinleşir. Asur kendini büyük orman gibi yükseltmişti; RAB onu keser. Davut evi ise kesilmiş kütük gibi görünürken RAB ondan yeni hayat çıkarır. Aynı balta görüntüsü iki farklı sonucu ortaya koyar: gururla yükselen güç düşer, RAB’in vaadi ise görünür zayıflığın içinden sürer. Buradan “zayıf olan her şey Tanrı tarafından mutlaka yükseltilir” gibi genel bir kural çıkaramayız; metin, belirli olarak Davut soyuna verilen ilahi vaadin devamından söz eder.

Bu kralın en belirgin özelliği, görünüşe ve söylentiye göre hüküm vermemesidir. İnsan yönetimindeki büyük zaaflardan biri budur: parası, itibarı ve sesi güçlü olanın davası daha inandırıcı görünebilir; kendini savunamayanın gerçeği duyulmadan kalabilir. Yeşaya’nın kralı ise özellikle yoksul ve ezilmişler için doğrulukla hükmeder. Onların lehine davranması, gerçeği önemsemeyen bir tarafgirlik değildir. Tam tersine, gücün teraziyi eğemediği bir adalettir.

Yeşaya’nın önceki bölümlerindeki suçlamalar burada yankılanır. Birinci bölümde öksüzün hakkını savunmak ve dul kadının davasına sahip çıkmak çağrısı vardı. Üçüncü bölümde önderler yoksulun yüzünü ezmekle suçlanmıştı. Onuncu bölüm haksız yasalar yazanlardan söz etmişti. Şimdi gelecek Kral tam bu yaraya karşılık verir: hakkı, toplumdaki konuma göre değil doğruluğa göre dağıtır.

“Dünyayı ağzının değneğiyle vurması” ve “dudaklarının soluğuyla kötüyü öldürmesi” de önemlidir. Kralın sözü etkisiz bir temenni değildir. Onun hükmü kötülüğe gerçek sınır koyar. Fakat bunu Yeni Antlaşma kilisesine fiziksel şiddet yetkisi veren bir metne dönüştürmemeliyiz. Yeşaya kraliyet yargısını anlatır; kilisenin görevi düşmanları kılıçla temizlemek değil, İsa Mesih’in Müjdesi’ne tanıklık etmek, adalette yürümek ve düşman sevgisini yaşamaktır.

Bu kralın belindeki “doğruluk” ve “sadakat” görüntüsü de karakter ile yönetimi ayırmaz. Yönetici, adaleti yalnız bir politika olarak uygulamıyor; doğruluk onun kuşağı gibi bedenine yapışmış durumda. Yeşaya’nın umudu, doğru sonuçlar üreten yanlış karakterli güçlü adam değildir. Yönetimin niteliği, yöneticinin RAB’le ilişkisinden ve doğruluk karakterinden doğar.

Metnin kendi tarihsel ufkunda bu vaat Davut soyundan gelecek doğru bir krala yönelir. Bazı yorumlarda Hizkiya gibi tarihsel Davut kralları bu beklentinin yakın arka planında düşünülür. Fakat bölümün tamamının çizdiği tablo, sıradan bir sekizinci yüzyıl kralının başarılarını aşar: uluslar ona yönelir, adaleti yaratılış barışına kadar uzanır ve dağılmış halkın büyük toplanışı onun gününe bağlanır. Dolayısıyla metnin krallık umudu tarihsel Davut hanedanından doğar ama orada kapanmaz.

Yeni Antlaşma bu daha geniş umudu İsa Mesih’te görür. Pavlus, Yeşaya 11:10’daki “İşay’ın kökü” sözünü ulusların Mesih’e umut bağlamasını anlatırken kullanır (Romalılar 15:8–13). Bu bağlantı, Yeşaya 11’in ulusları dışlayan bir etnik krallık düşü olmadığını özellikle belirginleştirir. İşay’ın kökünden gelen Kral yalnız İsrail’in iç düzenini düzeltmez; halkların umudu olur.

Burada “Mesih bağlantısı” metnin tarihsel bağlamını silerek yapılmamalıdır. Yeşaya önce gerçek savaşların, gerçek kötü yönetimlerin ve gerçek adaletsizliklerin ortasında konuşur. Hristiyan okuma, bu ilk anlamı değersizleştirip yalnız geleceğe sıçramaz. Tam tersine, İsa Mesih’te gördüğü tamamlanmanın ne kadar güçlü olduğunu ancak Yeşaya’nın adalet arzusunu ciddiye aldığında anlayabilir.

İsa Mesih’in hizmetinde bu krallığın karakteri görünür: güçlünün pohpohlanması yerine dışlananların görülmesi, görünüşe göre hüküm vermeme, günahı örtmeden günahkâra merhamet etme, gerçeği pazarlık konusu yapmama ve Tanrı’nın egemenliğini ilan etme. Yine de Yeşaya 11’in her ayrıntısının bugün bütünüyle gerçekleştiğini söyleyemeyiz. Dünya hâlâ şiddet taşıyor, adaletsizlik sürüyor, yaratılış inliyor. Hristiyan umudu bu nedenle hem “başlamış” hem “tamamlanmayı bekleyen” bir krallık ufkuna bakar.

2. Kurtla kuzu yan yana: Barış adaletin meyvesidir, hoş bir dekor değildir

Bölümün en tanınan görüntüsü hayvanlar arasındaki düşmanlığın sona ermesidir. Kurt kuzuyla, pars oğlakla, buzağı genç aslanla birlikte yaşar; küçük bir çocuk onları güder. İnekle ayı yan yana otlar, aslan öküz gibi saman yer. Emzikli çocuk zehirli yılanın deliği yanında güvendedir. Şiddetin doğal kabul edildiği düzen tersine çevrilmiş gibidir.

Bu şiirsel görüntülerin nasıl gerçekleşeceği konusunda Hristiyan yorum tarihinde farklı görüşler vardır. Bazıları bunları gelecekte yaratılışın fiziksel yenilenmesine ilişkin oldukça doğrudan bir tasvir olarak okur. Bazıları ise özellikle insan toplumundaki düşmanlıkların sona ermesini anlatan sembolik bir barış dili görür. Metnin kendisi bu seçenekleri ayrıntılı bir takvimle açıklamaz. Kesin söyleyebileceğimiz şey, Yeşaya’nın sunduğu barışın yalnız insanların iç huzurundan çok daha geniş olduğudur.

İki yaklaşımı birbirini boğan seçenekler hâline getirmek zorunda değiliz. Şiirsel peygamberlik dili gerçek umudu imgelerle anlatabilir; imge oluşu, vaat edilen yenilenmenin “gerçek dışı” olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde hayvanların adlarının geçmesi, bölümün asıl amacını biyolojik ayrıntıları açıklamak olarak görmemizi gerektirmez. Metnin etkisi tam da tanıdık avcı–av ilişkisini tersine çevirmesindedir: güç artık zayıfı tüketmez, korku yaşamın normal atmosferi olmaktan çıkar.

Bu görüntü Yaratılış’ın iyi düzenine ve peygamberlerin gelecekteki yenilenme umuduna doğru da bir pencere açar. Günahın ardından ölüm ve düşmanlık olağanlaştı; Yeşaya ise RAB’in hükmünün nihai ufkunu “şiddetin sonsuza kadar normal kalmayacağı” biçiminde resmeder. Hristiyan kanonik okumada bu çizgi, bütün yaratılışın kurtuluşu beklediğini söyleyen Romalılar 8 ve yeni yaratılış umuduyla birlikte düşünülebilir. Yine de Yeşaya 11’i yalnız bu sonraki metinlerle açıklayıp kendi şiirsel gücünü eritmemek gerekir.

Şiirin merkezinde 9. ayette verilen gerekçe vardır: RAB’bi bilme bütün ülkeyi denizi dolduran sular gibi dolduracaktır. Dolayısıyla şiddetin sona ermesi bilgiyle bağlantılıdır; fakat bu “bilgi” kuru veri değildir. İbranice düşünce dünyasında RAB’bi bilmek O’nu tanımak, O’nun yollarıyla ilişki içinde yaşamak ve O’nun karakterinin gerçekliğini kabul etmek anlamına gelir. Yeşaya’nın barışı bilgisizlikten kurtulmuş, RAB’bin egemenliğini tanımış bir dünyanın barışıdır.

Bu bağ, ilk dört ayetle de önemlidir. Yoksulun hakkını doğru gözeten Kral geldikten sonra kurtla kuzu görüntüsü gelir. Yani Yeşaya önce adaleti, sonra barışı konuşur. Barışı adaletten ayırdığımızda güçlülerin rahatını “huzur” sanabiliriz. Bir evde ses çıkmıyor olabilir ama bunun nedeni herkesin güvende olması değil, zayıf olanın konuşmaya korkması olabilir. Bir toplumda protesto yoktur ama bunun nedeni adalet değil baskı olabilir. Kutsal Kitap’ın barışı yalnız çatışmanın görünmemesi değildir.

Yeşaya 11’i “hepimiz biraz daha nazik olalım” çağrısına küçültmemek gerekir. Kral, kötülüğü adlandırır ve yoksul için doğru hükmeder. Şiddetin köküyle ilgilenmeden yalnız yüzeyde uyum istemek, bölümün sırasını tersine çevirir. Gerçek barış bazen önce gerçeğin söylenmesini, haksızlığın durdurulmasını ve gücün hesap vermesini gerektirir.

Öte yandan bölüm barışı yalnız cezalandırmaya da indirgemez. Nihai görüntü sürekli düşman avlayan bir kral değildir; düşmanlığın kendisinin ortadan kalktığı bir yaratılıştır. Bu çok önemlidir. Tanrı’nın amacı yalnız “doğru tarafın kazanması” değil, ölüm ve korkunun normal olmadığı bir düzen kurmaktır. Çocukların bile tehlikenin merkezinde güven içinde oluşu, güçsüzün korunmasının ne kadar ileri taşındığını gösterir.

Yaratılış boyutunu küçümsememek de gerekir. Yeşaya’nın hayvan dili, insan merkezli dar bir kurtuluş anlayışını zorlar. Kutsal Kitap insanın kurtuluşunu yaratılmış dünyanın kaderinden tamamen koparmaz. Günah insan ilişkilerini olduğu kadar toprağı, üretimi, savaşı, hayvanları ve bütün yaşam düzenini etkiler. Yeşaya’nın umudu bu yüzden yalnız “ruhların göğe gitmesi” değil, Tanrı’nın egemenliğinin yaşamın bütün dokusunu yenilemesidir.

Bunun bugünkü çevre etiği için doğrudan ayrıntılı bir program verdiğini söylemek fazla olur. Fakat yaratılışı yalnız tüketilecek malzeme görmek de bu ufukla uyumlu değildir. Eğer Tanrı’nın amacı kendi yaratılışını barışa taşımaksa, imanlı da bugün yaşadığı dünyaya hoyratça davranmayı olağan sayamaz. Yaratılışın bakımını kurtuluşun yerine koymadan, Tanrı’nın sevdiği dünyaya sorumlu davranmak gerekir.

Bu görüntünün çocukları merkeze alması ayrıca çarpıcıdır. Yeşaya’nın toplum eleştirisinde yoksul, dul, öksüz gibi savunmasız kişiler sık sık görünür. Burada küçük bir çocuk, eskiden tehlike sayılan hayvanların arasında korkusuzca bulunur. Tanrı’nın barışını değerlendirmenin yollarından biri, en güçlülerin ne kadar rahat olduğuna değil, en savunmasızların ne kadar güvende olduğuna bakmaktır.

Bu ölçü kiliseler ve aileler için de ciddi bir sorudur. Bir topluluk dışarıdan sıcak ve düzenli görünebilir; fakat çocuklar, kadınlar, yaşlılar, engelliler, yoksullar ya da söz hakkı az olan kişiler güvenli değilse Yeşaya’nın barış görüntüsünü taşıdığı söylenemez. Barışın testi, vitrindeki uyumdan çok zayıfın korkmadan yaşayabilmesidir.

3. Uluslar İşay’ın köküne geliyor, dağılmış halk toplanıyor: Umut sınırları aşarken kimliği silmez

Onuncu ayette İşay’ın kökü halklar için bir sancak olarak dikilir. Uluslar ona yönelir. Yeşaya’nın başından beri gördüğümüz Siyon umudu yeniden genişler: Tanrı’nın kurtuluş amacı yalnız bir ulusun özel güvenliğiyle sınırlı değildir. RAB’in kralı, halkların aradığı bir merkez olur.

Pavlus’un Romalılar 15’te bu ayeti Yahudi ve Yahudi olmayan imanlıların birlikte Tanrı’yı yüceltmesi bağlamında kullanması bu noktayı özellikle önemlidir. İsa Mesih’te uluslar İsrail’in Kutsal Yazılarıyla tanımlanan umuda dahil edilir; fakat bu, İsrail’in hikâyesinin çöpe atılması anlamına gelmez. Tam tersine Pavlus, Mesih’in atalara verilen vaatleri doğrulamak için geldiğini söyler ve ardından ulusların merhamet için Tanrı’yı yüceltmesini anlatır.

Yeşaya 11’in ikinci yarısı da İsrail’in ve Yahuda’nın dağılmış insanlarının yeniden toplanmasını anlatır. Asur, Mısır, Patros, Kûş, Elam, Şinar, Hama ve deniz kıyıları gibi geniş coğrafya, sürgünün ve dağılmanın büyüklüğünü gösterir. “İkinci kez” toplama dili, Mısır’dan Çıkış’ı hatırlatan yeni bir kurtuluş ufku kurar. Deniz ve ırmak engellerinin aşılması da bu çıkış motifini güçlendirir.

Metni modern siyasi haritalara doğrudan yapıştırmak doğru değildir. Yeşaya’nın vaat dili gerçek halk, toprak ve sürgün tarihine bağlıdır; ama peygamberlik şiirini günümüz devlet politikalarının otomatik ilahi onayı hâline getirmek metnin sınırını aşar. Aynı şekilde, İsrail’e ilişkin bütün vaatleri yalnız soyut “kilise” diliyle eritmek de tarihsel kökü görünmez yapar. Kanonik okuma, hem İsrail’in hikâyesini hem uluslara açılan Mesih umudunu birlikte tutmayı gerektirir.

Efrayim ile Yahuda arasındaki kıskançlığın sona ermesi de büyük bir ayrıntıdır. Umut yalnız yabancı düşmanların yenilmesini anlatmaz; Tanrı halkının kendi içindeki bölünme de iyileşir. Kuzey ve güney krallıkları, uzun siyasi ve dinsel gerilimlerden sonra artık birbirini kıskanıp sıkıştırmaz. Kurtuluşun ölçüsü yalnız dış tehlikenin kalkması değil, kardeşlerin birbirini tüketmeyi bırakmasıdır.

Ardından Filist, Edom, Moav ve Ammon’la ilgili savaş dili gelir. Bu ayetleri modern halklara karşı savaş programına dönüştürmek yasaktır. Peygamber, kendi antik jeopolitik dünyasında İsrail ve komşuları arasındaki düşmanlıkları konuşur. Yeni Antlaşma kilisesine bu halkların modern karşılıklarını belirleyip fiziksel kutsal savaş yürütme yetkisi verilmez. İsa Mesih’in halkı, düşmanlarını öldürerek değil düşmanlarını severek, gerçeğe tanıklık ederek ve kötülüğe kötülükle karşılık vermeyerek yaşar.

Bu bölümde umut, yargıdan kaçış değildir. Önceki bölümlerde hem İsrail hem Yahuda RAB’in yargısıyla yüzleşti. İşay’ın kütüğünün varlığı bile kesilme görüntüsünü varsayar. RAB’in yeni başlangıcı, eski düzenin zaten yeterince iyi olduğunu söylemez. Aksine, insan yönetiminin ve gururun iflasının ortasında Tanrı kendi doğru Kralını ve kendi kurtuluşunu sağlar.

Kütükten çıkan sürgün görüntüsü bu nedenle hem alçaltıcı hem umut vericidir. İnsan, “Bizim ağacımız zaten güçlü” diyemez. Umut, kesilmemiş ihtişamda değil kökün derinliğinde ve RAB’in sadakatindedir. Tanrı bazen insanın güven duyduğu dalları budarken vaadini terk etmiş olmaz. Görünür kayıp, Tanrı’nın hikâyesinin bittiğinin kanıtı değildir.

Fakat bu cümleyi her kaybın ardından kolay teselliye çevirmemek gerekir. Yeşaya’nın umudu belirli bir ilahi vaade dayanır. Her kapanan işin, her bozulan ilişkinin ya da her kaybın mutlaka aynı biçimde “daha iyisiyle geri geleceğini” söyleyemeyiz. Kutsal Kitap’ın umudu, bizim her projemizin dirilmesi değil, RAB’in kendi kurtuluş amacının başarısız olmayacağıdır.

Yeşaya 11 sonunda önümüze devasa bir ufuk koyuyor: RAB’in Ruhu’yla dolu Kral, yoksul için doğru hüküm, şiddetin sona erdiği yaratılış, ulusların yöneldiği sancak ve toplanan dağılmış halk. Bu umut kaçışçı değildir; bugün neyi doğru ve güzel sayacağımızı da yeniden belirler. Güç, en çok bağırmak değildir. Barış, haksızlığın üzerini örtmek değildir. Tanrı halkı, yalnız kendi güvenliğini arayan kapalı bir topluluk değildir. Ve en önemlisi, kütük gördüğümüz yerde RAB kökün hâlâ canlı olduğunu gösterebilir.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Yeşaya’nın gelecek kralı değerlendirirken öne çıkardığı özellikler, bugün bir yöneticiyi veya önderi değerlendirirken en çok dikkat ettiğimiz özelliklerden nasıl farklılaşıyor?
Bölümde yoksulun hakkı ile yaratılışın barışı peş peşe geliyor. Bu sıra, “barış” dediğimiz şeyin adaletle ilişkisini nasıl değiştiriyor?
Kurtla kuzunun birlikte yaşadığı görüntüyü yalnız hoş bir gelecek resmi değil, bugünkü topluluklarımız için bir ayna olarak okursak en savunmasız insanların güvenliği hakkında ne sorarız?
İşay’ın köküne ulusların yönelmesi ile dağılmış İsrail’in yeniden toplanmasının aynı bölümde bulunması, Tanrı’nın kurtuluşunun hem belirli bir tarihe köklü hem de bütün halklara açık oluşunu nasıl gösteriyor?
Hayatında “kesilmiş kütük” gibi görünen bir alan var mı? Yeşaya 11 seni her kaybın geri döneceğini varsaymaya değil, Tanrı’nın kendi vaatlerine güvenmeye nasıl çağırıyor?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Gücü karakterden ayırma

Bir önderi değerlendirirken yalnız etkisine, cesaretine, zekâsına veya sonuçlarına bakma. Yeşaya’nın kralında güç, RAB korkusu ve doğrulukla birlikte duruyor. Kendi sorumluluk alanında da “iş bitiyor mu?” sorusunun yanına “hangi karakterle bitiyor?” sorusunu koy.

Barış uğruna gerçeği feda etme

Bir ilişkide sessizlik varsa hemen huzur olduğunu düşünme. Haksızlık konuşulamıyor, güçsüz olan itiraz edemiyor ya da kırgınlık korkudan bastırılıyorsa bu Yeşaya’nın barışı değildir. Gerektiğinde çatışmayı büyütmeden gerçeği söyle ve adalet olmadan kurulan sakinliği kutsama.

En savunmasızın güvenliğini ölçü yap

Ailende, kilisende veya iş yerinde sistemin en güçlü kişiye değil en zayıf kişiye nasıl davrandığını izle. Çocuk, yaşlı, engelli, yoksul ya da sözü az dinlenen insan kendini güvende hissediyor mu? Yeşaya’nın barış dünyasında küçük çocuğun bile korkmadan yaşayabilmesi önemli bir ölçüdür.

Yaratılışa hoyrat davranmayı normal sayma

Yeşaya’nın umudu yalnız insan ilişkilerini değil yaratılmış düzeni de kapsıyor. Bu bölüm sana ayrıntılı çevre politikası vermiyor, fakat Tanrı’nın dünyasını yalnız tüketilecek hammadde gibi görmene de izin vermiyor. İsraf, bakım, tüketim ve canlılara yaklaşımında RAB’in yaratılışına ait olduğun bilinciyle karar ver.

Kendi grubunun kurtuluşuyla yetinme

İşay’ın kökü uluslar için sancaktır. İmanını yalnız “bizim insanlar güvende olsun” düşüncesine kapatma. Farklı geçmişlerden insanlara Müjde’nin kapısını daraltan kültürel alışkanlıkları fark et; Mesih’te umudun senin çevrenin sınırlarından daha geniş olduğunu hatırla.

Kütüğü görünce vaadi gömme

Bir hizmet, dönem veya plan sona erdiğinde hemen “Tanrı artık burada hiçbir şey yapamaz” deme. Fakat kendine sahte vaat de verme. Tanrı’nın gerçekten ne vaat ettiğini araştır, sonra umudunu kendi planının devamına değil O’nun sadakatine bağla. Bazen yeni hayat, eski dalın devamı değil kökten çıkan beklenmedik bir sürgün olur.

Mesih’in barışını bugünden görünür kıl

Yeşaya 11’in tamamlanmasını sen gerçekleştiremezsin; bunu Kral yapar. Yine de O’nun halkı olarak bugün doğru hüküm, merhamet, düşman sevgisi, zayıfın korunması ve bölünmelerin onarılması yönünde yaşayabilirsin. Gelecek krallığı kendi gücünle kurmaya çalışma; fakat beklediğin krallığın karakteri bugünkü hayatında hiç görünmüyorsa bunu da normal sayma.