VERITAS ARAŞTIRMA · 07
Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları
Tarihin yön değiştirdiği anları izleyin.
Tufan anlatılarından sürgüne, yıkımlardan dönüşlere ve Kutsal Kitap dünyasını şekillendiren büyük kırılmalara.
ARAŞTIRMA DİZİNİ
Kategoriyi seçin, içeriği bulun.
Soldan bir araştırma alanı seçin. O alandaki bütün içerikler sağdaki numaralı dizinde açılır.
KATEGORİ 07
Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları
Tarihin yön değiştirdiği anları izleyin.- 01Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 10 dk okuma→
Babil Kulesi — Kent, Ziggurat ve Dillerin Dağılması
Yaratılış 11’in kulesi yalnız “çok yüksek bir bina” değildir. Kent, teknoloji, ün, birlik ve insanın kendine bir ad yapma arzusunun aynı noktada buluştuğu bir anlatıdır.
- 02Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 9 dk okuma→
İbrahim’in Çağrısı — Ur’dan Kenan’a Bir Yolculuk
Yaratılış 12’de büyük imparatorluklardan, kulelerden ve dağılmış halklardan bir anda tek bir adamın hikâyesine geçilir. Fakat bu daralma dünyanın geri kalanını dışarıda bırakmaz; Tanrı bir aileyi çağırarak bütün halklara bereket götürme yolunu açar.
- 03Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 10 dk okuma→
İbrahim’le Antlaşma — Toprak, Soy ve Bereket Vaadi
Yaratılış 15 ve 17’de vaat soyut bir “iyi gelecek” olmaktan çıkar; toprak, soy, ad, işaret ve antlaşma diliyle somutlaşır. Fakat merkezde hâlâ çözülmemiş bir soru vardır: Çocuğu olmayan bir adam nasıl büyük bir halkın babası olacaktır?
- 04Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 10 dk okuma→
İnsanın Düşüşü — Aden’den Çıkışın Kutsal Kitap Hikâyesindeki Yeri
Yaratılış 3 yalnız yasak bir meyvenin yenmesini anlatmaz. Güvenin nasıl kuşkuya, özgürlüğün nasıl özerklik arzusuna, çıplaklığın nasıl utanca ve bahçenin nasıl sürgüne dönüştüğünü gösterir.
- 05Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 10 dk okuma→
İshak’ın Bağlanması — Moriya’daki Sınavın Kanonik Ağırlığı
Yaratılış 22 Kutsal Kitap’ın en sarsıcı bölümlerinden biridir. Tanrı, İbrahim’e yıllarca beklediği vaat oğlunu sunmasını söyler. Anlatı, gerilimi kolay cevaplarla söndürmez.
- 06Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 10 dk okuma→
Kabil ve Habil — İlk Cinayet ve Şiddetin Büyümesi
Yaratılış 4’te şiddet bir savaş meydanında başlamaz. İki kardeşin ibadeti, kıskançlık, uyarıyı reddetme ve tarlada işlenen cinayet üzerinden insan topluluğunun içine girer.
- 07Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 11 dk okuma→
Mısır’dan Çıkış — Tarih, Coğrafya ve Kronoloji Tartışmaları
Mısır’dan Çıkış, Kutsal Kitap’ın yalnız geçmişte yaşanmış bir kurtuluş hikâyesi değildir; İsrail’in Tanrı’yı, kendisini, yasayı, ibadeti ve özgürlüğü nasıl anlayacağını belirleyen kurucu hafızadır. Fakat tarih sorusu da ortadadır: Mısır kaynakları ne söylüyor, ne söylemiyor; “Ramses” adı bizi hangi döneme götürüyor; Merneptah Steli neyi kanıtlıyor ve neyi kanıtlamıyor?
- 08Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 10 dk okuma→
MÖ 586 — Yeruşalim’in Yıkılışı, Tapınağın Çöküşü ve Sürgün
MÖ 586, Kutsal Kitap tarihinin en karanlık tarihlerinden biridir. Yeruşalim düştü, surlar yıkıldı, Süleyman’ın Tapınağı yakıldı, krallık sona erdi ve halkın önemli bir bölümü Babil’e sürüldü. Fakat bu felaket bir anda başlamadı. 597’deki ilk büyük Babil müdahalesinden son kuşatmaya kadar uzanan süreç, siyasî yanlış hesapların, peygamberlik uyarılarının ve imparatorluk şiddetinin iç içe geçtiği uzun bir çöküştü.
- 09Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 10 dk okuma→
MÖ 701 — Sanherib Yeruşalim Kapılarındayken
MÖ 701’de Yahuda neredeyse çöktü. Asur kralı Sanherib ülkenin surlu kentlerini birer birer aldı, Lakiş’i ezdi ve Hizkiya’yı Yeruşalim’de kuşattı. Fakat imparatorluk kayıtlarının zafer dili ile Kutsal Kitap’ın kurtuluş anlatısı aynı noktada tuhaf biçimde kesişir: Yeruşalim teslim edilmiş bir fetih şehri olarak anlatılmaz. Ne oldu?
- 10Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 10 dk okuma→
MÖ 722 — Samiriye’nin Düşüşü ve Kuzey Krallığı’nın Sonu
Samiriye düştüğünde yalnız bir başkent ele geçirilmedi. Yaklaşık iki yüzyıllık Kuzey İsrail Krallığı sona erdi; nüfusun bir bölümü imparatorluğun başka bölgelerine sürüldü, başka halklar ülkeye yerleştirildi ve Kutsal Kitap’ın sonraki sayfalarında yankılanacak derin bir siyasal, toplumsal ve teolojik kırılma meydana geldi. Peki şehri kim aldı: Şalmaneser V mi, II. Sargon mu? Asur yazıtları ne söylüyor? “Kayıp on kabile” gerçekten bütünüyle kayboldu mu?
- 11Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 10 dk okuma→
MS 70 — Roma’nın Yeruşalim’i ve İkinci Tapınağı Yıkışı
MS 70’te Yeruşalim ikinci kez bir imparatorluk ordusunun önünde çöktü. Titus’un lejyonları kenti kuşattı, açlık içeride insanları tüketti, Tapınak yandı ve Roma zaferini imparatorluk propagandasına dönüştürdü. Bu olay Yahudi tarihi için devasa bir kırılma, Yeni Antlaşma dünyası içinse metinleri okurken sürekli karşımıza çıkan bir tarihsel ufuktur. Fakat yıkımı anlamak için hem Josephus’un ayrıntılı anlatısını kullanmak hem de onun sınırlı, taraflı ve savaşın içinden gelen bir tanık olduğunu unutmamak gerekir.
- 12Büyük Olaylar ve Dönüm Noktaları · 14 dk okuma→
Nuh Tufanı — Metin, Antik Tufan Gelenekleri ve Tarihsel Sorular
Bir gemi, bir aile, hayvanlar ve gökkuşağı… Çocuk kitaplarının en tanıdık Kutsal Kitap sahnelerinden biri, aslında Yaratılış’ın en ağır yargı anlatılarından biridir. Tufan hakkında neyi metin açıkça söylüyor, Mezopotamya’nın daha eski tufan gelenekleri ne gösteriyor, arkeoloji ne kadar konuşabiliyor ve nerede dürüstçe “bilmiyoruz” dememiz gerekiyor?