Luka 23 — Suçsuz Kral | Veritas Liberat

GİRİŞ

Pilatus, önüne getirilen İsa'da ölüm cezasını gerektiren bir suç bulamadığını açıklar. Yine de sonunda halkın ölüm isteğini yerine getirir ve İsa çarmıha götürülür. Bu bölüm boyunca suçlamaları, alayları ve ölüm isteyen sesleri dinleriz; fakat İsa da konuşmayı sürdürür. Yolda ağlayan kadınlara uyarıda bulunur, çarmıhta bağışlanma diler ve yanındaki suçluya kendisiyle yaşayacağını bildirir. İsa'nın bu insanlara söylediği sözler, ölümünün nasıl bir kurtuluş getirdiğini açar (Luka 23:13–25 ; Luka 23:28–43 ).

01 — METNİ ANLAYIN

Suç bulunmayan kişiye verilen hüküm

Kurul üyeleri İsa'yı Pilatus'a götürdüklerinde halkı saptırdığı suçlamasını ileri sürer. Vergi ödenmesini engellediğini ve kendisini kral olarak tanıttığını da söylerler. Böylece İsa'nın öğretisi, yöneticinin önünde kamu düzenini tehdit eden bir faaliyet olarak anlatılır. Oysa okur, vergi sorusu sırasında söylenenleri daha önce işitmiştir. İsa, Sezar'ın hakkının verilmesini istemiş; onu sözle tuzağa düşürmeye çalışanlar yanıtı karşısında susmuştur (Luka 23:1–2 ; Luka 20:20–26 ).

Pilatus'un sorusu krallık üzerinedir. İsa, Yahudiler'in Kralı olup olmadığı sorusuna olumlu cevap verir; ardından Pilatus halka O'nda suç bulmadığını açıklar. Suçlayanlar ise öğretisinin Celile'den başlayıp bütün Yahudiye'ye yayıldığını vurgulayarak ısrar eder. İsa'nın nereden geldiği, davanın başka bir yöneticinin önüne taşınmasına yol açacaktır (Luka 23:3–7 ).

Pilatus, İsa'nın Hirodes'in yönetimindeki Celile'den geldiğini öğrenince O'nu bu yöneticiye gönderir. Hirodes o sırada Yeruşalim'dedir ve hakkında duydukları nedeniyle İsa'yı görmeyi uzun zamandır istemektedir. Sevinci, O'nun yapacağı bir belirtiyi görme beklentisiyle açıklanır. Sorularını çoğaltır; İsa'dan cevap alamaz (Luka 23:6–9 ).

Oradaki başkahinler ve din bilginleri suçlamalarını sürdürür. Hirodes ile askerleri ise İsa'yı aşağılayıp gösterişli bir kaftanla Pilatus'a geri yollar. Krallık artık bir alay konusuna dönmüştür. Birbirine düşman olan iki yöneticinin o gün dost olması da bu aşağılanmanın ardından bildirilir. İsa bir yöneticiden ötekine gönderilirken değişen ilişkiler, kendisine adil bir sonuç getirmez (Luka 23:10–12 ).

Pilatus, başkahinleri, yöneticileri ve halkı toplayarak sorgulamasının sonucunu açıklar. İleri sürdükleri suçlardan hiçbirini bulmadığını söyler ve Hirodes'in de ölüm gerektiren bir suç bulmamış olması gerektiği sonucuna varır. Bunun ardından önerdiği şey İsa'yı dövdürüp bırakmaktır. Suçsuzluğunu ilan ettiği kişiyi cezalandırmayı teklif etmesi, söyledikleriyle yapmaya hazırlandığı şey arasındaki çelişkiyi görünür kılar. Luka, karar veren kişinin sorumluluğunu bu konuşmanın içinden gösterir (Luka 23:13–17 ).

Topluluk İsa'nın ortadan kaldırılmasını, Barabba'nın bırakılmasını ister. Barabba'nın kentteki bir ayaklanmaya katıldığı ve adam öldürdüğü özellikle belirtilir. Pilatus İsa'yı salıvermek istediği için yeniden seslenir; karşılık, çarmıha gerilmesi yönündeki ısrardır. Üçüncü kez ölüm cezasını gerektirecek suç bulamadığını söylese de sonunda baskın çıkan bağırışların isteğini yerine getirir. İsa'nın ölümünü isteyenlerin baskısı, Pilatus'un verdiği kararda sonuç alır (Luka 23:18–25 ).

Barabba serbest kalır, İsa ölüme teslim edilir. İsa'ya halkı kışkırttığı suçlaması yöneltilmişti; serbest bırakılan adam ise kentteki gerçek bir ayaklanma ve cinayet nedeniyle tutukludur. Bu yan yana geliş, verilen kararın haksızlığını daha da açık eder. İsa'nın ölümünün başkaları uğruna oluşunu ise önceki sofrada kendi bedeni ve kanı hakkında söylediği sözler açıklar. Suçsuz Mesih'in kendisini vermesi, mahkemenin haksız kararı içinde gerçekleşir; insanların yaptığı kötülüğün ağırlığı da anlatıda olduğu gibi kalır (Luka 23:19–25 ; Luka 22:19–20 ).

Çarmıhta duyulan kral sözü

Yol üzerinde kırdan gelen Kireneli Simun yakalanır ve çarmıhı İsa'nın arkasından taşıması sağlanır. Onun bu işe kendi isteğiyle katıldığı söylenmez. Büyük bir halk topluluğu da ardından yürür; kadınlar İsa için ağıt yakmaktadır. Böylece ölüm yolculuğunda askerlerin zorlamasıyla halkın gördüğü acı aynı sahnede bulunur (Luka 23:26–27 ).

İsa, ağıt yakan kadınlara dönerek kendileri ve çocukları için ağlamalarını söyler. Yaklaşan günler o kadar ağır olacaktır ki çocuk sahibi olmamak mutluluk diye anılacaktır. Bu söz, annelik veya çocuklar hakkında genel bir değersizlik hükmü vermez. Kendi acısını gören kadınları, önlerindeki felaketin ağırlığını da görmeye çağırır. Çarmıha yürüyen İsa, kendisine acıyan bu insanların geleceği hakkında konuşmaktadır (Luka 23:28–29 ).

Dağların üzerlerine düşmesini ve tepelerin kendilerini örtmesini istemeleri, Hoşea'daki yargı sözünü hatırlatır. Hoşea, Samiriye'nin kralıyla birlikte yıkılışını ve İsrail'in günahıyla ilişkili tapınma yerlerinin yok oluşunu anlatmıştı. İnsanlar üzerlerine kapanacak dağları bile yaşadıkları yıkıma tercih eder. İsa'nın aynı sözü kullanması, kadınlara söylediği şeyin sıradan bir sıkıntı uyarısından çok daha ağır olduğunu gösterir. Ölüm yolunda duyulan bu çağrı, yargının ciddiyetini ağlayışın içine getirir (Luka 23:30 ; Hoşea 10:5–8 ).

Yaş ve kuru ağaç benzetmesi bu uyarıyı tamamlar. Nemli odunun kolay yanmaması, kurunun ise ateşe daha elverişli oluşu, sorunun ağırlığını anlaşılır kılar. SIL çeviri notları bu sözü, suçsuz İsa'nın acısından günahlıların karşılaşacağı yargıya yönelen bir uyarı olarak açıklar. İsa'nın kendisine yapılanlardan hareketle sorduğu soru, dinleyenleri kendi durumlarının ağırlığıyla yüzleştirir (Luka 23:31 ; SIL, ilgili açıklama).

Kafatası denilen yerde İsa, iki suçlunun arasında çarmıha gerilir. Bir önceki bölümde kendisi hakkında açıkladığı suçlularla bir sayılma sözü şimdi bu görünümün içindedir. Yeşaya'nın anlattığı kul, başkalarının suçlarını yüklenir ve başkaldıranlar için yalvarır. Peygamber, bizim isyanlarımızın gerektirdiği cezanın bu kula yüklenmesini, onun yaralarıyla gelen şifayla birlikte açıklar. Günahı üstlenen kulun canını sunması, başkalarının esenliğine ve aklanmasına hizmet eder. İsa'nın bu kul hakkında yazılanı kendisine uygulaması, çarmıhtaki ölümünü günahların bağışlanmasını sağlayan kurtarışın gerçekleşmesi olarak okumamıza yol açar. Luka'da da İsa'nın çarmıhtaki ilk bildirilen sözü Baba'dan bağışlanma istemesidir. Suçsuzluğu açıklanmış olan kişi, kendisini bu duruma getirenler için merhamet diler (Luka 23:32–34 ; Luka 22:37 ; Yeşaya 53:4–12 ).

İsa, bağışlanma dileğini insanların yaptıklarını bilmemesine bağlar. Fakat sözünü ettiği eylem, bağışlanma gerektiren bir kötülüktür. Bu nedenle bilgisizlik burada yapılanları zararsız hale getirmez. İnsanların İsa'nın kimliğini ve yaptıklarının ağırlığını kavrayamaması, O'nun merhamet dileğinin içinde yer alır. Giysilerinin kura ile paylaşılması sürerken İsa'nın duası, bu aşağılanmanın ortasında Baba'ya yönelir (Luka 23:34 ).

Yöneticiler, başkalarını kurtaran kişinin şimdi kendisini kurtarmasını ister. Ekşi şarap sunan askerler de kral oluşunu aynı taleple alaya alır. İsa'nın kimliğini, çarmıhtan kurtulmasını sağlayacak bir gösteriye bağlamışlardır. Başının üzerindeki yazı Yahudiler'in Kralı olduğunu bildirirken çevresindeki sesler bu unvanı küçümsemektedir. İsa'nın biraz sonra suçluya vereceği cevap, krallığın yetkisini o seslerin beklemediği bir biçimde gösterecektir (Luka 23:35–38 ).

Suçlulardan biri, İsa'dan hem kendisini hem onları kurtarmasını isteyen hakaretle bu alaya katılır. Öteki suçlu ise onu Tanrı korkusuna çağırır ve ikisinin yaptıklarının karşılığını aldığını kabul eder. Adam İsa'nın hiçbir kötülük yapmadığını açıkça söyler. Kendi suçunu kabul etmesiyle yanındaki kişinin doğruluğunu tanıması aynı konuşmada birleşir (Luka 23:39–41 ).

Ardından İsa'ya dönüp egemenliğine girdiğinde kendisini anmasını ister. Çarmıhta asılı olan kişiye böyle seslenmesi, ölümün onun krallığını bitirmeyeceğine duyduğu güveni gösterir. Pilatus'un önünde sorulan ve askerlerin ağzında alaya dönüşen krallık, şimdi bir suçlunun umududur. Adam kendi geçmişini öne sürerek hak istemez; geleceğini İsa'nın kendisini anmasına bağlar. Bedeni ölüme doğru giderken isteğini yaşam verebilen Kral'a yöneltir (Luka 23:40–42 ).

Calvin, bu adamın suçunu açıkça kabul etmesini ve çarmıhtaki Mesih'e güvenmesini Tanrı'nın lütfunun dikkat çekici bir sonucu olarak okur. İsa'nın görünürdeki aşağılanması, adamın O'na sığınmasını engellememiştir. Yorumcunun üzerinde durduğu şey, kurtuluşu kendi doğruluğunda arayamayan kişinin Mesih'in merhametine dayanmasıdır. Bu okuma, adamın sözlerinde birlikte görülen tövbe ve imanı açıklamaya yardım eder. İsa'nın vereceği sözün güvencesi de kendisine yönelen kişinin başarısından önce Kral'ın yetkisinde bulunur (Luka 23:40–43 ; Calvin, ilgili yorum).

İsa ona aynı gün kendisiyle birlikte cennette olacağını bildirir. Adam gelecekte anılmayı istemişken verilen cevap hem zamanı hem birlikteliği açıklar. Ölüm, Mesih'in bu kişiyi kendi yanına kabul etmesini engellemeyecektir. Vaat, o anda çarmıhtan indirileceği veya bedenindeki acının hemen biteceği sözü içermez. Adamın geleceği, kendisi de ölmekte olan İsa'nın bu vaadine dayanır (Luka 23:42–43 ).

Ölümün duasından mezarın sessizliğine

Öğleyin güneş kararır ve ülkeyi kaplayan karanlık üçe kadar sürer. Tapınak perdesinin ortadan yırtılması da bu sırada anlatılır. Luka, okurun bakışını çarmıhtaki insanlardan ülkenin karanlığına ve kutsal mekana çevirir. Yeryüzündeki bu ağır sahne, ardından duyulacak Baba'ya yönelişle tamamlanır (Luka 23:44–46 ).

Luka perdenin yırtıldığını bildirir; olayın bütün anlamını burada ayrıca açıklamaz. İbraniler ise Tanrı'ya yaklaşmayı İsa'nın kanı ve bedeni aracılığıyla açılan yeni yola bağlar. Mektup, Tanrı'nın evinden sorumlu büyük kahinin de İsa olduğunu bildirir. İmanlılar, kendileri için verilen hayat sayesinde içtenlikle Tanrı'ya yaklaşmaya çağrılır. Tapınaktaki yırtılmayı bu açıklamayla birlikte okumak, çarmıhtaki ölümün sağladığı yaklaşma imkanını düşünmemize yardım eder (Luka 23:44–46 ; İbraniler 10:19–22 ).

İsa yüksek sesle Baba'ya yönelir ve ruhunu O'nun ellerine bıraktığını söyler. Mezmurlar'da aynı ifade, sığınak arayan kişinin güven duasının içindedir. Mezmurun yakarışı kurtarış ister; İsa'nın son sözünde de güvenilen kişi Baba'dır. Bu sözün ardından son nefesini verir (Luka 23:34 ; Luka 23:46 ; Mezmurlar 31:1–5 ).

Olanları gören yüzbaşı Tanrı'yı yüceltir ve İsa'nın doğru biri olduğunu söyler. Pilatus'un suç bulamadığı, suçlunun kötülük yapmadığını açıkladığı kişi hakkında şimdi ölümün tanığı konuşmaktadır. Yüzbaşının verdiği karşılık, İsa'nın doğruluğu etrafında toplanan tanıklara katılır. Luka, yargılamadan infaza uzanan anlatıyı bu doğruluk tanıklığıyla birleştirir (Luka 23:4 ; Luka 23:41 ; Luka 23:47 ).

Seyretmek için toplanan halk, olanların ardından göğüslerini döverek geri döner. İsa'nın tanıdıkları ve Celile'den gelen kadınlar uzakta durup izlemektedir. Alay edenlerin yanında bu olaydan sarsılarak ayrılanlar ve tanıklığını sürdürenler vardır. Kadınların izleyişi, biraz sonra bedenin nereye konulduğunu görmeleriyle devam edecektir (Luka 23:35 ; Luka 23:48–49 ; Luka 23:55 ).

Kurul üyelerinden Aramatyalı Yusuf, iyi ve doğru bir adam olarak tanıtılır. Kurul'un kararını ve eylemini onaylamamış olması özellikle belirtilir. Luka onun bekleyişini Tanrı'nın Egemenliği'ne bağlar; Yusuf şimdi Pilatus'un karşısına İsa'nın bedenini almak için çıkar. İsa'yı mahkemeye götüren kurul anlatısından sonra, aynı kurulun içindeki farklı karşılık böyle görünür olur (Luka 23:50–52 ).

Yusuf bedeni çarmıhtan indirir, keten beze sarar ve daha önce kimsenin konulmadığı kayaya oyulmuş bir mezara yatırır. Anlatı, ölen kişinin bedeniyle yapılan işleri birbiri ardına söyler. Celile'den gelen kadınlar Yusuf'u izleyerek hem mezarı hem bedenin nasıl konulduğunu görür. Sonraki gelişlerinde arayacakları yer, şimdiden tanık oldukları bu yerdir (Luka 23:53–55 ).

Hazırlık Günü bitmekte, Şabat başlamaktadır. Kadınlar eve dönüp baharat ve güzel kokulu yağlar hazırlar; ardından Tanrı'nın buyruğuna göre dinlenirler. Kadınların yaptığı hazırlık, Şabat sonrasında bedenin bakımıyla ilgilenmek istediklerini gösterir. İsa gerçekten ölmüş ve gömülmüştür; O'nu izlemiş olanlar, bu ölümün ardından hazırlıklarını yaparak Şabat'ı geçirir (Luka 23:54–56 ).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

İsa'nın önceki vergi cevabını Pilatus'a sunulan suçlamayla karşılaştırın. Pilatus'un suç bulamadığını söylemesiyle verdiği son karar arasındaki ayrılık, bu yargılamanın hangi yönünü açığa çıkarıyor (Luka 20:20–26 ; Luka 23:1–25 )?
İsa'nın kadınlara verdiği karşılıkta ağlayışın konusu neden değişiyor? Hoşea'dan gelen dağ ve tepe sözüyle yaş/kuru ağaç sorusu, yaklaşan günlerin ağırlığını nasıl anlatıyor (Luka 23:26–31 ; Hoşea 10:5–8 )?
Yöneticilerin ve askerlerin krallıkla ilgili sözleriyle suçlunun isteği nasıl ayrılıyor? İsa'nın kendisiyle yaşam vaadi, çarmıhtaki kurtuluşu anlamanıza ne katıyor (Luka 23:35–43 )?
İsa'nın Baba'ya son duasını Mezmurlar'daki güven yakarışıyla birlikte okuyun. Tapınak perdesinin yırtılması ve İbraniler'in yaklaşma çağrısı, ölüm anlatısının teolojik anlamını hangi yönden açıklıyor (Luka 23:44–46 ; Mezmurlar 31:1–5 ; İbraniler 10:19–22 )?
Yüzbaşı, halk, Yusuf ve kadınlar İsa'nın ölümüne nasıl karşılık veriyor? Özellikle Yusuf'un karara katılmayışıyla beden için yaptığı girişim ve kadınların mezarı görmesi, bölümün sonunu neden önemli kılıyor (Luka 23:47–56 )?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Suçlamayı İsa'nın gerçek sözüyle karşılaştırın

İsa hakkında ağır bir suçlama duyduğunuzda, O'nun gerçekten ne söylediğine dönün. Pilatus'a sunulan vergi suçlamasını İsa'nın önceki cevabıyla karşılaştırın. Vergiyi engellediği iddiasının, Sezar'ın hakkını verme sözüyle bağdaşmadığını görün. Mesih hakkında vereceğiniz karşılığı, O'na yüklenen sözlerden önce kendi öğretisini dinleyerek oluşturun (Luka 23:1–2 ; Luka 20:20–26 ).

Gözyaşınızın içinde uyarıyı da dinleyin

İsa'nın acısını düşünürken kendisi için ağlayan kadınlara ne söylediğini de okuyun. O'nun sözünün sizi tövbeye ve yargının ciddiyetine yöneltmesine izin verin. Yalnız sahnenin üzüntüsünde durup size seslenen uyarıyı geçmeyin. Duanızda hem çarmıhtaki merhameti hem Tanrı'nın önündeki kendi durumunuzu anın. İsa'nın yönelttiği soru, dinleyenin kendisi hakkında da düşünmesini ister (Luka 23:28–34 ).

Suçunuzu kabul ederek Mesih'e seslenin

Yanındaki suçlu İsa'ya dönerken kendi yaptıklarının karşılığını aldığını söyledi. Siz de Tanrı'nın önünde günahınızı açıkça kabul edin ve bağışlanmayı Mesih'ten isteyin. Günahınız konusunda açık olmanızla Mesih'in merhametine güvenmeniz bir arada bulunsun. Suçlunun umudu, kendisini anmasını istediği Kral'daydı. Güveninizi İsa'nın kendisine ve verdiği kurtuluş sözüne yöneltin (Luka 23:40–43 ).

Yaşam umudunuzu İsa'nın vaadiyle ifade edin

Ölüm hakkında dua ederken İsa'nın suçluya verdiği sözü hatırlayın. Mesih, kendisi de ölüme giderken bu adamı kendi yanına kabul edeceğini söylemiştir. Korkunuzu saklamadan O'na açabilir ve kendisine ait olarak yaşamayı dileyebilirsiniz. Umudunuzu dile getirirken İsa'yla birlikte olma vaadini açıkça anın (Luka 23:42–43 ).

Açılmış yoldan Tanrı'ya yaklaşın

İsa'nın ölümünü ve yırtılan perdeyi okuduktan sonra İbraniler'in yaklaşma çağrısına karşılık verin. Duanızın dayanağını Mesih'in sizin için verdiği hayatla birlikte düşünün. Tanrı'nın huzuruna gelirken ihtiyacınızı içtenlikle söyleyin ve İsa'nın kanıyla açılan yola güvenin. İbraniler'in istediği tam iman, kendisini veren Mesih'in hizmetine dayanır (Luka 23:44–46 ; İbraniler 10:19–22 ).

Kaynaklar

Kutsal Kitap: Luka 23 ; suçlama ve kendini verme bağlamı için Luka 20:20–26 ve Luka 22:19–20 ; suçlularla bir sayılma açıklaması için Luka 22:37 ve Yeşaya 53:4–12 .
Kanonik bağlantılar: Hoşea 10:5–8 , Mezmurlar 31:1–5 , İbraniler 10:19–22 .
Jean Calvin, Matta, Markos ve Luka Yorumu, III. cilt; ilgili bölüm. Suçlunun tövbesi, çarmıhtaki Mesih'e güveni ve yaşam vaadi üzerine yorum.
SIL, Luka 23:31 çeviri notları. Yaş ve kuru ağaç benzetmesinin bağlamı.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Pontius Pilatus Yazıtı — Bir Roma Valisinin Adı Taşa Nasıl Kazındı? — Valinin adını ve görevini belgeleyen buluntunun neyi gösterdiğini, kanıtın sınırlarıyla birlikte ele alır.
Hirodes Hanedanı — Bir Ailenin Gölgesinde Yeni Antlaşma — Müjdelerde aynı adla anılan yöneticileri birbirinden ayırır.
Yeruşalim — Bir Kentten Fazlası — Yargılama ve çarmıh anlatısının kentini, tapınak ve egemenlik bağlamıyla tanıtır.
Tapınak Perdesi: Bir Sınırın Yırtılması — Perdenin görevini, Müjdelerdeki yırtılma anlatılarını ve Mesih aracılığıyla yaklaşma çağrısını inceler.
Cenaze, Mezar ve Yas Kültürü — Bedenin hazırlanması, mezarlar ve yasın tarihsel dünyasını açıklar.

Çalışmalarım