Luka 24 — Yolda Yanan Yürekler

GİRİŞ

Emmaus'a yürüyen iki öğrenci, İsa'yla ilgili haberleri yanlarına gelen yolcuya anlatır. Anlattıkları olaylar gerçektir: İsa çarmıha gerilmiş, üçüncü güne gelinmiş, kadınlar mezarı boş bulmuştur. Fakat bu olayların içinden nasıl bir kurtuluş doğabileceğini henüz göremezler. Yanlarında yürüyen dirilmiş İsa, onları dinledikten sonra Kutsal Yazılar'ı açıklamaya başlar. Luka'nın son bölümü, mezarda bulunamayan bedenle açılır; yaşayan Mesih'in kendisini tanıtması, öğrencilerin anlayışını açması ve onları bağışlanma haberini duyurmaya hazırlamasıyla ilerler. Kitabın sonunda öğrenciler dirilmiş Rab'be tapınır ve Tanrı'yı sevinçle över (Luka 24:13–27 ; Luka 24:46–53 ).

01 — METNİ ANLAYIN

Boş mezardan açıklanan söze

Kadınların sabah erkenden mezara götürdükleri baharat, önceki bölümde başlayan hazırlığın devamıdır. İsa'nın bedeninin nereye konduğunu görmüş, evlerine dönmüş ve Şabat günü dinlenmişlerdi. Şimdi bedenle ilgilenmek için geri gelirler; karşılaştıkları boşluk onları şaşırtır. Yerinden kaldırılmış taşın ardında İsa'nın cesedi yoktur (Luka 23:55–56 ; Luka 24:1–4 ).

Parlak giysili iki kişinin sözü, kadınları İsa'nın Celile'de verdiği habere döndürür. Teslim edilme, çarmıh ve üçüncü gün diriliş, daha önce aynı sözün içinde yer almıştır. Kadınlar bunu hatırlayınca mezardan geri dönüp öğrencilere haber verir. Dolayısıyla bedenin yokluğu, İsa'nın sözüyle açıklanan bir olay olarak anlaşılır (Luka 9:22 ; Luka 24:5–9 ).

Luka, bu haberi taşıyan kadınları adlarıyla tanıtır: Mecdelli Meryem, Yohanna, Yakup'un annesi Meryem ve onlarla birlikte bulunan diğer kadınlar. Elçiler anlatılanları kabul etmez; söylenenler onlara anlamsız gelir. Petrus mezara koştuğunda keten bezleri görür; oradan şaşkınlık içinde ayrılır. Kadınların hatırlayıp bildirdiği söz karşısında elçilerin inanmaması, dirilişin anlaşılması için aşılması gereken gerçek güçlüğü görünür kılar (Luka 24:9–12 ).

Emmaus'a giden iki öğrencinin konuşması da bu güçlüğün içinden yükselir. İsa onlara katılıp beraber yürüdüğü halde onu tanıyamazlar. Luka, gözlerinin tanımaktan alıkonduğunu söyler; bunun nasıl gerçekleştiğini açıklamaz. İsa'nın sorusu üzerine dururlar ve Kleopas, Yeruşalim'deki olaylardan habersiz görünen bu yolcuya şaşırır. Okur, anlatılan olayların merkezindeki kişinin şimdi onların açıklamasını dinlediğini bilir (Luka 24:13–19 ).

İki öğrenci, İsa'nın söz ve eylemlerindeki gücünü anlatır, ardından yöneticilerin onu ölüme teslim etmesini dile getirir. İsrail'in kurtuluşunu ondan beklemişlerdir; çarmıh bu beklentiyle nasıl bağdaşacaktır? Kadınların aktardığı melek haberini ve mezarı denetleyenlerin bulduklarını da bilirler. Yine de sözlerini İsa'nın görülmemiş olmasıyla bitirirler. Haberler çoğalmış, fakat bekledikleri kurtarıcıyla yaşanan ölüm arasındaki bağ henüz açıklığa kavuşmamıştır (Luka 24:19–24 ).

İsa'nın cevabı, peygamberlerin bütün söylediklerine inanmaktaki yavaşlıklarını hedef alır. Mesih'in acısı ile yüceliği arasındaki sırayı onlara yeniden gösterir. İsa, çektiği acıları Mesih olarak yerine getirdiği görevin içinde açıklar. Ardından Musa'nın ve peygamberlerin yazılarına dönerek kendisiyle ilgili olanları anlatır. Böylece öğrencilerin kurtuluş beklentisini, Tanrı'nın önceden bildirdiği amaçla yeniden kurar (Luka 24:25–27 ).

Musa'nın yazılarında kurtuluş beklentisinin yönünü gösteren bir vaat, Avram'ın çağrısında bulunur. Tanrı onu göstereceği ülkeye çağırır ve ondan büyük bir ulus oluşturacağını bildirir. Yeryüzündeki halklar da onun aracılığıyla kutsanacaktır. Petrus bu vaadi İsa'nın gelişiyle ilişkilendirdiğinde, kutsamanın insanları kötü yollarından döndürmeyi içerdiğini açıklar. Böylece İsrail'in kurtuluşu hakkında düşünürken antlaşmanın hem günaha ilişkin hem de uluslara uzanan boyutunu görürüz. Emmaus'taki iki öğrenci kurtuluşu İsa'dan beklemekte haklıdır; şimdi onun bu işi nasıl gerçekleştirdiğini öğrenmeleri gerekir (Yaratılış 12:1–3 ; Elçilerin İşleri 3:25–26 ; Luka 24:19–27 ).

Luka, yol boyunca açıklanan ayetlerin listesini vermez; yine de Kutsal Yazılar'daki acı ve kurtuluş bağını kendi metinlerinden izleyebiliriz. Yeşaya'daki kul canını sunar, başkalarının suçlarını taşır ve birçoklarının aklanmasına aracılık eder. Aynı anlatıda onun işinin sonucunu göreceği ve kendisine pay verileceği de bildirilir. Bu bağlantı, İsa'nın acısı ve yüceliği hakkındaki sözünü Yeşaya'nın kendi anlatımıyla düşünmemizi sağlar (Yeşaya 53:10–12 ; Luka 24:26–27 ).

Mezmurlar'da da ölüm karşısındaki güven, Tanrı'nın sadık kulunu terk etmeyeceği sözüyle dile gelir. Mezmur yazarı, Rab'bin yanında güvende olduğunu söylerken bedeni için de umut taşır. Yaşam ve sevinç, Tanrı'nın huzuruyla ilişkilendirilir. Petrus daha sonra bu mezmuru açıklarken Davut'un öldüğünü, fakat sözün Mesih'in dirilişinde karşılığını bulduğunu bildirir. İsa'nın yolda yaptığı öğretim, öğrencilerin daha sonra duyuracağı bu tanıklığa yön verir (Mezmurlar 16:8–11 ; Elçilerin İşleri 2:25–32 ).

İsa'yı tanımak ve dirilişini anlamak

Köye yaklaştıklarında öğrenciler, gün sona erdiği için yolcunun kendileriyle kalmasını ister. İsa içeri girer ve sofrada ekmeği alıp şükrettikten sonra bölerek onlara verir. Gözlerinin açılması ve onu tanımaları bu sırada gerçekleşir. Ardından İsa gözlerinin önünden kaybolur (Luka 24:28–31 ).

İsa'yı tanıyınca öğrenciler, yoldaki konuşmanın yüreklerinde uyandırdığı sevinci yeniden dile getirir. Bu sevincin nedeni, Kutsal Yazılar'ın kendilerine açıklanmasıdır. Yolda duydukları sözleri şimdi onlara kimin öğrettiğini bilerek hatırlarlar. Mesih'in acısı üzerine başlayan konuşma, onun diri olduğunu gördükleri sofrayla birleşir (Luka 24:27–32 ).

İki öğrenci hemen Yeruşalim'e döner ve toplanmış olanların Simun'a görünmeyle ilgili haberini işitir. Sonra kendi yolculuklarını ve sofrada İsa'yı nasıl tanıdıklarını anlatırlar. Böylece farklı karşılaşmalar aynı dirilmiş Rab hakkında tanıklıkta birleşir. Kleopas'ın yolda aktardığı haberlerde eksik olan karşılaşma, şimdi hem Simun'un hem bu iki öğrencinin tanıklığında vardır (Luka 24:33–35 ).

İsa onların arasında durup esenlik dilediğinde öğrenciler yeniden korkuya kapılır. Karşılarında bir hayalet olduğunu sanırlar; anlatı bu kuşkuyu saklamaz. İsa ellerini ve ayaklarını gösterir, kendisine dokunmalarını ister ve bedeninin gerçekliğini açıklar. Onlara tanımaları gereken kişinin kendisi olduğunu bildirir. Diriliş, çarmıha gerilen İsa'nın gerçekten yaşayan kişi olarak aralarında bulunmasıdır (Luka 24:36–40 ).

Öğrencilerin şaşkınlığı bu kez sevinçle iç içedir. İsa onlardan yiyecek ister ve verilen balığı gözleri önünde yer. Bu hareket, önceki dokunma çağrısıyla aynı sahnede bedensel varlığını doğrular. Luka'nın anlattığı tanıklıkta gören, dinleyen ve karşısındaki kişiyle ilişki kuran insanlar vardır (Luka 24:39–43 ).

Bu bedensel diriliş, Mesih'e ait olanların geleceğine de ışık tutar. Pavlus, İsa'nın dirilişini ona ait olanların dirilişinin ilk örneği olarak açıklar. Mesih dirilmemiş olsaydı iman ve günahlardan kurtuluş umudu karşılıksız kalacaktı; fakat onun dirilmesi ölümün hükmünün kırıldığını bildirir. Ona ait olanlar, gelişi sırasında yaşam bulacaklarına bu nedenle güvenebilir. Luka'nın elleri, ayakları ve sofradaki yemeği anlatması, Hristiyan umudunun bütün insanın dirilmesiyle ilgili olduğunu görmemize yardım eder (Luka 24:39–43 ; 1. Korintliler 15:17–23 ).

İsa, öğrencilerin gözleri önünde durduktan sonra daha önce verdiği öğretiyi hatırlatır. Musa'nın Yasası, peygamberlerin yazıları ve Mezmurlar'da kendisiyle ilgili olanların gerçekleşmesi gerektiğini söylemiştir. Şimdi onların zihinlerini bu Yazılar'ı anlayacak şekilde açar. Görünme ile açıklama aynı kişide birleşir: Dirilen Mesih, ölümünün ve dirilişinin anlamını da öğretir. Tanıklar gördüklerini anlatırken Tanrı'nın bu olaylarla gerçekleştirdiği amacı duyuracaklardır (Luka 24:44–48 ).

Bu tanıklık, Luka'nın kitabını okuyan kişiye de ulaşır. Yazar, girişte olayların ilk görgü tanıkları tarafından aktarıldığını ve kendisinin bunları özenle araştırdığını belirtmişti. Teofilos'un kendisine öğretilenlerin doğruluğunu bilmesini istiyordu. Son bölümde, bu tanıkların yaşadığı şaşkınlığı, dinledikleri açıklamayı ve İsa'yla karşılaşmalarını ayrıntılarıyla görürüz. Okur, elçilerin yerinde bulunduğunu varsaymadan, onların aktardığı haberi ve bu haberin Kutsal Yazılar'daki dayanaklarını inceleyebilir. Böylece Luka'nın başta açıkladığı yazma amacı, sonunda tanıklık görevi verilen topluluğun anlatımıyla tamamlanır (Luka 1:1–4 ; Luka 24:44–48 ).

SIL'in çeviri notu, zihnin açılması ifadesini öğrencilerin Mesih hakkındaki Kutsal Yazılar'ı anlayabilmesiyle ilişkilendirir. Calvin de bu ayeti açıklarken Ruh'un insanın anlayışını aydınlatmasını, Tanrı'nın sözünün yararlı ve etkili olmasıyla birlikte düşünür. Öğrencilerin önünde okunacak ve anlaşılacak gerçek bir metin vardır; aynı zamanda anlayışları Mesih'in yardımına muhtaçtır. Bu nedenle öğrenme, hem dikkatle dinlemeyi hem de Tanrı'nın lütfuna güvenmeyi içerir. Mezmur yazarının gözlerinin açılmasını isteyen duası, böyle bir okuyuşun uygun dilidir (Luka 24:45 ; Mezmurlar 119:18 ; SIL, ilgili not; Calvin, ilgili açıklama).

Bağışlanma haberiyle gönderilenler

İsa'nın verdiği açıklama, Mesih'in acı çekmesi ve üçüncü gün dirilmesinden tövbe çağrısına ilerler. Günahların bağışlanması, onun adıyla bütün uluslara duyurulacaktır. Tövbe çağrısını duyuranlar, insanları Tanrı'ya dönmeye ve İsa'nın yaptığı işe güvenmeye davet eder. Haberin yetkisi de bağışlanmanın dayanağı da Mesih'tir (Luka 24:46–48 ; 1. Korintliler 15:17–23 ).

Yeruşalim, bu duyurunun başlangıç yeridir. İsa'nın yargılandığı ve öldürüldüğü kentte şimdi onun adıyla bağışlanma haberi işitilecektir. Petrus'un daha sonra Yeruşalim'de yaptığı duyuruda, Tanrı'nın Kulu'nu insanları kötü yollarından döndürmek üzere önce onlara gönderdiği söylenir. Kentte başlayacak çağrı, İsa'nın buyruğuyla bütün uluslara ulaşacaktır (Luka 24:46–47 ; Elçilerin İşleri 3:25–26 ).

İsa'nın duyurulmasını istediği tövbe, kişinin günahından dönerek Tanrı'ya yönelmesini içerir. Petrus bu çağrıyı yaparken günahların silinmesi vaadini dile getirir. Dolayısıyla kişi, geçmişte yaptığı kötülüğü Tanrı'nın önünde kabul ederken onun merhametine de başvurabilir. Mesih'in ölümü ve dirilişi, bağışlanma haberini duyuranların neden onun adına konuştuğunu açıklar. Bu kurtuluş çağrısı, suçun ağırlığını tanıyan insanın Tanrı'yla barışma umudunu Mesih'e bağlar (Luka 24:46–48 ; Elçilerin İşleri 3:19–20 ).

Öğrenciler bu olayların tanıkları olarak görevlendirilir, fakat önce kentte kalmaları gerekir. İsa, Baba'nın vaat ettiğini göndereceğini ve yukarıdan güç alacaklarını söyler. Elçilerin İşleri'nin başlangıcı, bu vaadin Kutsal Ruh'la ilgili olduğunu açıkça belirtir. Böylece verilecek görev ile görevi yerine getirecek güç birlikte tanımlanır. İsa öğrencilerinin gördüklerini ve öğrendiklerini, Tanrı'nın sağlayacağı yardımla duyurmalarını ister (Luka 24:48–49 ; Elçilerin İşleri 1:4–8 ).

Bu bekleyiş, anlatıda belirli bir vaadin gerçekleşmesine yöneliktir. Pentikost günü imanlılar Kutsal Ruh'la doldurulur ve duyuru yeni bir aşamaya geçer. Tanıklık boyunca ihtiyaç duyacakları yardım da Ruh'un gücüyle ilişkilidir; sonraki topluluk tehditle karşılaşınca sözün cesaretle duyurulması için dua eder. Luka böylece diriliş haberini taşıyanların yeterliliğini Tanrı'nın armağanına bağlar. Mesih'in sözüne itaat ederek bekleyen öğrenciler, onun verdiği güçle konuşacaklardır (Luka 24:49 ; Elçilerin İşleri 2:1–4 ; Elçilerin İşleri 4:29–31 ).

Son sahnede İsa, öğrencileri Beytanya yakınına götürür ve ellerini kaldırarak kutsar. Onları kutsarken ayrılır ve göğe alınır. Elçilerin İşleri'nin girişinde, bu ayrılığa kadar geçen kırk günün görünmeler ve Tanrı'nın Egemenliği hakkındaki öğretimle dolu olduğunu okuruz. Luka'nın iki kitabı arasında, dirilmiş Mesih'in öğrencilerine verdiği bu öğretim ve görev bağı vardır (Luka 24:50–51 ; Elçilerin İşleri 1:1–3 ).

Göğe alınış ile Ruh'un gönderilmesi arasındaki bağ, Petrus'un Pentikost konuşmasında daha açık hale gelir. Petrus, İsa'nın Tanrı'nın sağına yüceltildiğini ve Baba'nın vaat ettiği Ruh'u gönderdiğini bildirir. Öğrencilerin aldığı armağan, dirilmiş Mesih'in egemenliğiyle ilişkilidir. Yüceltilmiş Mesih, kendisine verilen yetkiyle topluluğunu göreve hazırlamayı sürdürür. Bu açıklama, Luka'nın sonunda ayrılığa neden tapınma ve sevincin eşlik ettiğini anlamamıza yardım eder (Elçilerin İşleri 2:32–36 ; Luka 24:49–53 ).

Öğrenciler İsa'ya tapınarak Yeruşalim'e döner ve tapınakta Tanrı'yı över. Ayrılık sahnesine büyük sevinç eşlik eder; kendilerine açıklanan kurtuluş ve verilen vaat, geleceklerine yön verir. Luka'nın ilk sayfalarında tapınakta hizmet eden Zekeriya ile dua eden halkı görmüştük. Kitabın sonunda yine tapınakta, bu kez Mesih'in ölümüne ve dirilişine tanıklık etmiş bir topluluğun övgüsünü duyarız (Luka 1:8–10 ; Luka 24:46–53 ).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Kadınların mezardaki şaşkınlığını, İsa'nın daha önce söylediği söz nasıl açıklıyor? Petrus'un mezardan ayrılırken gösterdiği tepkiyle birlikte düşünün (Luka 24:1–12 ).
Emmaus öğrencilerinin bildiği haberler nelerdir ve İsa hangi bağlantıyı kurmalarına yardım eder? Acı ile yücelik arasındaki ilişkiyi kendi cümlelerinizle açıklayın (Luka 24:19–27 ).
Yoldaki öğretim, sofrada tanıma ve öğrencilerin arasında bedenen görünme, diriliş tanıklığına hangi ayrı katkıları yapıyor (Luka 24:27–43 )?
Mesih'in adıyla duyurulacak tövbe ve bağışlanma, İbrahim'e verilen vaatle nasıl ilişkilendirilebilir? Yeruşalim başlangıcının anlamını da konuşun (Luka 24:46–48 ; Yaratılış 12:1–3 ; Elçilerin İşleri 3:25–26 ).
Öğrencilerin gördükleri olaylar ve aldıkları öğretiye rağmen neden yukarıdan gelecek gücü beklemeleri gerekiyor? Bu vaat kitabın sevinçli sonuyla nasıl birleşiyor (Luka 24:48–53 ; Elçilerin İşleri 1:4–8 )?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Kurtarıcıdan beklediğinizi onun sözüyle tartın

Emmaus öğrencilerinin İsrail'in kurtuluşuyla ilgili beklentisini ve İsa'nın verdiği cevabı yan yana okuyun. Mesih'in acı çekmesini, onun kurtarıcı görevinin neresine yerleştirdiğinizi düşünün. Onun yüceliğini anlatırken çarmıhta yaptığını da açıkça dile getirin. Yeşaya'daki kulun başkalarının suçlarını taşıması, bu ilişkiyi somutlaştırır. Mesih'e güveninizi, onun suçlarımızı üstlenmesi ve Tanrı'nın kurtarışını tamamlamasıyla açıklayın (Luka 24:19–27 ; Yeşaya 53:10–12 ).

Okurken anlayış için de dua edin

Kutsal Yazılar'ı açtığınızda, öğrencilerin anlayışını açan Mesih'ten yardım isteyin. Mezmurlar'daki gözlerin açılması duasını kendi okuyuşunuza katabilirsiniz. Ardından metnin kimden söz ettiğine, ne vaat ettiğine ve İsa'yla bağının nasıl açıklandığına dikkat verin. Luka'nın göstermediği bir bağlantıyı kesin bilgi gibi anlatmak yerine, dayanağını yeniden araştırın. Böylece hem metnin öğretisine kulak verir hem anlayışınızı aydınlatması için Rab'be güvenirsiniz (Luka 24:27 ; Luka 24:44–45 ; Mezmurlar 119:18 ).

Diriliş umudunu bütün yaşamınız için dile getirin

İsa'nın öğrencilerine gösterdiği ellerini ve ayaklarını, balık yediği sahneyle birlikte okuyun. Pavlus'un Mesih'e ait olanların gelecekteki dirilişi hakkında söylediklerini de buna ekleyin. Ölüm karşısındaki umudunuzu anlatırken, Mesih'in gerçekten dirildiğini ve ona ait olanlara yaşam vaat edildiğini açıkça söyleyin. Bedenin güçsüzlüğüyle karşılaştığınızda dua ederken de bu vaade dayanabilirsiniz. Güvenceniz, dirilmiş Mesih'in kendi halkının geleceğini belirlemesidir (Luka 24:39–43 ; 1. Korintliler 15:20–23 ).

Bağışlanma çağrısında Mesih'in adını duyurun

Birine Müjde'yi anlatırken İsa'nın ölümünü, dirilişini ve tövbe çağrısını birlikte açıklayın. Günahını gören kişinin önüne Mesih'te sunulan bağışlanmayı koyun. Bu çağrıya kendiniz de karşılık vererek, itiraf ettiğiniz günahlar için onun kurtarışına güvenin. İsa'nın verdiği görevin bütün ulusları kapsadığını hatırlayın; haberin ulaşacağı insanları kendi yakın çevrenizle sınırlamayın (Luka 24:46–48 ; Elçilerin İşleri 3:25–26 ).

Müjde'yi duyurmak için cesaret dileyin

İsa, öğrencilerine görevi verirken ihtiyaç duyacakları gücü de vaat eder. Elçilerin İşleri'nde bu vaat yerine geldikten sonra topluluk, karşılaştığı tehditler içinde yine cesaret için dua eder. Siz de Mesih'i anlatacağınız insanlar için dua ederken sözü açık ve cesur biçimde duyurabilmeyi isteyin. Topluluğunuzla birlikte yaptığınız bu dua, görevi veren Rab'be güveninizi dile getirsin (Luka 24:48–49 ; Elçilerin İşleri 4:29–31 ).

Kaynaklar

Luka 24 — Kutsal Kitap Yeni Çeviri . Kitabı Mukaddes Şirketi / Yeni Yaşam Yayınları, 2001, 2008. Diğer Kutsal Kitap dayanakları ilgili paragraflarda bağlantılıdır.
John Calvin, Luka 24:41–49 açıklaması, Commentary on a Harmony of the Evangelists, Matthew, Mark, and Luke, III, William Pringle çevirisi. Özellikle anlayışın Ruh tarafından aydınlatılması ve Kutsal Yazılar'ın kullanımı hakkındaki 45. ayet yorumu.
SIL International, Luka 24:45 çeviri notu. Zihnin açılması deyiminin Mesih hakkındaki Kutsal Yazılar'ı anlamayla ilişkisi.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Araştırmalar

Mecdelli Meryem — İyileştirilen Öğrenci ve Diriliş Tanığı — mezardan haber getiren kadınlardan birinin Müjdelerdeki yeri.
Cenaze, Mezar ve Yas Kültürü — baharat hazırlığı ve mezar ziyaretinin bağlamı.
Kutsal Kitap Dünyasında Evler ve Sofralar — Emmaus'taki konukluk ve ortak sofranın gündelik zemini.
Yeruşalim — Bir Kentten Fazlası — tanıkların döndüğü ve duyurunun başlayacağı kent.

Kutsal Kitap Çalışmaları

Elçilerin İşleri 1 — Göğe Bakanlardan Tanıklara — göğe alınışın ardından Ruh'un vaadi ve tanıklığa hazırlanan topluluk.

Çalışmalarım