Markos 5 — Merhametin Ulaştığı Yerde

Markos 5. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Bir insanın artık düzelemeyeceğine ne zaman karar veririz? Yıllardır aynı acıyı çektiğinde mi, yardım için gidilen bütün kapılar kapandığında mı? Markos 5 bizi insanların ellerinin boş kaldığı üç karşılaşmaya götürüyor. Mezarlarda yaşayan adamı bağlı tutamıyorlar; kadının hastalığını geçiremiyorlar; Yair'in kızının ölümünden sonra İsa'yı çağırmanın da anlamı kalmadığını düşünüyorlar. İsa bu insanların yanına geldiğinde, çaresizlik hakkında kurulan cümlelerin sonuna henüz gelinmediğini görüyoruz (Markos 5:1–43 ).

Kadının on iki yıldır taşıdığı acıyla Yair'in evindeki ölüm tehlikesi aynı yolda buluşur. Bir baba için her adım önemliyken, İsa başka birinin hikayesini dinlemek üzere durur. Birinin yardım bulması sırasında ötekinin evinden ölüm haberi gelir. Kadının sevincine katılırken babanın kaybıyla da yüzleşiriz. Biraz önce iyileşen insanın yanında, şimdi bütün ümidini kaybedebilecek biri durmaktadır. Onların karşılaştığı Rab'bi tanırken kendi acelemiz, korkumuz ve yardım istemekten vazgeçtiğimiz yerler de görünür olur (Markos 5:21–36 ).

01 — METNİ ANLAYIN

Zincirlerin tutamadığı adam

Gölün öteki kıyısında karşılarına çıkan adamın yaşadığı yer mezarlık mağaralardır. İnsanların onu bağlama çabası defalarca boşa çıkmıştır. Ne var ki bağları parçalayabilmek adamı özgür kılmamıştır. Gece gündüz bağırması ve bedenini taşlarla yaralaması, başkalarının yaklaşmakta zorlandığı bu kişinin kendisinin de korkunç bir yıkımın içinde bulunduğunu gösterir. Güçlü görünmekle kurtulmuş olmak arasındaki uzaklığı onun bedeninde görürüz (Markos 5:1–5 ).

İsa'nın sözü tam bu tutsaklığa yönelir. Kötü ruh, İsa'nın buyruğu karşısında O'nun yüce Tanrı'nın Oğlu olduğunu haykırır ve işkence görmemek için yalvarır. Bildiği kimlik onu korkutmaktadır. Öğrencilerin bir önceki bölümde hayretle sorduğu kişinin yetkisi, burada karşı koyan ruh tarafından da tanınır. İsa'nın karşısında boy ölçüşebileceği bir rakip bulunmaz; buyruğuna karşı yalvaran bir kötülük vardır (Markos 5:6–8 ).

Ad sorulduğunda gelen cevap Tümen'dir; gerekçesi de çok oluşlarıdır. Bu cevap, adamın kendi adı yerine onu tutsak eden çokluğun duyulmasını sağlar. Yine de çoklukları onlara İsa'nın önünde bağımsız hareket etme gücü vermez. Bölgeden gönderilmemek, ardından domuzlara girmek için izin isterler. Bizi ürküten şeyin büyüklüğüne bakıp yardımın da yetişemeyeceğini düşündüğümüzde, bu sahnenin yönünü hatırlamak gerekir. Bütün o çokluk, karşısındaki kişinin iznine muhtaçtır (Markos 5:9–13 ).

Kötü ruhlar adamdan çıkıp sürüye girer; yaklaşık iki bin domuz yamaçtan göle atılıp boğulur. Bu sarsıcı olayın haberi kente ve köylere ulaşır. Gelenlerin önünde artık giyinmiş, aklı başında oturan bir adam vardır. Az önce zincirlerin tutamadığı kişinin oturabilmesi, kurtuluşu gözle görülür hale getirir. Önceki bağırışların ardından bu sakin oturuşa bakmak, kurtuluşun insanın en sıradan anlarını bile nasıl değiştirdiğini fark ettirir. Artık onu yalnız yaralarıyla ve etrafına verdiği korkuyla tanımlayamayız (Markos 5:13–16 ).

Halk bu görüntü karşısında korkar ve İsa'nın ayrılmasını ister. İyileşen adam ise O'nunla gitmek için yalvarır. Aynı yerde, aynı kişiye yöneltilen iki istek birbirinden ne kadar uzaktır. Merhametin sonucunu görmek, insanın kendisini o merhametin sahibine açmasını kendiliğinden sağlamaz. İsa'nın yardımını uzaktan güzel bulabilir, O'nun hayatımızdaki varlığını ise kendi koyduğumuz sınırlar içinde tutmak isteyebiliriz. Kurtarılan adamın isteğinde, kendisine yeni bir hayat açan kişiye yakın olma arzusu vardır (Markos 5:15–18 ).

İsa adamı yanında götürmez; evine, yakınlarına gönderir. Bir zamanlar mezarların arasında duyulan sesi şimdi kendisine gösterilen merhameti anlatacaktır. Gitmek istediği yolun verilmemesi, aldığı kurtuluşu veya İsa'yla bağını küçültmez. Rab'bin verdiği bu görev, Mesih'e bağlılığı mutlaka başka bir yere gitmekle ölçen beklentimize de seslenir. Bazı tanıklıklar, bizi önceden tanıyan insanların arasında duyulacaktır (Markos 5:18–19 ).

Adamın anlatacağı şeyin merkezi kendi gücü değildir. Rab'bin kendisi için yaptıklarını ve gösterdiği merhameti aktaracaktır. Adam, Dekapolis'te İsa'nın kendisi için yaptıklarını duyurur; Rab'bin merhametiyle İsa'nın eylemi aynı tanıklıkta birleşir. İsa bölgeden ayrılmış olsa da kurtardığı insan orada konuşur; dinleyenler bu habere şaşırır. Hikayenin sonunda adamın eski korkutucu ününden daha güçlü bir söz duyulur: Ona merhamet edilmiştir (Markos 5:19–20 ).

Birinin acelesi, ötekinin on iki yılı

Karşı kıyıda havra yöneticilerinden Yair, İsa'nın ayaklarına kapanır. Kızının can çekiştiğini söylerken onu yaşatması için yalvarır. İnsanlar arasında taşıdığı görev, evindeki çocuğu ölüm tehlikesinden çıkaramamıştır. Burada bir babanın yapabildiği şey, kendisinin yetişemediği yere İsa'nın gelmesini istemektir. Yardım istemek bazen bütün sözlerimizin en yalınına dönmektir: Sevdiğimiz kişi yaşıyor olsun. İsa onunla gider; babanın dileği, birlikte yürüdükleri bir yola dönüşür (Markos 5:21–24 ).

Kalabalıkta on iki yıldır kanaması olan bir kadın da vardır. Markos onun geçmişini, çektiği sıkıntının ve harcadığı paranın ardından durumunun daha da kötüleştiğini söyleyerek açar. Birçok hekime başvurmuş olmak, yeni bir yardım ihtimaline defalarca yönelmiş olmaktır; bütün bunların sonunda elindeki para da tükenmiştir. Bir derdin uzun sürmesi, insanın yeni bir beklentiye bağlanmasını bile yorucu hale getirebilir. Kadın yine de İsa hakkında anlatılanları duyunca O'na yönelir. Tükenmiş imkanlarının içinden uzanan bu el, umudun kendisinden daha güçlü birine bağlanabileceğini gösterir (Markos 5:25–28 ).

Levililer'deki düzenlemeler, uzun süren kanamayı törensel kirlilik içinde ele alır. Kadının yattığı ve oturduğu şeylerle temas da arınma gerektirir; kanama durduğunda bekleme ve sunularla tamamlanan bir süreç vardır. Bu arka plan, bedensel acının gündelik temas ve ibadet hayatına uzanan ağırlığını duymamızı sağlar. Törensel kirlilik kadının ahlaken değersiz olduğu anlamına gelmez. Bu yüzden iyileşmenin onun için açacağı hayatı düşünürken, yalnız o günkü ağrının dinmesinden daha uzun bir ferahlığı görürüz (Markos 5:25–29 ; Levililer 15:25–30 ).

Kadın arkadan gelip İsa'nın giysisine dokunur ve kanaması kesilir. Aradığı iyileşmenin bedeninde gerçekleştiğini hisseder. Fakat İsa yoluna öylece devam etmez; kendisinden çıkan gücü fark ederek kimin dokunduğunu sorar. Şimdi kendisine yardım eden kişiyle yüz yüze gelecektir; yaşadığı değişikliği O'nun önünde anlatacaktır (Markos 5:27–30 ).

Öğrenciler, etrafını sıkıştıran kalabalığın içinde İsa'nın kimin dokunduğunu sormasına şaşırır; O ise çevresine bakınmayı sürdürür. Böylece anlatının hızı değişir; Yair'in evine giden yol, tek bir insanın karşılaşmasına yer açar. Kadın korkuyla titreyerek gelir, İsa'nın ayaklarına kapanır ve bütün gerçeği anlatır. Bedeninde iyileşmeyi hissetmesi korkusunun hemen kaybolması demek değildir. Gerçeği anlattığında nasıl karşılanacağını henüz duymamıştır; şimdi İsa'nın cevabını bekler (Markos 5:30–33 ).

İsa ona “Kızım” diye seslenir. Bu hitap, kadının titreyerek anlattığı gerçeğin nasıl karşılandığını duyurur. İmanını anar, onu esenlikle uğurlar ve acısının sona erdiğini bildirir. Kadın yalnız bedenindeki değişimle ayrılmaz; kendisine yardım edenin yakınlık gösteren sözünü de taşır. Acımızı anlatırken hoş karşılanıp karşılanmayacağımızı düşündüğümüz zamanlarda bu cevabın üzerinde durabiliriz. Korkuyla başladığı konuşmanın sonunda İsa'nın verdiği esenlikle ayrılır (Markos 5:33–34 ).

Kadının güveni İsa'ya yönelmiştir. İsa hakkında duydukları onu bu dokunuşa götürmüştür; anlatı da iyileştiren gücün İsa'dan çıktığını söyler. Olanın anlamını kadına açıklayan da İsa'dır. İmanın değerini kendi içimizde yeterince kuvvetli bir duygu oluşturup oluşturamadığımızla ölçtüğümüzde bu yönü kaybederiz. Burada titreyen bir kadın, kendisini kurtaran Rab'bin önündedir. Kadının titremesi, kendisini iyileştirenin gücünü azaltmaz (Markos 5:27–34 ).

Bütün bunlar olurken Yair'in kızı evdedir. Kadının esenlikle uğurlanmasına seviniriz; aynı anda babanın isteği henüz karşılığını bulmamıştır. Bir insan için kurtuluşun yaşandığı an, bir başkası için bekleyişin sürdüğü andır. Kendi ihtiyacımızın acelesi içinde başkasına ayrılan zamana bakarken, Yair'in yürüdüğü yolu daha yakından hissedebiliriz. İsa'nın kadınla konuşması sırasında gelen haber, bu bekleyişin ağırlığını bir anda artırır (Markos 5:34–35 ).

Haber geldiğinde İsa hala oradaydı

Yair'in evinden gelenler kızın öldüğünü bildirir. Ardından Öğretmen'i daha fazla rahatsız etmenin gereksiz olduğunu söylerler. Bu söz yalnız ölüm haberi taşımaz; artık yardım istenebilecek bir şey kalmadığı hükmünü de getirir. İsa hemen Yair'e korkmamasını, iman etmesini söyler. Babanın önünde aynı anda iki söz vardır: Biri yolun bittiğini, öteki kendisine güvenmeye devam etmesini bildirir. Henüz evde ne göreceğini bilmeden, yanında yürüyen kişiyi dinlemeye çağrılır (Markos 5:35–36 ).

Bu çağrının ağırlığı, kötü haberin gerçekten kötü olmasındadır. İsa Yair'den kızının ölümüne ilgisiz kalmasını istemez; onu kendi sözüyle tutar. İman burada insanın her şeyi iyiye yormaya çalışmasından daha derin bir yere dayanır. Yair yardım istemek için İsa'ya gelmişti; şimdi yardımın mümkün görünmediği yerde de O'nunla yürümeye çağrılır. Kendi içimizde korkusuzluk üretemediğimiz bir anda güvenmek, bazen her soruya cevap bulmadan Mesih'in sözünü bırakmamaktır. Kızına giden yolun kalanını, ölüm haberini işitmiş olarak yürüyecektir; fakat yanında kendisine güvenmesini söyleyen İsa vardır (Markos 5:35–37 ).

Eve vardıklarında ağlama ve feryat duyulur. İsa'nın yanında Petrus, Yakup ve Yuhanna vardır; içeride çocuğun anne babası da O'nunla olacaktır. Evdeki yasın ortasında çocuğun uyuduğunu söyleyince kendisiyle alay ederler. Ölümün bütün ağırlığıyla karşılarında durduğunu düşündükleri yerde, bu söze inanılacak bir yer göremezler. İsa'nın ne demek istediği biraz sonra çocuğa seslendiğinde açığa çıkacaktır (Markos 5:37–40 ).

İsa kalabalığı dışarı çıkarır, anne babayla üç öğrenciyi çocuğun bulunduğu yere alır. Kızın elini tutar ve ona kalkmasını söyler. Markos, “Talita kumi” sözlerini korur ve anlamını okuyucuya açıklar. Ölümün çevresinde yükselen bütün gürültünün ardından, çocuğa yöneltilen bu kısa sesleniş duyulur. O anda odada bulunanlar, ölümün susturduğu çocuğa yaşam veren sözün tanıkları olur (Markos 5:40–42 ).

On iki yaşındaki kız hemen ayağa kalkar ve yürümeye başlar. Yol üzerindeki kadının hastalığı bu çocuğun yaşı kadar sürmüştür; yılların yüküyle henüz başındaki hayatın kaybı aynı merhametle karşılaşmıştır. Anne babanın ve öğrencilerin şaşkınlığı, gördükleri şeyin büyüklüğüne karşılıktır. Uyku sözü şimdi anlam kazanır: İsa, ölümün elinde kalan çocuğu uyandırır gibi kaldırmıştır. Habercilerin kapattığı yol, O'nun yetkisi önünde kapanmamıştır (Markos 5:41–42 ).

Sonra İsa kıza yemek verilmesini ister. Büyük şaşkınlığın içinde çocuğun sıradan bir ihtiyacını unutmamıştır. Onu yaşatan merhamet, beslenmesini de gözetir. Ayağa kalkan çocuk yeniden günlük hayatın içindedir; şimdi ona yiyecek verilmesi gerekir. İnsan bazen olağanüstü olanı düşünürken karşısındakinin açlığını fark etmez. İsa'nın bakışında çocuğun bedeni, hem yaşam veren gücün hem yemeği hatırlatan özenin muhatabıdır (Markos 5:42–43 ).

İsa bu olayın yayılmamasını da sıkıca buyurur. Aynı bölümde iyileştirdiği adamı merhameti anlatmaya göndermişti; burada verecekleri karşılık, söylediği sınırı dinlemektir. Rab'bin yaptığına sevinmek, O'nun sözünü kendi heyecanımıza göre değiştirme hakkı vermez. Kurtarışın ardından da O'nu dinlemeye ihtiyaç vardır. Mezarların arasındaki adamdan bu evin içindekilere kadar herkes, yardımını aldığı kişinin sözüyle yeni bir yola girer (Markos 5:19–20 ; Markos 5:43 ).

Bölüm bizi kendi dertlerimizin kolayca çözüleceği bir takvimle uğurlamaz. Tanıttığı kişi, kötülüğün elinden kurtaran, uzun hastalığın içindeki insanı gören ve ölüme söz geçiren İsa'dır. O'nun önünde ihtiyacımızı bütün ağırlığıyla dile getirirken, umudumuzu da ne kadar çabuk karşılık aldığımızdan daha sağlam bir yere, kendisine bağlarız. Kadının esenliği ve babaya yöneltilen güven çağrısı, bizi acımızın içinde bu Rab'be yöneltir. Merhametini öğrendikçe hem yardım istemeye hem kendisine kulak vermeye yeniden cesaret buluruz (Markos 5:19 ; Markos 5:34–36 ; Markos 5:41–43 ).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Adamın zincirleri kırabilmesiyle İsa'nın yanında sakince oturabilmesi arasında nasıl bir fark görüyorsunuz? Özgürlüğü düşündüğünüzde bu sahne bildiğiniz hangi ölçüyü değiştiriyor (Markos 5:1–15 )?
İyileşen adam İsa'yla gitmek isterken evine gönderiliyor. Rab'be yakın olmayı yalnız belirli bir yer veya görevle ilişkilendirdiğiniz oldu mu? Adamın alacağı görev bu düşüncenize nasıl sesleniyor (Markos 5:18–20 )?
Kadın bedenindeki iyileşmeyi zaten hissetmişti. İsa'nın durması, onu dinlemesi ve kızım diye seslenmesi hikayeye ne katıyor? Yardım aldığınız bir anda nasıl karşılandığınızın da önemli olduğu bir deneyiminizi paylaşmak ister misiniz (Markos 5:29–34 )?
Kadının sevincini okurken Yair'in hala beklediğini hatırlamak sizde ne uyandırıyor? Ölüm haberinden sonra İsa'nın söylediği söz, babanın dikkatini nereye çeviriyor (Markos 5:34–36 )?
İsa'nın çocuğa yaşam vermesiyle ardından yemek verilmesini istemesini birlikte düşünün. Bu iki davranışın aynı kişiden gelmesi, O'na güvenmeniz için nasıl bir dayanak oluşturuyor (Markos 5:40–43 )?

03 — HAYATA TAŞIYIN

1. Merhameti anlatırken merkezde kimin bulunduğuna bakın. Rab'bin hayatınızda yaptığı bir iyiliği yakınınızla paylaşmak için düşünün. Anlatınızın ağırlığı kendi cesaretinizde veya başarınızda kalıyorsa, aldığınız yardımın ne olduğunu yeniden adlandırın. Yaşamadığınız ayrıntılar eklemeden gerçekten size gösterilen merhameti dile getirin. İyileşen adamın gönderildiği yakın çevre, sizin tanıklığınızın da duyulabileceği bir yer olabilir (Markos 5:18–20 ).

2. Uzun süren ihtiyacınızı saklamadan getirin. Aynı konuda yardım istemekten yorulduğunuz bir alanı Rab'bin önünde adlandırın. Kadının on iki yılını okurken kendi bekleyişinizi küçümsemeyin. İsa'ya yaklaşmak için önce sıkıntınızı kısa ve düzgün bir hikayeye dönüştürmeniz gerekmiyor. Bugünkü duanızda neye ihtiyaç duyduğunuzu, tükenmiş beklentinizle birlikte O'na söyleyin (Markos 5:25–34 ).

3. Size gösterilen yakınlığı da hatırlayın. Kadının duyduğu kızım hitabının üzerinde biraz durun. Yardım isterken kendinizi yük gibi gördüğünüz bir anı düşünün. İsa'nın karşısındaki kadını nasıl dinlediğini ve hangi sözle uğurladığını yeniden okuyun. O'nun merhametine başvururken sizi yalnız ihtiyacınızdan ibaret gördüğü varsayımını bu karşılaşmanın ışığında yeniden değerlendirin (Markos 5:30–34 ).

4. Kötü haberin ardından dinlemeyi bırakmayın. Sizi umutsuzluğa iten bir haberi ve o haberden çıkardığınız hükmü ayrı ayrı adlandırın. Gerçek kaybı saklamadan, artık Rab'be seslenmenin de anlamsız olduğunu düşünüp düşünmediğinize bakın. Yair'e yönelen güven çağrısını okuyun ve İsa'nın kimliğini bu haberin yanında yeniden düşünün. Sonucu yönetemediğiniz yerde bile dileğinizi O'na getirmeyi sürdürebilirsiniz (Markos 5:35–36 ).

5. Şaşkınlığın içinde bedeni unutmayın. Bir iyileşme veya ferahlama haberine sevinirken o kişinin bugünkü bedensel ihtiyacını da fark edin. İsa'nın yemek buyruğu üzerine düşünerek gerçekten gerekli olan bir bakım işini üstlenin. Bu bir öğün hazırlamak veya yemeğini yiyebilmesine yardım etmek kadar sıradan olabilir. Yapacağınız şeyi karşıdakinin ihtiyacına göre belirleyin; büyük bir haberin sevincinde küçük ihtiyacın kaybolmasına izin vermeyin (Markos 5:42–43 ).

Kaynaklar

Kutsal Kitap, Yeni Çeviri: Markos 5 ; Markos 4:35–41 ; Levililer 15:25–30 .

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Çalışmalarım