Markos 4 — Sözü İşitmek, Büyümeyi Beklemek ve Fırtınada Güvenmek

Markos 4. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Kalabalık kıyıda, İsa bir teknede oturuyor. Söylediklerini duymak için orada bulunmak mümkün; hayatımızı o sözün değiştirmesine açmak ise başka bir karşılık istiyor. İsa, tohum saçan bir adamı anlattığında dinleyenleri tam bu ayrımla karşılaştırıyor. Aynı tohum yere düşüyor, fakat her yerde aynı sonuç çıkmıyor. Hikayede gözümüz toprağı izlerken kendi içimizde söze ne olduğunu da düşünmeye başlıyoruz (Markos 4:1–9 ).

Bir çağrıyı gerçekten sevmiş olabiliriz. Sonra onu yerine getirmenin bedeli, bitmeyen kaygılarımız ya da elde etmek istediğimiz başka şeyler araya girer. Başlangıçtaki sevincimizi hala hatırladığımız için, o sözün bugün hayatımızda ne kadar yer kapladığını sormayabiliriz. İsa'nın benzetmesi tam burada durdurur bizi. Dinlemiş olmakla, duyduğumuz sözü kabul edip onunla yaşamak arasındaki uzaklığı gösterir (Markos 4:14–20 ).

Gün akşama döndüğünde aynı öğrenciler bu kez dolan bir teknenin içinde olacak. Kıyıda işittikleri öğretinin ardından, fırtınada yanlarında uyuyan İsa'ya seslenecekler. Korkuları yalnız ölmekle ilgili kalmayacak; O'nun kendileriyle ilgilenip ilgilenmediğini de sorgulayacaklar. Markos böylece dinlemeyi rahat bir öğrenme anına hapsetmiyor. Sözün hayatımızda aldığı yer, görebildiğimizden daha yavaş büyüyen umutlarımızda ve bir anda büyüyen korkularımızda da ortaya çıkıyor (Markos 4:35–41 ).

01 — METNİ ANLAYIN

Toprağa düşen sözün başına ne geliyor?

Ekincinin attığı tohumların bir bölümünü kuşlar yiyor. Bir bölümü hızla filizleniyor, sonra güneşte kavruluyor; başka bir bölümü dikenlerin arasında boğuluyor. İsa bu kayıpların hiçbirinde hikayeyi bitirmiyor. İyi toprağa düşen tohum büyüyor ve kat kat ürün veriyor. Dinleyici hem kaybın ciddiyetini hem ekimin boşa gitmediğini birlikte görüyor. Sözün karşılaştığı direnç ne kadar gerçekse, onun insan hayatında verdiği ürün de o kadar gerçek (Markos 4:3–9 ).

İsa yalnız kaldığında Onikiler ve öteki izleyicileri benzetmeleri soruyor. O'nun yakınında bulunanlar da henüz her şeyi anlamış değil. Kendilerine Egemenliğin sırrının verildiğini duyuyorlar; sonra yeniden açıklama dinliyorlar. Tanrı'nın Egemenliği İsa'nın sözü ve işiyle aralarında kendini gösterirken, bunun anlamını da O'ndan öğreniyorlar. Kendi kavrayışlarından önce, kendilerine bu anlayışı veren Rab'bin cömertliğini görüyoruz. Anlamadığı yerde O'na soru sorabilen kişi, yetersizliğinin içinde öğrenmeye devam edebiliyor (Markos 4:10–13 ).

Fakat dışarıdakiler için söylenen söz ağırdır. İsa, Yeşaya'nın görüp kavrayamayan, duyup anlayamayan halk hakkındaki yargısını hatırlatır. Peygamberin çağrısında bu, Tanrı'ya karşı duran halkın üzerine gelen yargının parçasıydı. Benzetmelerde bu yargının ciddiyeti sürer; Mesih'in sözü karşısında insanın yeri açığa çıkar. Bir önceki bölümde iyiliği kötü kaynağa bağlayanların katılığını görmüştük. Şimdi sözü işitirken yüreğin kapanmasının ne kadar ciddi olduğunu duyuyoruz (Markos 4:11–12 ; Yeşaya 6:9–13 ).

Bu uyarıyı dinleyen öğrenciler de kendi durumlarıyla yüzleşir. İsa'nın yönelttiği soru, anlamamış oldukları benzetmenin ötekilerini kavramak için de ne kadar önemli olduğunu gösterir. Şimdiye kadar işittiklerini düşünerek yeniden dinlemeleri gerekir. Bize açılan sözü alışkanlıkla dinleyip geçiyorsak aynı ağırlık önümüzde durur. Anlayışın verilmiş olması şükre, öğrenme ihtiyacımız da yeniden Mesih'e yönelmeye çağırır. Burada hem Tanrı'nın açan ve yargılayan yetkisini hem kendi dinleyişimizin sorumluluğunu duyarız (Markos 4:11–14 ).

İsa tohumu söz diye açıklar. Yol kenarına düşen tohumda, işitilen sözün Şeytan tarafından hemen alınıp götürülmesini görürüz. Söz ulaşmıştır, ama dinleyenin hayatında kalmamıştır. Dinlediğimiz bir gerçeği henüz karşılık vermeden geride bırakmaya ne kadar alıştığımızı düşünelim. O an duyduğumuz çağrının yerine başka bir ses geçtiğinde, biraz önceki işitme kendi başına güvence olmuyor. İsa'nın açıklaması, sözü yitirmeyi önemsiz bir dalgınlık diye geçiştirmemizi zorlaştırıyor (Markos 4:14–15 ).

Kayalık yere düşen tohumda ise gerçek bir sevinç vardır. İnsan sözü hemen kabul eder; başlangıca bakan biri bu karşılığı umutla görebilir. Fakat söz yüzünden sıkıntı veya zulüm geldiğinde köksüzlük ortaya çıkar. Mesih'e bağlı kalmanın bir dostluğa, saygınlığa ya da alışılmış rahatlığa mal olduğu yerde başlangıçtaki coşku tek başına yetmez. Böyle bir kayıpla karşılaşınca, Mesih'e bağlılığı yalnız sevincimizin sürdüğü zamana mı ayırdığımız ortaya çıkar (Markos 4:16–17 ).

Dikenler arasındaki durumda büyüyen başka şeyler vardır. Hayatın kaygıları, zenginliğin aldatıcılığı ve öteki tutkular sözü boğar. İnsan açıkça vazgeçtiğini söylemeden de hayatını bunlara teslim edebilir. Gelecek için kaygılanırken bütün düşüncelerini güvence arayışına verebilir; yeterli kazanca ulaşınca rahatlayacağını söylerken o yeterli miktar durmadan uzaklaşabilir. Söz hayatında anılmaya devam eder, fakat kararlarını başka istekler yönetir. Bu benzetmenin rahatsızlığı, kendi hayatımızdaki çok tanıdık meşguliyetlerin içinde ortaya çıkar (Markos 4:18–19 ).

İyi topraktakiler sözü işitir, benimser ve ürün verir. Üründe, işitilen sözün kararları ve davranışları değiştiren etkisini görürüz. Otuz, altmış ve yüz katlık sonuçlar aynı iyi toprağın anlatımında yer alır. İsa'nın sıralaması bizi birbirimizin verimini ölçmeye zorlamaz; sözü kabul eden hayatın gerçekten değişebildiğini gösterir. Bir haksızlığı kabul etmek, öfkeyle tutulan bir hesabı bırakmak veya Mesih uğruna kaybı göze almak bu değişimin bugünkü karşılıkları olabilir. Böyle bir ürün gördüğümüzde, onu mümkün kılan söze yeniden güvenmeyi öğreniriz (Markos 4:20 ).

Çiftçi uyurken de büyüyen

İsa kandilden söz ettiğinde, dinledikleri sır hakkında yeni bir pencere açılır. Kandil getirip üzerini kapatmak onun geliş amacına aykırıdır; ışık görülsün diye yükseğe konur. Ardından gizli olanın açığa çıkacağını söyler. Egemenlik hakkında kendilerine verilen anlayış, karanlıkta saklanacak bir ayrıcalık değildir. Tanrı'nın açtığı şeyin görünür olması beklenir. Bu yüzden yeniden gelen işitme çağrısı, öğrencilerin aldığı söze daha dikkatli yaklaşmasını ister (Markos 4:21–23 ).

Dinledikleri şeyin önemine dikkat etmelerini söylerken ölçüden de söz eder. Bu konuşmada insan, aldığı söze nasıl karşılık verdiğini hafife alamaz. Kendisine verileni dinleyip benimseyen öğrenciye daha fazlası açılır; elindekine sahip çıkmayanın kaybı ise büyür. Ölçü görüntüsü, dinleyişimizle aldığımız karşılık arasında bağ kurar. Elimizdeki anlayışın hiç tükenmeyecek bir birikim olduğunu sanıp öğrenmeyi bırakabiliriz; İsa'nın uyarısı bu rahatlığı bozar. Kulağımıza gelen bir söze hayatımızda ayırdığımız yerin sonuçları vardır (Markos 4:24–25 ).

Sonraki benzetmede çiftçi tohumu atar, geceleri uyur ve gündüzleri kalkar. O hayatını sürdürürken tohum filizlenip büyür; bunun nasıl olduğunu kendisi de bilmez. Hikayenin bu sakin akışı, sonucu her an denetlemek isteyen insanı yavaşlatır. Ekmek onun işidir, fakat büyümenin bütün gücü elinde değildir. Tanrı'nın Egemenliğinde sözün etkisini kendi baskımızla üretmeye çalıştığımızda bu sınırı unutabiliriz. Gözümüz her an tarlada olsa bile tohumun büyümesini buyruğumuzla başlatamayız (Markos 4:26–27 ).

Toprak önce filizi, sonra başağı, sonunda başağı dolduran taneyi verir. İsa büyümeyi tek bir ana sıkıştırmaz; dinleyene gelişmenin aşamalarını gösterir. Çiftçi son ürünü daha ilk filizde arasa, gördüğünü eksik sayabilir. Biz de kendi hayatımızda veya emek verdiğimiz bir insanda henüz tamamlanmamış olanı kolayca başarısızlık diye adlandırırız. Benzetme, Tanrı'nın Egemenliğini bizim acelemize göre değerlendirmemizi durdurur. Henüz olgunlaşmamış başak tarladadır; gördüğümüz eksiklik, büyümenin durduğu anlamına gelmez (Markos 4:28 ).

Bu bekleyişin bir sonu gelir. Ürün olgunlaşınca çiftçi orağı vurur, çünkü biçim vakti ulaşmıştır. Benzetmedeki adam eker, bekler, vakti geldiğinde biçer; sınırıyla sorumluluğu aynı tarlada bulunur. Egemenliğin sonucunu Tanrı'ya güvenerek beklemek de bugünkü sadakati değersiz kılmaz. Sözü duyururken, birine eşlik ederken veya tövbede yol alırken kendi işimizi yapabilir ve bize ait olmayan gücü elimizde tutmaya çalışmaktan vazgeçebiliriz (Markos 4:26–29 ).

Hardal tanesi bu güveni başka bir görüntüyle besler. Toprağa ekildiğinde küçücük olan tane büyür, uzun dallar salar. Kuşlar da onun gölgesinde barınır. Başlangıçla sonuç arasındaki farkı dinlerken İsa'nın çevresindeki küçük topluluğu da yeniden düşünürüz. Egemenliğin geleceğini yalnız bugün gözümüze çarpan büyüklükle değerlendiremeyiz. Küçük görünmesi, Tanrı'nın duyurduğu sonucun da küçük kalacağını göstermez. Umut, kendi topluluğumuzun mutlaka kalabalıklaşacağı iddiasından önce, Mesih'in bildirdiği Egemenliğe bağlanır (Markos 4:30–32 ).

Markos, İsa'nın insanlara anlayabildikleri ölçüde konuştuğunu ve öğrencilerine özel olarak açıklama yaptığını bildirir. Hikayelerin içinde dinleyenin yakından tanıdığı şeyler vardır: tohum, kandil, ürün, gölge. Fakat bunların anlamı İsa'dan öğrenilir. Bu sahnede öğretmenin sabrını da görürüz; öğrencilerin açıklamaya ihtiyacı olduğunu bilir ve onlarla konuşmayı sürdürür. İlk dinleyişte kavrayamadığımız bir söz, O'na yeniden kulak vermemiz için önümüzde durabilir. Yanında kalıp dinledikçe, tanıdık sandığımız şeylerin içinde Tanrı'nın işini fark etmeye başlarız (Markos 4:33–34 ).

Tekne dolarken yanımızdaki kim?

O gün akşam olunca karşı yakaya geçmeyi İsa önerir. Öğrenciler kalabalığı geride bırakıp O'nu bulunduğu tekneyle götürürler; başka tekneler de yanlarındadır. Yolculuk, İsa'nın sözünü dinleyerek başlamıştır. Buna rağmen sert bir fırtına kopar ve dalgalar tekneyi doldurmaya başlar. Böylece öğrencilerin karşısında yanlış yola sapmış olmalarıyla açıklayamayacakları bir tehlike vardır. Rab'bi izlerken güçlükle karşılaşınca hemen kendimizi terk edilmiş sayma alışkanlığımız bu sahnede sorgulanır (Markos 4:35–37 ).

İsa teknenin kıç tarafında bir yastığa yaslanmış uyur. Tekne su alırken O'nun uyuması, öğrencilerin gözünde dayanılması zor bir görüntüdür. Öğrenciler O'nu uyandırırken ölüm korkularının yanına ağır bir soru eklerler: Kendileriyle hiç ilgilenmiyor mu? Tehlike büyürken yardımın hemen gelmemesi, onların gözünde ilgisizliğe dönüşmüştür. Bu geçişi kendi dualarımızdan tanıyabiliriz. Bir ihtiyacımızın cevapsız kaldığını hissettiğimizde, Mesih'in bizi sevdiği gerçeği de sanki tehlikedeymiş gibi düşünmeye başlarız (Markos 4:38 ).

İsa kalkar, rüzgarı azarlar ve göle susmasını buyurur. Ardından rüzgar diner, ortalık büyük bir sakinliğe kavuşur. Öğrencilerin korkusu yalnız içlerinde yatışmamıştır; tekneyi tehdit eden gerçek fırtına durmuştur. Karşılarında yalnız teselli veren bir öğretmen bulunmadığını böylece görürler. Mezmur 107'de sıkıntı içindeki denizcilerin yakarışına karşılık verip dalgaları yatıştıran Rab'dir. Markos'un anlattığı sahneyi bu tanıklıkla okuduğumuzda, İsa'nın buyruğunun büyüklüğü daha derinden duyulur (Markos 4:39 ; Mezmurlar 107:23–32 ).

Sonra İsa neden bu kadar korktuklarını ve hala imanlarının olup olmadığını sorar. Bu soru onların yanında bulunduğu kişiye ne kadar güvendiğini açığa çıkarır. Yardım istemişlerdir, ama çağrılarında O'nun kendileriyle ilgilenmediği kuşkusu da vardır. Mesih bu kuşkuyu olduğu gibi bırakmaz. Bizi kurtaracak güce sahip olanın sevgisini yalnız o an gördüğümüz sonuca bağlamamız, O'nu henüz ne kadar az tanıdığımızı gösterebilir. Öğrenciler, yaşadıkları kurtuluşun ardından kendi güvenlerini de yeniden düşünmek zorundadır (Markos 4:38–40 ).

Fırtına dinince anlatı rahat bir kapanışa ulaşmaz. Öğrenciler bu kez büyük bir korkuya kapılır ve rüzgarın, gölün bile sözünü dinlediği kişinin kim olduğunu sorar. Daha önce korktukları tehlike susmuştur; şimdi karşılarındaki yetkinin büyüklüğüyle yüz yüzedirler. İsa'nın kimliğine ilişkin soru, rahatlamanın ötesine geçer. O gün öğretisini dinledikleri kişinin, yaratılışa da söz geçirdiğini görmüşlerdir. Kıyıdaki öğretmenle teknede uyuyan ve gölü susturan Rab aynı kişidir (Markos 4:40–41 ).

Sıkıntımızın ne zaman biteceğini merak ederken Markos gözümüzü yanımızdaki Mesih'e çevirir. O'nun sözü toprağa düşer, insanın hayatında karşılık bulur; O'nun buyruğuyla fırtına da diner. Her korkumuza hemen aynı sonucun verileceğini söylemeden, yardım isteyeceğimiz kişinin kim olduğunu buradan öğreniriz. Duamızda kaygımızı saklamamız gerekmez; fakat kaygımızın O'nun sevgisi hakkında son hükmü vermesine de teslim olmayız. Dinlediğimiz sözü benimsemek, güvenimizin sarsıldığı yerde de O'na yeniden yönelmeyi içerir (Markos 4:20 ; Markos 4:38–41 ).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Bir sözü sevinerek dinlediğiniz halde bir süre sonra ona hayatınızda yer kalmadığını fark ettiğiniz oldu mu? İsa'nın anlattığı kayıp biçimlerinden hangisi bu durumu anlamanıza yardım ediyor (Markos 4:14–20 )?
Öğrencilerin hem kendilerine anlayış verilen kişiler olması hem açıklama istemesi size ne düşündürüyor? Anlamadığımızı söylemek, bir toplulukta neden bazen zor geliyor (Markos 4:10–13 )?
Eken adamın uykusu ve vaktinde biçmesi birlikte düşünülünce, sorumlulukla kontrol etme isteği nasıl ayrılıyor? Emek verdiğiniz bir konuda bu ayrımı nerede zor buluyorsunuz (Markos 4:26–29 )?
Öğrenciler ölüm korkularına İsa'nın ilgisizliği kuşkusunu nasıl ekliyor? İhtiyacımızın hemen karşılanmaması, Tanrı hakkında kurduğumuz cümleleri nasıl etkiliyor (Markos 4:35–40 )?
Fırtına durduktan sonra öğrencilerin sorduğu kimlik sorusu, bölümün başındaki dinleme çağrısını nasıl derinleştiriyor? Bu bölümde İsa'yı tanımanızda en çok ne değişti (Markos 4:1–9 ; Markos 4:41 )?

03 — HAYATA TAŞIYIN

1. Duyduğunuz sözün yanında nelerin büyüdüğünü görün. Bu hafta sizi en fazla meşgul eden kaygıyı veya isteği adlandırın. Onun kararlarınızı nasıl yönettiğine bakın; yalnız ne kadar zaman aldığıyla yetinmeyin. Mesih'in açık bir çağrısını sürekli ertelemenize yol açıyorsa bunu O'nun önünde dürüstçe kabul edin. Ardından o çağrıya bugün verebileceğiniz karşılığı seçin; kusursuz bir hafta beklemeyin (Markos 4:18–20 ).

2. Sevinciniz azaldığında sözü bırakmayın. İşittiğiniz söze bağlı kaldığınız için karşılaştığınız bir baskıyı hatırlayın. Başlangıçta size umut veren sözü şimdi kayıp korkusunun içinden yeniden okuyun. Karşılaştığınız bedeli küçültmeden, İsa'yı izlemeye neden başladığınızı O'nun önünde hatırlayın. Bugünkü bağlılığınızı yalnız ilk günkü coşkunuzla ölçmek yerine, işittiğiniz sözü benimsemeyi sürdürün (Markos 4:16–17 ).

3. Öğrenmek için yeniden sorun. Uzun zamandır anladığınızı varsaydığınız bir İsa sözünü seçin. Metni bağlamıyla okuyun ve artık cevabını bildiğinizi düşündüğünüz yerde biraz durun. Açıklığa kavuşmayan soruyu güvendiğiniz biriyle konuşun. Öğrencilerin yaptığı gibi anlamadığınızı söylemek, öğrenmeye açılan dürüst bir başlangıç olabilir (Markos 4:10–13 ; Markos 4:33–34 ).

4. Ektiğiniz sözün sonucunu sabırla bekleyin. Tanrı'nın sözünü duyururken henüz bir karşılık göremediğiniz zamanı düşünün. Görünür sonucun gecikmesini, Egemenliğin gücünü yitirdiğinin kanıtı saydığınız oldu mu? Çiftçinin gece uyuyabilmesine, sonra vaktinde hasada gidişine yeniden bakın. Size verilen işi sadakatle sürdürürken büyümeyi sağlayan Tanrı'ya güvenerek bekleyin (Markos 4:26–29 ).

5. Küçük görünen sadakati küçümsemeyin. İçinde bulunduğunuz topluluğu yalnız sayı, imkan veya görünür başarı üzerinden değerlendirdiğiniz anları hatırlayın. Mesih'in sözüne verilen gerçek bir karşılığı gördüğünüzde ona zaman ayırıp şükredin. Henüz küçük olanı utançla saklamak yerine Tanrı'nın işini umutla bekleyin. Umudunuzun dayanağını kendi büyüme beklentinize değil, Egemenliğini duyuran Rab'be bağlayın (Markos 4:30–32 ).

6. Korkunuzu duaya getirirken suçlamanızı da fark edin. Mesih'e anlatmakta zorlandığınız kaygıyı açıkça dile getirin. Ardından, beklediğiniz karşılık geciktiği için O'nun hakkınızda ne düşündüğünü varsaydığınıza bakın. Bölümdeki öğrencilerin sorusunu ve İsa'nın yaptığını yeniden okuyun. Yardım istemeyi sürdürürken, O'nun ilgisini yalnız bugünkü şartlarınızla ölçtüğünüz yerde güveninizi yenilemesini isteyin (Markos 4:38–41 ).

Kaynaklar

Kutsal Kitap, Yeni Çeviri: Markos 4 ; Yeşaya 6:9–13 ; Mezmurlar 107:23–32 .

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Çalışmalarım