Matta 27 — Çarmıhta Kalan Mesih ve Mezarın Karşısındaki Bekleyiş

Matta 27. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

İsa'nın suçsuz olduğunu söyleyen sesler var bu bölümde. Yahuda aldığı parayı geri getiriyor, Pilatus suçlamaların ardındaki kıskançlığı biliyor, karısı onu uyarıyor. Yine de İsa çarmıha götürülüyor. İnsan doğruyu gördüğü halde, o doğrunun gerektirdiği bedeli ödemek istemeyebilir. Matta'nın anlattığı sabah, doğru bilgiye sahip olmanın insanı kendiliğinden doğru biri yapmadığını acı biçimde gösterir (Matta 27:1–4 ; Matta 27:18–26 ).

Sonra kendisini kurtarmasını isteyen sesler yükselir. İsa çarmıhtan inse, herkesin göreceği bir zafer kazanmış gibi görünecektir. Oysa bir gece önce sofrada kanının günahların bağışlanması için döküleceğini söylemiştir. O'na bakan kişi şimdi kurtarılmanın bedelini çarmıhta görür; bizim için kendisini veren Mesih'in önünde durur (Matta 27:39–44 ; Matta 26:28 ).

01 — METNİ ANLAYIN

Suçsuz olduğunu bilmek yetmedi

Yahuda, İsa'nın mahkum edildiğini görünce yaptığına pişman olur. Otuz gümüşü geri götürürken suçunu saklamaz; ele verdiği kişinin suçsuz olduğunu söyler. Onunla anlaşan başkahinlerle ileri gelenler, bu itirafın sorumluluğunu ona bırakır. İsa'yı ele vermek için işe yarayan adam, günahının ağırlığı altında onlara döndüğünde yalnız bırakılır. Başkasının günahından çıkar sağlamakla o kişinin acısını önemsememek, burada aynı insanların davranışında birleşir (Matta 27:1–4 ).

Parayı geri vermek olanları geri çeviremez. Yahuda gümüşleri tapınağa fırlatıp ayrılır ve kendini asar. Bu sonu okurken yalnız ihanetin adını değil, insanın yaptığı kötülükle yüzleşmesinin ne kadar ağır olabildiğini de duyarız. Matta onun son düşüncelerini bize açmaz; acısının üzerine kendi kesin hükümlerimizi yerleştirecek durumda değiliz. Önceki gecenin Petrus'u da ağlayarak dışarı çıkmıştı; kendi günahımızla yüzleştiğimizde, kendimize duyduğumuz güvenin bizi taşıyamadığını biz de görürüz (Matta 27:3–5 ; Matta 26:75 ).

Başkahinler parayı toplar, fakat hazineye koymayı uygun bulmaz. Suçsuz birinin yaşamını almakta göstermedikleri titizliği, o yaşamın karşılığı olan paranın yerini belirlerken gösterirler. Dinsel bir ayrıntıya gösterilen özen, büyük bir günahla yüzleşmekten kaçışa dönüşebilir. Yabancıların gömülmesi için satın alınan tarla da bu paranın geçmişini silmez; adı Kan Tarlası olarak kalır (Matta 27:6–8 ).

Matta, otuz gümüşü ve Çömlekçi Tarlası'nı Yeremya aracılığıyla bildirilen sözle ilişkilendirir. İsa'ya biçtikleri değeri, hayatı için ödedikleri parayla göstermişlerdir. Fakat bu küçük hesapların içinde ilerleyen olay, Tanrı'nın bildirdiği kurtuluşun dışına çıkmaz. Kutsal Yazılar'ın gerçekleşmesi insanın kötülüğünü hafifletmez; kötülüğün Tanrı'nın sözünü hükümsüz kılamadığını gösterir (Matta 27:9–10 ; Matta 26:53–54 ).

Pilatus'un önüne çıkarılan İsa, kral olup olmadığı sorusuna cevap verir. Ardından gelen suçlamalar karşısında ise susar; vali bu suskunluğa şaşar. Bir önceki gece kimliğini açıkça söyleyen İsa, şimdi kendisini kurtaracak bir savunma kurmadan ölüme doğru ilerler. Yeşaya'nın eziyet görürken susan Kulunu hatırladığımızda, bu sessizlikte kendisini sunan Mesih'in itaatini duyarız (Matta 27:11–14 ; Yeşaya 53:7 ).

Bayramda bir tutukluyu salıverme geleneği, valinin önüne bir çıkış imkanı koyar. Halka Barabba'yı mı, Mesih denen İsa'yı mı istediğini sorar. Pilatus, İsa'yı getirenlerin kıskançlığını bilir. Karısı da gördüğü rüyadan duyduğu sıkıntıyı iletip bu doğru adama dokunmamasını ister. Böylece vali, hiçbir şeyden haberi olmayan bir adam gibi karar veremez; duyduklarının ve bildiklerinin sorumluluğu altında oturur (Matta 27:15–19 ).

Önderler kalabalığı Barabba'nın salıverilmesini istemeye yöneltir. İsa'nın ne kötülük yaptığı sorusuna bir suç göstererek cevap verilmez; çarmıh isteği daha yüksek sesle tekrarlanır. Kargaşa başlamıştır. Vali kalabalığın önünde ellerini yıkar ve kanın sorumluluğunu üstlenmediğini söyler. Ancak aynı ellerin sahibi İsa'yı kamçılatıp askerlere teslim eder; sorumluluğu reddeden sözünün ardından, sorumluluğunu gösteren emir gelir (Matta 27:20–26 ).

Kalabalığın kanın sorumluluğunu kendileri ve çocukları üzerine alan cevabı ağırdır. İsa'nın ölümünü isteyerek ne yaptıklarını kendi ağızlarıyla üstlenirler. Bu cümleyi söyleyenler o gün Pilatus'un önünde duran insanlardır; bütün Yahudiler adına sonsuza dek geçerli bir Tanrı hükmü vermemişlerdir. Sahnedeki suçu sonraki kuşaklara dağıtmak, bizi kendi payımızla yüzleşmekten de uzaklaştırır. Burada önderlerin kışkırtması, halkın isteği ve valinin kararı bir arada durur; hiçbiri ötekinin arkasına saklanamaz (Matta 27:20–26 ).

Kendisini kurtarmayan Kurtarıcı

Askerler İsa'nın çevresinde bir kral karşılama töreninin acımasız taklidini kurar. Kırmızı kaftanı giydirir, dikenli tacı başına, kamışı eline koyarlar. Önünde eğilir, sonra tükürüp başına vururlar. İnsanların bir araya gelişi burada şefkati büyütmez, aşağılamayı çoğaltır. Alaylarının konusu olan krallığın gerçekliğini göremezler. İsa ise onurunu korumak için onları yere seren bir güç gösterisine girişmez; kendisini dövenlerin ellerinde, canını vereceği yere götürülür (Matta 27:27–31 ).

Yolda Kireneli Simun'a çarmıhı zorla taşıtırlar. Sonra Golgota'ya, adı Kafatası anlamına gelen yere ulaşırlar. İsa kendisine sunulan ödle karışık şarabı tadıp içmek istemez. Taşınan çarmıh ve ölüm yeri, bağışlanma hakkında konuşurken unutabildiğimiz şeyi önümüze getirir: Mesih'in kendisini vermesi gerçek acının ve ölümün içinden geçer (Matta 27:32–34 ; Matta 26:28 ).

İsa çarmıha gerildikten sonra askerler giysilerini kura çekerek paylaşır ve nöbete oturur. Yukarıda acı çeken kişinin aşağıda paylaşılacak eşyaları vardır artık. Mezmur 22'deki giysi ve kura sözleri, insanın başkalarının elinde bütünüyle savunmasız bırakılışını bu sahnede yeniden duyurur. Başının üzerindeki yafta ise O'nu Yahudiler'in Kralı diye tanıtır. İnfazın suçlaması olarak asılan unvan, okuyucu için çarmıhtaki kişinin kimliğini de söyler (Matta 27:35–37 ; Mezmurlar 22:18 ).

Yoldan geçenler başlarını sallayıp İsa'ya hakaret eder. Din önderleri, çarmıhtan inerse O'na iman edeceklerini söyler; yanındaki haydutlar da aşağılamaya katılır. Bütün bu sesler İsa'nın kimliğini tek bir koşula bağlar: şimdi kendisini kurtarmalıdır. Tanrı'ya güvendiği halde böyle acı çekmesi, onların gözünde güveninin boşluğunu gösterir. Acı içindeki bir insanı görmek, onları durdurmaya yetmez; Tanrı'ya güvenini de alay konusu yaparlar (Matta 27:38–44 ).

Oysa İsa'nın çarmıhta kalışı, günahkarlar için verdiği sözle ilgilidir. Sofrada sözünü ettiği antlaşma kanı şimdi dökülür. Bahçede kabul ettiği yolun sonunda, vaat ettiği bağışlanma için canını verir. Bu yüzden O'na bakarken yalnız haksızlığa uğramış iyi bir insan görmeyiz. Kendisini kurtarması için bağıran dünyanın ortasında, başkalarını kurtarmak üzere canını veren Rab'bi görürüz (Matta 26:28 ; Matta 26:53–54 ; Matta 27:40–43 ).

Öğleyin karanlık çöker ve üçe kadar sürer. İsa'nın sesi bu karanlığın içinden yükselir; Tanrısına neden terk edildiğini sorar. Daha önce sıkıntıya uğrayanların sesini işiten Mesih, şimdi kendisi yüksek sesle yakarır. Bu sesi dinlerken kurtuluşumuzun bedelini öğreniriz. Acıyı bilen ve onu bütün ağırlığıyla yaşayan Mesih'tir (Matta 27:45–46 ).

Bu yakarış Mezmur 22'nin başlangıcıdır. Mezmurda alay, bedensel tükeniş ve yardım bekleyişi vardır; dua eden kişi bütün bunları Tanrısına söyler. İsa'nın bu sözlerle dua etmesinde de gerçek kederini duyarız. Tanrı'nın Oğlu, bizim kurtuluşumuz için girdiği bu karanlığı gerçek insan yaşamında taşır; sesindeki ağırlık bize günahın ucuz bir şey olmadığını duyurur (Matta 27:46 ; Mezmurlar 22:1–2 ; Yeşaya 53:5–6 ).

Yeşaya, esenliğimizi sağlayan cezanın Tanrı'nın Kuluna yüklendiğini söyler. İsa'nın günahsızlığıyla çektiği acı birlikte düşünüldüğünde, çarmıhın bizimle ilişkisi açılır: kendi suçunun değil, kurtarmaya geldiği insanların günahının yükünü taşır. Çarmıhta gördüğümüz itaat, muhtaç olduğumuz bağışlanmayı sağlar. Mezmur 22'nin ilerleyen sözlerinde Tanrı'nın mazlumun sesini işittiği ve ulusların O'na döneceği de duyulur. Bu umut, başlangıçtaki yarayı kapatmaya zorlamaz; acının içinde Tanrı'ya yönelmeye yer açar (Yeşaya 53:5–6 ; Mezmurlar 22:22–31 ; Matta 26:28 ).

Çevredekilerden bazıları İsa'nın İlyas'ı çağırdığını sanır. Biri ekşi şaraba batırılmış süngeri kamışla uzatırken ötekiler İlyas'ın gelip gelmeyeceğini görmek ister. İsa'nın duası bile onların arasında başka bir bekleyişe dönüşür. Sonra İsa yeniden yüksek sesle bağırır ve ruhunu teslim eder. Bir başkasının müdahalesiyle son anda kurtulmaz; başından beri söylediği ölümün içinden gerçekten geçer (Matta 27:47–50 ).

O anda tapınağın perdesi yukarıdan aşağıya yırtılır. İsa'nın ölümüyle tapınağın içindeki bu olay aynı anda gerçekleşir. İbraniler bu ölümün bize açtığı yolu anlatırken, İsa'nın kanı sayesinde Tanrı'nın huzuruna güvenle yaklaşabileceğimizi söyler. Günahın ağırlığını bu kadar açık gördüğümüz yerde, Tanrı'ya gelişimizin dayanağını da buluruz. Yaklaşma cesaretimiz kusursuz geçmişimizden doğmaz; kendisini bizim için sunan Mesih'e dayanır (Matta 27:50–51 ; İbraniler 10:19–22 ).

Yer sarsılır, kayalar yarılır, mezarlar açılır. Ölmüş birçok kutsal kişi dirilir; İsa'nın dirilişinden sonra kutsal kente girerek birçok kişiye görünürler. Ölümün hükmünü sürdürdüğü yerde Tanrı'nın yaşam veren gücü belirir. Bu kişilerin adları verilmez. Matta onların dirilmesini ve kentte görülmesini kaydeder. Çarmıhtaki ölümün ardından anlattığı bu olay, kurtarışın insanın yalnız düşüncelerini değil, ölümle bağlanmış varlığını da ilgilendirdiğini gösterir (Matta 27:51–53 ).

Yüzbaşı ve İsa'yı bekleyen askerler olanları görünce dehşete kapılır. İsa'nın gerçekten Tanrı'nın Oğlu olduğunu söylerler. Az önce kendisini kurtaramadığı için aşağılanan kişinin kimliği, şimdi ölümüne tanık olanların ağzında duyulur. Okuyucu da onların sözüyle yeniden İsa'ya bakar: ölen kişi, kitabın başından beri tanıtılan Oğul'dur (Matta 27:54 ).

Mezarın karşısında kalanlar

Uzaktan izleyen kadınlar, Celile'den beri İsa'nın ardından gelmiş ve O'na hizmet etmiştir. Matta aralarından Mecdelli Meryem'i, Yakup ile Yusuf'un annesi Meryem'i ve Zebedi oğullarının annesini anar. Celile'de başlayan bu bağlılık, şimdi ölümün karşısında orada kalışlarında görülür. Sevdiğimiz kişinin acısını durduramadığımızda bile yanında bulunmanın değeri vardır; bu kadınların varlığı anlatının içinden silinmez (Matta 27:55–56 ).

Akşama doğru Aramatyalı Yusuf gelir ve Pilatus'tan İsa'nın bedenini ister. Zengin bir adamdır; Matta onun da İsa'nın öğrencisi olduğunu söyler. Önünde çok belirli bir ihtiyaç vardır: İsa'nın bedeninin alınması, sarılması ve bir mezara konulması gerekir. Yusuf'un öğrenciliği bu işlerin içinde görünür olur; sonucu değiştiremeyeceği bir ölümün ardından, önündeki hizmeti üstlenir (Matta 27:57–58 ).

Yusuf bedeni temiz keten beze sarıp kayaya oydurduğu kendi yeni mezarına yatırır. Yeşaya'nın suçsuz Kulun ölümüyle zengini yan yana getiren sözü, bu gömülmeye bakarken de duyulur. Mezarın önüne büyük bir taş yuvarlanır ve Yusuf ayrılır. Bütün bu işler İsa'nın gerçekten öldüğünü, insan ellerinin O'nun bedenini taşıdığını gösterir. Biraz sonra duyulacak diriliş haberi, sevdiğimiz birinin hatırasını yaşatma arzumuzdan çok daha somut bir iddia taşıyacaktır: mezara konulan İsa yaşamaktadır (Matta 27:59–60 ; Yeşaya 53:9 ).

Mecdelli Meryem ile öteki Meryem mezarın karşısında oturur. Ölümü izlemişler, bedenin konulduğu yere kadar gelmişlerdir. Bedenin artık gözlerinden gizlendiği yerde kalırlar. Yas tutanın yanında böyle bir bekleyişe de yer vardır; söyleyecek bir söz bulamadığımızda oradan ayrılmak zorunda değiliz (Matta 27:55–61 ).

Ertesi gün başkahinlerle Ferisiler, İsa'nın üç gün sonra dirileceğine ilişkin sözünü Pilatus'a hatırlatır. Öğrencilerin bedeni çalıp diriliş haberi yaymasından kaygı duyduklarını söyleyerek mezarın korunmasını isterler. İsa'ya aldatıcı derler, fakat O'nun sözünü unutamamışlardır. Pilatus'un izniyle taşı mühürler ve askerlerle mezarı güvenceye alırlar. Bölümün sonunda gözümüzün önünde kapalı bir mezar vardır; kulağımızda ise onu korumaya çalışanların bile tekrarladığı diriliş sözü kalır (Matta 27:62–64 ; Matta 27:65–66 ).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Pilatus'un bildikleriyle verdiği emri yan yana koyun. Bir haksızlığı gördüğümüz halde kendimizi nasıl işin dışında sayabiliyoruz? Bu sahne size kendi hayatınızdan neyi hatırlatıyor (Matta 27:18–26 )?
Başkahinler paranın hazineye konulmasını neden sakıncalı buluyor? İsa'ya yaptıklarıyla bu titizlik arasındaki uçurumu görünce, insanın din adına kendisini kandırabileceği yerler hakkında ne düşünüyorsunuz (Matta 27:3–8 )?
Çarmıhın çevresindekiler nasıl bir Mesih'e inanabileceklerini söylüyor? İsa'nın sofrada verdiği söz, O'nun çarmıhta kalışını sizin için nasıl anlamlandırıyor (Matta 27:39–44 ; Matta 26:28 )?
İsa'nın yüksek sesle yakarışında sizi durduran ne var? Acısını Tanrı'ya söyleyen birinin yanında olduğunuzda, bu sahne konuşma veya susma biçiminizi nasıl etkileyebilir (Matta 27:45–50 )?
Yusuf'un yaptığı işlerle mezarın karşısında oturan kadınları birlikte düşünün. Kaybın ardından bir insana destek olmanın hangi farklı yollarını görüyorsunuz? Şu sıralar hangisine daha çok ihtiyaç var (Matta 27:55–61 )?

03 — HAYATA TAŞIYIN

1. Karardaki kendi payınızı söyleyin

İşinizde, ailenizde veya topluluğunuzda yanlış bulduğunuz bir kararı düşünün. Verdiğiniz onayın, sessizliğinizin veya elinizdeki yetkinin sonuca nasıl katıldığını, başkasının baskısının arkasına saklanmadan değerlendirin. Gerekliyse ilgili kişiye ne yaptığınızı açıkça söyleyin ve düzeltebileceğiniz zararı düzeltin. Pilatus'un yıkadığı eller, verdiği emri geri almamıştı (Matta 27:18–26 ).

2. Dinsel özen günahı örtmesin

İbadetle ilgili bir konuda titiz davranırken incittiğiniz birini gözünüzden kaçırmış olabilirsiniz. O kişiyi düşünmek rahatsız ediyorsa, rahatsızlığı hemen başka bir dinsel uğraşla örtmeyin. Tanrı'nın önünde neyi korumaya çalıştığınızı, neyi görmezden geldiğinizi açıkça adlandırın. Özür veya telafi gerekiyorsa bunu güzel bir davranışınızın arkasına saklamadan yapın (Matta 27:1–8 ).

3. Bağışlanmanın bedeli karşısında durun

Çevresindekiler kendisini kurtarmasını isterken İsa'nın çarmıhta neden kaldığını hatırlayın. Günahınızın hafif olmadığını ve Mesih'in kendisini sizin için sunduğunu birlikte düşünün. Tanrı'ya yaklaşırken iyi yaptıklarınızı sıralama ihtiyacı duyuyorsanız, güveninizin nereye dayandığını fark edin. İbraniler'in çağrısını dinleyerek O'na Mesih'in sunduğu hayat sayesinde yaklaşın. Şükranınızın dayanağı bugün kendinizden memnun olmanız olmasın (Matta 26:28 ; Matta 27:50–51 ; İbraniler 10:19–22 ).

4. Duanızda acınıza yer verin

Tanrı'ya söylemekten çekindiğiniz bir kederiniz varsa, dua ederken onu süslemeye çalışmayın. Mezmur 22'nin başlangıcını okuyup sizi yaralayan şeyi kendi sözlerinizle anlatabilirsiniz. Her cümlenin ardından hemen olumlu bir sonuç eklemeniz gerekmiyor. Yanında olduğunuz kederli kişinin de bunu yapmasına izin verin; yakarışını düzeltmeye yetişmeyin. Çarmıhtaki İsa'nın sesini duyan topluluk, acı çeken insanın sesine de yer açmalıdır (Matta 27:46 ; Mezmurlar 22:1–2 ).

5. Yas tutanın önündeki işi paylaşın

Bir kayıp yaşayan kişinin günlük hayatında hangi işin zorlaştığına dikkat edin. Yemek hazırlamak, bir görüşmeye eşlik etmek veya evde gereken bir işi üstlenmek için açık bir yardım önerin. Konuşmak istemeyebilir. Sessizliğini kabul edin. Yusuf'un bedene gösterdiği özenle kadınların mezarın karşısındaki varlığı, sevginin farklı zamanlarda farklı biçimler alabileceğini hatırlatır. Yapabildiğiniz küçük hizmeti, büyük bir teselli cümlesi bulana kadar ertelemeyin (Matta 27:55–61 ).

6. Beklerken Rabbin sözünü unutmayın

Mezarın başındaki taş ve nöbetçiler, bölümün sonunda görülebilen durumu anlatır. İsa'nın kendi dirilişi hakkında söylediği söz de vardır; kadınların mezarın karşısında oturduğu sırada bu sözün gerçekleştiğini henüz görmeyiz. Kendi kayıplarınızın ortasında, ölümden geçen Mesih'in diriliş vaadini hatırlayın. Umudunuzun içeriğini o söze bağlayarak bekleyin (Matta 27:57–66 ).

Kaynaklar

Kutsal Kitap: Matta 27 , Mezmurlar 22 , Yeşaya 53 ve İbraniler 10 . Matta 26’daki sofra ve tutuklanma anlatısı bölümün yakın bağlamıdır.
Barclay M. Newman ve Philip C. Stine, A Handbook on the Gospel of Matthew, UBS, 1988; TIPs üzerindeki 27:25 , 27:46 , 27:52 , 27:53 . Kanın sorumluluğu, yakarış ve dirilen kişilerin kentte görünmesinin zamanı için.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Tapınak Perdesi: Bir Sınırın Yırtılması . Mesih aracılığıyla Tanrı’ya yaklaşmanın Kutsal Kitap’taki dayanakları.
Pontius Pilatus Yazıtı — Bir Roma Valisinin Adı Taşa Nasıl Kazındı? . Yargılama sahnesinin tarihsel dünyasına açılan bir tanık.
Cenaze, Mezar ve Yas Kültürü . Defin hizmeti, bedene gösterilen özen ve yasın topluluk içindeki yeri.

Çalışmalarım