Matta 26 — Kendisini Veren Mesih ve Dağılan Öğrenciler

Matta 26. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Petrus, ötekiler ne yaparsa yapsın İsa’yı yalnız bırakmayacağından emindir. Ona göre ölüm bile bu bağlılığı değiştiremeyecektir. O gecenin sonunda ise avludan çıkıp acı acı ağlayacaktır. Matta 26’yı okurken kendi gücümüz hakkında söylediklerimizle, sınandığımızda gerçekten yaptıklarımız arasındaki mesafe yavaş yavaş görünür hale gelir (Matta 26:33–35 ; Matta 26:69–75 ).

Fakat bu geceyi yalnız öğrencilerin çöküşüyle anlayamayız. Onların ortasında ekmeği bölüp veren, derin keder içinde Baba’ya dua eden ve tutuklanırken kaçmayı seçmeyen İsa vardır. Yanındakilerin ne yapacağını bilir; yine de onlara günahların bağışlanmasından söz eder. Mesih’e güvenmek, burada kendi sadakatimizle övünmeyi bırakıp O’nun bizi kurtarmak için yürüdüğü yola bakmayı gerektirir (Matta 26:26–28 ; Matta 26:36–46 ; Matta 26:52–56 ).

01 — METNİ ANLAYIN

İsa’ya verilen değer

İsa, Fısıh Bayramı’na iki gün kaldığını söyleyip yaklaşan çarmıhını haber verir. Aynı sırada başkahinlerle ileri gelenler Kayafa’nın sarayında O’nu hileyle tutuklamanın yolunu arar; halkın tepki göstermesinden çekindikleri için bayramı geçirmek isterler. İsa ise başına geleceklerden habersiz, başkalarının hazırladığı sona doğru yürümüyor. Daha düzen kuranların planları gerçekleşmeden kendi ölümünü öğrencilerinin önüne koyuyor (Matta 26:1–5 ).

Beytanya’da, cüzamlı Simun’un evinde bir kadın değerli yağını İsa’nın başına döker. Sofradaki öğrencilerin dikkati hemen bu armağanın parasal değerine yönelir. Yağ satılsaydı yoksullara yardım edilebileceğini söyleyerek kadına kızarlar. Dışarıdan bakınca itirazları yerinde bile görünebilir: Gerçek ihtiyaçlar varken bu kadar pahalı bir armağan neden verilsin? İsa’nın cevabı, onların hesabında eksik kalan kişiyi ve yaklaşan ayrılığı görünür kılar (Matta 26:6–13 ).

İsa’nın kadına verdiği karşılık, yaklaşan gömülmesiyle ilgilidir: Bedeni bu yağla hazırlanmıştır. Ölümüne böylesine az zaman kalmışken, kendisine yönelen bu sevginin değerini bilir. Öğrenciler yağın başka nerede kullanılabileceğini düşünürken, İsa artık onlarla uzun süre kalmayacağını bildirir. Yoksullarla ilgilenmek için önlerinde günler olacaktır. Onlara açık el uzatma buyruğu sürer. Yasa’nın Tekrarı’nda yoksulların varlığı zaten yardım etmekten vazgeçmenin değil, cömertliğe devam etmenin gerekçesidir (Matta 26:10–13 ; Yasa’nın Tekrarı 15:7–11 ).

Kadının adı burada verilmez, ama yaptığı işin Müjde’nin duyurulduğu yerlerde anlatılacağı söylenir. Öğrencilerin boşa gitmiş saydığı armağan, İsa’nın sözünde kalıcı bir yer kazanır. İnsan bazen içten bir bağlılığı, kendi ölçülerine sığmadığı için küçümseyebilir. Mesih’in neye değer verdiğini duymaya ihtiyacı olanlar, kadının davranışını yargılayan öğrencilerdir (Matta 26:8–13 ).

Hemen ardından Yahuda başkahinlere gidip İsa’yı ele vermenin karşılığında ne alacağını sorar. Ona otuz gümüş verirler; bundan sonra uygun fırsatı kollayacaktır. Bir önceki sahnede kadın elindekini İsa’ya sunmuştu; şimdi Onikiler’den biri, İsa’yı ele vermek için para alır. Aynı Rab’bin çevresinde bulunmak, herkesi aynı yöne götürmemiştir. Yahuda’nın ihaneti uzaktaki bir düşmanlığın değil, paylaşılan yolun ve yakınlığın içinden gelir (Matta 26:14–16 ).

Sofrada verilen hayat, bahçede edilen dua

Öğrenciler Fısıh yemeğinin hazırlığını İsa’nın söylediği evde yapar. İsrail bu bayramda Tanrı’nın Mısır’dan kurtarışını, evleri ölümden koruyan kanı ve yola çıkılan geceyi hatırlar. Geçmişteki kurtuluşun anıldığı sofrada, İsa kendi ölümünün anlamını açıklayacaktır. Akşam Onikiler’le birlikte oturduğunda aralarından birinin kendisine ihanet edeceğini söyler. Ekmeklerini paylaştıkları bu yerde, birbirlerine ve kendilerine ilişkin güvenleri sarsılır (Matta 26:17–22 ; Mısır’dan Çıkış 12:1–14 ).

Öğrenciler üzülür; her biri sözün kendisini gösterip göstermediğini sorar. Yahuda da aynı soruyu yöneltir, fakat başkahinlerle anlaşmasını yapmış durumdadır. İsa, İnsanoğlu’nun Kutsal Yazılarda bildirilen yoldan gideceğini söyler. İhanet eden kişi içinse hiç doğmamış olmasının daha iyi olacağını bildirir. Tanrı’nın kurtuluş amacının gerçekleşmesi, Yahuda’nın yaptığını iyi bir işe dönüştürmez. Sofranın yakınlığı da ihaneti hafifletmez; aynı ekmeğe uzanan kişinin verdiği zarar bu yakınlık yüzünden daha derin hissedilir (Matta 26:20–25 ).

Yemek sürerken İsa ekmeği eline alır; şükrederek böler ve öğrencilerine uzatır. Verdiği ekmek için “Bu benim bedenimdir” der. Kaseyi de paylaşmalarını ister ve kendi kanının birçokları uğruna, günahların bağışlanması için akıtılacağını söyler. Kendisini tutuklamak isteyenler O’nun hayatını sona erdirmenin yolunu ararken, İsa bu hayatı kimler uğruna verdiğini açıklar. Çarmıha yalnız uğradığı haksızlık açısından baktığımızda, O’nun burada bildirdiği bağışlanma armağanını gözden kaçırırız (Matta 26:26–28 ).

Antlaşma kanı sözü, Tanrı’nın halkıyla kurduğu bağı hatırlatır. Musa, RAB’bin sözlerini halka okuyup kurban kanını üzerlerine serperek antlaşmayı bildirmişti. Yeremya ise Tanrı’nın yasasını yüreklere yazacağı, suçları bağışlayacağı yeni antlaşmayı duyurmuştu. İsa şimdi bağışlanmanın kendi dökülecek kanıyla geleceğini söylüyor. Öğrencilerin Tanrı’ya yaklaşabilmesinin güvencesi, birazdan verecekleri cesur sözlerden önce, Mesih’in onlar için vereceği hayattadır (Matta 26:28 ; Mısır’dan Çıkış 24:3–8 ; Yeremya 31:31–34 ).

İsa aynı sofrada, Baba’nın egemenliğinde öğrencileriyle birlikte yeniden içeceği günü de bildirir. Önlerindeki ayrılık bütün hikayenin sonu değildir; O’nun vaadinde yeniden birliktelik vardır. Öğrenciler henüz geceyi nasıl geçireceklerini bilmese de İsa onlara ölümün ötesine uzanan bir umut verir. İlahi söyleyip Zeytin Dağı’na giderken geride bıraktıkları sofranın sözleri, az sonra duyacakları ağır uyarının yanında duracaktır (Matta 26:29–30 ).

Yolda İsa hepsinin kendisinden ötürü sendeleyeceğini söyler. Zekeriya’daki vurulan çoban ve dağılan koyunlar sözü, bu öğrencilerin başına gelecekleri anlatır. Ardından dirilişinden sonra kendilerinden önce Celile’ye gideceğini bildirir. Böylece dağılacaklarını haber verdiği anda, yeniden buluşacakları yeri de söyler. Dağılanları yeniden bir araya getirecek olan, ölümü yenip önlerinden giden Çoban’dır (Matta 26:31–32 ; Zekeriya 13:7–9 ).

Petrus bu uyarıyı duyunca kendisini ötekilerden ayırır. Herkes düşse bile kendisinin düşmeyeceğinden emindir; İsa ise o gece üç kez inkar edeceğini söyler. Petrus yine de gerekirse O’nunla birlikte öleceğini belirtir, diğer öğrenciler de aynı sözü verir. Bağlılıkları hakkında böylesine kesin konuşurken, kendilerini tanıyan Rab’bin uyarısını kabul etmekte zorlanırlar. Bizim de en çok güvendiğimiz yanımız, yardıma ihtiyacımız olduğunu en geç kabul ettiğimiz yer olabilir (Matta 26:33–35 ).

Getsemani’ye vardıklarında İsa, Petrus’la Zebedi’nin iki oğlunu yanına alır. Ağır bir sıkıntı ve keder içindedir; onlardan yanında kalıp uyanık durmalarını ister. Biraz önce gelecekteki egemenlik sofrasından söz eden Mesih, şimdi yaklaşan ölümün ağırlığını yaşarken öğrencilerini bu kederine ortak eder. O’nun itaatinin değerini anlamak için bu kederin yanında acele etmeden durmamız gerekir (Matta 26:36–38 ).

Biraz uzaklaşıp yüzüstü yere kapanır ve Baba’ya dua eder. Mümkünse önündeki kasenin uzaklaştırılmasını ister; yine de Baba’nın isteğine teslim olur. Kase, önünde duran acı ve ölümle ilgilidir; sofrada bildirdiği gibi, bu ölüm başkalarının bağışlanması uğrunadır. İsa’nın duasında acının geçmesini istemekle Baba’ya itaat etmek birlikte bulunur. Acıdan kurtulmayı dileyen bir insan, bu duayı duyunca kendi kederini Baba’nın önünde saklamak zorunda olmadığını anlar (Matta 26:26–28 ; Matta 26:39 ).

Öğrencilerine döndüğünde onları uyumuş bulur. Petrus’a yönelttiği soru, biraz önceki büyük sözlerin yanına şimdi bir saat bile uyanık kalamamayı koyar. Yaklaşan ayartılmaya karşı onlara uyanıklığı ve duayı buyurur. İstekleriyle güçleri arasındaki farkı kendisi bilir; iyi niyetlerinin sınanma anında tek başına yeterli olmayacağını da söyler. Kendi güçsüzlüğünü bilen öğrenci, dua ederken ihtiyaç duyduğu yardımı Rab’den ister (Matta 26:40–41 ).

İsa ikinci kez, sonra üçüncü kez dua eder. Öğrenciler yine uykudadır. İlk duadan sonra söylenecek her şey bitmemiştir; İsa aynı dilekle yeniden Baba’ya yönelir. Öğrencilerin eşliği kesintiye uğrasa da O’nun Baba’ya yönelişi sürer. Sonunda ihanet edenin geldiğini bildirip öğrencilerini kaldırır. Baba’nın isteğine teslim ettiği hayatını, şimdi gelenlerin ellerine bırakacaktır (Matta 26:42–46 ).

Tanıklık eden Mesih, inkar eden öğrenci

Yahuda kılıçlı ve sopalı bir kalabalıkla gelir; İsa’yı bir öpücükle gösterecektir. Öğretmenine yaklaşırken kullandığı selam ve öpücük, artık tutuklamanın işareti olmuştur. Dostça görünen bir davranışın ihanete hizmet etmesi sahneyi ağırlaştırır. İsa kimin geldiğini ve ne için geldiğini bilir; sofrada haber verdiği ihanet artık gözlerinin önünde gerçekleşir (Matta 26:47–50 ).

İsa’nın yanındakilerden biri kılıcını çekip başkahinin kölesinin kulağını keser. İsa hemen onu durdurur ve kılıcını yerine koymasını ister. Baba’dan yardım istese büyük bir melek ordusunun gelebileceğini söyler. Demek ki bu yolu sürdürmesinin nedeni savunmasız kalmış olması değildir. Kendisini kurtarmak için müdahale edebilecekken, Kutsal Yazılarda bildirilen kurtuluş yolunu tamamlamayı seçer (Matta 26:51–54 ).

Kılıcı çeken kişi İsa’nın yanındadır, ama yaptığı şeyi İsa durdurur. Biz de haklı bir bağlılık duyduğumuzda, kullandığımız her yöntemin bu bağlılık sayesinde haklı çıkacağını düşünebiliriz. Bahçede öğrencinin yapması gereken, kendi ateşli tepkisinde ısrar etmek yerine İsa’nın buyruğuna uymaktır. Mesih’in yoluna sadakat, bazen O’nun adına yaptığımızı söylediğimiz şeyden vazgeçmeyi gerektirir (Matta 26:51–54 ).

Kalabalığa da her gün tapınakta öğrettiğini hatırlatır; şimdi O’na bir haydutmuş gibi davranırlar. Kutsal Yazıların gerçekleştiğini söylemesi, yapılan haksızlığı adlandırmasına engel olmaz. Bu sözlerin ardından öğrencilerin hepsi kaçar. Birlikte ölmeye hazır olduklarını söyleyenler, O’nu yalnız bırakmıştır. Sofrada duyulan vaat de bahçedeki uyarı da onların kaçışıyla daha ağır duyulur (Matta 26:55–56 ).

İsa Kayafa’nın önüne götürülürken Petrus uzaktan izler ve avluya kadar gelir. İçeride başkahinlerle kurul üyeleri, İsa’ya ölüm kararı verebilmek için yalancı tanıklık arar. Sonunda iki kişi tapınağı yıkıp üç günde yeniden kurma sözüyle ilgili tanıklık eder; İsa susar. Gerçeği araması gereken yerde, istenen sonuca uygun sözlerin aranması haksızlığın nasıl işlediğini gösterir (Matta 26:57–63 ).

Başkahin Tanrı’nın Oğlu Mesih olup olmadığını sorunca İsa cevap verir. Ardından İnsanoğlu’nun Tanrı’nın sağında oturacağını ve göğün bulutları üzerinde geleceğini bildirir. Mezmur 110’daki egemenlik ve Daniel 7’deki kalıcı krallık, şimdi tutuklu duran bu kişinin kimliğini açar. Önlerinde yargıladıkları İsa, Tanrı’nın verdiği yetkiyi taşıyan Mesih’tir. Mahkemenin güç dengesi O’nun kimliğini değiştiremez; bugün hakkında karar verdikleri kişinin önünde kendileri de hesap verecektir (Matta 26:63–64 ; Mezmurlar 110:1–7 ; Daniel 7:9–14 ).

Başkahin giysilerini yırtıp Tanrı’ya küfredildiğini söyler; kurul İsa’nın ölümü hak ettiğine karar verir. Ardından İsa’nın yüzüne tükürülür. O’na vurur ve Mesih oluşuyla alay ederler. İsa’nın bildirdiği yetki, onların gözünde bir aşağılama bahanesine dönüşür. Bu sahnenin ağırlığı yalnız bir masuma yapılan haksızlıkta değildir. Tanrı’nın halkını kurtarmak için gelen Mesih, kendi kimliğine tanıklık ettiği yerde aşağılanır (Matta 26:65–68 ).

Avluda Petrus’a yönelen ilk söz ise bir hizmetçi kızdan gelir: İsa’yla birlikte olduğu söylenir. Petrus anlamadığını ileri sürer; kapıya çıktığında başka biri aynı bağı kurunca bu kez ant içerek İsa’yı tanımadığını söyler. Çevredekiler konuşmasının onu ele verdiğini belirtince, kendine lanet okuyup yine inkar eder. Her cevapta kendisini İsa’dan biraz daha kesin biçimde ayırır. İçeride Mesih kendi kimliğine tanıklık ederken, dışarıda öğrencisi O’nunla olan bağını reddeder (Matta 26:69–74 ).

Horoz öttüğünde Petrus, İsa’nın sözünü hatırlar. Kendisini temize çıkarmak için söylediği sözlerin ortasında, Rab’bin uyarısının doğruluğuyla yüzleşir. Dışarı çıkar ve acı acı ağlar. Övündüğü cesareti dağılmış, yerini inkarının acısı almıştır. Yine de aynı gece işittiği başka bir söz vardır: İsa dirildikten sonra onlardan önce Celile’ye gidecektir. Petrus’un elinde kendi cesaretine ilişkin övünecek bir söz kalmamıştır; Rab’bin verdiği vaat ise durmaktadır (Matta 26:32 ; Matta 26:75 ).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Kadının armağanını gören öğrencilerle İsa neden farklı şeylere değer veriyor? Birinin Mesih’e bağlılığını kendi hesaplarımızla küçümsediğimizde neleri gözden kaçırabiliriz? (Matta 26:6–13 )
Birkaç saat sonra dağılacak öğrencilere, İsa’nın sofrada kendi bedeninden, kanından ve yeniden birlikte olmaktan söz etmesi size ne düşündürüyor? Bu sıra, bağışlanmaya hangi güvenle yaklaştığımızı nasıl etkiliyor? (Matta 26:26–32 )
Petrus’un kararlı sözleriyle bahçedeki uykusunu yan yana düşünün. İyi niyetimizden çok emin olduğumuz için yardım istemeyi unuttuğumuz durumlar oluyor mu? İsa’nın dua çağrısını o durumlarda nasıl duyabiliriz? (Matta 26:33–41 )
Getsemani’de İsa hem dileğini açıkça söylüyor hem Baba’nın isteğine teslim oluyor. Duada bunlardan hangisini dile getirmek size daha zor geliyor; neden? (Matta 26:36–42 )
İsa’nın kurul önündeki cevabıyla Petrus’un avludaki cevaplarını birlikte okuyun. Bu iki sahne, baskı altında sadakat hakkında bize ne gösteriyor? Bölümün sonundaki gözyaşlarının yanında hangi sözü hatırlamak istersiniz? (Matta 26:63–75 ; Matta 26:32 )

03 — HAYATA TAŞIYIN

1. Hemen hesap yapmadan dinleyin

Birinin Rab’be sunduğu emeği ya da armağanı değerlendirirken neyi ölçtüğünüzü düşünün. Siz de yararsız bulduğunuz bir hizmetin arkasındaki bağlılığı anlamak için o kişiyi dinleyebilirsiniz. Her davranışı onaylamanız gerekmez; fakat hüküm vermeden önce kendi ölçünüzü Mesih’in sözü önünde sınayabilirsiniz. Yoksula yardım sorumluluğunuz da bu dinleyişle birlikte devam eder (Matta 26:6–13 ; Yasa’nın Tekrarı 15:7–11 ).

2. Sofraya hangi güvenle yaklaşıyorsunuz?

Rab’bin Sofrası’na katıldığınızda bu bölümdeki sıralamayı hatırlayın. Öğrenciler kendi cesaretlerini anlatmadan önce İsa onlara bağışlanmanın bedelini açıklamıştır. O hafta yaptığınız iyiliklerle övünmeye veya hatalarınıza kapanmaya başladığınızda, Mesih’in sizin uğrunuza verdiği hayata yönelin. Günahınızı açıkça kabul edin ve şükrünüzü O’nun bağışlamasına bağlayın (Matta 26:26–29 ).

3. Kederinizi gizleyerek dua etmeyin

Duanızda söylemekten çekindiğiniz bir sıkıntıya bugün yer açın. İsa, Getsemani’de kederini saklamadan Baba’ya yönelir ve önündeki kasenin uzaklaşmasını ister. Siz de acının geçmesini istediğinizi dürüstçe söyleyebilirsiniz. Baba’nın isteğine teslim olmayı, hiçbir şey hissetmemekle karıştırmayın. Sözcükleriniz aynı yerde dönüp duruyorsa, İsa’nın da yeniden aynı sözlerle dua ettiğini hatırlayın (Matta 26:36–44 ).

4. Güçsüz olduğunuz yeri Rab’be açın

Kendiniz hakkında asla yapmayacağınızı söylediğiniz bir şeyi düşünün. Bu sözün arkasında gerçekten Rab’be dayanmak mı, yoksa kendinizi başkalarından daha sağlam görmek mi var? Yaklaşan bir konuşmada ya da baskı altında vereceğiniz kararda neye yenilebileceğinizi, daha o durumun içine girmeden Rab’be açıkça söyleyin. Böylece kendi kararlılığınızla yetinmek yerine, sizi tanıyan Rab’den yardım istemiş olursunuz (Matta 26:33–41 ).

5. Savunurken de sözünü dinleyin

İnancınızı savunduğunuz son konuşmada karşınızdaki insana nasıl davrandığınızı hatırlayın. İsa’nın yanında duran kişinin kılıcını çekmesi, İsa’nın onayladığı bir davranış değildi. Haklı olduğunuzu düşünürken kırıcı sözler söylediyseniz, o sözlerin sorumluluğunu üstlenin. Gerekirse incittiğiniz kişiye dönüp yaptığınız şeyi açıkça kabul edin; Mesih’e bağlılığınız, kullandığınız yöntemi de O’nun buyruğuna bırakmayı gerektirir (Matta 26:51–54 ).

6. Gözyaşını aceleyle susturmayın

Bir başarısızlığınızın ardından hemen kendinizi savunmaya ya da her şeyin geçtiğini söylemeye çalışıyor olabilirsiniz. Petrus’un dışarı çıkıp ağlamasının yanında biraz durun. Kendi günahınızın acısını Rab’bin önünde dile getirin; tövbeyi yeni bir güçlü insan görüntüsüne çevirmeye uğraşmayın. Ardından bu geceye dönüp İsa’nın dağılacak öğrencileri için önceden söylediği Celile vaadini okuyun. Umudunuz, bir daha asla düşmeyeceğinize dair yeni bir iddiadan önce, sizi tanıyan Rab’bin sadakatine dayansın (Matta 26:31–35 ; Matta 26:69–75 ).

Kaynaklar

Matta 26 ; açıklamanın esas aldığı Türkçe metin.
Barclay M. Newman ve Philip C. Stine, UBS çeviri el kitabı: antlaşma kanı , İnsanoğlu’nun yetkisi ve Petrus’un ant içmesi .
Kutsal Yazı bağlantıları: Mısır’dan Çıkış 12:1–14 ; Mısır’dan Çıkış 24:3–8 ; Yeremya 31:31–34 ; Yasa’nın Tekrarı 15:7–11 ; Zekeriya 13:7–9 ; Mezmurlar 110:1–7 ; Daniel 7:9–14 .

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Çalışmalarım