Vaiz 12 — Yaratanını Anımsamak, Toprağa Dönmeden Önce

Bu Metin Nasıl Hazırlandı?

Bu çalışma, Türk edebiyatının edebi üslup zenginliğini yansıtan hibrit bir yapay zeka modeli desteğiyle taslaklandırılmış; teolojik doğruluk, bağlamsal derinlik ve editoryal içerik kontrolü Veritas Liberat ekibi tarafından gerçekleştirilerek gerekli düzeltmeler yapılmış ve yayına hazırlanmıştır. Veritas Liberat ekibi hataları ayıklar, teolojik kavramları doğrular, metnin ruhunu işler ve son sözü söyler. Ölçüyü de Veritas Liberat ekibi belirlemez: Ölçüyü Kutsal Kitap belirler. "Yapay zeka bizim için sadece zengin bir çırak, insan ise metne ruhunu veren ustadır."

Kutsal Kitap metni: Vaiz 12. bölümü okuyun

GİRİŞ

Vaiz’in son bölümü “Yaratanını gençlik günlerinde anımsa” diye başlar ve toza dönen beden, Tanrı’ya dönen ruh, çobanın değneği gibi dürten sözler ve bütün gizli işleri kapsayan yargıyla biter. Kitabın uzun arayışı tek bir dindar sloganla kapatılmaz. Ölümün bedende nasıl yaklaştığını şiirle izler, insan bilgisinin sınırını hatırlatır ve sonra yaşamın yönünü belirleyen yalın sonucu verir: Tanrı’dan kork, buyruklarını yerine getir.

“Anımsa” sözü yalnız zihinde Tanrı fikrini tutmak değildir. Antlaşma dilinde hatırlamak, gerçeğe uygun davranmayı içerir. Gençken Yaratan’ı anmak, yaşlılığı beklemeden bedenin, zamanın ve arzuların sahibini tanımaktır. Bunun tersi Tanrı’nın varlığını unutmak kadar, onu hayatın kenarına itip gücümüz azaldığında çağrılacak son yardım haline getirmektir.

Yaşlılık şiiri son derece canlıdır: Evin bekçileri titrer, güçlüler eğilir, değirmenciler azalır, pencereler kararır, badem ağacı çiçeklenir ve çekirge kendini sürükler. Bu imgelerin bedenle bağlantısı güçlüdür; yine de her ayrıntıyı tek bir organa bağlayan kesin bir şifre tablosu kurmak şiirin genişliğini daraltabilir. Vaiz yalnız yaşlanmış bedenin anatomisini değil, bir insanın, ev halkının ve dünyasının yavaşça kararmasını anlatır. Sonunda gümüş kordon kopar ve testi kırılır. Yaşam kıymetli, güzel ve kırılgandır.

01 — METNİ ANLAYIN

Zor Günler Gelmeden Yaratan’ı Anımsamak

Vaiz genç kişiye Yaratan’ını gençlik günlerinde anımsamasını söyler (Vai. 12:1). “Yaratan” sözcüğü insanın kendine ait olmadığı gerçeğiyle başlar. Beden, yetenek, zaman ve dünya kendi kendimize verdiğimiz mallar değildir. Önceki bölüm gençliği sevinmeye çağırmıştı; şimdi bu sevincin adresini gösterir. Gençlik Yaratan’dan bağımsız yaşanacak bir alan değil, onun önünde şükür ve sorumlulukla alınacak mevsimdir.

Hatırlamak yalnız doğru bir Tanrı tanımı ezberlemek değildir. İsrail Tanrı’nın kurtarışını hatırladığında antlaşmaya uygun yaşamalı, yoksulu gözetmeli ve başka ilahların peşinden gitmemeliydi. Unutmak da hafıza kaybından fazla bir şeydi; Tanrı’nın armağanlarını kendinden bilmek ve buyruğunu yaşamın dışına itmekti. Bu yüzden Yaratan’ı anmak, kararları onun huzurunda vermek, bedeni ona ait saymak ve gücü komşunun iyiliği için kullanmaktır.

“Kötü günler gelmeden, ‘Bunlardan zevk almıyorum’ diyeceğin yıllar yaklaşmadan” ifadesi yaşlılığın güçlüklerine bakar. Metin yaşlı insanın hayatında hiçbir sevinç kalmadığını evrensel olarak söylemez. Kutsal Kitap yaşlılıkta meyve verenleri, uzun ömrün bilgeliğini ve kuşakların onurunu da anlatır. Vaiz burada bedenin gücünü kaybettiği, zevk alma kapasitesinin daraldığı ve ölümün yaklaştığı yönü öne çıkarır. Her insan aynı belirtileri veya aynı sırayı yaşamaz.

Bu ayet yaş ayrımcılığına dönüştürülemez. Yaşlı kişi üretimi azaldığı için değersiz değildir; Tanrı suretindeki onuru bedensel kapasitesine dayanmaz. “Kötü günler” sözü yaşlıları kötü bir yük diye adlandırmaz, yaşlanmanın düşmüş dünyadaki gerçek sıkıntılarını tanır. Topluluk bu sıkıntıyı romantikleştirmeden yaşlıların yanında olmalı, onların sesini dinlemeli ve bakım sorumluluğunu yalnız aile içindeki görünmez ellere bırakmamalıdır.

Vaiz göksel ışıkların kararmasından ve yağmurdan sonra bulutların yeniden dönmesinden söz eder (Vai. 12:2). Fırtına bitmeden yenisi gelir; toparlanma süresi kısalır ve dünya eskisi kadar aydınlık görünmez. İmge görme kaybını, ruh halini, kozmik çözülmeyi ya da hepsinin birleştiği ölüm ufkunu çağrıştırabilir. Şiirin gücü tek bir tıbbi tanıya indirgenmemesindedir. Kişinin bütün dünyası kararır.

Evin bekçileri titrer, güçlü adamlar eğilir, değirmenciler azaldıkları için çalışmayı bırakır, pencereden bakanların gözleri kararır (Vai. 12:3). Geleneksel yorum elleri bekçilere, bacakları güçlü adamlara, dişleri değirmencilere ve gözleri pencerelere bağlar. Bu bağlantılar şiirin bedensel yönünü anlamaya yardımcıdır. Yine de metin bir biyoloji dersinden daha fazlasıdır: Bir zamanlar canlı olan evin işleyişi yavaşlar. Beden, içinde yaşadığımız ev gibi kırılganlaşır.

Sokağa açılan kapılar kapanır, değirmen sesi azalır; kişi kuş sesine uyanır ama şarkıların sesi kısılır (Vai. 12:4). İşitme kaybı, hafif uyku, evden çekilme ve gündelik hayatın sessizleşmesi aynı görüntüde buluşabilir. Yaşlanma yalnız organların değişimi değildir; insanın sosyal dünyası da daralabilir. Dostlar ölür, hareket alanı küçülür, bir zamanlar tanıdık olan kent yabancılaşır. Bakım bu nedenle yalnız ilaç ve yemek değil, ilişki ve aidiyet de gerektirir.

İnsan yüksek yerlerden ve sokaktaki tehlikelerden korkar; badem ağacı çiçeklenir, çekirge kendini sürükler ve istek uyanmaz olur (Vai. 12:5). Badem çiçeğinin beyazlığı ak saçı, çekirgenin ağır yürüyüşü zayıflayan bedeni düşündürür. “İstek” için kullanılan bitki ya da sözcük iştah ve cinsel arzunun azalmasına işaret edebilir. Ayrıntılar tartışılsa da hareket, cesaret ve arzu gücünün çekildiği açıktır.

Şiirin sonunda insan sonsuz evine gider, yas tutanlar sokakta dolaşır. “Sonsuz ev” burada görkemli bir gök konağının ayrıntılı tarifi değil, mezar için kullanılan ağır bir ifadedir. Cenaze alayı kamusal hayata çıkar; kişinin evindeki sessizlik sokağın yasına dönüşür. Ölüm özel bir biyolojik olay değildir. İlişkileri keser, topluluğun düzeninde boşluk açar ve yaşayanlara kendi sonlarını hatırlatır.

Yaratan’ı gençken anma çağrısı yaşlılıkta dönmenin artık mümkün olmadığı anlamına gelmez. Çarmıhtaki suçlu son saatlerinde Mesih’e yönelmiş ve lütuf bulmuştur (Luk. 23:39–43). Lütuf için son kullanma yaşı koyamayız. Fakat bu örneği tövbeyi erteleme iznine çevirmek de akılsızlıktır. Yarın yaşayacağımızı, zihnimizin açık kalacağını veya yüreğimizin daha yumuşak olacağını bilmiyoruz. Bugün işittiğimiz çağrıya bugün cevap vermeliyiz.

Kırılan Testi, Toprağa Dönen Beden ve Tanrı’ya Dönen Ruh

Vaiz “Gümüş kordon kopmadan, altın tas kırılmadan, pınardaki testi parçalanmadan, kuyu çarkı bozulmadan önce onu anımsa” der (Vai. 12:6). Değerli metaller yaşamın kıymetini, kırılan su araçları yaşamın sürdürülemez hale gelişini anlatır. Bazı yorumlar kordonu omurilik, tası kafa, testiyi kalp ve çarkı dolaşım sistemiyle eşleştirir. Böyle çağrışımlar olabilir; fakat metin kesin anatomik sözlük vermez. Dört imge birlikte yaşam düzeneğinin geri döndürülemez biçimde durmasını gösterir.

Kordonun kopması ve kabın kırılması ölümün hem ani hem geri alınmaz tarafını taşır. Onarılan pek çok hastalık vardır, fakat her insanın bedeninde bir gün onarılamayan son gelir. Modern tıp yaşam süresini uzatabilir, ağrıyı azaltabilir ve büyük bir merhamet aracı olabilir. Yine de ölümlülüğü ortadan kaldıramaz. Teknolojik ilerlemeyi ölümden kurtuluş gibi sunmak, kuyunun başındaki kırık çarkı görmezden gelmektir.

Ardından yaratılış hükmü açıkça yinelenir: Toprak geldiği yere döner, ruh onu veren Tanrı’ya döner (Vai. 12:7). Yaratılış 2’de Tanrı toprağın tozundan insanı biçimlendirir ve yaşam soluğunu verir; Yaratılış 3’te günahın ardından insanın toprağa döneceği söylenir (Yar. 2:7, Yar. 3:19). Vaiz’in cümlesi insan hayatını Veren’in sahipliğine geri götürür. Ölüm, bağımsız varlığımızın olmadığını son kez açığa çıkarır.

“Ruh Tanrı’ya döner” ifadesi, bütün insanların nihai durumunun aynı olduğuna veya otomatik olarak kurtulduğuna dair ayrıntılı bir öğreti değildir. Yaşam soluğunun kaynağı Tanrı’dır ve ölümde insan onun hükmüne gelir. Bölümün son ayeti her gizli işin iyisiyle kötüsüyle yargılanacağını açıkça söyleyecektir. Bu nedenle 7. ayet, yargıyı silen genel bir huzur cümlesine dönüştürülemez. Aynı zamanda 9. bölümdeki “ölüler hiçbir şey bilmez” sözünün mutlak yok oluş ilanı olmadığını doğrular.

Vaiz bu noktada kitabın başlangıç nakaratını tekrarlar: “Her şey boş, bomboş” (Vai. 12:8). “Boş” diye çevrilen hevel, soluk, buğu, geçicilik ve ele avuca gelmezlik çağrışımları taşır. Kitap yaratılıştaki hiçbir şeyin değeri olmadığını söylemez. Sofrayı, emeği, bilgeliği ve dostluğu gerçek iyilikler olarak anmıştır. Fakat hiçbiri tutulup ölümün ötesine taşınacak denetlenebilir kazanç vermez. Avucu kapattığımızda buğu dağılır.

Son nakarat bir başarısızlık ilanı değildir. Vaiz bütün denemelerden sonra insanı sahte kurtarıcılardan ayırmıştır. Zevk, bilgi, servet, gençlik, iktidar ve itibar Tanrı’nın yerini tutamaz. Bunların geçici olduğunu bilmek onları nefretle reddetmek değil, uygun ağırlıkta taşımaktır. İyi armağanı Rab yapmazsak hem tadını daha doğru alır hem kaybında bütünüyle yıkılmamayı öğreniriz.

Hristiyan umudu toza dönüşü inkâr etmez; dirilişle cevaplar. İsa gerçekten öldü, bedeni mezara kondu ve üçüncü gün bedensel olarak dirildi. Diriliş yalnız ruhun yaşamaya devam ettiği düşüncesi değil, ölümün bütün insan üzerindeki hükmünün kırılmasıdır. Mesih’e ait olanların ölümlü bedenleri de diriltilecektir (1Ko. 15:42–49). Bu umut yaşlanan bedeni değersiz kabuk saymaz; Tanrı’nın yenileyeceği yaratılışın parçası olarak onurlandırır.

Bu nedenle yaşlılık ve ölüm bakımında iki gerçeği birlikte tutarız. Beden sınırlıdır ve her tedavi uygulanmak zorunda değildir; ölümü sonsuza kadar erteleyemeyiz. Fakat kişi son nefesine kadar Tanrı suretini taşır ve bakım görmeye değerdir. Umut, acıyı uzatan anlamsız müdahaleyi otomatik olarak buyurmadığı gibi, kırılgan hayatı yararsız saymaya da izin vermez. Bilge karar tıbbi gerçekleri, kişinin isteklerini, yakınların yükünü ve yaşamın Tanrı’ya ait oluşunu dürüstçe düşünür.

Çobanın Sözleri ve Her Gizli İşi Açan Yargı

Sekizinci ayetten sonra kitabı sunan son söz başlar. Vaiz bilge olmasının yanında halka bilgi öğretmiş, düşünüp araştırmış ve birçok özdeyişi düzenlemiştir (Vai. 12:9). Bilgelik yalnız içsel sezgi değildir; araştırma, tartma, düzenleme ve öğretme emeği ister. İlham, insan yazarın dikkatli çalışmasını gereksiz kılmamıştır. Tanrı, sözü gerçek tarihsel yazarların dili, gözlemi ve edebî ustalığı aracılığıyla vermiştir.

Vaiz güzel sözler bulmaya ve doğruluk sözlerini dürüstçe yazmaya çalışmıştır (Vai. 12:10). Güzellik ile doğruluk rakip değildir. Güzel fakat yanlış söz aldatıcıdır; doğru fakat özensiz söz gereksiz yere anlaşılmaz olabilir. Kutsal metnin edebî biçimi, hakikatin nasıl söylendiğinin de önemli olduğunu gösterir. Vaiz okuru yalnız sonuçlarla değil, şiir, ironi, soru ve tekrarlarla eğitir.

Bilgelerin sözleri üvendireler, derlenmiş sözler sağlam çakılmış çiviler gibidir; tek Çoban tarafından verilmiştir (Vai. 12:11). Üvendire hayvanı rahatsız ederek doğru yöne sevk eden sivri değnektir. Bilgelik her zaman rahatlatmaz; yüreği dürter ve alışılmış yoldan döndürür. Çivi ise dağılana sağlamlık verir. Tanrı’nın sözü hem huzursuz eder hem sabitler; yalnız teselli ya da yalnız sertlik değildir.

“Tek Çoban” ifadesi nihai kaynağı Tanrı’ya bağlar. İnsan öğretmenler araştırır ve düzenler, fakat yetkilerinin ölçüsü kendileri değildir. İsrail’in Çobanı Tanrı’dır; Kutsal Kitap’ın bütünü içinde İsa da kendisini İyi Çoban olarak açıklar (Mez. 23:1, Yu. 10:11). Öğretmen sözünü Çoban’ın sözünün üzerine çıkaramaz. Vaaz, gelenek ve teolojik sistem Kutsal Yazı tarafından sınanır.

“Bunlardan ötesine dikkat et; çok kitap yazmanın sonu yoktur, çok çalışma bedeni yorar” uyarısı öğrenme karşıtı değildir (Vai. 12:12). Bir önceki ayetler araştırmayı övmüştür. Sorun kitap sayısında ya da akademik emekte değil, bitmeyen bilginin Tanrı’ya itaatin yerini alabileceği yanılsamasındadır. İnsan her yeni görüşü okuyup hiçbir zaman karar vermeyebilir; bilgi toplamakla bilge yaşamanın aynı olduğunu sanabilir.

Kitabın nihai sonucu yalındır: Tanrı’dan kork, buyruklarını yerine getir; çünkü insanın bütün görevi budur (Vai. 12:13). Tanrı korkusu ürkmüş bir kölenin kaçışı değil, Yaratan’ın kutsallığı, egemenliği ve hükmü karşısında saygılı bağlılıktır. Buyrukları yerine getirmek bu korkunun bedendeki biçimidir. Duygu, bilgi ve ibadet itaate hiç dönüşmüyorsa Tanrı korkusu yalnız dinî bir ad olarak kalır.

Bu sonuç Vaiz’in sorularını boşa çıkarmaz. “Madem cevap itaatmiş, önceki on bir bölüm gereksizdi” diyemeyiz. Kitap insanın sahte cevaplarını birer birer sınamış, basit karşılık hesaplarını bozmuş ve buyruğa sarılan yüreği kendini kurtarma gururundan temizlemiştir. Tanrı’dan korkan kişi itaatiyle ölümü yenmeye veya Tanrı’yı borçlandırmaya çalışmaz. Kendisine yaşam veren ve hükmedecek olan Tanrı’ya yaratılmış cevabını verir.

Tanrı iyi kötü her işi, her gizli şeyi yargılayacaktır (Vai. 12:14). Güneşin altında çözümsüz kalan davalar kaybolmaz. Unutulan yoksul bilgenin emeği, avutucusu olmayan ezilenin gözyaşı, gizli odadaki söz ve cezası geciken kötülük Tanrı’nın önüne gelir. Bu yargı zalim için ciddi uyarı, hakkı görünmemiş kişi için umuttur. İnsan mahkemeleri son söz değildir.

Yargı aynı zamanda herkes için dehşet vericidir; çünkü yalnız görünür eylem değil gizli olan da açılacaktır. Hiç kimse kendi doğruluğuyla ayakta kalamaz. İncil burada Vaiz’in ihtiyacına cevap verir: Mesih günahkârların yerine hükmü taşımış ve iman edenleri kendi doğruluğuyla örtmüştür (Rom. 3:21–26). Aklanma yalnız imanla, yalnız lütufladır. İyi işler kabulün bedeli değil, kurtarılan yaşamın meyvesidir.

Bu lütuf son ayetin keskinliğini köreltmez. Mesih’e ait kişi mahkûmiyet korkusundan kurtulduğu için gizlide yaşamayı önemsiz saymaz; Çobanını hoşnut etmek ister. Tövbe eder, onarır, buyruğa döner ve hesap verebilir yaşar. Lütuf yargıçtan saklanma yöntemi değil, Yargıç’ın Oğlu’nda sığınak ve yeni itaatin gücüdür.

Vaiz kitabını bütün sisleri dağıtan bir insan açıklamasıyla değil, güvenilir bir yönle bitirir. Her olayın nedenini bilmiyoruz, emeğin hangi meyveyi vereceğini yönetemiyoruz ve bedeni topraktan koruyamıyoruz. Fakat kimin yaratığı olduğumuzu, kimin sözünü dinleyeceğimizi ve kimin önünde hesap vereceğimizi biliyoruz. Yaratan’ı anımsamak, bu yeterli ışıkta bugünkü adımı atmaktır.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

“Yaratanını anımsa” sözü yalnız Tanrı’yı düşünmekten nasıl daha geniştir? Beden, zaman, para ve ilişkiler konusunda hatırlayan bir yaşamın somut işaretleri nelerdir?
Yaşlılık şiirini her imgeyi tek bir organa bağlayan şifre gibi okumak neyi kazandırır, neyi kaybettirebilir? Şiirin bedensel, toplumsal ve kozmik yönlerini birlikte duymak neden önemlidir?
Toprağın geldiği yere, ruhun Tanrı’ya dönmesi ölüm, insan değeri ve gelecek yargı hakkında ne söyler? Mesih’in bedensel dirilişi bu tabloya hangi yeni umudu getirir?
Bilgelerin sözlerinin hem üvendire hem sağlam çivi olması, iyi öğretimin iki görevini nasıl açıklar? Yalnız rahatlatan veya yalnız yaralayan dinî söz neyi eksik bırakır?
Vaiz’in bütün arayışı “Tanrı’dan kork, buyruklarını yerine getir” sonucunu nasıl derinleştirir? Bu itaati kendini kurtarma çabasından ayıran İncil gerçeği nedir?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Yaratan’ı Takvimin Başına Alın

Tanrı’yı yalnız kriz çıktığında hatırladığınız bir alanı belirleyin. Haftanızın planını yaparken beden, emek, dinlenme ve ilişkiler üzerindeki sahiplik iddianızı dua ile bırakın. “Bu zaman bana verildi; nasıl sadakatle kullanmalıyım?” sorusunu ilk sıraya koyun.

Gençseniz tövbeyi ve hizmeti daha sonraki sakin döneme ertelemeyin. Yaşlıysanız çağrının sizi geçtiğini düşünmeyin. Bugün işittiğiniz söz bugün için lütuftur; elinizde kalan güç ve zamanla Yaratan’ı anabilirsiniz.

Yaşlı Kişiyi Yalnız Bakım Nesnesi Görmeyin

Çevrenizde yaşlı birini yalnız ihtiyacı olduğunda aramak yerine, hikâyesini ve görüşünü dinlemek için ziyaret edin. Onun adına karar vermeden önce mümkün olduğu ölçüde kendi isteğini sorun. Yardım, kişinin sesini elinden almamalıdır.

Topluluğun erişilebilirliğini de inceleyin: ulaşım, işitme desteği, basılı metin, fiziksel giriş ve düzenli ziyaret var mı? Yaşlıları onurlandırmak özel gün mesajından daha fazlasıdır; ortak yaşamı onların katılımına göre de düzenlemektir.

Bedeninizin Kırılganlığı İçin Bilgece Hazırlanın

Sağlık vekâleti, acil durum bilgileri, vasiyet veya yakınlarınıza söylemeniz gereken bakım tercihlerini ertelemeyin. Bu hazırlık ölümü çağırmaz; sevdiklerinizi belirsizlik yükünden korur. Gerektiğinde tıbbi ve hukuki uzmanlık alın.

Bedeninizi putlaştırmadan özen gösterin. Koruyucu sağlık adımlarını atın, dinlenin ve yardım isteyin. Her hastalığı önleyemezsiniz; fakat ölümlü oluşunuz sorumlu bakımı gereksiz yapmaz.

Cenaze bittiğinde yas bitmez. Kaybın yıldönümünü not edin, kalabalık dağıldıktan sonra arayın ve ölen kişinin adını anmaktan korkmayın. Yaslı kişi çoğu zaman çevrenin unutmasından dolayı ikinci kez yalnızlaşır.

Diriliş umudunu ölümün acısını küçültmek için kullanmayın. İsa Lazar’ın mezarında dirilteceğini bildiği halde ağladı. Umut ve gözyaşı aynı iman içinde bulunabilir.

Sizi Dürten Sözü Hemen Susturmayın

Okuduğunuz metin rahatsız ettiğinde onu yalnız “negatif” diye reddetmeden önce neden dürttüğünü sorun. Belirli bir günahı, ertelemeyi veya sahte güveni açığa çıkarıyorsa tövbe edin. Çobanın değneği yaralamak için değil, ölüm yolundan çevirmek için dokunur.

Her sert sözü de Tanrı’nın değneği saymayın. Kutsal Yazı’nın bağlamıyla sınayın, öğretmenin hesap verebilirliğine bakın ve sözün Mesih’in karakterine uygun biçimde kullanılıp kullanılmadığını düşünün. Ruhsal istismar, sertliğini “hakikat” etiketiyle aklayamaz.

Bilgi Biriktirmeyi İtaatin Yerine Koymayın

Uzun süredir araştırdığınız fakat uygulamadığınız açık bir buyruğu seçin. Daha fazla kaynak okumadan önce bildiğiniz doğruya ilişkin küçük adımı atın. Bağışlamanız, paylaşmanız, gerçeği söylemeniz veya bir alışkanlığı bırakmanız gerekiyorsa bilgi yorgunluğunun arkasına saklanmayın.

Öğrenmeyi bırakmayın; amacını düzeltin. Bilgi hayranlık toplamak için değil, Tanrı’yı ve komşuyu daha sadık sevmek için hizmet etsin. İyi teoloji itaate düşman değildir, ona sağlam çivi olur.

Gizli Hayatınızı Işığa Getirin

Kimsenin bilmediği için önemsiz saydığınız bir davranış varsa Tanrı’nın yargısını ciddiye alın. Güvenilir ve uygun bir kişiye itiraf edin, erişimi sınırlandırın ve tekrarını önleyecek somut düzen kurun. Gizlilik günahı küçük yapmaz; çoğu zaman büyümesi için alan verir.

İtirafı kamusal gösteriye çevirmeyin ve zarar gören kişinin mahremiyetini ihlal etmeyin. Hesap verebilirlik doğru kişiye, doğru ayrıntıyla ve onarım amacıyla kurulmalıdır. Gerektiğinde kilise önderliği, uzman veya yetkili makam devreye girmelidir.

Yargı Gününe Mesih’te Hazırlanın

Kendi iyiliğinizi kötülüğünüzle dengeleyerek güvence aramayın. Tanrı’nın hükmünde ihtiyacınız daha iyi bir özgeçmiş değil, Mesih’in doğruluğudur. Günahınızı itiraf edin ve çarmıhta tamamlanan kurtuluşa imanla sığının.

Bu güven sizi edilgen bırakmasın. Kabul edilmek için değil, Mesih’te kabul edildiğiniz için itaat edin. Yaratan’ı anımsayın, Çoban’ın sözünü dinleyin ve önünüzdeki buyruğu yerine getirin. Sis bütün ufuktan kalkmasa da bir sonraki sadık adım için ışık verilmiştir.