Yuhanna 17 — Oğul’un Duası

Yuhanna 17. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

İsa gözlerini gökyüzüne kaldırıyor. Öğrencilerine uzun uzun konuştuktan sonra şimdi Baba’ya sesleniyor; onlar da bu duayı işitiyor. Bir önceki bölümde dağılacakları ve Rab’lerini yalnız bırakacakları söylenmişti. Şimdi ise o öğrenciler, Oğul’un kendileri için neler istediğini duyuyor. İsa’nın onlar hakkındaki son sözü, yapacakları yanlışın haberiyle sınırlı kalmıyor. Baba’ya götürdüğü istekler, önlerindeki geceyi ve ondan sonraki hayatı başka bir ışıkta görmelerini sağlıyor.

Dua ilerledikçe henüz orada bulunmayan insanlar da anılıyor. Öğrencilerin sözüyle iman edecek olanlar, aynı birlik ve beraberlik isteğinin içine alınıyor. Böylece bu dua yalnız geçmişte bir odada söylenmiş söz olarak kalmıyor. Mesih’e elçilerin tanıklığı aracılığıyla iman eden okuyucu da kendi yerini bu isteğin içinde görebiliyor. Yine de duanın merkezinde kilisenin kendisini büyütmesi yok. Baba’yı yücelten, O’nun adını tanıtan ve verdiklerini kendisiyle birlikte olmaya çağıran Oğul var.

01 — METNİ ANLAYIN

Gelen saatin içinde görünen yücelik

Saatin geldiğinin söylenmesi, Müjde boyunca beklenen son dönemece işaret eder. İsa yaklaşan yakalanma ve ölümün önünde Baba’dan kendisini yüceltmesini ister. İsteğin amacı da hemen belirtilir; Oğul Baba’yı yüceltecektir. Dolayısıyla duasındaki yücelik, diğerlerinin üstüne çıkıp kendisine hayran bırakma isteğiyle açıklanamaz. Baba’nın kendisine verdiği işi yerine getiren Oğul’un kimliği ve işi açığa çıkacaktır. Baba’nın yüceltilmesiyle Oğul’un yüceltilmesi aynı kurtarıcı eylemin içinde birbirine bağlanır (Yuhanna 17:1–5).

Oğul’a verilen yetkinin kapsamı bütün insanlıktır; bu yetkinin amacı, Baba’nın kendisine verdiklerine sonsuz yaşam vermesidir. İsa bu yaşamın ne olduğunu Baba’yı ve gönderdiği Mesih’i tanımakla açıklar. Tanımak, burada doğru adı söylemenin çok ötesine uzanır, fakat kimden söz edildiğini belirsizleştirmez. Tek gerçek Tanrı ve O’nun gönderdiği İsa Mesih açıkça anılır. Sonsuz yaşam, insanın kendinde bulduğu sınırsız bir güç olarak anlatılmaz. Baba’dan gelen Oğul’un verdiği ve Tanrı’yı tanımakla yaşanan armağandır.

Bu tanımı duanın biçimi içinde dinlemek önemlidir. Sonsuz yaşam hakkında konuşan kişi, kendisine yaşam verilenlerden biri gibi dua etmiyor. Onlara bu yaşamı vermek için yetki almış Oğul olarak Baba’ya sesleniyor. Öğrencilerin Tanrı’yı tanıması, O’nun kendisini tanıtmasına dayanır. Böylece dua, kurtuluşun bilgisini soğuk bir tanımdan çıkarıp bizzat Baba’yla konuşan Mesih’in hizmeti içine yerleştirir. Tanımaları istenen Baba, kendilerini Oğul’a veren; tanımaları istenen Oğul ise onlara yaşam veren kişidir.

İsa kendisine verilen işi tamamlamakla Baba’yı yeryüzünde yücelttiğini söyler. Anlatıda çarmıh henüz önündedir. Bu nedenle sözü, ölümün gereksizleştiği veya yapılacak hiçbir şey kalmadığı şeklinde duyamayız. İsa, Baba’dan aldığı görevi bütünlüğüyle yerine getiren kişi olarak konuşur; yaklaşan sonuna güvenle ilerler. Bir sonraki bölümde yakalanmaya gidecek olan aynı Rab’dir. Duadaki tamamlanmışlık, O’nun bu yolu sonuna kadar yürümesinin kesinliğiyle birlikte okunur.

Dünya var olmadan önce Baba’nın yanında sahip olduğu yücelik, İsa’nın kimliğini de açıklar. Oğul’un varlığı bu dünyadaki doğumuyla başlamamıştır. Dua edenle duayı işiten ayırt edilir; Oğul Baba’nın yanında bulunmuştur. Aynı zamanda öğrencilerin tanıdığı İsa, yaratılıştan önceki yüceliğinden söz eder. Müjde’nin başlangıcında Tanrı’yla birlikte olan Söz hakkında söylenenler, burada Oğul’un kendi duasında yeniden duyulur. Baba’ya dönüş, görevini bitiren sıradan bir insanın ölümüne indirgenemez.

Dünyada bırakılanlar Baba’ya emanet ediliyor

İsa Baba’nın adını dünyadan kendisine verilen insanlara açıkladığını söyler. Adın açıklanması, yeni bir telaffuzun öğretilmesi gibi dar bir iş değildir. Baba’nın kim olduğunu, Oğul’u gönderişini ve sözünü onlara tanıtmasıdır. Öğrenciler de iletilen sözleri kabul etmiş ve Baba’nın İsa’yı gönderdiğine inanmıştır. Dua böylece Tanrı’nın vermesiyle öğrencilerin gerçek iman cevabını aynı anlatıda birlikte taşır. İmanları, Oğul’un kendilerine bildirdiği sözden bağımsız bir başarı olarak gösterilmez (Yuhanna 17:6–10).

Bir önceki bölümde onların dağılacağı açıklanmışken şimdi sözleri kabul ettiklerinin söylenmesi dikkat çekicidir. İsa yaklaşan başarısızlıklarını unutmuş değildir. Kendi yanına gelişlerini ve işittikleri söze iman etmelerini de bilir. Bu iki gerçeği birlikte dinlediğimizde öğrencilerin imanı, kusursuz cesaret gösterisine dönüşmez. Onlar gerçekten iman etmiş, fakat zayıflıkları henüz bütünüyle açığa çıkmamış kişilerdir. Korunmaları için edilen dua, tam da bu gerçek öğrenciler içindir.

Dünya için değil kendisine verilenler için istekte bulunduğunu söylemesi, o anda kimler için istekte bulunduğunu belirler. İsa burada dünyada kalacak öğrencilerini Baba’ya emanet etmektedir. Cümleden, dünyanın kurtuluşuyla hiçbir ilgisi olmadığı sonucunu çıkaramayız; biraz sonra dünyanın iman etmesi ve bilmesi bu duanın amaçları arasında anılacaktır. Özel olarak öğrenciler için istemesi, onların görevdeki yerleriyle ilişkilidir. Onlar Baba’ya aittir ve Oğul’a verilmiştir. Korunma istenen kişilerin kimliğini belirleyen bu aidiyettir.

İsa kendisinin olan her şeyin Baba’nın, Baba’nın olanların da kendisinin olduğunu söyler. Bu karşılıklı aidiyet, Baba’yla Oğul’un ilişkisini duanın içinde yeniden açar. Öğrenciler onlara ait oldukları için korunmaları istenir. Ardından İsa’nın onlarda yüceltildiği belirtilir. Kırılganlıklarına rağmen bu insanların varlığı, Oğul’un kendilerine verdiği sözün ve yaşamın meyvesini taşır. Baba’ya emanet edilmeleri, kimsenin ilgilenmediği bir grubun korunma talebinden çok daha fazlasıdır.

İsa Baba’ya geldiğini, öğrencilerin ise dünyada kaldığını söyler. Kutsal Baba’ya yönelen istek, kendi adıyla onları korumasıdır. Korunmanın amacı birlikleriyle birlikte açıklanır; Baba’yla Oğul gibi bir olacaklardır. Baba’nın adı, duanın başında açıklanan; şimdi de koruma isteğinin dayanağı olan addır. Öğrencilerin güvenliği Tanrı’yı tanıtan sözden ayrı düşünülemez. Kendilerini İsa’ya veren ve O’nun aracılığıyla tanıdıkları Baba’ya emanet edilirler (Yuhanna 17:11–13).

Kendileriyle birlikteyken onları koruduğunu söylemesi, bu isteği geçmiş hizmetine bağlar. Mahva giden adamdan başkasının mahvolmadığı sözü ise Yahuda’nın ihanetini duanın dışında bırakmaz. Yeni Çeviri’deki çapraz gönderme, bu sözü daha önceki ihanet açıklamasıyla ilişkilendirir. Bu kayıp, Oğul’un her şeyden habersiz kalışı gibi anlatılmaz; Kutsal Yazı’nın yerine gelmesi içinde belirtilir. Yine de dua Yahuda’nın sorumluluğu hakkında bütün soruları cevaplayan uzun bir açıklamaya dönüşmez. Anlatının ağırlığı, Baba’ya giden İsa’nın geride kalanlar için koruma istemesindedir.

İsa bunları dünyadayken, sevincinin öğrencilerde tamamlanması için söylediğini de bildirir. Korunmak için Baba’ya götürüldüklerini duymaları bu sevincin içindedir. Tehlike hakkında konuşulması, sevinç vaadinin kaldırılması anlamına gelmez. Oğul’un Baba’yla ilişkisi ve kendileri için dilekte bulunması, tehditten daha büyük bir gerçeği açar. Öğrenciler sevinci, dünyada hiçbir düşman kalmadığı için bulmayacaktır. Rab’lerinin onları kime emanet ettiğini işiterek yaşayacaktır.

Dünyanın nefreti, öğrencilere iletilen Baba’nın sözüyle birlikte anılır. İsa kendisinin dünyadan olmayışıyla onların dünyadan olmayışını yan yana koyar. Buna rağmen onların dünyadan uzaklaştırılmasını istemez. Baba’dan istediği, kötü olandan korunmalarıdır. Dolayısıyla aidiyetlerinin değişmesi, görev alanlarının ortadan kalkması anlamına gelmez. Tanrı’ya ait kişiler, kendilerinden nefret eden dünyanın içinde kalacak ve biraz sonra açıkça belirtildiği gibi o dünyaya gönderilecektir (Yuhanna 17:14–19).

Gerçekle kutsal kılınmaları isteği, gönderilmeleriyle aynı cümle akışındadır. Baba’nın sözü gerçektir; öğrenciler bu sözle Tanrı’ya ait olmak üzere ayrılacaktır. Böylece kutsallık, yalnız dışarıdaki insanlardan uzak durma biçiminde açıklanmaz. Oğul Baba tarafından gönderilmiş, kendisi de öğrencilerini göndermiştir. Tanrı’ya ayrılmaları, bu gönderilişin içinde nasıl yaşayacaklarını belirler. Dünyanın içinde bulunmakla dünyaya ait olmak arasındaki fark, sözün gerçeğinde korunur.

İsa onların uğruna kendisini adadığını söyler. Ana çevirinin bu karşılığı, dipnotta verilen kutsal kılma anlamıyla birlikte okunduğunda ahlaki kusurdan temizlenmeye ihtiyaç duyduğu sonucu çıkmaz. Oğul, Baba’nın kendisine verdiği işe kendisini bütünüyle sunmaktadır. Öğrencilerin gerçekte kutsal kılınması, kendisini onlar uğruna veren Rab’bin hizmetine bağlıdır. Dua bu nedenle onlara yalnız ulaşmaları gereken yüksek bir ölçü göstermez. Onların uğruna kendisini adayan kişiyi de göstererek bu isteğin temelini açıklar.

Gelecek imanlılar ve sevginin varacağı yer

Dua öğrencilerin sözüyle İsa’ya iman edecek olanlara uzanır. Bu genişleme, gelecekteki kilisenin neye dayanacağını da açıklar. Yeni kuşaklar İsa’yı her defasında baştan kurulan bağımsız hikayeler aracılığıyla tanımayacaktır. İlk öğrencilerin sözü, onların imanına aracılık edecektir. Böylece dünyada kalacak öğrencilerin korunması ve kutsal kılınması için edilen dua, sonraki kuşakların gerçek ihtiyacıyla da birleşir. Bugünkü okur bu duaya kulak verirken kendisini elçilerin tanıklığını alanların arasında görebilir (Yuhanna 17:20–23).

Hepsinin bir olması isteği, Baba’nın Oğul’da ve Oğul’un Baba’da oluşuyla açıklanır. İmanlıların birliği, aynı zevklere veya benzer geçmişlere sahip olmalarından daha derin bir kaynağa bağlanır. İstek, onların da Baba’yla Oğul’da bulunmasıdır. Bu yakınlık insanları Tanrı’ya dönüştürmez; yaratılmış öğrencilerle onları yaşatan Rab arasındaki ayrım korunur. Bununla birlikte duadaki beraberliği yalnız uzaktan ortak fikir paylaşmaya indirgemek de eksik kalır. Mesih’te kendilerine verilen yaşam, aynı Baba’ya ait oluşları ve Oğul’un içlerinde bulunması birliklerinin kaynağıdır.

Birliğin dünyanın iman etmesiyle ilişkilendirilmesi, duanın dışarıya dönük amacını gösterir. Öğrencilerin birliği yalnız kendi aralarında daha rahat yaşamaları için istenmez. Dünya Baba’nın Oğul’u gönderdiğini görmeye çağrılır. Birlik de İsa’nın gönderilişi hakkındaki bu tanıklıkla birlikte anlam kazanır. Dolayısıyla gerçeği bırakıp ortak bir görüntü oluşturmak, bu duanın amacını karşılamaz. Gerçekle kutsal kılınmaları istenen kişilerin birliği, aynı Oğul’un kimliğine ve Baba’dan geldiğine tanıklık eder.

Oğul’un Baba’dan aldığı yüceliği onlara vermesi de bir olmaları amacıyla söylenir. Öğrenciler İsa’dan bağımsız bir büyüklük edinmek için yüceltilmez. Kendileriyle yaşayan Rab’bin verdiğine ortak olurlar. Duada İsa’nın onlarda, Baba’nın da İsa’da bulunması birliğin tamamlanmasıyla ilişkilidir. Dünya böylece yalnız gönderilmiş Oğul’u değil, Oğul’un sevildiği gibi sevilen topluluğu da görecektir. Bu sevginin ölçüsü, öğrencilerin kendi değerleri hakkında verdikleri büyük sözlerden gelmez; Baba’yla Oğul arasındaki sevgiye dayanır.

Son istek, kendisine verilenlerin bulunduğu yerde kendisiyle birlikte olması ve yüceliğini görmesidir. Dünyada kalmaları için dua edilen insanlar, sonunda Mesih’ten ayrı bir geleceğe bırakılmaz. Görevlerinin sürdüğü dünya son durakları değildir. Rab’leriyle beraberlikleri, yalnız zor zamanlarda hatırlayacakları bir geçmiş yakınlık da olmayacaktır. İsa onların kendisiyle olmasını istemektedir. Duanın sonunda geleceğin en büyük armağanı, Oğul’un yanında bulunmak ve yüceliğini görmek olarak açıklanır (Yuhanna 17:24–26).

Baba’nın Oğul’u dünyanın kuruluşundan önce sevmiş olması, bu isteğin gerekçesidir. Bölümün başında yaratılış öncesindeki yücelik anılmıştı; sonunda aynı yakınlık sevgiyle anlatılır. Dünyada Oğul’u reddedenler bulunsa da O’nun kimliğini belirleyen son gerçek bu reddediş değildir. Baba’nın sevgisi dünya kurulmadan önce vardır. Öğrencilerin umut ettiği yücelik de ondan kopuk bir gösteri değildir. Rab’lerini, Baba’nın ezelden beri sevdiği Oğul olarak göreceklerdir.

Adil Baba’ya seslenerek biten dua, tanıma ve adını bildirme diline döner. Dünya Baba’yı tanımamış, İsa tanımış, öğrenciler de O’nun gönderilişini bilmiştir. İsa adını bildirmiştir ve bildirmeye devam edecektir. Bu süren bildirinin amacı, Baba’nın Oğul’a beslediği sevginin onlarda bulunması ve İsa’nın onlarda olmasıdır. Sonsuz yaşamın Tanrı’yı ve gönderdiği Mesih’i tanımak olarak açıklanması, böylece kapanışta yeniden duyulur. Öğrencilerin hayatını, görevini ve geleceğini taşıyan yakınlık bu tanımadan doğar.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

İsa’nın yüceltilme isteği ne amaçla söyleniyor? Sonsuz yaşamın Baba’yı ve gönderdiği Mesih’i tanımakla açıklanması, bu duayı yalnız bir gelecek mutluluğu isteğinden nasıl ayırıyor (Yuhanna 17:1–5)?
Öğrencilerin sözleri kabul ettiği söylenirken onların biraz sonra dağılacaklarını da biliyoruz. Bu iki gerçeği, korunmaları için edilen duayla birlikte dinlemek ne gösteriyor (Yuhanna 17:6–13)?
Dünyadan uzaklaştırılmak yerine korunmaları, gerçekle kutsal kılınmaları ve dünyaya gönderilmeleri aynı duada nasıl birleşiyor? İsa’nın kendisini onların uğruna adaması bu isteğe ne katıyor (Yuhanna 17:14–19)?
Birlik isteğinin gerekçesi ve amacı neler? Baba’yla Oğul’da bulunmak, gelecekte iman edecek insanlarla dünyanın göreceği tanıklığı nasıl birbirine bağlıyor (Yuhanna 17:20–23)?
Dünyanın kuruluşundan önceki yücelik ve sevgi, öğrencilerin geleceği için ne ifade ediyor? İsa’nın son isteğini işitmek, O’nunla beraberlik hakkında nasıl bir umut veriyor (Yuhanna 17:24–26)?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Sonsuz yaşamı düşünürken İsa’nın verdiği tanımı dinleyin. Tanrı’yı yalnız hakkında bilgi topladığınız bir konuya dönüştürdüğünüz yerde, Oğul’un Baba’ya konuşmasını yavaşça okuyun. Kendisini tanıtmasına güvenerek dua edin. O’nun verdiği yaşamın, Baba’yı ve gönderdiği Mesih’i tanımakla nasıl yaşandığını bu sözlerin önünde düşünün (Yuhanna 17:1–5).
Kendi zayıflığınızla yüzleşirken İsa’nın öğrencileri için ne istediğini de hatırlayın. Onları sözünü kabul eden kişiler olarak tanımasıyla korunmalarını dilemesi aynı duadadır. Başarısızlığınızı küçültmeden, sizi korumasına ihtiyaç duyduğunuz Baba’ya yönelin. Kendinizi kendi sadakatinizin tek başına taşıdığı biri gibi anlatmak yerine, Oğul’un duasındaki aidiyetinize kulak verin (Yuhanna 17:6–13).
Kutsallık için dua ederken görevinizi de aynı duaya katın. Baba’nın sözünün gerçeğiyle Tanrı’ya ait olarak yaşamak ve Mesih’in gönderdiği dünyada bulunmak birlikte düşünülmelidir. Sözünü okumayı insanlardan kopmanın gerekçesi yapmadan, ilettiği gerçeğe karşılık verin. Kötü olandan korunmayı, O’nun kendisine ait kıldığı biri olarak isteyin (Yuhanna 17:14–19).
Başka imanlılar için dua ederken İsa’nın birlik isteğini benimseyin. Ortaklığınızın kaynağını yalnız benzer düşüncelerde veya alışkanlıklarda aramayın. Aynı Oğul’a elçilerin sözü aracılığıyla iman etmiş olmanızı ve aynı Baba tarafından sevilmenizi hatırlayın. Birliğinizin Baba’nın gönderdiği Mesih’e nasıl tanıklık ettiğini dürüstçe düşünerek bu beraberliğin olgunlaşmasını isteyin (Yuhanna 17:20–23).
Geleceğinizi düşünürken Mesih’in son isteğini duanızda anın. Dünyadaki görevinizin ve geçirdiğiniz günlerin ötesinde, O’nun yanında bulunma umudunu dinleyin. Baba’nın dünyadan önce sevdiği Oğul’un yüceliğini görmek, size verilen geleceğin sevincidir. Şükrünüzde bu beraberliğe yer verin; Rab’bin sizi kendisinden ayrı bir sona bırakmadığını hatırlayın (Yuhanna 17:24–26).

Kaynaklar

Ana metin: Yuhanna 17, Yeni Çeviri; bütün dua ve adanma ifadesinin dipnotu.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Yuhanna 1 — Söz Aramızda Yaşadı. Baba’nın yanında yaratılıştan önce bulunan ve O’nu tanıtan Oğul’u Müjde’nin girişinden izlemek için.

Çalışmalarım