Luka 7 — Bu Kadını Görüyor musun?

GİRİŞ

Simun, evine giren kadının nasıl biri olduğunu bildiğinden emindir; aklından geçenleri İsa’ya söylemez, ama kadın hakkındaki hükmü İsa hakkındaki hükmünü de belirler. Böyle birinin kendisine dokunmasına izin veren kişi peygamber olamaz, diye düşünür. Sofrada kadının gözyaşları, saçları ve getirdiği güzel koku görünür; Simun ise bunların arasından yalnız kadının geçmişini seçer. Bir insan hakkında bildiklerimiz, bazen o insanı görmemizi engeller. İsa’nın birazdan soracağı soru, Simun’un evinde olduğu kadar bizim ilişkilerimizde de yerini bulur: Önümüzde duran kişiyi gerçekten görüyor muyuz (Luka 7:36–50)?

Luka 7’de İsa’yla karşılaşan herkes aynı durumda değildir. Bir yüzbaşı ölüm döşeğindeki kölesi için yardım ister; bir anne oğlunun cenazesinin ardından yürür; Yahya öğrencileri aracılığıyla beklediği Mesih’in kim olduğunu sorar. Yüzbaşı İsa’ya şaşırtıcı bir güven duyar; anne ise daha yardım istemeden O’nun merhametiyle karşılaşır. O’nun huzurunda yardım isteyen adamın sesi de annenin kederi de Yahya’nın sorusu da yer bulur. Kendimizi O’na anlatırken sakladığımız bir tarafımız varsa, bu karşılaşmaları okurken onu da Rab’bin önüne getirebiliriz.

01 — METNİ ANLAYIN

Yüzbaşının evi, Nain’in kapısı

Kefernahum’daki yüzbaşının değer verdiği kölesi ağır hastadır ve ölmek üzeredir. Başkalarına emir verebilen bu adam şimdi bir başkasının yardımına muhtaçtır; adını duyduğu İsa’ya Yahudiler’in bazı ileri gelenlerini gönderir. Gelenler yüzbaşının iyiliklerini anlatır: Halklarını sevmektedir, havrayı da o yaptırmıştır. Bu adamın yardım edilmeye layık olduğunda ısrar ederler. Hastanın başındaki kaygı, İsa’nın önüne bir iyilikler listesiyle taşınır (Luka 7:1–10).

İleri gelenlerin anlattıkları değersiz değildir; yüzbaşının yaptığı iyilikler, onunla kentteki Yahudi halk arasında gerçek bir bağ kurmuştur. Fakat adamın kendisi başka türlü konuşur. İsa eve yaklaşırken dostları aracılığıyla, O’nu çatısı altında ağırlamaya layık olmadığını bildirir. Kendisinin bile İsa’nın yanına gelmeye layık olmadığını düşünmüştür. Buna rağmen yardım isteğinden vazgeçmez; kölesinin iyileşmesi için İsa’nın bir söz söylemesini yeterli görür. Alçakgönüllülüğü onu İsa’dan uzaklaştırmaz, O’nun yetkisine dayanarak istemeye yöneltir.

Yüzbaşı, yetkinin nasıl işlediğini kendi hayatından bilir. Üstlerinin buyruğu altındadır ve kendisinin de buyruğunda askerler vardır; söylediklerinin yerine gelmesi için her işi kendi elleriyle yapması gerekmez. Bu yüzden İsa’nın hastanın başında bulunmasını şart koşmaz. İsa’nın hastalığa söz geçirebileceğine inanır. Yardımın geleceği bütün ayrıntıları belirlemeye çalışmadan, yardım istediği kişinin kim olduğuna güvenir. Kendisini layık görmeyen adam, tam da bu güvenle dileğini İsa’ya iletebilir.

İsa bu sözlere şaşırır ve ardından gelen kalabalığa dönerek İsrail’de bile böyle bir iman görmediğini söyler. Haber götürenler eve döndüklerinde köleyi iyileşmiş bulur. Yüzbaşının taşıdığı unvan da yaptırdığı bina da bu iyileşmenin kaynağı değildir; İsa’nın yetkisi yeterlidir. Biz de dua ederken bazen geçmişte yaptığımız iyilikleri içimizden sıralar, talebimiz ancak bunları anlattığımızda duyulacakmış gibi davranırız. Yüzbaşının güveni, böyle bir hesabı bırakıp ihtiyacımızı doğrudan Mesih’in önüne getirebileceğimizi gösterir (Luka 7:1–10).

Nain’in kapısında başka bir kalabalıkla karşılaşırız. İsa ve yanındakiler kente yaklaşırken dışarı bir cenaze taşınmaktadır. Ölen genç, dul bir kadının tek oğludur. Kadının yanında kentten büyük bir kalabalık vardır; yine de oğlunu kaybetmiş olmanın yerini kimse dolduramaz. Luka’nın verdiği iki kısa bilgi, dul oluşu ve tek oğlunun ölümü, bu yürüyüşün ağırlığını duyurur. Kadının İsa’dan yardım istediğine ilişkin bir söz duyulmaz; Rab onun acısını kendisi görür (Luka 7:11–17).

Rab kadını görür ve ona acır. Anlatının ortasında, herkesi hayrete düşürecek mucizeden önce bu bakış vardır. İsa kadına ağlamamasını söyler; sonra yaklaşıp sedyeye dokunur ve taşıyanlar durur. Kadın henüz oğlunu geri almamıştır; ölümün karşısında duyduğu ilk söz budur. O, kadının oğlunu elinden alan ölümün karşısına geçmiştir. Gence kalkmasını buyurduğunda ölü doğrulup konuşmaya başlar, İsa da onu annesine geri verir.

Oğlunun annesine verilmesi, mucizenin içindeki yakınlığı korur. Kalabalığın gördüğü büyük olay, bu kadın için yeniden karşısında duran oğludur. Burada İlyas’ın duasıyla yaşama dönen ve annesine verilen çocuk da akla gelir. İlyas Tanrı’ya yakarmış, Rab onun sesini duymuştu; Nain’de ise İsa gence doğrudan seslenir. Kalabalık korku içinde Tanrı’yı yüceltir; büyük bir peygamberin aralarında ortaya çıktığını ve Tanrı’nın halkının yardımına geldiğini söyler (1. Krallar 17:17–24; Luka 7:11–17).

Yüzbaşının gönderdiği haberde İsa’nın sözüne duyulan güveni, kent kapısında ise acı içindeki insana yönelen merhameti gördük. Nain’deki annenin acısını, kalabalığın hayranlığı içinde unutmayalım. İsa’nın yaptığı, herkesin konuşacağı bir olay haline gelir; ama O önce o kadını görmüştür. Biz de Tanrı’nın gücünden söz ederken, O’nun merhamet ettiği insanın yüzünü görmeyi öğreniriz. Ölümün ortasında sözü duyulan Rab, yas tutan annenin yanından geçip gitmez.

Yahya’nın sorusu İsa’ya ulaşır

Bu olayların haberi Yahya’ya kadar gelir. Luka daha önce onun Hirodes tarafından hapse atıldığını söylemişti. Şimdi Yahya iki öğrencisini İsa’ya gönderir; beklenen kişinin O olup olmadığını, başka birini beklemeleri gerekip gerekmediğini sordurur. Vaftizci’nin bu soruyu sorması bizi şaşırtabilir; İsa’nın yolunu hazırlayan adamın hiç soru sormadan beklemesini isteriz belki. Oysa Yahya’nın sözünü duyarken, sadık bir insanın da anlamaya ihtiyaç duyabileceğine yer açmamız gerekir (Luka 3:19–20; Luka 7:18–23).

Yahya’nın içinden geçen bütün düşünceler bize anlatılmaz. Onun sorusunu duyduğumuzda, geçmişteki sadakatini bir kalemde silmek için acele etmemeliyiz. Bildiğimiz şu: Sorusu İsa’ya yönelmiştir ve İsa ona cevap verir. Haberciler geldiğinde İsa hastaları iyileştirir, kötü ruhların elinden kurtarır, körlere görme yeteneğini verir. İsa, gördüklerini ve duyduklarını Yahya’ya bildirmelerini ister. Yahya’nın beklediği haber, onların gözleri önünde gerçekleşen bu iyilikleri de taşıyacaktır.

Körlerin görmesi, kötürümlerin yürümesi ve yoksullara Müjde’nin duyurulması, Yeşaya’daki kurtuluş vaatlerini hatırlatır. Yahya’nın habercileri, Tanrı’nın vaat ettiği iyilikleri kendi gözleriyle görür. İsa kendi kimliğini, peygamberlerin duyurduğu umuttan kopuk biçimde açıklamaz. Beklenen kurtuluşun gelişini bu yaptıklarında görmelerini ister. Ardından, kendisi yüzünden sendelemeyene ne mutlu olduğunu söyler. Yahya’nın bekleyişi de bizim bekleyişimiz de, Mesih’in kendisini nasıl tanıttığını dinlemeye çağrılır (Yeşaya 35:4–6; Yeşaya 61:1–3).

İnsan kimi zaman aldığı cevabı, beklediği biçimde gelmediği için duyamaz. Yahya’ya verilen cevap bizi İsa’nın yaptıklarına yeniden bakmaya davet eder. İsa soruyu küçümsemez; fakat kendisini de soruyu soranın beklentisine göre değiştirmez. O’nun sözünden ve işlerinden öğrenirken, anlamadığımız şeyi de saklamadan söyleyebiliriz. Soruyu Mesih’in önüne getirirken O’nu dinlemeye de açık kalmak, imanın burada aldığı biçimdir.

Haberciler ayrıldıktan sonra Yahya hakkında sözü bu kez İsa alır. Çöle rüzgarda sallanan bir kamış görmeye mi, gösterişli giysiler içindeki birini izlemeye mi gitmişlerdi? Yahya saray rahatlığına yerleşmiş, çevresinin isteğine göre yön değiştiren biri değildir. İsa onu peygamberden de üstün olarak tanıtır: Tanrı’nın, Mesih’in önünden gönderdiği habercidir. Malaki’deki yol hazırlayan haberci sözüyle Yahya’nın hizmetinin yerini açıklar. Az önce sorusu duyulan adamın hizmeti, şimdi İsa’nın ağzından böyle onurlandırılır (Luka 7:24–30; Malaki 3:1).

İsa, kadınlardan doğanlar arasında Yahya’dan daha üstün kimse bulunmadığını söyledikten sonra, Tanrı’nın Egemenliği’nde en küçük olanın ondan üstün olduğunu belirtir. Yahya’ya verilen bu yüksek değer, egemenlik hakkındaki sözün büyüklüğünü duymamıza yardım eder. İsa, getirdiği egemenliğe katılmanın büyüklüğünü, en saygın peygamberi bile ölçü olarak kullanarak anlatır. Yahya yolu hazırlamıştır; şimdi o yolun işaret ettiği Mesih aralarındadır. Yeni dönemin armağanını almak, kişinin kendisini Yahya’dan daha yetenekli veya daha erdemli saymasına gerekçe vermez. Böylesine büyük bir ayrıcalığı duyan insanın övüneceği şey, kendi büyüklüğü değil, kendisine açılan lütuftur.

Halk ve vergi görevlileri Yahya’nın vaftizini kabul ederek Tanrı’nın haklılığını tanımışlardı. Ferisiler ile Yasa uzmanları ise vaftiz olmayı reddederek Tanrı’nın kendileriyle ilgili tasarısını reddetmişlerdi. Aradaki ayrım, kimin din hakkında daha çok bilgi sahibi olduğuyla açıklanmaz. Bir tarafta tövbe çağrısına karşılık verenler, öte tarafta o çağrının kendilerine yönelmesini kabul etmeyenler vardır. Yahya’nın değerini tartışan dinleyici, onun kendisine yönelttiği çağrıya ne yaptığını da düşünmek zorundadır (Luka 7:29–35).

İsa bu kuşağı, meydanda birbirine seslenip karşısındakini kendi oyununa katılmaya zorlayan çocuklara benzetir. Bir oyun için kaval çaldıklarını, öteki için ağıt yaktıklarını, ama karşılarındakilerin ikisine de katılmadığını söylerler. Yahya’nın yeme içme konusundaki kısıtlı yaşayışında kusur bulurlar; İsa’nın sofraya oturmasında da. Yahya’ya cinli, İsa’ya obur ve ayyaş derler. İki farklı yaşayış biçimine yönelttikleri zıt suçlamalar, asıl itirazlarının ne kadar derinde olduğunu açığa çıkarır. Çağrının biçimini durmadan eleştirmek, çağrıya hiç karşılık vermemenin yolu olabilir.

Yahya’nın sorusuyla bu kuşağın itirazları aynı şey değildir. Yahya habercilerini İsa’nın cevabını duymaya gönderir; bu kişiler ise hem Yahya’yı hem İsa’yı reddetmek için gerekçe bulur. Biri anlamaya çalışırken diğeri kendisine yönelen çağrıyı savuşturur. İsa, bilgeliğin onu benimseyenler tarafından doğrulandığını söyler. Tanrı’nın yolunun doğruluğu, alaycı suçlamalarla ortadan kalkmaz; o yolu kabul edenlerin hayatında görünür olur. Bizim de sözlerimizin arasında şu ayrım belirir: Cevabı duymak mı istiyoruz, olduğumuz yerde kalmak için yeni bir itiraz mı arıyoruz?

Simun’un görmediği kadın

Bir Ferisi İsa’yı yemeğe davet eder; İsa da evine girip sofraya oturur. Aynı kentte günahkar olarak tanınan bir kadın, İsa’nın orada olduğunu öğrenip güzel kokulu yağla dolu kaymaktaşı bir kap getirir. İsa’nın ayaklarının dibinde ağlamaya başlar; gözyaşlarıyla ıslanan ayaklarını saçlarıyla siler, öper ve yağı sürer. Sofrada uzanılarak yemek yenmesi, kadının arkadan gelip İsa’nın ayaklarına yaklaşmasını anlamamıza yardım eder. Kadının elleri, gözyaşları ve getirdiği armağan, O’na duyduğu sevgiyi dile getirir. Luka onun adını vermez. İşlediği günahları da sıralamaz; kadını tanımamız için İsa’ya verdiği bu karşılığı anlatır (Luka 7:36–50).

Simun’un içinden geçen düşünce, kadına bakışını ele verir. Ona göre gerçek bir peygamber, kendisine dokunan kişinin nasıl biri olduğunu bilir ve böyle bir yakınlığa izin vermezdi. İsa ise kadının geçmişinden habersiz değildir; üstelik Simun’un söylemediği düşünceye de karşılık verir. Simun’un gözünde İsa’nın eksikliği olan şey, aslında kendi merhamet anlayışının darlığını açığa çıkarır. Kutsallığın, günahkar insandan uzak durmakla korunacağını varsayar. İsa onunla konuşmaya başlayınca, ev sahibinin de öğrenmeye muhtaç olduğu anlaşılır.

İsa iki borçludan söz eder. Biri beş yüz, öteki elli dinar borçludur; ikisinin de ödeme gücü olmadığı için alacaklı her ikisinin borcunu bağışlar. İsa, hangisinin onu daha çok seveceğini sorunca Simun daha çok bağışlananın cevabını verir. Borçların miktarı farklıdır, fakat ödeyememe durumları ortaktır. Simun’un kendi ağzıyla verdiği doğru cevap, şimdi kendi evinde yaşananları anlaması için önüne konacaktır.

Benzetmenin sırasını kaçırırsak kadının sevgisini de yanlış anlarız. Borçlular sevgilerini kanıtlayıp borçlarını sildirmez; borçları bağışlandığı için alacaklıyı severler. Kadının gözyaşları ve güzel kokulu yağı da İsa’ya ödenmiş bir bağışlanma bedeli değildir. İsa, onun büyük sevgisini günahlarının bağışlandığının göstergesi olarak önlerine koyar. Böylece günahın ciddiyeti de bağışın büyüklüğü de korunur. Kadının sevgisinde, büyük bir borçtan kurtulmanın ferahlığını görürüz (Luka 7:36–50).

İsa kadına dönerek Simun’a onu görüp görmediğini sorar. Simun elbette eve giren kadını fark etmiştir; ama bakışı onu çoktan hüküm verdiği yere hapsetmiştir. İsa şimdi kadının yaptıklarını tek tek anlatır: Ev sahibinin vermediği suyun yerinde gözyaşları, esirgenen karşılamanın yerinde öpücükler, sürülmeyen yağın yerinde güzel koku vardır. Bunları sıralarken yalnız kadını savunmaz; Simun’un kendisini nasıl karşıladığını da gösterir. Aynı evde iki insan İsa’ya yakın durmakta, fakat O’na verdikleri karşılık birbirinden çok farklı olmaktadır. İsa’nın karşılaştırması ilerledikçe, kadının sevgisiyle birlikte Simun’un yüreğindeki uzaklık da belirir.

Kendimizi Simun’dan ayırmak kolaydır; onun kadar katı olmadığımızı düşünebiliriz. Fakat birini yıllardır aynı hatasıyla andığımızda, tövbesini dinlemeden hakkında karar verdiğimizde veya Mesih’e yaklaşmasını yadırgadığımızda, onun bakışına ne kadar yaklaşırız? Kendi borcumuzun az olduğunu düşünmek, başka birine verilen bağışı gereğinden fazla bulmamıza yol açabilir. Benzetmede küçük borcu olan da kendi borcunu ödeyememiştir. İsa’nın sorusu bizi, başkasının geçmişini değerlendirdiğimiz yerden kendi ihtiyacımızı gördüğümüz yere çağırır. Bağışlanmaya muhtaç olduğunu bilen insan, bağışlanan kişinin sevincine katılmayı öğrenir.

İsa kadına günahlarının bağışlandığını söyler. Sofradakiler bu kez günahları bile bağışlayan bu kişinin kim olduğunu sorgular. Hastalığa ve ölüme söz geçiren Rab, burada günahları bağışlayan yetkiyle konuşur. Kadının ihtiyacı, çevresindekilerin onu biraz daha iyi değerlendirmesinden büyüktür; Tanrı’nın önündeki bağışa muhtaçtır. İsa’nın sözü o ihtiyaca karşılık verir ve kadını, sofradakilerin hükmüne mahkum bırakmaz.

Son sözü İsa kadına söyler: Onu kurtaran imanıdır ve esenlikle gidebilir. Gözyaşlarının çokluğunu veya getirdiği kokunun değerini kurtuluşunun güvencesi yapmaz. Kadın İsa’ya güvenmiştir; şimdi O’nun bildirdiği bağışa dayanarak gidecektir. İnsanların onun hakkındaki son hükmünü öğrenmeyiz; İsa’nın onu esenlikle gönderen sözünü duyarız. Biz de bağışlanmanın güvencesini, kendimizi yeterince üzgün veya yeterince değişmiş hissettiğimiz anlarda aramak yerine, güvenle yaklaştığımız Kurtarıcı’nın sözünde buluruz (Luka 7:36–50).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Yüzbaşı adına konuşanlarla yüzbaşının kendisi, İsa’dan yardım isterken farklı şeyleri öne çıkarıyor. Siz yardım veya bağışlanma isterken kendinizi hangi gerekçelerle savunma ihtiyacı duyuyorsunuz? Adamın İsa’ya güveninde sizi rahatlatan ya da düşündüren ne var (Luka 7:1–10)?
Nain’deki olayı bir kez de annenin yanında yürüyen biri gibi okuyun. İsa’nın hangi hareketi dikkatinizi çekiyor? Yas tutan birinin yanında bulunurken bu sahne size neyi fark ettiriyor (Luka 7:11–17)?
Yahya’ya haber götüren iki öğrenciden biri olsaydınız, ona neler anlatırdınız? İsa’nın cevabını duymak sizde nasıl bir iz bırakırdı? Bir iman kardeşiniz sorularıyla size geldiğinde bu karşılaşmadan neyi hatırlamak istersiniz (Luka 7:18–23)?
Yahya’nın yaşayışına da İsa’nın yaşayışına da itiraz eden kuşakta tanıdık bir tutum görüyor musunuz? Bir çağrıyı anlamaya çalışmakla ona karşı sürekli bahane bulmak arasındaki farkı kendi hayatımızda nasıl fark edebiliriz (Luka 7:29–35)?
Simun’la kadının bulunduğu sofraya siz de otursaydınız, kimin davranışını anlamakta daha çok zorlanırdınız? İki borçlunun hikayesi ve İsa’nın kadına söylediği son söz, seçtiğiniz cevabı nasıl etkiliyor (Luka 7:36–50)?

03 — HAYATA TAŞIYIN

İyiliklerinizi saymadan isteyin

İsa’ya getirmek istediğiniz bir ihtiyaç için dua ederken, kendinizi haklı çıkaran gerekçeler sıraladığınızı fark ederseniz yüzbaşının güvenini hatırlayın. Yaptığınız iyilikleri bir karşılık talebine dönüştürmeden ihtiyacınızı söyleyin. Mesih’in yetkisine ve merhametine dayanarak isteyin. O’nun önünde durabilmek için önce kendinize bir başarı hikayesi hazırlamanız gerekmez (Luka 7:1–10).

Acı çeken kişiye vakit ayırın

Yakınınızda kaybının acısını taşıyan birini hatırlayın. Nain’de İsa’nın önce anneyi gördüğü yerde siz de bir süre durun. O kişinin acısını açıklamaya çalışmadan, onu dinlemek veya yanında bulunmak için yer açın. İhtiyacını bildiğinizi varsaymadan nasıl yardımcı olabileceğinizi öğrenin. Böylece onun yanında bulunmanız, fark edildiğini ve yalnız bırakılmadığını hissettiren bir iyilik olabilir (Luka 7:11–17).

Sorunuzu saklamadan dua edin

İmanınızla ilgili söylemekten çekindiğiniz bir sorunuz varsa, onu açık bir cümleyle Rab’be yöneltin. Ardından Yahya’ya verilen cevabı yavaşça okuyun. İsa’nın kendisi hakkında dikkatinizi çektiği işlerin üzerinde durun. Her şeyi hemen çözmeye çalışmadan, sorunuzla birlikte O’nun sözünü dinlemeye açık kalın (Luka 7:18–23).

Tekrarladığınız itirazı dinleyin

Son zamanlarda size yönelen bir tövbe çağrısına verdiğiniz karşılığı düşünün. Çağrıyı taşıyan kişinin üslubunu, yaşını veya geçmişini konuşurken asıl sözü duymaktan uzaklaşmış olabilir misiniz? İtirazınızın altında, bırakmak istemediğiniz bir tutum varsa adını koyun. O konuda Tanrı’nın sözünün sizi düzeltmesine izin verin. Bugün savunmaya devam etmek yerine, kabul etmeniz gereken şeyi kabul ederek dua edebilirsiniz (Luka 7:29–35).

Bir insanı yeniden görün

Hakkında konuşurken hep eski bir yanlışını hatırlattığınız birini düşünün. İsa’nın Simun’a yönelttiği soruyu bu ilişkinin yanında duyun. O insanın bugün söylediklerini ve Mesih’e verdiği karşılığı dinlemeye açık mısınız? Kendi bağışlanmaya muhtaçlığınızı hatırlayarak, onu geçmişindeki tek olaya indirgeyen dilinizden vazgeçin. Bağışın hayatında doğurduğu iyiliği görüyorsanız buna sevinmekten geri durmayın (Luka 7:36–50).

Duanız bugün şükran olsun

Bu çalışmayı bitirirken yalnız düzeltmeniz gerekenleri düşünmekle kalmayın. İsa’nın günahkar insanı bağışlayıp esenlikle gönderdiği yerde durun. Siz de günahınızı saklamadan O’na güveniyorsanız, bağış için şükredin. Sevginizin yeterliliğini ölçmeye çalışmak yerine, size gösterilen merhameti düşünün. Bugün duanız uzun olmayabilir. İçten bir şükranla Rab’bin önünde kalmanız da bu söze verilmiş bir karşılıktır (Luka 7:36–50).

Kaynaklar

Luka 7 — ana bölüm; Kutsal Kitap Yeni Çeviri.
Luka 3:19–20 — Yahya’nın hapse atılması.
1. Krallar 17:17–24 — İlyas’ın duası ve yaşama dönen çocuğun annesine verilmesi.
Yeşaya 35:4–6; Yeşaya 61:1–3; Malaki 3:1 — Mesih’in işleri ve yolu hazırlayan haberci.
NET Bible, Luka 7 metni ve açıklama notları — yüzbaşı, Nain, Yahya ve bağışlanan kadın anlatılarının karşılaştırmalı okuması.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Çalışmalarım