MATTA 7 — Yargıdan Temele

GİRİŞ

Birinin size ne kadar haksız davrandığını anlatırken olayın ayrıntılarını kolayca hatırlarsınız. Kendi söylediğiniz ağır söze gelince, ondan önce neler yaşadığınızı da anlatmak istersiniz. Sizin için bağlam önemlidir; karşınızdaki için bazen tek bir cümle yeter. Dağdaki Konuşma'nın sonuna geldik, fakat hala sözün muhatabını başkaları arasından seçebiliriz. Kardeşimizin gözünü göstermeye hazırlanırken İsa kendi gözümüze bakmamızı ister (Matta 7:1–5 ; Matta 7:24–27 ).

Bu karşılaşmanın ardından dua etmeye çağrılırız. Kendi içini görmeye başlayan insanın Baba'dan isteyeceği çok şey vardır. Sonra dar bir kapı, meyve veren ağaçlar ve fırtınaya tutulan iki ev çıkar karşımıza. İsa konuşmasını bitirirken dinleyicisine, duydukları hakkında güzel bir değerlendirme yapıp uzaklaşabileceği rahat bir yer bırakmaz. Söylediklerine nasıl karşılık vereceğiz? Evin nereye kurulacağına yağmur başlamadan önce karar verilir (Matta 7:7–11 ; Matta 7:13–27 ).

01 — METNİ ANLAYIN

Kardeşinin gözüne uzanmadan önce

Başkası için kullandığımız ölçünün kendimize çevrilmesini istemeyebiliriz. Onun bir kez yaptığı şeyi kişiliğinin özeti sayarken kendi tekrar eden yanlışımız için anlayış bekleriz. İsa, başkasına hüküm verirken kendimizi yargının dışında tutmamıza izin vermez. Biz de Tanrı'nın önünde hesap verecek insanlarız. Kardeşimizin suçunu bilmek bizi masum yapmadığı gibi, onu mahkum etmek kendi suçumuzdan kurtarmaz. Aynı konuşmada sahte peygamberleri tanımamız istenir; doğruyu yanlıştan ayırırken başkasının üzerinde kurduğumuz üstünlük de sorgulanır (Matta 7:1–2 ; Matta 7:15–20 ).

Mertek, kalın bir ağaç kiriştir. Gözünde böyle bir kiriş taşıyan biri, kardeşinin gözündeki çöpü çıkarmaya hazırlanıyor. Neredeyse gülmeden dinlenemeyecek bir görüntü. Bu adam nasıl yaklaşıyor, karşısındakinin gözünü nasıl görebiliyor? Yine de yardım edeceğinden pek emin. Kendi kırıcı sözlerini her defasında haklı çıkaran insanın, başkasının sesindeki sertliği düzeltmeye kalkması bize o kadar yabancı gelmeyebilir (Matta 7:3–5 ).

Merteği çıkarmak canımızı acıtabilir. Söylemeye hazırlandığımız sözlerden önce, söylemek istemediğimiz bir itiraf gelir: Bizim de tövbeye ihtiyacımız vardır. İsa'nın verdiği sırada kardeşimiz ortadan kaybolmaz; gözündeki çöp hala canını yakmaktadır ve yardıma ihtiyacı vardır. Fakat artık ona yaklaşan kişi kendi temizliğinden emin biri gibi davranamaz. Kendi günahını kabul etmiş birinin eli, başkasının yarasına daha dikkatle uzanabilir (Matta 7:5 ).

Ardından duyduğumuz köpekler ve domuzlar sözü serttir. Yere saçılan inciler, değerleri bilinmeden çiğnenir; onları veren kişi de saldırıyla karşılaşır. Kutsal olanı paylaşmak isteyen öğrenci, karşısındaki bu düşmanlığı da görmelidir. Bu görüntü, kendisini bir türlü dinletemeyen kişinin daha çok zorlayarak her kapıyı açabileceği beklentisini durdurur. Tanrı'nın verdiği değerli şeyi taşımak, ne zaman konuşacağını ve ne zaman geri çekileceğini ayırt etmeyi de gerektirir (Matta 7:6 ).

İsa'nın daha sonra öğrencilerini gönderirken vereceği talimatta bu geri çekilişin gerçek bir karşılığı bulunur. Onları kabul etmeyen ve sözlerini dinlemeyen yerden ayrılacaklardır. Bir evin kapısından geri dönmek, hizmet eden kişiye başarısızlık gibi gelebilir. Oysa bu ayrılışı da onları gönderen Rab söylemiştir. Öğrenci duyurduğu sözü ciddiye alır, reddedilişin ağırlığını taşır ve başka bir yerde hizmetini sürdürür (Matta 10:11–14 ).

Baba'nın kapısında

İsa şimdi istemeye, aramaya ve kapıyı çalmaya çağırır. İsteyene verilecek, arayan bulacak, kapı çalana açılacaktır. Başkasının gözündeki çöpü düzeltebileceğinden emin olan insan, kendi ihtiyacını söylemekte o kadar rahat olmayabilir. Yardım istemek, kendi kendimize yetmediğimizi kabul etmektir. Fakat bu çağrıda kapıya gelen kişiden önce onu davet edenin sesi duyulur. Kendi günahını görmüş, ne yapacağını bilemeyen öğrenci de bu davetin içindedir; duanın başında her şeyi halletmiş birinin durması beklenmez (Matta 7:7–11 ).

Ekmek isteyen çocuk babasının eline bakar. O elde taş varsa çocuğun açlığından daha fazlası incinir; güvendiği kişi ihtiyacıyla alay etmiş olur. İsa dinleyicisine, kendi çocuğuna bunu yapıp yapmayacağını sorar. Günahlarımızı taşıdığımız halde çocuklarımızın açlığını duyar, onlara iyi şeyler vermek isteriz. Göksel Baba'nın iyiliğine güvenmek için elimizde bundan çok daha güçlü bir neden vardır. İsa'nın sözünde, dileğini açan çocuğun kandırılacağı korkusuna karşı Baba'nın güvenilirliği durur (Matta 7:9–11 ).

Baba'nın kapısında dileğimizi saklamamız gerekmez. Gündelik ekmeğimizi ister, onun isteğinin gerçekleşmesini de dileriz; açlığımızı bilmesi kadar bütün hayatımızı görmesine de güveniriz. Böyle bir duada, cevabın biçimini önceden belirlemeye çalışmadan ihtiyacımızı bütün açıklığıyla söyleyebiliriz. Luka'daki aynı dua öğretisinde Baba'nın armağanı Kutsal Ruh'un verilmesiyle anlatılır. Bize yardım eden, Tanrı'ya yönelmemizi sağlayan ve itaatte güçlendiren Ruh'u bugün de isteyebiliriz (Matta 6:9–13 ; Luka 11:9–13 ).

Kendimiz için istediğimiz iyiliği düşünmek genellikle zor değildir. Hata yaptığımızda sözümüzün dinlenmesini, sıkıştığımızda ihtiyacımızın görülmesini, güçsüz kaldığımızda ezilmemeyi isteriz. İsa bu bildiğimiz yerden başlar ve bizi karşımızdaki insana döndürür. Bir başkasının davranışını beklerken hareketsiz kalmışsak, şimdi kendi yapabileceğimiz iyilik önümüzdedir. Başkasının ilk adımı atması şartını koymadan ona nasıl davranacağımızı düşünürüz; İsa'nın buyruğu bizim karşılığımızı ister (Matta 7:12 ).

İsa bu çağrıda Kutsal Yasa'nın ve peygamberlerin söylediğini duyurur. Dağdaki Konuşma'nın başlarında geçersiz kılmaya gelmediğini söylediği Yazılar, şimdi gündelik ilişkimizin içinde karşımıza çıkar. Tanrı'nın sözünü çok iyi bildiğimiz halde, karşımızdakine kendimiz için beklediğimiz iyiliği göstermekte isteksiz olabiliriz. Ezberimizdeki buyruğun kendi davranışımıza ulaşması gerekir. Baba'dan iyilik isteyen ellerin başkasına kapanması, bu konuşmayı dinlerken kolayca geçebileceğimiz bir ayrıntı değildir (Matta 5:17 ; Matta 7:11–12 ).

Konuşma biterken

Dar kapının önünde başkalarının ne yapacağına bakıp bekleyebiliriz. Geniş yolda çok insan vardır; onların arasında bulunmak seçtiğimiz yol hakkında içimizi rahatlatabilir. İsa ise yolların sonunu söyler: Biri yıkıma, öteki yaşama varır. Kalabalığın içinde aynı yöne yürümek, o sonu değiştirmez. Yaşama götüren yolun çetinliği gerçektir, fakat çağrının önümüzde açtığı şey yaşamdır. Dinleyen kişinin bu kapıdan kendi adımıyla girmesi gerekir (Matta 7:13–14 ).

Yolda bize yaklaşan herkesin niyeti görünüşünden anlaşılmaz. Kuzu postuna bürünmüş kurt, tehlikeli olduğunu ilan ederek gelmez; güven duyduğumuz bir görünüşün içine saklanır. İsa, insanları meyvelerinden tanıyacağımızı söyler. Bir ağacı tanımak için verdiği ürüne bakarız; insanın yaşayışı da ağzından çıkan sözlerin yanında görünmelidir. Kendi gözündeki mertekle yüzleşen öğrenci, bu yüzden gördüğü her şeye gözünü kapatmaz. Kardeşine tepeden bakmaktan vazgeçmekle kendisini yırtıcı birinin eline bırakmak arasında büyük fark vardır (Matta 7:15–20 ).

Bir kişiyi dinlerken çok etkilenebiliriz. Söylediklerinin gücü, başka zaman görmezden gelmeyeceğimiz davranışlarını gözümüzden kaçırabilir. Fakat ağaçtan üzüm bekliyorsak, elimize geçen dikenleri güzel sözlerle üzüm yapamayız. Tanrı adına konuşan kişinin öğretisiyle yaşayışını birlikte görmek gerekir. Yasa'nın Tekrarı'nda gerçekleşen bir belirti bile başka ilahlara götüren çağrıyı doğru kılmaz. İsa'nın kötü ağacın kesilip ateşe atılacağını söylemesi de gördüğümüz kötülüğün önemsiz sayılamayacağını duyurur (Yasa'nın Tekrarı 13:1–4 ; Matta 7:19–20 ).

Ruh'un topluluğumuzda çalışmasını şükranla bekler, verdiği armağanları sevinçle karşılarız. Pavlus peygamberlik sözlerini küçümsememeyi, her şeyi sınayıp iyi olana tutunmayı birlikte öğretir. Sözü Kutsal Yazılar'la karşılaştırmak, kime yönelttiğine ve nasıl bir yaşayışla birlikte söylendiğine bakmak, armağanı şükranla karşılayan topluluğun işidir. Sevdiğimiz bir konuşmacının yanlışını görmek zor gelebilir; ona duyduğumuz hayranlıktan vazgeçmek istemeyebiliriz. Yine de İsa'nın uyarısı, hayranlık duyduğumuz kişiyi de kapsar (1. Selanikliler 5:19–22 ; Matta 7:15–20 ).

Sonra uyarı, İsa'ya Rab diye seslenenlere kadar gelir. Doğru adı söyleyen ağızla Baba'nın isteğine kapalı bir hayat aynı insanda bulunabilir. İsa, Göklerin Egemenliği'ne ancak göklerdeki Baba'nın isteğini yerine getirenin gireceğini açıkça söyler. O gün bazıları onun adıyla peygamberlik ettiklerini, cinler çıkardıklarını ve mucizeler yaptıklarını anlatacaktır. Bu kadar büyük işin ardından duyacakları ret, insanın nefesini keser. İsa onları hiç tanımadığını söyler ve kötülük yapan bu kişileri kendisinden uzaklaştırır. Kimin kabul edileceğini açıklayan, az önce önünde oturup sözlerini dinlediğimiz Rab'dir (Matta 7:21–23 ).

Bu insanların söyleyecek çok şeyi vardır. İsa'nın adıyla yaptıklarını hatırlatırlar; kabul edilmelerinin gerekçesi olarak kendi işlerini öne sürerler. Kötülükleri hakkında ise bu savunmada bir söz duyulmaz. Bir insan, başkalarının şükranla anlattığı hizmetlerinin arkasına saklanabilir; kendi hayatında yüzleşmesi gereken günahı orada görünmez sanabilir. Kimsenin itiraz etmemesi, insanın kendisini haklı saymasını kolaylaştırır. Fakat şimdi söyledikleri, hükmü verenin önünde durur ve hiçbir başarı listesi Rab'bin gördüğü kötülüğü örtemez (Matta 7:22–23 ).

Uyarıyı duyunca bir hesap yapmaya başlayabiliriz: Kabul edilmek için daha ne yapmalıyız? Oysa yargının önünde başarısını sıralayan insanın sığındığı yer de buydu. Efesliler'de kurtuluşun iman yoluyla alınan lütuf armağanı olduğu, ardından Mesih'te iyi işler için yaratıldığımız açıklanır. Kabulümüzü kendimiz kazanmak için getirdiğimiz listeyi bırakıp Mesih'e güveniriz. Bu güven hayatımızı onun sözüne açar; tövbe, merhamet ve itaat orada gelişir. İsa'nın uyarısını duyan kişi, kendisini korumak için daha parlak bir hizmet geçmişi kurmaya çalışacağına, bugün sözüne direndiği yerde Rab'be dönebilir (Efesliler 2:8–10 ; Matta 7:21 ).

Kendi günahından utanan öğrenci de bu sözleri dinler. Belki en kolay onun yüreği sıkışır, çünkü itiraf edecek çok şeyi olduğunu bilir. Fakat aynı İsa, bu konuşmada ona bağışlanma dilemeyi de öğretmiştir. Kardeşinin gözünü düzeltmeden önce kendi merteğini çıkarmasını söyleyen kişi, günahın kabul edilip bırakılmasını istemektedir. Kötülüğünü başarılarının arkasında saklamakla, onu Rab'bin önüne getirip merhamet istemek farklı yönlere götürür. Tövbe eden öğrenci, itaat çağrısını hatasız görünerek karşılamak zorunda değildir; gerçeği kabul ettiği yerde sözü dinlemeye başlar (Matta 6:12 ; Matta 7:5 ; Matta 7:23 ).

İsa'nın son benzetmesindeki iki evin sahibi de onun sözlerini işitmiştir. Kuma ev kuran kişinin hiç duymadığını düşünmek daha rahat olurdu. Fakat o da duymuştur; kendisini kurtarabilecek uyarı kulağına ulaşmıştır. Öteki kişi işittiğini uygular ve evini kayaya kurar. Aynı sözün önünde oturan iki insanın hayatı bu noktada ayrılır. İsa'yı dinlediğimiz saat bittikten sonra, söylediklerine verdiğimiz cevap da hayatımızın nasıl kurulduğuna katılır (Matta 7:24–27 ).

Şimdi önümüzdeki sözler tanıdıktır. Öfkeyle küçümsediğimiz kardeş, barışmayı ertelediğimiz kişi, dua ederken adını anmak istemediğimiz düşman ve gizlide bizi gören Baba, konuşmanın içinden yeniden hatırlanır. İsa'nın sözünü uygulamak, bütün bunlardan uzak, büyük ve belirsiz bir başarı beklemek değildir. Kardeşimize yaklaşırken onun buyruğuna yer açar, yalnız kaldığımızda Baba'ya yöneliriz. Kolayca onayladığımız bir sözün kendi isteğimize dokunmasıyla, itaatin gerçek ağırlığını hissederiz. Evin temeli, konuşmayı ne kadar beğendiğimizden daha derinde atılır (Matta 5:7 ; Matta 5:21–24 ; Matta 5:44 ; Matta 6:6 ; Matta 7:24 ).

Yağmur iki evin üzerine de yağar. Sel ve rüzgar, İsa'nın sözünü uygulayan kişinin evini de bulur; onun itaat etmiş olması saldırıyı durdurmaz. Fakat ev ayakta kalır, çünkü kayaya kurulmuştur. Hayatın sıkıntıları, dayanılan temelin neden önemli olduğunu bize yakından hissettirir. Hemen önceki yargı sahnesi ise bu benzetmenin ağırlığını son hesap gününe kadar taşır. Kuma kurulan evin yıkılışı büyüktür; bu sonu henüz dinlerken, sözü duyup uygulama çağrısı önümüzdedir (Matta 7:21–27 ).

Konuşma bittiğinde halk şaşkınlık içindedir. İsa'nın sözlerinde din bilginlerinden alıştıkları öğretiden farklı bir yetki duymuşlardır. Kendi sözünü hayatımızın temeli olarak önümüze koyan ve son gün vereceği hükmü açıklayan biri konuşmuştur. Artık söylediklerine hayran olmakla nasıl karşılık vereceğimiz sorusu yan yanadır. Matta, kalabalığın bütününün sözü uyguladığını anlatmaz. Konuşma sona erer; dinleyenin cevabı hayatında devam edecektir (Matta 7:28–29 ).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Birinin yanlışını hemen fark ettiğiniz halde kendi benzer davranışınıza gerekçe bulduğunuz oluyor mu? İsa'nın önce merteği çıkarma çağrısı, o kişiye yardım etme biçiminizi nasıl değiştirir (Matta 7:1–5 ; Matta 7:15–20 )?
Bir ihtiyacınızı Tanrı’ya söylemekte çekindiğinizde, onun size nasıl karşılık vereceğini düşünüyorsunuz? İsa’nın ekmek isteyen çocuk örneği, Baba hakkındaki bu düşüncenize ne söylüyor (Matta 7:7–11 ; Matta 6:10 )?
Sözünüzün dinlenmesi, anlaşılmak ya da bir hata yaptığınızda adil davranılmasını beklemek... Başkasından beklediğiniz bu iyiliklerden hangisini bugün sizin göstermeniz gerekiyor? İsa'nın sözü ilk adımı atmanız için ne söylüyor (Matta 7:12 )?
Etkileyici konuşan veya büyük işler yaptığını anlatan birine neden kolayca güveniriz? İsa’nın meyveye bakma çağrısı, böyle birini dinlerken hangi soruları sormamıza yardım eder (Matta 7:15–23 )?
Çok iyi bildiğiniz halde uygulamayı ertelediğiniz bir İsa buyruğu var mı? İki evin sahibinin de sözü işitmiş olması, bu erteleme hakkında size ne düşündürüyor (Matta 7:13–14 ; Matta 7:24–27 )?

03 — HAYATA TAŞIYIN

1. Kendi gözünüzdeki engelle yüzleşin

Birini düzeltmek için yapacağınız konuşmayı düşünün. Onun davranışını anlatırken kendinize tanıdığınız mazeretleri de hatırlayın. Benzer bir konuda sizin özür dilemeniz gerekiyorsa, o sözü ertelemeyin. Kendi payınızı açıkça kabul ettikten sonra kardeşinizin ihtiyacını daha iyi dinleyebilirsiniz. İsa’nın verdiği sıra, yardım etmek isteyen kişiyi önce tövbeye çağırır (Matta 7:3–5 ).

2. İhtiyacınızı Baba'ya açın

Uzun süredir dua ederken çevresinden dolaştığınız bir ihtiyacınız varsa, bugün onu açıkça söyleyin. Kulağa daha dindarca gelecek kelimeler bulmanız gerekmiyor. İsa’nın ekmek isteyen çocuk örneğini hatırlayarak Baba’ya yaklaşın. Beklediğiniz cevap gecikiyorsa bunu da ona açın. Kendi isteğinizi söylerken onun iyiliğine güvenmeyi ve isteğine teslim olmayı aynı duanın içinde öğrenin (Matta 7:7–11 ; Matta 6:10 ).

3. Beklediğiniz iyiliği başkasına gösterin

Sözünüzün yarıda kesildiği bir konuşmayı hatırlayın. Anlatmak istediğiniz şeyin duyulmadan kalması size nasıl gelmişti? İsa’nın buyruğunu bu hatırayla dinleyip sizin de sözünü kolayca kestiğiniz kişiyi düşünün. Onun anlatacaklarına yer açmak, kendiniz için istediğiniz iyiliğin somut bir karşılığı olabilir. Bir sonraki karşılaşmanızda onu dinleyin; duyduklarınızın hazır cevabınızı değiştirmesine de izin verin (Matta 7:12 ).

4. Peygamberlik iddiasını meyvesiyle değerlendirin

Tanrı adına bir söz duyduğunuzda, sizi çok etkilese bile onu hemen başkasının hayatını yönlendirmek için kullanmayın. Söylenenleri Kutsal Yazılar’la karşılaştırın; gerekirse olgun bir imanlıyla birlikte inceleyin. Sözü söyleyen kişinin dürüstlüğüne, güçsüzlere davranışına ve düzeltilmeye açık olup olmadığına da dikkat edin. Bu inceleme, Ruh’un armağanlarını şükranla karşılayan bir topluluğun sorumluluğudur. Hayranlığınızın, gördüğünüz kötülüğe sessiz kalmanıza yol açmasına izin vermeyin (Matta 7:15–23 ; Yasa'nın Tekrarı 13:1–4 ).

5. Hizmet geçmişinizi güvenceye dönüştürmeyin

Geçmişte yaptığınız bir hizmeti düşünürken, bugün düzeltmeniz gereken bir davranışı erteleyip ertelemediğinize bakın. Kırdığınız birine gösterdiğiniz ilgisizliği, kilise için ne kadar çalıştığınızı anlatarak örtüyor olabilirsiniz. Böyle bir durumda hizmet listenizi bir kenara bırakıp o kişiyle konuşun. Suçunuzu kabul edin ve verdiğiniz zararı gidermek için elinizden geleni yapın. Mesih’in lütfuna güvenerek ona dönün; geçmişte hizmet etmiş olmanız, bugün onun sözünü dinleme ihtiyacınızı ortadan kaldırmıyor (Matta 7:21–23 ; Efesliler 2:8–10 ).

6. Duyduğunuz sözü uygulayın

Dağdaki Konuşma’dan aklınızda kalan bir sözü seçin ve onun hangi ilişkinize dokunduğunu düşünün. Barışmanız gereken bir kişi, karşılanmasına katkıda bulunabileceğiniz bir ihtiyaç veya dua etmekten kaçındığınız biri olabilir. Bugün mümkün olan karşılığı verin; örneğin ertelediğiniz konuşma için haber gönderin. Karşınızdaki kişinin cevabını kontrol edemeseniz de İsa’nın sözüne kendi cevabınızı verebilirsiniz. Onu duymakla başlayan yol, bu küçük fakat gerçek itaatlerde sürer (Matta 5:23–24 ; Matta 5:44 ; Matta 7:12 ; Matta 7:24–27 ).

Kaynaklar

Kutsal Kitap, Yeni Çeviri: Matta 7 ve metin içinde bağlantı verilen ilgili pasajlar. Bölümün anlatısı, dua, ayırt etme ve işitilen sözün uygulanması için temel kaynak.
SIL, Matta 7:6 çeviri notları. Kutsal şeyler ve inciler benzetmesinin yorum seçenekleri için.
Jean Calvin, Commentary on Matthew, Mark, Luke, cilt 1: Matta 7:21–23 üzerine ve Matta 7:24–29 üzerine. Sözlü ikrar, itaat ve sınanma arasındaki ilişki için karşılaştırmalı yorum okuması.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Araştırmalar

Tarım Takvimi — Ekim, Hasat, Bağ ve Zeytin Kutsal Kitap Dünyasını Nasıl Şekillendirdi? — Kutsal Kitap'taki ürün ve meyve imgelerinin gündelik dünyası.
Kutsal Kitap Dünyasında Evler ve Sofralar — Evlerin yapısını ve gündelik kullanımlarını tanımak için.

Kutsal Kitap okumaları

Luka 6:37–49 — Yargılama, meyve ve temel benzetmelerinin Luka'daki anlatımı.
Luka 11:1–13 — Dua öğretisi ve Baba'nın armağanı.
Matta 6 — Gizlideki Baba, Bölünmeyen Yürek — Dua ve Baba’nın iyiliği üzerine önceki bölüm.

Çalışmalarım