MATTA 8 — Dağdan İnen Kral

GİRİŞ

Adam İsa'nın önüne gelip ayaklarına kapanır. Temizlenmek istiyor; hastalığının artık bedenini ve hayatını belirlememesini istiyor. İsa'nın bunu yapabileceğine güvenerek dileğini onun isteğine bırakır. Ardından İsa elini uzatır ve ona dokunur. Bedenindeki hastalık yüzünden insanlardan ayrı yaşaması gereken kişiye şimdi bir el uzanmıştır. Dağda merhametten söz eden İsa, önünde duran adamın bedenine dokunmaktadır Matta 8:1–17 .

Kalabalık onun peşinden geliyor, fakat bu bölümde tek tek insanların ihtiyacını duyarız. Bir yüzbaşı evindeki uşağın acısını anlatır; Petrus'un kaynanası ateşler içinde yatmaktadır. Biraz sonra öğrenciler, bindikleri teknede ölüm korkusuyla İsa'yı uyandıracaktır. Yardım isteyen bu seslerin arasında onun ardından gitmeye hazır olduğunu söyleyenler de vardır. Bölümün sonunda ise bir kentin halkı karşısına çıkıp kendilerinden uzaklaşmasını ister. Aynı İsa'ya yaklaşırlar, ama ondan istedikleri birbirinden ne kadar farklıdır Matta 8:5–17 ; Matta 8:18–34 .

01 — METNİ ANLAYIN

İsa elini uzatır

Cüzam diye çevrilen eski hastalık adı, bugün aynı adla tanıdığımız tek bir hastalıkla sınırlı değildi. Levililer'deki düzenlemeye göre bu durumda olan kişi kirli sayılır ve topluluktan ayrı yaşardı. Burada kirli sayılmak ahlaken başkalarından daha kötü olmak demek değildi; kişinin ibadete ve topluluk yaşamına katılmasıyla ilgiliydi. Hastalıkla geçen bir hayatın ağırlığına bu ayrılığı da eklediğimizde, adamın isteği yalnız bedenindeki izlerin silinmesinden daha geniş bir anlam kazanır. Temizlenmek, insanlar arasına dönüşün de yolunu açacaktır Matta 8:2 ; Levililer 13:45–46 .

Adam dileğini İsa'nın önüne koymuştur. İstediği çok büyüktür, fakat kendisinin bunu hak ettiğine ilişkin uzun bir savunma yapmaz. İsa'nın vereceği cevabı, onun ne yapabileceğine güvenerek beklemektedir. İsa hem istediğini söyler hem ona dokunur; adam o anda temizlenir. Kendimizi saklamak istediğimiz yerde bütün ihtiyacımızla görülmek ürkütücü olabilir. Bu karşılaşmada İsa'ya yaklaşan hasta, onun uzanan eliyle ve iyileştiren sözüyle karşılaşır Matta 8:2–3 .

İsa iyileşen adamı kahine gönderir ve Musa'nın buyurduğu sunuyu sunmasını ister. Adam temizlenmiştir; şimdi bu değişimin tanınacağı yola girecektir. Levililer'in anlattığı süreçte kahin hastalığın durumunu inceler, temizlenmeyle ilgili törenler de onun gözetiminde yürür. Hastalığı yüzünden ayrı duran kişi için bu tanınmanın gündelik hayatta bir karşılığı vardır. İsa aynı zamanda kimseye anlatmamasını buyurur; onu doğrudan kahine gönderir. Aldığı yardımın ardından iyileştirenin sözünü dinleyecektir Matta 8:4 ; Levililer 14:1–20 .

Kefarnahum'da bir yüzbaşı, felç olmuş ve korkunç acı çeken uşağı için yalvarır. Buyruk vermeye alışmış biri, evinde olup bitene söz geçirememektedir. Emrindeki insanın acısına çare bulmak için şimdi kendisi yardım istemektedir. İsa gelip iyileştireceğini söylediğinde yüzbaşı kendisini onu evinde ağırlamaya layık görmediğini söyler. Bu sözün ardından geri çekilip susmaz. İsa'nın bir sözünün yeterli olacağına güvenerek yardımını istemeyi sürdürür Matta 8:5–8 .

Yüzbaşı güvenini anlatırken kendi günlük hayatından söz eder. Kendisi de emir altındadır, askerleri ve hizmetkarı da verdiği buyruğu yerine getirir. Bir emrin etkili olması için onu verenin her yere bizzat gitmesi gerekmez. Şimdi önündeki kişinin sözünün hastalığa da hükmedebileceğine inanmaktadır. Uşağı başka bir yerde yatıyor olsa da İsa'nın vereceği sözün ona ulaşacağına güvenir. İsa bu imana hayran kalır Matta 8:8–10 .

İsa yüzbaşının sözlerini duyunca ardından gelenlere döner. İsrail'de böylesi bir iman görmediğini söylemesi, kendisini doğru yerde sayan dinleyiciyi sarsar. Doğudan ve batıdan gelecek insanlar, Göklerin Egemenliği'nde İbrahim, İshak ve Yakup'la sofraya oturacaktır. Uzakta sandıklarımız sofrada yer bulurken, kendisini mirasçı sayan kişinin dışarıda kalması mümkündür. İsa dışarıdaki karanlığı, ağlayışı ve diş gıcırtısını söyleyerek bu kaybın ağırlığını duyurur. Atalarının imanıyla tanınmak, karşısındaki Rab'be güvenmekten başka bir şeydir. Yüzbaşının yardım isterken dile getirdiği güven, kalabalığın kendi yerinden ne kadar emin olduğunu sorgular Matta 8:10–12 .

Yüzbaşıya gitmesi söylendiğinde, uşağı henüz gözünün önünde değildir. İsa'nın yanında duyduğu sözle evde karşılaşacağı durum arasında bir yol vardır. İsa onu, iyileşmeyi henüz görmeden verdiği söze güvenmeye çağırır. Matta uşağın tam o anda iyileştiğini bildirir. Mesafe yüzbaşının imanını boşa çıkarmamış, İsa'nın sözü evdeki acıya ulaşmıştır. İmanının dayanağı, her şeyi kendi gözüyle denetleyebilmesi değildir; konuşan kişiye güvenmektedir Matta 8:13 .

Petrus'un evindeki kadın ayağa kalkamıyor, ateşler içinde yatıyordu. İsa geldiğinde onu bu halde görür ve eline dokunur. Ateşi düşen kadın kalkıp ona hizmet etmeye başlar. Hastalıkla yatağa bağlanan biri için ayağa kalkabilmek, gündelik hayatın yeniden açılmasıdır. Matta burada uzun bir konuşma anlatmaz; dokunulan bir el, geçen ateş ve yeniden hizmet edebilen bir insan vardır. Yatağında yardım bekleyen kadın şimdi evine gelen kişiye hizmet edebilmektedir Matta 8:14–15 .

Akşam olunca hastaları ve kötü ruhların baskısı altındaki birçok kişiyi İsa'ya getirirler. Matta, hastaların hepsini iyileştirdiğini ve kötü ruhları tek sözle kovduğunu bildirir. Bu kalabalığın içindeki acılar ayrı ayrı anlatılmasa da hiçbirini yalnızca bir sayı gibi okuyamayız; her hasta kendi derdiyle oradadır. Matta bütün bu şifaları Yeşaya'nın zayıflıklarımızı kaldıran, hastalıklarımızı üstlenen kul hakkındaki sözüyle açıklar. Bedenin acısı, Tanrı'nın kurtarışının kenarında unutulmuş değildir. Yeşaya'nın anlatısı kulun günah yükünü taşımasına kadar uzanır; Matta burada o merhametin hasta insanların bedenlerinde açtığı ferahlığa bakmamızı sağlar Matta 8:16–17 ; Yeşaya 53:4–6 .

Bu sözleri hasta yatağının başında okuduğumuzda, kendi beklediğimiz şifa da aklımıza gelir. Kilise bugün de hastalarını İsa'nın merhametine emanet eder; Yakup, hastayı topluluğun ihtiyarlarıyla birlikte duaya çağırır. Dua ederken umudumuzu kendi içimizde yeterince güçlü bir duygu oluşturabilmeye bağlamayız. Yüzbaşının baktığı yere, İsa'nın yetkisine ve iyiliğine bakarız. Ruh'un yardımına güvenerek iyileşme dilerken, Romalılar'da anlatıldığı gibi bedenimizin tam kurtuluşunu da özlemle bekleriz. Henüz iyileşmemiş kardeşimiz bu bekleyişte yalnız bırakılmaz; onunla dua eder, acısını taşırız. Matta'nın anlattığı şifalar, onun imanını suçlamak için değil, hep birlikte Rab'be başvurmak için önümüzde durur Matta 8:13–17 ; Yakup 5:14–16 ; Romalılar 8:23–26 .

Onunla aynı teknede

Karşı kıyıya geçileceği sırada bir din bilgini İsa'ya her yerde peşinden gideceğini söyler. Bu sözün içindeki istekliliği duyabiliriz. İsa'nın cevabında ise tilkilerin ini ve kuşların yuvası vardır; kendisini İnsanoğlu diye anan kişinin başını yaslayacak bir yeri yoktur. Az önce hastaları iyileştiren bu kişi, kendisini izleyene yerleşik bir rahatlık sunmaz. Onunla her yere gitmeyi istemek, gecenin sonunda nerede dinleneceğini bilmeden de yanında olmayı istemektir Matta 8:18–20 .

Her yer sözü, henüz yolun başındayken kolayca ağzımızdan çıkabilir. Yolun gerçek bedeliyle karşılaşınca o sözün içine fark etmeden koyduğumuz koşullar ortaya çıkar. İsa'yla birlikte olmayı istiyoruz, ama alıştığımız güvenceyi de yanımızda taşımak istiyoruz. İsa, başını yaslayacak yeri olmadığını söyleyerek bu beklentiyi açıkça karşısına alır. Din bilgininin sonradan ne yaptığını Matta anlatmaz. Sözü biz dinleriz; rahatlığımız kaybolduğunda da çağıran kişiye güvenip güvenemeyeceğimizle baş başa kalırız Matta 8:19–20 .

Başka bir öğrenci önce gidip babasını gömmek için izin ister. Bir babaya karşı son görevini yerine getirme isteği, kolayca küçümsenebilecek bir istek değildir. İsa'nın ona ardından gelmesini söylemesi bu yüzden ağırdır. Ölülerin kendi ölülerini gömmesi sözü, Tanrı'nın yaşamına kapalı olanlarla bedenen ölenler arasındaki ayrım üzerinden anlaşılabilir. Bu okuma, çağrının sertliğini ortadan kaldırmaz. İsa, en ciddi görünen bağlılığın karşısında bile kendisini izlemenin önceliğini istemektedir. Böyle bir çağrıyı duyan kişi, kendisini çağıranın kim olduğuyla da yüzleşir Matta 8:21–22 .

Aynı İsa daha sonra anne babasına yardımdan dinsel gerekçelerle kaçınanları eleştirecektir. Buradaki sözünü aileye karşı sevgisizliğe dönüştürmek, onun başka bir yerde açıkça söylediğini çiğnemek olur. Yine de bu çağrının bizi hiç rahatsız etmeyecek kadar hafifletilmesine izin veremeyiz. Önce bütün işlerimiz tamamlansın, sonra peşinden gideriz dediğimizde, İsa'ya ayırdığımız zaman hep ileriye kayabilir. Çağrısının hayatımızdaki yerini kendimiz belirlemek isterken, o bizi kendi ardından gelmeye çağırır Matta 8:21–22 ; Matta 15:3–6 .

İsa tekneye biner, öğrencileri de ardından biner. Biraz önce konuşulan izleme, şimdi gerçekten onunla aynı tekneye binmek olmuştur. Sonra gölde büyük bir fırtına kopar ve dalgalar teknenin üzerinden aşar. İsa uyumaktadır. Öğrenciler onu uyandırıp kurtarması için yalvarırken öleceklerinden korkmaktadır. Doğru kişinin ardından gelmiş olmaları, onları tehlikenin dışında tutmamıştır. Onun yanındadırlar ve yine de korkuyorlardır Matta 8:23–25 .

Öğrencilerin yakarışı hem imanlarını hem korkularını taşır. Kurtarması için İsa'ya gitmişlerdir, fakat aynı teknede bulunan kişinin yetkisi korkularına henüz yön verememektedir. İsa korkularını sorgularken onlara kıt imanlılar diye seslenir. Dalgalar durmadan önce bu sözle karşılaşırlar. Ardından İsa kalkıp rüzgarı ve gölü azarlar; ortalık sakinleşir. Yardımı, öğrencilerin önce kendilerini kusursuz bir güvene yükseltmesine bağlı kalmamıştır. Küçük imanlarıyla ona seslenenleri kurtarırken güvenmeyi de öğretir Matta 8:25–26 .

Fırtına dindikten sonra teknede yeni bir soru duyulur. Rüzgarın ve gölün sözünü dinlediği bu adam kimdir? Az önce bütün dikkatlerini kaplayan tehlike geçmiştir; şimdi yanlarında bulunan kişiye hayretle bakarlar. Mezmur 107'de denizde sıkışanların yakarışını işiten ve fırtınayı yatıştıran RAB'dir. İsa'nın buyruk veren sesi o tanıklığı hatırlatır; yaratılış onun sözüne uymuştur. Öğrenciler yalnız korktukları şeyin sona ermesiyle kalmaz, güvendikleri kişinin büyüklüğüyle de karşılaşır. Yanlarında uyuyan kişinin bir buyruğu, kendilerini yutacağından korktukları suyu yatıştırmıştır Matta 8:27 ; Mezmurlar 107:23–32 .

Karşı kıyıdaki istek

Karşı kıyıda mezarlık mağaralardan çıkan iki adam İsa'yı karşılar. Cinlerin etkisindeki bu kişiler öylesine tehlikelidir ki kimse o yoldan geçemez. Bir insanın bulunduğu yerin, başkalarının uzak durduğu bir yere dönüşmesi ağır bir tutsaklıktır. Matta adamların geçmişini anlatmaz; karşımızda şimdi içinde bulundukları yıkıcı durum vardır. İsa onların bulunduğu yere gelmiştir. Hastaların yanına uzanan yetki, burada insanların yaklaşamadığı kötülüğün karşısındadır Matta 8:28–32 .

Yükselen ses İsa'yı Tanrı'nın Oğlu diye tanır. Az önce teknedekilerin kim olduğunu hayretle sorduğu kişi, burada korkuyla karşılanır. Kötü ruhlar belirlenmiş zamandan önce cezalandırılmaktan söz eder ve kovulacaklarsa domuz sürüsüne gönderilmeyi ister. İsa'nın karşısında eşit güçte iki taraf pazarlık etmiyordur; izin isteyen taraf bellidir. Yüzbaşı onun yetkisine güvenerek yaklaşmıştı, burada ise aynı yetkinin yargısından korkulmaktadır. Kim olduğunu bilmekle ona güvenerek yaklaşmak arasındaki fark, bu iki karşılaşmada duyulur Matta 8:29–31 .

İsa'nın kısa buyruğuyla cinler adamlardan çıkıp domuzlara girer. Sürü dik yamaçtan göle koşar ve boğulur. Bu büyük kaybı okuyup geçmek kolay değildir; Matta da onu gizlemez. Fakat anlatıda tutsaklığın sona erdiği iki insan da vardır. Onları elinde tutan kötülük, İsa'nın buyruğu karşısında yerinde kalamamıştır. Bu kişilerin geçmişte kimseyi yaklaştırmayan durumu artık son söz değildir; üzerlerindeki egemenlik kırılmıştır Matta 8:32 .

Domuzları güdenler kente gidip olanları, iki adamla ilgili haberler dahil anlatır. Halk çıkıp İsa'yla karşılaşır. Bunca yardım ve kurtarışın ardından duyacağımız isteğe hazır olmayabiliriz: Bölgelerinden ayrılmasını isterler. Matta nedenlerini açıklamaz; önümüzde söyledikleri istek durur. Bölümün başında bir adam onun merhametine yaklaşmış, yüzbaşı bir sözüne güvenmiş, öğrenciler kurtarması için yalvarmıştı. Burada da yalvarış vardır, fakat bu kez gitmesi istenir. Kurtaran kişinin karşılarında durması, onu yanlarında istedikleri anlamına gelmemiştir Matta 8:33–34 .

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

İsa'nın hastaya dokunması ve onu temiz kılması, onun yardımını istemek konusunda size ne düşündürüyor? İyileştirdikten sonra verdiği buyruk, alınan yardıma karşılık vermek hakkında ne gösteriyor Matta 8:2–4 ?
Yardım istemek için kendinizi yeterince layık görmediğiniz oluyor mu? Yüzbaşının kendisi hakkında söyledikleriyle İsa’nın sözüne duyduğu güven nasıl bir araya geliyor Matta 8:8–13 ?
İsa'nın ardından gitmek isterken içimizden hangi koşulları öne sürebiliyoruz? Başını yaslayacak yeri olmadığını söylemesi ve öteki öğrenciye hemen seslenmesi, bu beklentilerimizi nasıl karşılıyor Matta 8:19–22 ?
Yardım için dua ederken aynı anda korktuğunuz bir zamanı hatırlıyor musunuz? İsa'nın öğrencileri uyarması, ardından onları kurtarması ve onların hayrete düşmesi bu deneyime nasıl ışık tutuyor Matta 8:23–27 ?
İsa’nın yaptığı bir şeyi hayranlıkla dinlemekle kendi hayatımızda onun sözünü istemek arasında nasıl bir fark olabilir? Bölümün sonunda halkın İsa’dan ayrılmasını istemesi, bu konuda bizi nerede düşündürüyor Matta 8:8–10 ; Matta 8:29–34 ?

03 — HAYATA TAŞIYIN

1. İhtiyacınızı İsa'nın önüne getirin

Hasta bir yakınınız için dua ederken yalnız genel bir iyilik dilemekle yetinmeyin. Onun size anlattığı acıyı ve günlük hayatında zorlandığı şeyi adıyla Rab’be açın. Kendi ihtiyacınız için dua ediyorsanız onu da saklamayın. Temizlenmek isteyen adam gibi, yardımını dilediğiniz kişinin merhametine güvenerek yaklaşın. Hasta yakınınızın yanında bulunabiliyorsanız bugün dinlemeye ve ihtiyaç duyduğu yardıma zaman ayırın Matta 8:2–3 .

2. Güveni kendi yeterliliğinizde aramayın

Dua etmek üzereyken aklınıza kendi eksikleriniz geldiğinde, yalnız bunların etrafında dönüp durmayın. Yüzbaşının İsa’ya nasıl yaklaştığını yeniden okuyun. Kendisi hakkında yüksek bir iddiada bulunmadan, yardımını istemeyi sürdürür. Siz de ne kadar güçlü hissettiğinizi ölçmekle oyalanmadan Rab’be seslenin. Duanızın sonunda kendinizle ilgili hükümlerinize dönmek yerine, yüzbaşına verilen cevabı bir kez daha okuyun Matta 8:8–13 .

3. Alışılmış aidiyetinizi imanla karıştırmayın

Bir imanlı ailede büyümüş olmak veya yıllardır kiliseyi tanımak için şükredebilirsiniz. Bugün İsa’ya verdiğiniz cevabı da ayrıca düşünün. Başkalarının imanını anlatmakta rahat, kendi kararlarınızda aynı güvenle davranmakta zorlanıyor olabilirsiniz. Bu farkı saklamak yerine Rab’be açın; bildiğiniz sözün hangi kararınızda karşılık beklediğine bakın. Egemenliğin sofrası hakkındaki uyarı, geçmişinize yaslanarak bugünkü çağrıyı duymadan geçmemenizi ister Matta 8:10–12 .

4. İzleme sözünüzün koşullarını fark edin

İsa’nın açık bir buyruğuna karşılık vermeyi hangi koşulun düzelmesine bağladığınızı düşünün. Belki herkes sizi anlasın, işler hafiflesin veya itibarınız zarar görmesin istiyorsunuz. O koşul gerçekleşmeden de verebileceğiniz doğru cevabı belirleyin. Dürüst olmanız gereken bir konuşma ya da yerine getirmeniz gereken bir sorumluluk varsa, bugünkü imkanınızla ona yönelin. Ailenize göstereceğiniz ilgiyi de bu itaatin içinde tutun; İsa’nın çağrısı dinsel sözlerle sevgiden kaçmanıza izin vermez Matta 8:19–22 ; Matta 15:3–6 .

5. Korkunuzla birlikte kurtaran kişiye yönelin

Korktuğunuzda duanızın sakin ve düzgün çıkmasını beklemeyin. Teknedeki öğrencilerin kısa yakarışı gibi, o an neye muhtaçsanız onu söyleyin. Ardından yalnız dalgaları değil, İsa’nın bu bölümde söylediklerini ve yaptıklarını da yeniden okuyun. Korkunuzun henüz geçmediğini saklamadan onun yanında kalabilirsiniz. Güvenmekte zorlandığınız yeri ona açın ve gücünüz yetmiyorsa bir kardeşinizle birlikte dua edin Matta 8:23–27 .

Kaynaklar

Kutsal Kitap, Yeni Çeviri: Matta 8 ; Levililer 13 ; Levililer 14 ; Yeşaya 53 ; Mezmurlar 107 ; Matta 15:3–6 . Bölümün metni ve bağlam bağlantıları için temel kaynak.
Barclay M. Newman ve Philip C. Stine, A Handbook on the Gospel of Matthew (UBS, 1988), Matta sekizinci bölümün ikinci ayetine ilişkin erişilebilir çeviri notu. Deri hastalığı adlandırması ve törensel temizlenme için ilgili açıklama.
SIL International, Translator’s Notes on Matthew (2023), ölülerin gömülmesi sözüne ilişkin not. Ruhsal ve bedensel ölüm ayrımı ile çağrının önceliğine ilişkin açıklama.
NET Bible, İsa'nın aynı cevabına ilişkin açıklama notu. Birden fazla yorumun varlığı ve yorumların sınırları için ilgili dipnot.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Temiz mi, Kirli mi? Kutsal Kitap Dünyasında Temizlik ve Toplumsal Hayat — Törensel durum ile ahlaki suç arasındaki ayrımı anlamak için.
Celile Gölü'nde Bulunan Antik Tekne: Müjdelerdeki Balıkçıların Dünyası — Göl yolculuklarının maddi çevresini tanımak için.
Petrus — Cesaret, Çöküş ve Yeniden Çağrı — Evine girilen öğrenciyi, çağrısı ve sonraki yaşamıyla tanımak için.
Cenaze, Mezar ve Yas Kültürü — Defin sorumluluğunu ve yasın toplumsal çevresini tanımak için.
Matta 7 — Yargıdan Temele — İsa'nın yetkili sözlerinden bu bölümdeki karşılaşmalara geçiş.

Çalışmalarım