Romalılar 9 — Tanrı'nın Sözü Boşa Çıkmadı

Romalılar 9. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

İsrail'e antlaşmalar ve vaatler verilmişken, bu halkın içindeki imansızlık nasıl anlaşılmalıdır? Pavlus'un Romalılar 9:1–6 ayetlerinde taşıdığı soru budur. Bir yanda soydaşlarına duyduğu dinmeyen acı, öte yanda Tanrı'nın sözünün güvenilirliği vardır. Cevap verirken halkının geçmişini değersizleştirmez; Tanrı'nın o geçmişte verdiği sözleri yeniden ele alır. İshak'tan Firavuna, Hoşea'dan Yeşaya'ya uzanan tanıklıklar, vaatlerin Tanrı'nın çağrısı ve merhametiyle nasıl gerçekleştiğini gösterir.

01 — METNİ ANLAYIN

Vaat, Tanrı'nın çağırdığı çocuklarla sürer

Pavlus'un kederi, 9:1–3 ayetlerinde kendi vicdanının Kutsal Ruh aracılığıyla doğruladığı bir gerçektir. Soydaşlarının yerine kendisinin lanetlenip Mesih'ten uzaklaştırılmasını dileyecek kadar ağır bir acı taşır. Musa da altın buzağı günahından sonra halkının bağışlanması için yalvarmış, bağışlanmayacaklarsa adının Tanrı'nın kitabından silinmesini istemişti (Mısır'dan Çıkış 32:30–33). Her iki söz, halkın günahı karşısında onu terk etmeyen bir aracılık isteğini gösterir. Pavlus burada kendisinin onların kurtarıcısı olduğunu bildirmiyor; onların kaybını kendi kaybı gibi taşıdığını dile getiriyor.

Bu acıyı büyüten, İsrail'in Tanrı'dan aldığı armağanlardır. 9:3–5, evlatlığa kabulü ve Tanrı'nın yüceliğini görmeyi halkın gerçek ayrıcalıkları olarak anar. Antlaşmalar ve vaatler Tanrı'nın bu halkla kurduğu ilişkiyi, Yasa ile tapınma düzeni O'na nasıl yaklaşılacağını bildirir. Büyük atalar da bu tarih içindeki vaatlerin ilk alıcılarıdır. Pavlus'un saydığı her armağan, İsrail'deki imansızlığın neden böylesine ağır bir soru olduğunu açıklar.

Evlatlığa kabul, burada İsrail'e halk olarak verilmiş konumu anlatır. Tanrı Musa'yı Firavuna gönderirken İsrail'i ilk oğlu diye adlandırmıştı (Mısır'dan Çıkış 4:22–23). Bu nedenle Pavlus, Tanrı'nın çocukları diye anılmış halkın gerçek ayrıcalığını tanır. Ancak 9:6–8 ayetleri, bu topluluğun her üyesinin sırf soyundan dolayı vaat çocuğu sayılmadığını açıklar. Bir halka verilmiş antlaşma konumu ile Tanrı'nın vaadi uyarınca çocuk sayılma arasındaki ayrım, sözün boşa çıkmadığı cevabının temelidir.

Listenin sonunda İsrail'in içinden gelen Mesih yer alır. 9:5, O'nun bedence bu halktan olduğunu söylerken gerçek insanlığını ve tarihsel kökenini belirtir. Ardından Mesih'i her şey üzerinde hüküm süren, sonsuza dek övülecek Tanrı olarak yüceltir. İsrail'in içindeki imansızlığın ağırlığı, bu halktan gelen Mesih'in kimliğiyle daha da belirginleşir.

Pavlus'un cevabı, vaadin kime ve nasıl verildiğini açıklamakla başlar. 9:6–9 ayetlerinde İbrahim'in fiziksel soyundan gelmek ile onun vaat çocuğu sayılmak ayırt edilir. İsmail de İbrahim'in öz oğludur; buna rağmen Tanrı soyun İshak'la süreceğini söylemiştir (Yaratılış 21:11–13). İshak'ın doğumu da Sara'ya belirli bir zamanda oğul verileceği vaadinin gerçekleşmesidir (Yaratılış 18:10–14; 21:1–3). Tanrı'nın sözü, yalnız soy bağı bulunan herkes için aynı sonucu vaat etmiş değildir. İshak örneği, Tanrı'nın kendi sözüyle belirlediği çocuk üzerinden vaadini yerine getirdiğini gösterir.

Rebeka'nın ikizleri, bu ayrımı daha da belirginleştirir. İki çocuk aynı anne ve babadan gelir; üstelik karar bildirildiğinde henüz doğmamış, iyi ya da kötü hiçbir şey yapmamışlardır (9:10–12). Büyüğün küçüğe kulluk edeceği sözü, sonraki başarılarının ödülü olarak verilmez. Pavlus gerekçeyi Tanrı'nın seçim amacının kendi çağrısına dayanarak sürmesiyle açıklar. Bu öncelik, Reform anlayışında koşulsuz seçim diye adlandırılır: Tanrı'nın kurtarıcı seçimi, insanın hak ettiği bir karşılığa değil kendi çağrısına dayanır.

Yakup'un sevilmesi ve Esav'dan nefret edilmesi sözü, bu seçimin ciddiyetini korur (9:13). Alıntının geldiği Malaki 1:2–5 ayetlerinde Yakup'un soyu İsrail ile Esav'ın soyu Edom da söz konusudur. Tanrı İsrail'e sevgisini hatırlatırken Edom'un kötülüğünü ve uğradığı yargıyı anlatır. Dolayısıyla iki kardeşin adı, onlardan doğan halkların tarihini de taşır. Pavlus doğumdan önce bildirilen seçimi anlattıktan sonra, Malaki'nin bu sonraki tanıklığını getirir. Devamında merhamet, yargı ve yüceliği ele alması, tarih içinde görülen bu seçimin kurtuluşla ilişkisini açıklar.

Merhamet eden Tanrı, yargısında da egemendir

Seçim işlere dayanmıyorsa Tanrı'nın adaletsiz davranıp davranmadığı sorusu doğar. Pavlus 9:14–16 ayetlerinde bunu kesin biçimde reddeder ve Musa'ya verilen merhamet sözüne başvurur. Bu söz, Mısır'dan Çıkış 32 bölümünde anlatılan altın buzağı günahından sonra, 33:12–19 ayetlerinde verilir. Musa Tanrı'nın varlığının kendilerine eşlik etmesini ve yüceliğini görmeyi ister; Tanrı da iyiliğini açıklarken merhametinde özgür olduğunu bildirir. İsrail'in varlığını sürdürmesi bile Tanrı'nın suçlu halka gösterdiği merhamete dayanır. Bu örnek, merhametin bir başarı karşılığı olarak talep edilecek ücret olmadığını gösterir.

İnsanın isteği ve çabası yerine Tanrı'nın merhametinin belirleyici olması, 9:16 ayetinin vardığı sonuçtur. Kurtuluşu isteyen ve arayan insanın, Tanrı'yı kendisine lütfetmekle yükümlü kılacak bir hakkı yoktur. Merhamet, Tanrı'nın kişiye acıyarak verdiği iyiliktir. Bu nedenle vaatlerin gerçekleşmesinin son dayanağı, insanın arayışının gücü değil, acıyan Tanrı'nın kendi amacıdır. Bölümün sonunda açıklanan imanla aklanma da bu karşılıksız merhametten ayrı bir kazanç yolu olmayacaktır.

Firavun örneği, aynı Tanrı'nın yargıda da kendi amacını gerçekleştirdiğini gösterir. 9:17, Tanrı'nın gücünü göstermek ve adını bütün dünyada duyurmak için kralı yükselttiğini aktarır. Sözün geldiği Mısır'dan Çıkış 9:13–17 ayetlerinde Tanrı, Firavunu çoktan ortadan kaldırabilecekken ayakta tuttuğunu açıklar. Kralın yaşamının sürmesi ve karşı koyuşunun devam etmesi, Tanrı'nın egemenliğini boşa çıkarmaz. İsrail'i bırakmamakta direnen hükümdar üzerinden Tanrı'nın gücü ve adı duyurulur.

Bu anlatıda Firavunun kendi günahı ile Rab'bin kralın yüreğini katılaştırması birlikte bulunur. Mısır'dan Çıkış 9:12, kralı inatçı yapanın Rab olduğunu söyler; 9:27–35 ise kralın günahını kabul ettikten sonra yeniden günah işleyip halkı salıvermediğini anlatır. Bu nedenle katılaştırmayı, kralın isyanını yargılayan ve Tanrı'nın amacına hizmet ettiren bir eylem olarak anlıyoruz. Romalılar 9:18 Tanrı'nın dilediğine merhamet ettiğini, dilediğinin yüreğini nasırlaştırdığını açıkça bildirir. Firavun da kendi yaptıklarından sorumlu, söz dinlemeyen kral olarak anlatılır. Tanrı'nın egemenliği ile insanın suçluluğu burada aynı olayda görülür.

Pavlus tam bu noktada itirazı ortaya koyar: Tanrı'nın isteğine kimse karşı duramıyorsa insan neden suçlu bulunur (9:19)? İtiraz eden, Tanrı'nın isteğinin engellenememesinden insanın suçlanamayacağı sonucunu çıkarır. Böylece önceki örnekte birlikte görülen Tanrı'nın yönetimi ile insanın sorumluluğunu birbirini dışlayan iki durum sayar. Pavlus cevabına, kendisine biçim verilen insanın ona biçim veren Tanrı'ya nasıl karşılık verdiğini sorarak başlar. İnsanın Yaratıcı'sıyla ilişkisindeki yeri, bu itirazın değerlendirilmesinde belirleyicidir.

Çömlekçi, aynı kil yığınından farklı amaçlara uygun kaplar yapma hakkına sahiptir (9:20–21). Pavlus, bir kabın onurlu bir iş için, ötekinin bayağı bir iş için yapıldığını söyler. Kapların hangi işte kullanılacağını çömlekçi belirler; aynı kilden oluşları, aynı amaç için kullanılmalarını gerektirmez. Yeşaya 29:15–16 ayetlerinde de insanın kendisini yapana bilgisizlik yüklemesi, yaratılış ilişkisinin ters çevrilmesi olarak gösterilir. Bu benzetmede farklılığı belirleme hakkı, biçim veren Tanrı'ya aittir. İnsanların sonları hakkında konuşulurken Yaratıcı'nın bu hakkı korunur.

Kap benzetmesi 9:22–24 ayetlerinde insanların yargı ve kurtuluş durumuna uygulanır. Pavlus, Tanrı gazabını ve gücünü göstermek isterken mahvolmaya hazırlananlara büyük sabırla katlandıysa insanın buna ne diyebileceğini sorar. İkinci soruda, Tanrı'nın böyle davranmasını merhamet ettiklerine yüceliğinin zenginliğini göstermesiyle ilişkilendirir. Firavunun ayakta tutulması, hemen ortadan kaldırılmayan bir isyanın da Tanrı'nın gücünü ve adını duyurmasına nasıl hizmet ettiğini zaten göstermiştir. Tanrı merhamet ettiklerini yüceltmek üzere önceden hazırlamıştır; kurtuluşları, bu amacın gerçekleşmesidir. Bu yücelik, kurtarılan topluluğun üstünlüğünü değil, onu önceden hazırlayıp çağıran Tanrı'nın merhametini tanıtır.

Bu amacın alıcıları belirsiz bırakılmaz. Pavlus 9:24 ayetinde, Yahudilerden ve öteki uluslardan çağrılan insanların kendileri olduğunu söyler. Daha önce ikizler üzerinden açıklanan çağrı, şimdi Mesih'e ait topluluğun varlığını açıklar. Tanrı'nın merhamet ettiği halk tek bir soyun sınırları içinde toplanmış değildir. Sonraki peygamberlik alıntıları, bu topluluğun Kutsal Yazı'daki dayanaklarını gösterecektir.

Çağrılan halk, Mesih'e imanla aklanır

Hoşea'nın sözleri, Tanrı'nın halkına verdiği adı değiştirmesini anlatır. Hoşea 1:6–11 ayetlerinde İsrail'in sadakatsizliği yüzünden merhametten ve halk olmaktan yoksun bırakılacağı bildirilir. Fakat aynı bölüm, halk sayılmayanların yaşayan Tanrı'nın çocukları diye adlandırılacağını da vaat eder. Hoşea 2:14–23, Tanrı'nın yeniden ilişki kurmasını, merhamet göstermesini ve halkın O'na kendi Tanrısı diye karşılık vermesini anlatır. Bu sözlerin ilk muhatabı yargılanmış İsrail'dir; yeniden kabul, Tanrı'nın başlattığı merhametin sonucudur.

Pavlus bu tanıklığı, Tanrı'nın öteki uluslardan da çağırdığı insanlar hakkında söylediklerinin hemen ardından kullanır (9:24–26). Hoşea'da halk sayılmayanı yeniden halkı yapan Tanrı, şimdi öteki uluslardan çağırdıklarını da çocukları arasına alır. Alıntının gücü, halkın önceki durumuyla Tanrı'nın verdiği yeni ad arasındaki farktadır. Tanrı'nın çağırmasıyla gerçekleşen kabul, daha önce dışarıda olanları O'nun halkına ait kılar.

Yeşaya'nın tanıklığı ise İsrail'in kendi içindeki ayrımı açıklar. Yeşaya 10:20–23, Asur tehdidi altında sayıca büyük bir halktan geriye kalanların Rab'be döneceğini bildirir. Romalılar 9:27–28, bu sözle İsrail'in sayısının çok olmasının herkese kurtuluş sağlamadığını gösterir. Ardından Yeşaya 1:9 alıntısı, geride bir soy kalmasının da Rab'bin korumasına bağlı olduğunu hatırlatır. 9:29 ayetindeki Sodom ve Gomora karşılaştırması, bu koruma olmasaydı yıkımın ne kadar kapsamlı olacağını belirtir. Sağ kalan küçük topluluk hem gerçek yargının hem de Tanrı'nın sürdürdüğü merhametin tanığıdır.

Bu alıntılardan sonra Pavlus ortaya çıkan durumu aklanma açısından açıklar. 9:30–32 ayetlerinde aklanma peşinde olmayan ulusların imanla aklanmaya kavuştuğunu söyler. Aramamış olmaları kendilerine bir üstünlük kazandırmış değildir; belirleyici ifade, kavuştukları aklanmanın imandan gelmesidir. İsrail ise aklanmak için Yasa'nın ardından gitmiş, fakat Yasa'yı yerine getirememiştir. Pavlus bunun nedenini, aklanmayı imanla değil iyi işlerle olurmuş gibi aramalarında gösterir. Söz konusu uluslar, Tanrı'nın çağırdığı ve iman eden insanlardır; ulusal bir adın bütün üyelerine otomatik kurtuluş verilmez.

Pavlus bu başarısızlığın neye dayandığını sonraki bölümde de açıklar. Romalılar 10:2–4, bu arayışın kendi doğruluğunu yerleştirme çabasını ve Tanrı'nın öngördüğü doğruluğa boyun eğmeyişi içerdiğini söyler. Mesih, iman edenin aklanmasının dayanağıdır. Bu yüzden 9:32–33 ayetlerinde sürçülen taşın kimliği, bölümün son sorusunu cevaplar. Tanrı'nın verdiği Kurtarıcı'ya güvenmek ile kendi işlerinden bir aklanma hakkı çıkarmak birbirinden ayrılır.

Taşla ilgili iki peygamberlik sözü bu ayrımı görünür kılar. Yeşaya 8:11–15, kutsal sayılması gereken Rab'bin İsrail için sürçme taşı da olacağını bildirir. Yeşaya 28:14–17 ise yalanlara sığınan yöneticilerin karşısına Tanrı'nın Siyon'a koyduğu sağlam temeli ve ona güvenenin güvencesini çıkarır. Pavlus iki sözü 9:33 ayetinde birleştirerek Mesih'i gösterir. Mesih'e güvenmeyen insan O'nda sürçerken, iman eden kendisini Tanrı'nın sağlam temeline bırakır. Bölümün son sözü açıktır: “O'na iman eden utandırılmayacak.”

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

9:1–6 ayetlerinde Pavlus'un acısı ile İsrail'in ayrıcalıkları nasıl birlikte anlatılıyor? Bu armağanların gerçek oluşu, Tanrı'nın sözünün boşa çıkıp çıkmadığı sorusunu neden ağırlaştırıyor?
İshak'ın vaatle doğumunu ve Rebeka'nın ikizleri hakkında verilen kararı 9:7–12 ayetlerine göre karşılaştırın. Vaat edilen doğum ve çocuklar henüz bir şey yapmadan verilen karar, Tanrı'nın çağrısı hakkında hangi iki bağlantıyı gösteriyor?
9:17–18 ile Mısır'dan Çıkış 9:12 ve 9:27–35 ayetlerini okuyun. Firavunun kendi günahı ve Tanrı'nın yargısı nasıl aynı anlatıda yer alıyor; kralın ayakta tutulmasının açıklanan amacı nedir?
9:19–24 ayetlerinde itiraz, çömlekçi benzetmesi ve büyük sabır birbirine nasıl bağlanıyor? Merhamet görenlerin önceden hazırlanması ve Yahudilerden de öteki uluslardan da çağrılması, cevabın kurtuluşla ilişkisini nasıl gösteriyor?
9:25–33 ayetlerindeki Hoşea ve Yeşaya alıntılarının katkılarını ayırt edin. Halk sayılmayanların kabulü, İsrail'de sağ kalanlar ve güvenilen taş, bölümün ana sorusuna nasıl birlikte cevap veriyor?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Pavlus'un acısını kurtuluş duasıyla paylaşın

9:1–3 ayetlerinde soydaşlarının durumu Pavlus'un yüreğinde gerçek bir acı doğurur. Bu acının yönü, 10:1 ayetinde onların kurtuluşu için Tanrı'ya yalvarmasında görülür. Mesih'e iman etmeyen yakınlarınız için aynı kurtuluş dileğiyle dua edin. Bu yakarış, bölümde açıklanan egemen merhamete yönelir.

Tanrı'nın verdiği söze güvenin

9:6–12, Tanrı'nın sözünün İshak'ın doğumunda ve ikizler hakkındaki çağrıda nasıl sürdüğünü gösterir. Tanrı'nın vaadine güveninizi, insan soyunun ayrıcalığına veya önceki başarılarına dayandırmayın. Pavlus'un örneklerinde sözü yerine getiren, vaat ettiği çocuğu veren ve çağıran Tanrı'dır. O'nun sözünü değerlendirirken vaat ettiğini gerçekleştiren bu sadakatini hatırlayın.

Merhameti hak edilmiş ücret gibi görmeyin

9:15–16 ayetlerinde merhametin kaynağı Tanrı'nın kendisidir. Tanrı'nın sizi çağırmasına karşılık şükrederken, gösterdiği iyiliği kendi çabanızın zorunlu karşılığı olarak anlatmayın. Musa'nın yakarışına verilen cevap, suçlu halkın da varlığını merhametle sürdürdüğünü gösterir. Şükrünüzü Tanrı'nın özgürce verdiği bu iyiliğe yöneltin.

Yaratıcı'nın hakkını kabul ederek dinleyin

9:19–21 ayetlerindeki itiraz, Tanrı'nın insanı neden suçlu bulduğunu sorar. Cevabı okurken kendi konumunuzun, kendisine biçim verilmiş insanın konumu olduğunu kabul edin. Tanrı'nın amacını sizin bir hak talebinizin belirlemediğini çömlekçi benzetmesiyle düşünün. Sonraki 9:22–24 ayetlerini de okuyarak bu hakkın sabır, merhamet ve yücelik amacıyla nasıl açıklandığını izleyin. Pavlus'un cevabını yalnız çömlek imgesinde bırakmadan, merhamet ettiği halkı çağıran Tanrı'ya güvenin.

Tanrı halkına ait oluşunuzda merhameti görün

9:24–29, çağrılan topluluğu Yahudilerden ve öteki uluslardan gelenlerle tanımlar. Tanrı'nın halkı arasında yer almanızı bu çağrıya bağlı bir armağan olarak kabul edin. Hoşea'da halk sayılmayanların Tanrı'nın çocukları diye adlandırılışını ve Yeşaya'da Tanrı'nın koruduğu küçük topluluğu birlikte hatırlayın. İman topluluğunun varlığında, dışarıdakini kabul eden ve yargı içinde bir soy koruyan aynı merhameti görün.

Aklanma için Mesih'e güvenin

9:30–33, iyi işlerle olurmuş gibi aklanma arayışının insanı hedefe ulaştırmadığını gösterir. Tanrı önünde kabulünüzün dayanağı olarak kendi yaptıklarınızı ileri sürmekten vazgeçin. İman edenin güvencesi, Tanrı'nın verdiği Mesih'tir. Pavlus'un son cümlesindeki utandırılmama vaadini O'na güvenerek benimseyin.

Kaynaklar

Romalılar 9 — Temel metin; Kutsal Kitap Yeni Çeviri, bütün bölüm ve Romalılar 9:27 dipnotu.
Yaratılış 18, 21 ve 25 — Sara'ya verilen söz, İshak'ın doğumu ve Rebeka'nın ikizleri.
Malaki 1 — Yakup ve Esav sözünün İsrail ve Edom bağlamı.
Mısır'dan Çıkış 4 — İsrail'in Tanrı'nın ilk oğlu olarak adlandırılması.
Mısır'dan Çıkış 32 ve 33 — Halkın günahı, Musa'nın yakarışı ve Tanrı'nın merhamet açıklaması.
Mısır'dan Çıkış 9 — Firavunun direnişi, Tanrı'nın yargısı ve adının duyurulması.
Yeşaya 29 — Çömlekçi ile kendisine biçim verilen arasındaki ilişki.
Hoşea 1 ve 2 — Yargılanmış İsrail'e yeniden halk olma ve merhamet vaadi.
Yeşaya 1 ve 10 — Yargı altında sağ kalan topluluk ve Rab'bin koruduğu soy.
Yeşaya 8 ve 28 — Sürçme taşı ve güvenilen sağlam temel.
Romalılar 10 ve 11 — İsrail için kurtuluş duası, imanla aklanma ve Tanrı'nın halkıyla süren ilişkisinin bağlamı.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Çalışmalarım