Romalılar 12 — Kendinizi Diri Bir Kurban Olarak Sunun

Romalılar 12. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Acıkan bir düşmana yemek vermekle Tanrı'ya tapınmak arasında nasıl bir bağ vardır? Romalılar 12, bedenini Tanrı'ya sunma çağrısıyla başlayıp düşmana iyilik yapmaya kadar ilerler. Arada armağanların kullanımı, kardeşlerin ihtiyaçları, sevinçleri ve gözyaşları yer alır. Pavlus bütün bu ilişkileri Tanrı'nın merhametine bağlar. Bu merhameti alanların, birbirlerine hizmet ederken de kötülükle karşılaşırken de Tanrı'yı hoşnut eden bir yaşam sürmeleri beklenir.

01 — METNİ ANLAYIN

Merhamete bütün hayatla karşılık vermek

Romalılar 11:30–32 hem ulusları hem İsrail'i itaatsizlik ve merhamet açısından ele almıştı. Uluslardan olan imanlılar, bir zamanlar itaatsizken kendilerine gösterilen merhameti hatırlayacak; İsrail'e ilişkin umudu da aynı merhamette göreceklerdi. Bu nedenle 12:1 ile başlayan çağrıda hiç kimse Tanrı'nın karşısına önceden hak kazanmış biri olarak çıkmaz. İmanlıların bedenlerini sunması, kendilerini kabul ettirmek için ödeyecekleri bir bedel değil, kendilerine merhamet eden Tanrı'ya verecekleri karşılıktır. Merhamet burada itaati gereksizleştirmez; kişinin hayatını kime ve neden adayacağını belirler.

Bedenin diri bir kurban olarak sunulması, insanın yaşayan varlığıyla Tanrı'ya ait olmasıdır. Kurbanın kutsal oluşu, bu yaşamın O'na ayrılmasını; Tanrı'yı hoşnut etmesi ise yapılanların O'nun isteğine yönelmesini anlatır. Pavlus daha önce 6:10–13 ayetlerinde Mesih'in günaha karşılık ölümünü ve Tanrı için sürdürdüğü yaşamı açıklamıştı. Mesih'e ait olanlar da O'nda diri sayıldıkları için bedenlerini doğruluğun hizmetine sunacaklardı. Diri kurban çağrısında bu yeni yaşam, süren bir bağlılıkla Tanrı'ya verilir; bedenin varlığı veya ihtiyaçları ortadan kaldırılmaz. Bölüm ilerledikçe yardım için harcanan emek, konuğu karşılamak ve aç düşmana yemek vermek, Tanrı'ya ayrılmış bu yaşamın somut biçimleri olacaktır.

Yeni Çeviri, 12:1 ayetindeki sunuşu ruhsal tapınma diye adlandırır; dipnotunda “akla uygun” karşılığını da verir. Ruhsal tapınma burada bedenle yapılan hizmeti içerir. Tanrı'nın merhametini anlayan kişi, bu merhamete nasıl karşılık vereceğini de düşünür. Pavlus, bir sonraki ayette düşüncenin yenilenmesine geçerek bedenin yaptıkları ile insanın değer verdiği şeyleri birlikte ele alır.

Düşüncenin yenilenmesi Tanrı'nın isteğini ayırt etmeye yönelir. Pavlus iyi olanın ölçüsünü Tanrı'nın isteğinde bulur; insanın benimseyeceği yaşam O'nun beğendiği, eksiksiz isteğine göre şekillenecektir. Çağın gidişine uyma baskısı karşısında yalnız görünen davranışı değiştirmek yetmez, neye değer verildiği de yeniden değerlendirilir. Biraz sonra kardeşe saygı göstermek ve hor görülenle arkadaşlık etmek istendiğinde bu değişimin topluluk içindeki anlamı görünür. İnsanın değerini onur yarışına göre ölçen düşünceyle üyeleri birbirine ait gören düşünce aynı ilişkileri üretmez. Yenilenme böylece Tanrı'nın istediğini tanımayı, o isteğe uygun davranışla bir araya getirir.

Birbirimize verilen armağanlar

Yenilenmiş düşüncenin ilk sınandığı yer, insanın kendisini nasıl değerlendirdiğidir. Pavlus 12:3 ayetinde kendisine bağışlanan lütufla konuşur ve herkesi Tanrı'nın verdiği iman ölçüsüne göre sağduyulu düşünmeye çağırır. Hem konuşanın görevi hem dinleyenlerin imanı Tanrı'nın verişine dayanır. Bu yüzden kişi armağanını kendisini başkalarından üstün gösteren bir başarı olarak sahiplenemez. Kendini doğru değerlendirmek, Tanrı'dan aldığını ve bu armağanla yapacağı hizmeti birlikte tanımayı gerektirir.

Bir bedenin bütün üyeleri aynı işi yapmaz; farklılıkları bedenin birlikte işlemesine hizmet eder. 12:4–5 bu benzetmeyi Mesih'te bir olmanın yanında birbirimizin üyesi olduğumuzu söyleyerek tamamlar. 1. Korintliler 12:21–26 da üyelerin birbirine ihtiyacını, birlikte acı çekmelerini ve sevinmelerini anlatır. Birliğin kaynağı Mesih'tir; farklı üyelerin birbirini gözetmesi bu ortak aidiyeti görünür kılar. Başkasının armağanından yararlanabilmemiz ve kendi armağanımızı onun yararına kullanmamız, birbirimizin üyesi olmamızın sonucudur.

Armağanların kaynağı 12:6 ayetinde yeniden lütuf olarak belirtilir. Peygamberlik armağanı olanın bunu imanı oranında kullanması istenir. Bu sözü, üçüncü ayette Tanrı'nın verdiği iman ölçüsüyle birlikte okuduğumuzda, hizmetin kişiye verilmiş ölçü içinde yapılması öne çıkar. Peygamberlik eden kişi, diğer üyeler gibi Tanrı'dan aldığını kullanmaktadır. Söylediği söz ve üstlendiği görev, kendisini bütün bedenin üzerine çıkaran sınırsız bir yetki haline getirilemez.

Pavlus hizmet, öğretme ve öğüt verme armağanlarını sayarken her birini kendi işine yöneltir (12:7–8). Hizmet armağanı, başkasının ihtiyacının karşılanmasıyla kullanılmış olur. Öğretenin katkısı, topluluğun anlamasına yardım eden öğretisinde; öğüt vereninki, duyulan gerçeğe uygun karşılığı desteklemesinde görülür. Armağanı taşıdığını söylemekle görevin yerine getirilmesi arasındaki fark burada belirgindir. Pavlus'un kısa buyrukları, okuyucuyu sahip olduğu ad veya konumdan yapması gereken işe döndürür.

Bağışta bulunanın cömertçe, yönetenin gayretle, merhamet edenin güler yüzle davranması istenir (12:8). Pavlus yardımın verilmesiyle yetinmeyip verenin elinin açık olmasını da ister; bu nitelik, ihtiyaç içindeki kişiye ayrılan payı doğrudan ilgilendirir. Yönetmek, topluluğu gözetme sorumluluğu taşıdığı için gayret gerektirir. Görevin yalnız üstlenilmesi değil, gerektirdiği emekle sürdürülmesi beklenir. Merhamette güler yüz ise yardım alan insanla kurulan ilişkinin niteliğini gösterir. Aynı yardım, isteksizce yük taşır gibi veya gönülden yakınlıkla sunulabilir; Pavlus ikincisini ister. Armağanların kullanımı bu nedenle hem yapılan işe hem o işin muhatabına gösterilen özene göre değerlendirilir.

Sevginin düşmana kadar uzanan iyiliği

Armağanların ardından gelen sevgi buyruğu, bu hizmetlerin nasıl bir topluluk içinde yürütüleceğini gösterir. 12:9–10 içten sevgiyi kötülükten tiksinmek ve iyiliğe bağlanmakla birlikte anlatır. Sevginin samimiyeti, kötülüğe karşı gerçek bir tutum almayı ve iyi olana bağlı kalmayı içerir. Bu ayrım, bölümün sonunda düşmana iyilik yapılırken de korunacaktır: düşmanın ihtiyacını karşılamak, yaptığı kötülüğü onaylamak değildir. Kardeşler arasındaki sevgide ise bağlılık ve karşılıklı saygı öne çıkar. Saygı göstermekte yarışma sözü, onur için kendini öne sürmekten başkasına değer vermeye yönelen bir hareketi anlatır.

Bu bağlılığın sürmesi, 12:11 ayetinde gayret ve Rab'be kullukla ilişkilendirilir. Ruhta ateşli olma çağrısı, burada hizmette canlılık ve içten gayret gösterme yönünde anlaşılır. Pavlus'un cümleleri birlikte okunduğunda bu gayretin yönü de belirlenir: hizmet edilen Rab'dir. Bu nedenle kardeşe gösterilen özen, yalnız karşıdaki kişinin takdirine bağlı bir çaba olarak yürütülemez. İmanlı, Rab'be ait olduğunu bilerek hizmetini sürdürür.

Umut, sıkıntı ve dua aynı ayette birbirine bağlanır. Pavlus'un bu mektupta anlattığı umut, Tanrı'nın tamamlayacağı kurtuluşa yönelir; 8:23–25 bedenlerimizin kurtulmasını beklerken sabretmeyi açıklamıştı. Sevincin dayanağı bu umut olduğundan, sıkıntının varlığı onun bütün temelini ortadan kaldırmaz. Dayanma buyruğu, güçlüğün sürdüğü bir yaşamda Tanrı'nın vereceğini beklemeye çağırır. Duaya kendini vermek de bekleyen insanın Tanrı'dan yardım istemesidir. Bu çağrılar birlikte, topluluğun hizmetini yalnız elverişli günlere bağlamadan sürdürmesine yol gösterir.

İhtiyaç içindeki kutsallara yardım ile konukseverliği amaç edinmek, sevginin mal ve mekan paylaşımına uzandığını gösterir (12:13). Bir üyenin ihtiyacı, birbirine ait bedenin diğer üyelerini de ilgilendirir. Yardım bu ihtiyacın karşılanmasına katılmayı, konukseverlik ise gelen kişiyi kabul etmeyi içerir. Konukseverliği amaç edinme sözü, karşılamanın bilinçli olarak gözetilen bir hizmet olmasını ister.

Sevginin kapsamı, 12:14 ayetinde zulmedenlere kadar genişler. Pavlus onlar için iyilik dilemeyi ister ve lanet etmeyi yasaklar. İsa da Matta 5:43–48 ayetlerinde düşmanları sevmeyi ve zulmedenler için dua etmeyi öğretmiş, Baba'nın iyiliğini hem kötülere hem iyilere göstermesini açıklamıştı. Zulme uğrayanın ağzından çıkacak söz, kendisine yöneltilen kötülüğün benzerini üretmeyecektir. İyilik dilemek, Tanrı'nın merhametini almış kişinin düşmanı için de iyiliği istemesidir.

12:15 sevginin, başkasının yaşadığı sevince ve acıya katılmasını ister. Kendi başına aynı olayı yaşamamış kişi de kardeşinin sevincine sevinebilir veya onunla ağlayabilir. Üyelerin birlikte acı çekmesi ve birlikte sevinmesi, daha önceki beden benzetmesinin yaşam içindeki karşılığıdır. Bu ortaklıkta başkasının yaşadığı, yalnız onun çözmesi ya da kendi başına kutlaması gereken uzak bir olay olarak kalmaz. İmanlıların birbirine ait olması hem yardımı hem yaşananı paylaşmayı kapsar.

Ardından 12:16 aynı düşüncede olmayı böbürlenmeme, hor görülenlerle arkadaşlık ve bilgiçlikten vazgeçişle açıklar. Üçüncü ayette kişinin kendisi hakkında sağduyulu olması istenmişti; burada o ölçünün başkalarına bakıştaki sonucu görülür. Hor görülenle yakınlık, arkadaşlığı saygınlık kazandıran kişilere ayıran tutumu değiştirir. Aynı bedene ait kişilerin değeri, toplumsal onur sıralamasına göre belirlenemez. Kendi bilgeliğine kapanan insanın başkasına üstünlük taslaması da bu ortak yaşama aykırıdır. Ortak düşünce, farklı üyelerin birbirine tepeden bakmadan ilişki kurmasını gerektirir.

Kötülüğe kötülükle karşılık vermeme buyruğunun ardından, herkesin gözünde iyi olanı yapmaya özen gösterilmesi gelir (12:17–18). İyilik yapma sorumluluğu, karşıdaki insanın bize iyi davranmasına bağlanmaz. İmanlının tutumu, yalnız kendi topluluğunun içinde değil, başkalarının önünde de iyi olarak görülebilecek bir özen taşımalıdır. Bu çağrı, dokuzuncu ayetteki iyiyle kötü ayrımını koruyarak herkesle ilişkiye uzanır. Barış için de kapsam herkes olarak belirtilir, fakat mümkün olması ve bizim elimizden gelen kısmı açıkça ayrılır. Kişi kendi tutumundan sorumludur; başkasının vereceği karşılığı yönetemez. Bu sınır, barış arama buyruğunu iptal etmeden sonucu tek kişinin üzerine yüklemeyi önler.

Öçten vazgeçmenin gerekçesi, 12:19 ayetinde Tanrı'nın yargısına bağlanır. Pavlus'un başvurduğu Yasanın Tekrarı 32:35–36, Tanrı'nın kötülüğe karşılık vereceğini ve gücü tükenen kullarına acıyacağını bildirir. Musa'nın ezgisinde halkın sadakatsizliği ve Tanrı'nın hükmü birlikte anlatılır; cezayı verme yetkisi O'ndadır. Pavlus bu tanıklığı kullanarak kendisine kötülük yapılmış kişinin karşılığı kendi eliyle verme iddiasından vazgeçmesini ister. Haksızlığın hesabını Tanrı'ya bırakmak, O'nun kötülüğü gördüğüne ve adil biçimde yargıladığına güvenmeyi gerektirir.

Bu kişisel öç yasağı ile kötülüğün yargılanması arasındaki ayrım, Romalılar 13:3–4 ayetlerinde de görünür. Pavlus orada yönetimin kötülük yapanı cezalandırma görevini Tanrı'ya hizmet olarak anlatır. Dolayısıyla on ikinci bölümde yasaklanan kişisel misilleme, bütün adalet arayışlarını kötülüğe karşılık vermekle eşitlemez. Bölüm, kötülüğü iyi saymadan ve yargı yetkisini kişisel öfkeye vermeden iyiliği sürdürmeye çağırır.

Pavlus öçten vazgeçen kişinin düşmanına ne yapacağını Özdeyişler 25:21–22 ile açıklar. Açsa yemek, susamışsa su verilecektir. Yeni Çeviri'nin Romalılar 12:20 ana metni, bu iyiliğin düşmanı utanca boğacağını söyler; dipnot başına ateş korları yığma benzetmesini bildirir. Özdeyişler'de buna RAB'bin ödüllendirmesi eklenir, fakat Pavlus o son cümleyi burada alıntılamaz. Utanç açıklaması, kendisine iyilik yapılan düşmanın kötülüğünün bu karşılık önünde açığa çıkmasını gösterir. Bu yüzleşmenin mutlaka tövbeyle sonuçlanacağı söylenmez; metin imanlının elindeki yemeği ve suyu düşmanın ihtiyacı için kullanmasını ister.

Bölümün son buyruğu bu hareketin anlamını toplar: kötülük, iyilikle yenilecektir. Düşmanın kötülüğüne aynı yolla karşılık veren kişi, kendi davranışını da o kötülüğe teslim etmiş olur. İyilik yapan ise karşısındakinin düşmanlığını, hangi davranışın doğru olduğunu belirleyen ölçü olmaktan çıkarır. Yemek ve su verme çağrısı bu zaferin açıklanan somut biçimidir. Başlangıçta Tanrı'ya sunulan beden, bölümün sonunda düşmanın ihtiyacını karşılayan hizmette görünür.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Romalılar 11:30–32 ile 12:1–2 arasındaki merhamet ve karşılık ilişkisini açıklayın. Bedeni sunmak ile düşüncenin yenilenmesi, Tanrı'yı hoşnut eden yaşamda nasıl birlikte çalışır?
12:3–8 ayetlerinde kendini değerlendirme, tek beden ve farklı armağanlar arasında nasıl bir gerekçe vardır? Cömertlik, gayret ve güler yüz nitelemelerinden birini çıkarırsak ilgili hizmetin açıklamasında ne eksilir?
12:9–13 sevgiyi hem içtenlik hem iyiyle kötü arasında seçim olarak anlatır. Saygı, dua ve konukseverlik bu sevginin birbirinden farklı hangi yönlerini görünür kılar?
12:14–18 ayetlerinde iyiliğin muhataplarını ve kişinin kendi sorumluluğunun sınırını inceleyin. Zulmedene iyilik dilemekle herkesle barışın her zaman gerçekleşmemesi nasıl bir arada anlaşılmalıdır?
12:19–21 Tanrı'nın yargısını ve düşmana yemek vermeyi neden aynı açıklama içinde tutar? Özdeyişler'den alınan sözün ardından gelen iyilikle yenme buyruğu, öçten vazgeçmenin nasıl bir davranışa dönüşmesini ister?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Bedeninizin hizmetini Tanrı'ya sunun

12:1–2 ayetlerini, Tanrı'nın size gösterdiği merhametin çağrısı olarak dinleyin. Bedeninizle yaptıklarınızı O'nun iyi isteğine göre değerlendirin. İhtiyaç içindeki kardeşe ayırdığınız emekle aç bir düşmana verdiğiniz yiyeceği, bu sunuşun somut karşılıkları olarak görün. Tanrı'ya ait olduğunuzu, O'nun istediği iyiliğe bedeninizle katılarak yaşayın.

Armağanınızın nasıl kullanıldığına bakın

Armağanınızın adının yanında, onunla yapılan hizmeti de 12:6–8 ayetleriyle değerlendirin. Öğretme veya öğüt görevini üstleniyorsanız, topluluğun bu gerçek katkıyı almasına özen gösterin. Verdiğiniz yardımda cömertliği, üstlendiğiniz yönetimde gayreti, merhamet ederken gönülden yakınlığı gözetin. Başka üyelerin farklı katkılarını da Tanrı'nın aynı bedene verdiği armağanlar olarak karşılayın.

Sıkıntı içinde duayı sürdürün

12:12 sıkıntıyı, umutla sevincin ve duanın yanında adlandırır. Yaşadığınız güçlüğü Tanrı'ya sunarken umudunuzun neye dayandığını da hatırlayın. Sıkıntı sürerken dayanmak, bu ayetteki gerçek çağrının parçasıdır. Kendinizi duaya vererek Tanrı'dan yardım isteyin. Sevinç ve sabır, O'na yönelen bu yaşamda birlikte yer bulabilir.

Konukseverliği amaç edinin

12:13 kardeşin ihtiyacını ortak ilgi alanımıza getirir. Paylaşabileceğiniz imkanları, bu ihtiyacın karşılanmasına yönelik olarak kullanın. Konukseverliği de gelen kişiye yer açmayı gözeten bir hizmet olarak benimseyin. Yardım alan kardeşin Mesih'te aynı bedenin üyesi olduğunu hatırlamak, paylaşımın nedenini açık tutar.

Sevincin ve gözyaşının yanında olun

12:15–16 başka birinin yaşadığına uygun karşılığı vermeye çağırır. Sevinenin sevincine katılın; ağlayanın acısını onunla paylaşın. Yakınlığınızı yalnız toplumda saygın görülen kişilere ayırmayın. Hor görülenle arkadaşlık etmek ve bilgiçlikten vazgeçmek, aynı düşüncede olma çağrısının somut parçalarıdır.

Öcü bırakırken iyilikten vazgeçmeyin

12:19–21 kötülüğün karşılığını verme hakkını Tanrı'ya bırakmanızı ister. Hükmü O'na teslim ederken düşmanınızın açlığına veya susuzluğuna kayıtsız kalmayın. Bölümün gösterdiği iyiliği, karşıdaki kişinin size iyi davranmış olmasına bağlamayın. 12:14 uyarınca onun için de iyilik dileyin. Böylece kişisel misillemeden vazgeçişiniz, Tanrı'nın istediği iyiliğe yer açar.

Kaynaklar

Kutsal Kitap, Yeni Çeviri: Romalılar 12; merhamet, beden, umut ve adalet bağlamları için Romalılar 11, 6, 8 ve 13.
Karşılıklı üyelik ve düşman sevgisi: 1. Korintliler 12; Matta 5.
Alıntıların ilk bağlamları: Yasanın Tekrarı 32; Özdeyişler 25.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Çalışmalarım