Ölünce Hemen Cennete mi Gideriz?

Hristiyan cenazelerinde sıkça “şimdi cennette” denir. Kutsal Kitap gerçekten imanlının ölümden hemen sonra Mesih’le olduğunu öğretir mi, yoksa herkes son dirilişe kadar bilinçsiz biçimde “uyur” mu?

Burada iki aşamayı ayırmak gerekir: ölümden dirilişe kadar ara durum ve nihai bedensel diriliş.

Hristiyan umudunun son noktası ruhların sonsuza dek gökte yaşaması değil, bedenin dirilişi ve yeni yaratılıştır.

Pavlus “Mesih’le olmak” diyor

Filipililer 1’de Pavlus ölmeyi ve “Mesih’le olmayı” arzuladığını söyler; bunu çok daha iyi görür.

2. Korintliler 5’te bedenden uzakta olup Rab’bin yanında olmak dili vardır.

Bu metinler Reform ve ana akım tarihsel Hristiyanlıkta ölümden sonra imanlının bilinçli biçimde Mesih’le olduğu görüşünün temelidir.

Westminster Bölüm 32, imanlıların ruhlarının ölümden sonra kutsallıkta tamamlanıp Tanrı’nın huzuruna kabul edildiğini, bedenlerinin ise dirilişi beklediğini söyler.

“Bugün benimle cennette olacaksın”

İsa çarmıhtaki suçluya “bugün benimle cennette olacaksın” der.

Bu söz, ölüm ile Mesih’le bilinçli birlik arasında uzun bilinçsiz dönem bulunmadığı görüşünü destekler.

Noktalama özgün Grekçe el yazmalarında modern biçimde olmadığı için bazı gruplar “sana bugün söylüyorum: benimle cennette olacaksın” diye okur. Fakat doğal Grekçe ve Luka’nın kullanımında geleneksel noktalama çoğu çevirmen tarafından daha güçlü kabul edilir.

“Uyumak” dili ne olacak?

Yeni Antlaşma ölen imanlılar için sıkça “uyudu” der.

Bu bazı Hristiyan grupları “ruh uykusu” öğretisine götürmüştür: kişi dirilişe kadar bilinçsizdir.

Ana akım yorum ise “uyku”yu ölümün geçici karakterine ve bedenin gelecekte uyanmasına ilişkin metafor olarak görür; Filipililer 1 ve Luka 23 gibi metinler bilinçli ara durum lehine okunur.

Katolik yaklaşım

Katolik Kateşizmi kişinin ölüm anında “özel yargı” ile Mesih’le karşılaştığını ve ruhun nihai yöneliminin belirlendiğini öğretir. Arınmaya ihtiyacı olanlar için araf öğretisini de içerir.

Protestanlar araf öğretisini Kutsal Kitap temeli yetersiz gördükleri için reddeder.

Bununla birlikte Katolik ve Protestan gelenek, imanlının ölümden sonra bilinçli Tanrı huzurunda oluşu ve gelecekte bedenin dirilişi konusunda ortak noktaya sahiptir.

Ortodoks yaklaşım

Ortodoks gelenek de ölümün ardından ruhun bilinçli varlığını ve son dirilişi kabul eder. Ayrıntılı Batı tarzı “araf” doktrinini aynı biçimde formüle etmez; ölüler için dua geleneğini sürdürür.

Bazı popüler Ortodoks anlatılarda “toll houses” gibi imgeler bulunur; bunların Ortodoksluk içinde bile statüsü ve yorumu tartışmalıdır. Bunları bütün Ortodoksların zorunlu dogması gibi sunmak doğru değildir.

Cennet nihai hedef mi?

Gündelik Hristiyan dili çoğu zaman “ölünce cennete gitmek” üzerine kuruludur.

Yeni Antlaşma’nın büyük umudu ise diriliştir.

Korintliler 15 bedenin dirilişini uzun uzun anlatır. Romalılar 8 yaratılışın yenilenmesini bekler. Vahiy 21 gökten yeni Yeruşalim’in geldiğini ve Tanrı’nın insanlarla yaşadığını anlatır.

Son umut bedenlerden kaçmak değil, beden ve yaratılışın yenilenmesidir.

Ölüler bizi görüyor mu?

Kutsal Kitap bu konuda açık ve ayrıntılı bilgi vermez.

İbraniler 12’de “tanıklar bulutu” ifadesi bazen cennettekilerin bizi izlediği şeklinde yorumlanır. Bağlam daha çok İbraniler 11’deki iman tanıklarının yaşamlarının bize tanıklık etmesi olabilir.

Ölen yakınlarımızın dünyadaki her olayı izlediğini kesinmiş gibi söylemek metnin ötesine gider.

Sevdiklerimizi tanıyacak mıyız?

Kutsal Kitap bunu doğrudan sistematik cümleyle açıklamaz; fakat dirilişin kişisel kimliği silmediği açıktır.

İsa dirildiğinde aynı İsa’dır; öğrencilerini tanır ve onlar tarafından tanınır.

Yeni yaratılış kişiliğin yok olduğu kozmik bilinç değildir.

Bu nedenle Hristiyan umudu yeniden tanıma ve topluluk için sağlam zemin taşır, ayrıntıları ise spekülasyonla doldurmamalıyız.

Sonuç: ölümden sonra Mesih’le, sonunda dirilmiş bedenle

Reform merkezli cevap şudur:

İmanlı öldüğünde ruhu Mesih’le bilinçli paydaşlığa girer; beden mezarda dirilişi bekler. Mesih döndüğünde ölüler dirilir ve kurtuluş bedenin yenilenmesiyle tamamlanır.

Dolayısıyla “cennet” gerçektir ama hikâyenin son cümlesi değildir.

Hristiyan umudu yalnız “ruhum göğe gidecek” değildir.

Mesih geri gelecek. Ölüler dirilecek. Yaratılış yenilenecek.

“Ölülerle iletişim” mümkün mü?

Kutsal Kitap ölüleri çağırmayı ve medyumluğu yasaklar. Saul’un Endor’daki medyum olayı bu yasağın ciddiyetini gösterir.

Bu nedenle “ölen yakınımla konuşuyorum, bana mesaj veriyor” türü uygulamalar Hristiyan yas ve umut anlayışının parçası değildir.

Sevdiğimiz kişinin Tanrı’da olduğunu ummak başka, onunla ruhsal iletişim kurmaya çalışmak başkadır.

Yas tutmak imansızlık mı?

Hayır. Pavlus “umudu olmayanlar gibi” yas tutmamayı söyler; “hiç yas tutmayın” demez.

İsa Lazarus’un mezarında ağlar. Diriliş umudu gözyaşını kaldırmaz, ona son söz olmadığını söyler.

Hristiyan cenazesinde hem kayıp gerçektir hem umut gerçektir.

Kutsal Kitap bağlantıları

Kaynaklar ve daha fazla okuma

Westminster Theological Seminary, Westminster Confession, Bölüm 32: https://wts.edu/wcf
Vatican Catechism, Particular Judgment: https://www.vatican.va/content/catechism/en/part_one/section_two/chapter_three/article_12/i_the_particular_judgment.html
Vatican Catechism, Heaven: https://www.vatican.va/content/catechism/en/part_one/section_two/chapter_three/article_12/ii_heaven.html