1. Korintliler 1 — Çarmıhtaki Güç Bölünmüş Kiliseye

1. Korintliler 1. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Pavlus'un mektubu Korint'teki kiliseye ulaştığında topluluk içinde farklı bağlılık sözleri dolaşıyordu. Birileri kendilerini Pavlus'la, başkaları Apollos'la veya Kefas'la tanımlıyor, Mesih'in adı da bu çekişmenin içinde anılıyordu. Pavlus kendisinin tarafında görünen kişilerin çokluğuyla övünmek yerine hepsine aynı soruyu yöneltti: “Mesih bölündü mü?” Bu soru, tartışmayı kimin daha etkileyici bir önder olduğu konusundan çıkarıp kilisenin varlığını borçlu olduğu Kurtarıcı'ya götürür. Bir insanın adı çevresinde toplanarak kazanılmak istenen üstünlük, Mesih'in çarmıhta kendisini verdiği bir toplulukta nasıl sürdürülebilir? (1. Korintliler 1:10–13)

Mektubun ilk bölümü bu soruya yalnız bölünmeyi yasaklayarak cevap vermez. Pavlus önce Tanrı'nın Korintlilere verdiği lütfu anar, sonra onların çekişmelerini açıkça ortaya koyar ve düşüncesini çarmıhta gerçekleşen kurtuluşa kadar götürür. İnsanların güç ve bilgelik ararken küçümsediği Mesih, iman edenler için Tanrı'nın kurtarıcı gücüdür. Kilisenin kendi varlığı da bunu gösterir; topluluğu bir araya getiren, üyelerinin toplumdaki üstünlükleri olmamıştır. Pavlus'un şükranından bölümün sonundaki övünme çağrısına kadar aynı soru sürer: Korintliler sahip olduklarını kime borçludur?

01 — METNİ ANLAYIN

Çağrının bir araya getirdiği topluluk

Pavlus, Sostenis'le birlikte gönderdiği selamda elçiliğinin Tanrı'nın isteğine dayandığını belirtir. Ardından Korint'teki imanlıları Tanrı'ya ait bir topluluk olarak adlandırır. Hem elçinin hizmeti hem topluluğun kimliği Tanrı'nın çağrısıyla açıklanır. Bu başlangıç, mektupta daha sonra karşılaşacağımız insan adlarına bağlı üstünlük iddialarını değerlendirmek için bir temel verir. Pavlus kendi adına bir topluluk kuran kişi olarak konuşmadığından, onun adını taşıyan bir taraf oluşturmak da elçinin görevini yanlış anlamaktır. (1. Korintliler 1:1–3)

Korintliler Mesih İsa'da kutsal kılınmış ve kutsal olmaya çağrılmış insanlardır. Kutsallık burada Tanrı'nın kendisine ayırdığı halkın kimliğini anlatır; bu kimlik onların yaşayışına da yön verir. Mektubun açığa çıkaracağı günahlar düşünüldüğünde, Pavlus'un onları ahlaken kusursuz bulduğu sonucu çıkarılamaz. Elçi, onların Tanrı'ya ait oluşunu hatırlatarak yaşayışları ile çağrıları arasındaki uyumsuzluğu gösterecektir.

Selam, İsa Mesih'in adını başka yerlerde anan imanlıları da içerir. Pavlus, Rab'bin Korintliler ile bütün bu imanlıların ortak Rabbi olduğunu vurgular. Bir kentteki kilise, Mesih'e bağlılığını yalnız kendi çevresine ait bir ayrıcalık gibi kullanamaz. Mektupta tartışılan yerel sorunlar, aynı Rab'be ait olan daha geniş topluluğun içinde ele alınır.

Şükran bölümünde söz söyleme ve bilgi armağanları özellikle anılır. Pavlus bunları, Mesih hakkında duyurulan tanıklığın Korintliler arasında yerleşmesiyle ilişkilendirir. Topluluğun sahip olduğu armağanları görmesi, biraz sonra dile getireceği eleştirilerin ağırlığını azaltmaz. Aksine, verilmiş olanla onun kullanılışı arasındaki farkı belirginleştirir. İmanlılar Tanrı'dan aldıkları imkanlarla donanmışlardır; birbirlerine karşı övünmeye başladıklarında armağanların kaynağını unuturlar. (1. Korintliler 1:4–7)

Korintliler bu armağanlara sahip olarak İsa Mesih'in görünmesini beklerler. Şimdiden aldıkları lütuf ile gelecekte Rab'bin önünde bulunacakları gün aynı şükran içinde anılır; kilisenin bugünkü yaşamı bu iki gerçek arasında sürer. Pavlus, imanlıların sonuna kadar pekiştirileceği güvencesini verir; armağanları anarken bakışlarını Mesih'in gününe çevirir. Mesih'in gününde kusursuz bulunma umudunu da bu pekiştirici işe bağlar. Böylece kilise, kendi bugünkü gücünü geleceğinin garantisi saymadan, onu çağıran Tanrı'nın güvenilirliğine dayanarak bekleyebilir. (1. Korintliler 1:7–9)

Tanrı, imanlıları Oğlu'yla paydaşlığa çağırmıştır. Paydaşlık, aynı kişi hakkında bilgi sahibi olmanın ötesinde, Mesih'e bağlı ortak bir yaşamı anlatır. Korintlilerin konuşma ve bilgi bakımından zenginleşmesi bu ilişkiden ayrı düşünülemez; aldıkları armağanlar, ait oldukları Rab'bin verdiği iyiliklerdir. Birbirlerine karşı üstünlük iddia ettiklerinde de bu ortak bağı zedelerler. Pavlus'un biraz sonra dile getireceği uyum çağrısı, bu nedenle şükran bölümünün doğal devamıdır. Tanrı'nın güvenilirliğine yaslanan umut, aynı Rab'be ait olanların çekişmeleriyle yüzleşmelerine de dayanak verir.

Hizmet edenlerin adlarıyla bölünen kilise

Şükranın ardından Pavlus, Kloi'nin ev halkından öğrendiği çekişmeleri dile getirir. Haberin kaynağını adlandırır ve sorunu belirsiz bir huzursuzluk olarak bırakmaz. İmanlıların farklı kişilere bağlılıklarını öne çıkaran sözleri, aralarındaki ayrılığın görünür biçimidir. Pavlus hepsine kardeş olarak seslenir ve onları Rab İsa Mesih'in adıyla uyuma çağırır. Bölünmeyi ele alırken başvurduğu yetki ve ortak bağ, tarafların öne sürdüğü insan adlarının üzerindedir. (1. Korintliler 1:10–12)

Pavlus, Apollos ve Kefas adlarının anılması, bu kişilerin birbirine rakip topluluklar oluşturduğunu kanıtlamaz. Mektupta eleştirilen, Korintlilerin bu isimler çevresinde geliştirdiği çekişmedir. Aynı sıralamada Mesih'e bağlılık sözünün de anılması, O'nun adının çekişme içinde kullanıldığını düşündürür. Pavlus bu sözleri aktarırken her grubun öğretisini veya örgütlenmesini anlatmaz. İmanlıları aynı düşünce ve görüşte birleşmeye çağırması, onların ortak Müjde'ye bağlılıklarının ilişkilerine de yön vermesini gerektirir. Çünkü aynı Kurtarıcı'yı duydukları halde kendilerini insan adlarına göre ayırmaları, inandıkları haberle yaşayışları arasında bir kopukluk oluşturur.

Elçinin çarmıh ve vaftizle ilgili soruları, bu dilin neden yanlış olduğunu açıklığa kavuşturur. Korintlileri kurtarmak için çarmıha gerilen Pavlus değildir; vaftizleri de onları Pavlus'un adı altında bir araya getirmemiştir. Öğretmenin hizmeti ile Kurtarıcı'nın yaptığı iş arasındaki fark, bir saygınlık derecesinden daha büyüktür. Mesih'in yerini hiçbir hizmetkar dolduramaz. Dolayısıyla Pavlus'a duyulan bağlılık bile Mesih'e ait olan kiliseyi parçaladığında elçinin savunduğu Müjde'yle çatışır. (1. Korintliler 1:13)

Pavlus birkaç kişiyi vaftiz ettiğini belirtirken onların adlarını da verir. Krispus ve Gayus'u andıktan sonra İstefanas'ın ev halkını da hatırlar. Bu ayrıntıların anlatıdaki işlevi, vaftizi uygulayan kişi üzerinden Pavlus'a bağlı bir grup kurmanın önünü kesmektir. Hiç kimsenin onun adıyla vaftiz edildiğini ileri sürmesini istemez. (1. Korintliler 1:14–16)

Mesih'in kendisini Müjde'yi duyurmaya gönderdiğini söylemesi de bu tartışmanın içinde anlaşılır. Pavlus bizzat vaftiz etmiş olduğunu bildirdiği için, sözünden vaftizin değersiz olduğu sonucunu çıkarmak metnin kendi anlatımıyla uyuşmaz. Elçiliğinin görevini açıklarken Müjde'yi bilgece sözlere dayanmadan duyurduğunu da ekler. Bunu Mesih'in çarmıhtaki ölümünün boşa gitmemesi kaygısıyla ilişkilendirir. Sözü dinleyenler kurtuluşun gücünü konuşanın ustalığında aramaya başladığında, duyurunun konusu olan çarmıhın anlamı geri plana itilir. Pavlus'un kendi adını bir üstünlük aracına dönüştürmeyi reddetmesiyle kendi söz söyleme gücüne yaslanmayı reddetmesi aynı amaca hizmet eder. İnsanları Mesih'e bağlayan haber, duyuran kişinin saygınlığını büyütmeye araç edilmemelidir. (1. Korintliler 1:17)

Öğretmenlerin hizmetine verilen değer ile onların adları üzerinden övünme birbirinden ayrılır. Pavlus bu ayrımı mektubun ilerleyen kısmında kendisini ve Apollos'u iman etmeye aracılık eden hizmetkarlar olarak tanımlayarak açacaktır. Ekenin ve sulayanın emeği vardır, fakat büyümeyi sağlayan Tanrı'dır. Bir öğretmenin katkısı şükranla anılabilir; bu katkı, Mesih'e ait diğer imanlılardan üstün olmanın gerekçesi haline getirilemez. (1. Korintliler 3:5–9)

Çarmıhın değiştirdiği övünme

Pavlus, bölünmüş kilisenin sorunundan çarmıhla ilgili bildiriye geçtiğinde konuyu değiştirmiş olmaz. Tarafların adlarla kazanmaya çalıştığı üstünlük, Tanrı'nın kurtarma yoluyla karşı karşıya gelir. Aynı bildiri mahva gidenlere saçma görünürken kurtulmakta olanlar için Tanrı'nın gücüdür. Pavlus da kendisini bu kurtulmakta olan insanların arasında sayar. Elçinin konumu, onu Tanrı'nın kurtarıcı işine muhtaç olanlardan ayırmaz. (1. Korintliler 1:18–19)

Yeşaya'dan yaptığı alıntı, insan bilgeliğinin kendisini son karar mercii saymasına karşı Kutsal Yazılar'dan bir dayanak getirir. Yeşaya'nın ilgili bölümünde halkın dudaklarıyla Tanrı'yı sayarken yüreğiyle O'ndan uzak olması anlatılır. Tanrı, kendi önünde güvence haline getirilmiş insan bilgeliğini boşa çıkaracağını bildirir. Pavlus bu sözü çarmıhın reddedilişini açıklarken kullanır. İnsanın kendi ölçülerini Tanrı'nın eylemi üzerinde hakem yapması, onu Tanrı'yı tanımaya ulaştırmamıştır. (Yeşaya 29:13–14; 1. Korintliler 1:19–21)

Mektubun başında söz ve bilgi için Tanrı'ya şükreden Pavlus, burada bilgelikten neden böylesine sert söz eder? Aradaki fark, bilginin varlığından çok, insanın onunla Tanrı karşısında nasıl bir yer edindiğiyle ilgilidir. Armağan olarak alınan bilgi şükrana yöneltirken, insanın kendi bilgeliğini yeterli sayması Tanrı'nın kurtarma yolunu küçümsemesine yol açar. Pavlus'un mektup boyunca gerekçeler sunması da okuyucusundan düşünmeyi bırakmasını istemediğini gösterir. Elçi, Tanrı'yı tanımayı insanın kendi başarısı haline getiren güveni sorgular. Böylece bölümün başındaki şükran ile çarmıhın bilgeliği hakkındaki açıklama birbirini tamamlar.

Pavlus, dünyanın kendi bilgeliği aracılığıyla Tanrı'yı tanımadığını söyledikten sonra Tanrı'nın seçtiği kurtarma yolunu açıklar. Tanrı, insanlar tarafından saçma sayılan bildiri aracılığıyla iman edenleri kurtarmaya razı olmuştur. Ayetin konusu, anlaşılmaz veya tutarsız konuşmanın erdem sayılması değildir; reddedilen bildirinin içeriği, hemen ardından açıklandığı gibi çarmıha gerilmiş Mesih'tir. İman eden kişi bu haberi, kendisini diğerlerinden daha akıllı gösteren bir başarı olarak alamaz. Kurtuluşu başlatan irade de duyurulan armağan da Tanrı'dan gelir. Bölüm boyunca süren çağrı dili, bu yüzden insanın üstünlük hesabını yeniden yeniden durdurur. (1. Korintliler 1:21–24)

Yahudilerin belirti istemesi ile Greklerin bilgelik araması, Mesih hakkındaki bildirinin karşılaştığı iki beklentiyi görünür kılar. Çarmıha gerilmiş bir Mesih, O'ndan bekledikleri kurtarıcı güce aykırı görünür; öteki uluslara da inanılacak bir kurtuluş haberi gibi gelmez. Fakat Pavlus hemen ardından, çağrılanların hem Yahudiler hem Grekler arasından geldiğini söyler. Bu yüzden sözleri değişmez bir etnik karakter tanımı olarak kullanılamaz. Her iki topluluktan iman edenler aynı Mesih'te Tanrı'nın gücünü ve bilgeliğini tanırlar. (1. Korintliler 1:22–24)

Çarmıhın taşıdığı aşağılanmayı, İsa'nın ölümü sırasında kendisine yöneltilen sözlerde de görürüz. Markos, insanların O'nun kendisini kurtarıp çarmıhtan inmesini istediklerini ve bunu görürlerse iman edeceklerini söylediklerini anlatır. Gücün kanıtı olarak ölümden kaçması beklenen kişinin ölümü, Pavlus'un duyurusunda kurtarıcı gücün açıklanışı olur. Böylece çarmıh, yalnız güçlükler karşısında dayanıklı olmayı öğreten genel bir hayat örneğine indirgenemez. Duyurulan haber, Mesih'in insanları kurtaran işidir; kilisenin kendi varlığını da bu işe borçlu oluşudur. (Markos 15:29–32)

Tanrı'nın “saçmalığı” ve “zayıflığı” hakkındaki sözler, O'nda bir kusur bulunduğunu bildirmez. Pavlus insanların çarmıha bakarken kullandığı yargıları alır ve bunları insanın kendi iddiasıyla karşılaştırır. Tanrı'nın zayıflık sanılan işi, insanın bütün gücünden daha güçlü çıkmıştır. Küçümsenen Mesih, iman edenlerin kurtuluşunu gerçekleştirmiştir. Bu anlatım, Tanrı'nın insanlardan biraz daha güçlü olduğunu söylemekten çok, insanların O'nun kurtarma işini değerlendirdikleri ölçünün yetersizliğini gösterir. (1. Korintliler 1:25)

Pavlus ardından Korintlileri kendi çağrılarını düşünmeye davet eder. Aralarında insan ölçülerine göre bilge, güçlü ve soylu sayılanların çok olmadığını belirtir. Topluluğun tamamının aynı yoksulluk veya eğitim düzeyinde olduğunu söylemez; vurgusu, Tanrı'nın insanları seçerken toplumsal üstünlüğü ölçüt yapmamış olmasıdır. Bu insanların Mesih'e ait oluşu, lütfun değerini kendi yaşamlarında görmelerini sağlar. Kendilerine verilmiş olanı bir başkasına karşı üstünlük gerekçesine çevirmek, çağrılarının anlamına ters düşer. (1. Korintliler 1:26–29)

Pavlus Tanrı'nın seçimini anlatırken bilgeleri ve güçlüleri utandırmaktan, dünyanın önemli gördüklerini hiçe indirmekten söz eder. Bu ifadeler, Tanrı'nın toplumda önemsiz sayılanları kabul etmesinin insanın değer ölçülerini de yargıladığını gösterir. Bilgili, güçlü veya soylu olmak, Tanrı'nın çağrısında belirleyici olmamıştır. Korintlilerin kendi topluluğuna bakması, bu gerçeğin yalnız soyut bir düşünce olarak kalmasını önler. Kendilerine verilen lütfu gördüklerinde, insanı saygınlığına göre değerlendiren övünme düzeninin Tanrı önünde geçerliliğini kaybettiğini de görmelidirler. Önemsenmemiş olmak bile yeni bir üstünlük iddiasına dönüştürülemez; Pavlus'un açıkça bildirdiği amaç, hiç kimsenin Tanrı'nın önünde kendisiyle övünememesidir.

Son açıklama, imanlıların Tanrı sayesinde Mesih İsa'da olduklarını bildirir. Mesih'in onların bilgeliği oluşu, bölüm boyunca sorulan Tanrı'nın nasıl tanındığı sorusuna cevap verir. İmanlılar Tanrı'nın kurtarma amacını, O'nun çarmıha gerilmiş Oğlu'nda tanırlar. Topluluğun farklı öğretmenlerden öğrendikleri de ancak onları bu Mesih'e yönelttiği ölçüde gerçek yerine oturur. (1. Korintliler 1:30–31)

Doğruluk, kutsallık ve kurtuluş sözleri de Mesih'e ait olmanın birbirine bağlı sonuçlarını anlatır. Doğruluk, imanlının Tanrı önündeki kabulünü kendi haklılığında araması yerine Mesih'e dayanmasını sağlar. Kutsallık, selamda zaten söylenmiş olan Mesih'te Tanrı'ya ayrılma gerçeğini yeniden hatırlatır; topluluğun kime ait olduğu yaşayışından ayrı düşünülemez. Kurtuluş sözü de imanlının günahından kurtarılmasını, çarmıhta kendisini veren Mesih'e bağlar. Böylece övünmenin önüne yalnız bir yasak konmaz; onun yerini dolduran gerçek armağan açıklanır. Korintlilerin insan adları çevresinde birbirlerine karşı övünmesi, Tanrı sayesinde Mesih'te sahip oldukları bu ortak armağanlarla çelişir.

Bölümün kapanışındaki “Övünen, Rab'le övünsün” sözü Yeremya'daki çağrıyı hatırlatır. Yeremya insanın bilgeliği, gücü ve zenginliğiyle övünmesini sorgular; asıl sevinç ve güvenin Rab'bi tanımakta bulunacağını söyler. Pavlus bu çağrıyı Mesih'te sağlanan kurtuluşun ardından dile getirir. Korintlilerin söyleyecek iyi bir şeyi vardır: Tanrı onları Oğlu'yla paydaşlığa çağırmıştır. Bu armağanı anmak, insan adlarını birbirine karşı öne sürerek övünmenin yerini almalıdır. (Yeremya 9:23–24)

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Pavlus'un kendi çağrısıyla Korintlilerin çağrısını aynı selamda anması, kilisenin kime ait olduğunu nasıl açıklıyor? 1:1–9 ayetlerinde elçinin şükranını ve geleceğe ilişkin güvenini hangi sözler taşıyor?
1:10–17 ayetlerindeki çekişmeleri, Pavlus'un çarmıh ve vaftiz sorularıyla birlikte okuyun. Bir öğretmenin hizmetinden yararlanmak ile onun adını bölünme sebebine dönüştürmek arasında metnin gösterdiği fark nedir?
Çarmıhla ilgili aynı bildiri neden farklı biçimlerde karşılanıyor? 1:18–25 ayetlerinde insanların beklentileriyle Tanrı'nın kurtarma yolu arasındaki ayrımı hangi ifadeler görünür kılıyor?
Pavlus, 1:26–29 ayetlerinde Korintlilerin kendi çağrılarını düşünmelerini neden istiyor? Bu çağrıyı hatırlamak, toplulukta kimin önemli sayıldığına ilişkin değerlendirmeyi nasıl etkiler?
Mesih'in imanlılar için bilgelik, doğruluk, kutsallık ve kurtuluş oluşunu 1:30–31 ışığında açıklayın. Bu sözlerle Rab'le övünme çağrısı arasında nasıl bir bağ var?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Şükranı verilen lütfa bağlayın

Pavlus'un Korintliler için şükrederken neyi andığını yeniden düşünün. Topluluğunuzda gördüğünüz gerçek armağanları Tanrı'nın Mesih'te verdiği iyilikler olarak anın. Böyle bir şükran, armağanları insanların birbirine karşı başarı hesabına dönüştürmesini sorgular. Kilisenin sahip olduğu iyilikleri, onları veren Rab'be yönelen bir duayla karşılayabilirsiniz. (1:4–7)

Ortak aidiyetinizi konuşmanıza taşıyın

Bir öğretmeni veya hizmeti anarken kullandığınız sözleri Pavlus'un soruları ışığında değerlendirin. Söyledikleriniz Mesih'e ait olanları birbirinden ayıran bir üstünlük iddiası taşıyorsa bu dili bırakın. Sizin için çarmıha gerilen Kurtarıcı, diğer imanlıların da Rabbidir. İmanınızın geçmişinde emeği bulunan kişileri şükranla anarken, onlara yakınlığınızı Tanrı önünde bir ayrıcalık gibi kullanıp kullanmadığınızı da düşünün. (1:10–17)

Çarmıhın bildirisini işitmeye devam edin

Hristiyan öğretisini dinlerken sizi en çok neyin etkilediğini düşünün. Pavlus, duyurunun dayanağını Mesih'in çarmıhtaki ölümünde bulur. Konuşanın ustalığı veya topluluğun saygınlığı bu kurtuluş haberinin yerini almamalıdır. Kendi dinleyişinizi, Mesih'in kimliğini ve sizin için yaptığını anlamaya yöneltin. (1:17–24)

Rab'le övünmenin ne olduğunu düşünün

Tanrı'nın sizi Mesih'e çağırmış olmasını, kendi bilginiz veya toplumsal yeriniz üzerinden açıklamaya çalıştığınız anları düşünün. Pavlus, Korintlilerin çağrısını Tanrı'nın karşılıksız iyiliğine bağlar. Aynı lütfa muhtaç olduğunuz insanlarla kendinizi üstünlük hesabına soktuğunuzda bu gerçeği hatırlayın. Rab'le övünmek, size verilmiş olanı küçültmenizi gerektirmez; armağanın sahibini doğru tanımanızı ister. Mesih'in doğruluğunuz, kutsallığınız ve kurtuluşunuz oluşunu duanızda anın. İmanınız hakkında konuşurken Tanrı'nın ne yaptığını dile getirmek, bölümün sonunda yöneltilen çağrıya somut bir karşılık olabilir. (1:26–31)

Mesih'in gününü Tanrı'nın sadakatine güvenerek bekleyin

Topluluğun eksikleri karşısında bölümün başındaki güvenceyi yeniden okuyun. İmanlıları Oğlu'yla paydaşlığa çağıran Tanrı güvenilirdir. Pavlus'un düzeltme çağrısını ciddiye alırken, verdiği bu güvenceyi de duanızda anın. Mesih'in görünmesini beklemek, kilisenin geleceğini kendi bugünkü gücüne indirgememeye yardım eder. Rab'bin pekiştirici işine güvenerek O'nun gününü bekleyin. (1:7–9)

Kaynaklar

Kutsal Kitap, Yeni Çeviri: 1. Korintliler 1 ve 1. Korintliler 3:5–9.
Pavlus'un kullandığı Eski Antlaşma dayanakları: Yeşaya 29 ve Yeremya 9.
Çarmıhta kurtarıcı güç bekleyişiyle alay arasındaki ilişki için Markos 15:29–32.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Çalışmalarım