Veritas LiberatAd Fontes · Ad Veritatem

1. Korintliler · BÖLÜM 07

1. Korintliler 7 — Bulunduğunuz Yerde Rab'be Sadık Kalın

Korintlilerin Pavlus'a yazdığı mektupta evlilikle ilgili sorular vardır. Elçi, eşlerin birlikte yaşamından başlayıp evlenmemiş kişilerin kararlarına kadar uzanan cevaplar verir. Aynı toplulukta evli olanlar, dullar ve eşi iman etmemiş kişiler bulunmaktadır. He

HEMEN BİR BÖLÜM SEÇİN

Kutsal Kitap’ı birlikte adım adım çalışalım.

1. Korintliler 7

1. Korintliler 7. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Korintlilerin Pavlus'a yazdığı mektupta evlilikle ilgili sorular vardır. Elçi, eşlerin birlikte yaşamından başlayıp evlenmemiş kişilerin kararlarına kadar uzanan cevaplar verir. Aynı toplulukta evli olanlar, dullar ve eşi iman etmemiş kişiler bulunmaktadır. Herkesin önünde aynı karar yoktur; birinin evliliğini sürdürmesi, diğerinin evlenip evlenmemeyi değerlendirmesi gerekir. Pavlus bu farklı durumları tek bir hayat biçimine zorlamadan ele alır ve her birini Rab'be bağlılık açısından değerlendirir (1. Korintliler 7:1–16).

Pavlus evlilik sorularını yanıtlarken sünnet ve kölelik örneklerine de yer verir. Bu örnekler, insanın Tanrı'ya ait olarak yaşamak için önce başka bir duruma geçmesinin gerekip gerekmediğini açıklar. Rab'bin çağrısı kişiye bulunduğu yerde ulaşır ve orada sadakat ister. Evlilikle ilgili kararlar da Tanrı'nın verdiği armağanlar, mevcut sorumluluklar ve Rab'be adanmış yaşam birlikte düşünülerek değerlendirilir (1. Korintliler 7:17–24; 35).

01 — METNİ ANLAYIN

Evliliğin içinde sadakat

Türkçe çeviri, bölümün başındaki cinsel ilişkiden uzak durma düşüncesini Korintlilerin dile getirdiği bir görüş olarak sunar. Pavlus'un cevabı, evli insanların birbirleriyle yaşamayı sürdürmesini ve eşlerine karşı sorumluluklarını yerine getirmesini ister. Böylece önceki bölümde cinsel ahlaksızlık hakkında verdiği uyarıyı evlilik içindeki birliğe karşı kullanmaz. Evliliğin bedensel yönü, imanlı yaşamın dışında bırakılacak bir alan sayılmaz (1. Korintliler 7:1–3).

Pavlus eşlerin bedensel birliğini iki taraf için de aynı aidiyet diliyle anlatır. Kadının bedeninin kocasına ait olduğunu söylerken, erkeğin bedenini de karısına ait sayar. Bu nedenle erkek kendisini yalnız hak isteyen, kadını da yalnız bu hakkı karşılayan kişi olarak göremez. Her eş, kendi bedenini de ortak evlilik sorumluluğu içinde düşünmelidir. Efesliler'de kocanın karısını kendi bedeni gibi sevip gözetmesi, bu birliği kendini veren sevgiyle açıklar (1. Korintliler 7:3–4; Efesliler 5:28–33).

Dua için cinsel ilişkiden uzak durmak söz konusu olduğunda karar karşılıklı anlaşmayla alınır ve bu süre geçici tutulur. Pavlus, kendilerini denetleyemedikleri için Şeytan'ın onları ayartmasına fırsat doğmaması amacıyla eşlerin yeniden birleşmesini ister. Dindar bir amaç, eşlerden birinin ortak hayatı tek başına düzenlemesine gerekçe olmaz. Cinsel yakınlıkla ilgili bu karşılıklı gözetme, zorlamaya yetki veren bir söz gibi kullanılamaz (1. Korintliler 7:5).

Pavlus devamında söylediklerini bir uzlaşma yolu olarak sunduğunu belirtir ve herkesin kendi durumunda bulunmasını dilediğini ekler. Bu kişisel dileğin hemen yanında Tanrı'nın insanlara farklı armağanlar verdiğini açıklar. Kendi bekarlığını bütün topluluğa zorunlu bir hayat düzeni haline getirmez. Eşlerin karşılıklı sorumluluğu geçerliliğini korurken, geçici uzak durma ve bekarlık hakkındaki sözler de herkes için değişmez bir buyruk olarak okunmaz (1. Korintliler 7:6–7).

Evli olmayanlara ve dullara verdiği öğüt, mevcut durumlarını sürdürmelerinin iyi olacağı yönündedir. Bunun yanında kendini denetlemekte zorlanan kişinin evlenmesini açıkça uygun bulur. Bu bölümde cinsel özdenetimin konuşulması, evliliğin bütün anlamını tek bir ihtiyaca indirmez. Yaratılış'ta kadınla erkeğin birbirine bağlanması ve ortak bir hayat kurması, Pavlus'un burada belirli bir soruya verdiği cevabın daha geniş temelini oluşturur (1. Korintliler 7:8–9; Yaratılış 2:18–24).

Evli kişilerin birbirinden ayrılmamasına ilişkin sözde Pavlus doğrudan Rab'bin buyruğunu aktarır. Kadının kocasından ayrılmamasını ve erkeğin karısını boşamamasını ister. Ayrılık gerçekleşmişse verdiği yön, evlenmeden kalmak ya da eşiyle barışmaktır. Markos'taki İsa Mesih öğretisi de evlilik birliğinin ağırlığını her iki eş açısından korur (1. Korintliler 7:10–11; Markos 10:6–12).

İman etmeyen bir eşle yaşayanlara geçildiğinde Pavlus, cevabı kendisinin verdiğini özellikle belirtir. Önceki durumda İsa Mesih'in bilinen boşanma öğretisini aktarmıştı; şimdi ise eşlerden yalnız birinin iman ettiği durumu ele alır. Pavlus aynı topluluğa elçisel sorumluluğuyla seslenir ve imanlı kişiden birlikte yaşamayı kabul eden iman etmeyen eşini boşamamasını ister. İmana geliş, sürmekte olan evliliği kendiliğinden geçersiz kılmaz (1. Korintliler 7:12–13).

Bu cevabın gerekçesi, iman etmeyen eşin imanlı eşi aracılığıyla kutsanması ve çocukların kutsal sayılmasıdır. İmanlı kişi, ailesini Tanrı'yla ilişkisinin dışında ve kendisini kirleten bir bağ olarak görmek zorunda değildir. Ailede Tanrı'ya ait birinin bulunması, eş ve çocuklar açısından gerçek bir ayrıcalık ve ayrılmışlık taşır. Bununla birlikte Pavlus biraz sonra eşin kurtulup kurtulmayacağının bilinmediğini söyler. Kutsallık sözü aile bağının korunmasını açıklar; eşin ve çocukların kişisel imanını gereksiz kılan otomatik bir kurtuluş vaadine çevrilmez (1. Korintliler 7:14–16).

İman etmeyen eş ayrılmayı seçerse Pavlus farklı bir cevap verir. İmanlı kardeş, terk eden kişinin kararına rağmen evliliği tek başına ayakta tutmakla yükümlü bırakılmaz. Bu durumdaki özgürlüğü evlilik bağından da özgürlük olarak anlamak, pasajın terk edilme ve barış yönünü izleyen yorumdur. Burada birlikte yaşamaya razı eş ile ayrılmayı seçen eş arasındaki fark belirleyicidir. Tanrı'nın barış çağrısı, imanlıyı ayrılan eşin kurtuluşunu garanti etmek için evliliği zorla sürdürme yükümlülüğü altına sokmaz (1. Korintliler 7:15–16).

Matta'da İsa Mesih, cinsel ahlaksızlık dışında bir nedenle eşini boşayıp başkasıyla evlenen kişinin zina işlediğini söyler. Bu söz evlilik bağını korur ve aynı zamanda belirli bir istisnayı açıkça bildirir. Pavlus'un evliliği sürdürme buyruğu bu öğretiyle birlikte okunur; iman etmeyen eşin ayrılmasına ilişkin cevabı da kendi koşulunda değerlendirilir. Evlilik bağının ciddiyeti, şiddet gören kişinin güvenlik aramasını yasaklayan bir talimat haline getirilemez (1. Korintliler 7:10–16; Matta 19:8–9).

Çağrıldığı durumda Tanrı'yla yaşamak

Pavlus evlilik sorularına verdiği cevapları bütün kiliselerde öğrettiği bir ilkeye bağlar. Kişi, Rab'bin kendisine verdiği durumda Tanrı'nın çağrısına uygun yaşamalıdır. İmanın başlangıcını, önce bütün toplumsal bağları söküp başka bir hayat kurma şartına bağlamaz. İman etmeyen eşle evliliğin sürmesi de bu ilkenin somut örneklerinden biridir (1. Korintliler 7:17).

Sünnet örneğinde kişinin çağrılmadan önce taşıdığı bedensel işaret ele alınır. Sünnetli biri bu durumunu silmeye, sünnetsiz biri de sünnet olmaya uğraşmamalıdır. Pavlus iki tarafa aynı yönde seslenerek Tanrı'nın halkına aidiyeti bu değişikliğe bağlamaz. Önemli olanı Tanrı'nın buyruklarına itaat olarak belirler. Böylece görünür bir kimlik işaretini değiştirmekle Rab'be sadık yaşamak arasındaki fark ortaya çıkar (1. Korintliler 7:18–20).

Kölelik örneği daha ağır bir toplumsal koşulu gündeme getirir. Burada anlatılan kişi, serbestçe iş değiştirebilen bir çalışan değildir. Buna rağmen köle olarak çağrılmış olması, Rab'be ait oluşunu eksik bırakmaz. Pavlus mevcut durumun değişmesini bütünüyle yasaklamadığını da özgürleşme fırsatını kullanma sözüyle gösterir (1. Korintliler 7:21).

Pavlus köle olan imanlıyı Rab'bin özgürü, özgür olan imanlıyı ise Mesih'in kölesi olarak tanımlar. Böylece toplumsal özgürlük Mesih'ten bağımsızlık anlamına gelmez; kölelik durumu da Rab'be aidiyeti eksiltmez. İkisi de bedel karşılığı satın alınmıştır. Önceki bölümde bedene ilişkin söylenen bu gerekçe, burada kişinin toplumsal konumunu da kapsar. İnsanlara köle olmama uyarısı, imanlının üzerindeki en yüksek yetkinin Mesih'e ait olduğunu hatırlatır (1. Korintliler 7:22–23; 1. Korintliler 6:19–20).

Pavlus'un bu örnekleri bitirirken kullandığı ifade, kişinin mevcut durumunda Tanrı önünde kalmasıdır. Değişen ya da süren toplumsal koşul, Tanrı'yla ilişkisinden ayrı değerlendirilemez. Özgürleşme fırsatını kullanabilen kişi de bu çağrının dışına çıkmış olmaz. Evlilik ve bekarlık hakkında devam eden öğütlerde de belirleyici olan, kişinin sürdüreceği hayatta Rab'be sadık yaşayabilmesidir (1. Korintliler 7:21–24).

Geçici dünyada Rab'be adanmak

Evlenmemiş kişilerle ilgili öğüde geçerken Pavlus, bu konuda Rab'den özel bir buyruk aktarmadığını açıklar. Görüşünü Rab'bin merhametiyle güvenilir kılınmış biri olarak sunar. Bu güven, kendi kararını herkes için değişmez bir emir gibi dayatmasına yol açmaz. İçinde bulundukları sıkıntıları dikkate alarak mevcut durumu sürdürmenin yararını anlatır (1. Korintliler 7:25–26).

Evlilere eşlerinden ayrılmayı aramamalarını, evli olmayanlara da eş arayışına girmemelerini öğütler. Bunun hemen ardından evlenmenin günah olmadığını söyler. Öğüdün gerekçesi, evliliğin getireceği sorumlulukların mevcut sıkıntılar içindeki ağırlığıdır. Pavlus'un amacı, evlenecek kişilerin taşıyacakları bu sıkıntıları gözeterek onları mümkün olduğunca esirgemektir (1. Korintliler 7:27–28).

Zamanın daraldığını söylediğinde evliliği, yas tutmayı, sevinci, mal edinmeyi ve dünyadan yararlanmayı birlikte anar. Bu bağlar dünyanın geçici düzeni içinde yer alır. Hiçbiri insanın bütün varlığını tüketen ve Rab'be bağlılığını belirleyen son gerçek değildir. Evli kişinin eşine karşı sorumluluğu bölümün başında açıklandığı için, şimdi eşini yok sayması isteniyor olamaz. Pavlus dünyanın geçiciliğini, yaşanan hayatın değerini silmeden onun üzerimizdeki mutlak iddiasını kırmak için hatırlatır (1. Korintliler 7:29–31).

Kaygılar hakkındaki açıklama, bu geçici dünyada dikkatin nasıl bölündüğünü somutlaştırır. Evli insan eşini hoşnut etmeyi ve ortak hayatın ihtiyaçlarını düşünür. Evlenmemiş kişi ise evlilikten doğan bu sorumlulukları taşımadan Rab'bin işleriyle ilgilenebilir. Pavlus aynı ayrımı erkekler ve kadınlar için yapar; bekarlığın hizmet açısından sağladığı gerçek serbestliği görünür kılar. Evlenmemiş kadınla ilgili açıklamadaki beden ve ruh vurgusu, bu serbestliğin bütün varlığıyla Rab'be adanma amacını gösterir. Eşe gösterilen ilgi ise bölümün başındaki karşılıklı sorumluluğun devamıdır (1. Korintliler 7:32–34).

Elçinin istediği, insanların Rab'be dikkatleri dağılmadan adanmasıdır. İnsanların iyiliği için konuştuğunu ve özgürlüklerini kısıtlamayı amaçlamadığını özellikle söyler. Bu nedenle bekarlığın yararı ciddiye alınır; fakat bu yarar zorla evlenmeme yükümlülüğüne dönüştürülemez. İsa Mesih de Egemenlik uğruna evlenmeden yaşamaktan söz ederken bunu herkesin taşıyabileceği bir çağrı olarak sunmaz. İnsanın aldığı armağan ile üstlendiği sorumluluk, Rab'be adanma amacı içinde birlikte değerlendirilir (1. Korintliler 7:35; Matta 19:10–12).

Türkçe çevirinin ana metni sonraki evlenme örneğini nişanlı bir erkek üzerinden anlatır. Adam, nişanlısına yakışıksız davrandığını düşünüyor, aşırı tutkular taşıyor ve evlenmesi gerekiyorsa evlenmelerine izin verilir. Evlenmeleri günah değildir. Evlenmeme kararı için ise zorunluluk altında bulunmama ve istediğini yapabilecek durumda olma koşulları anılır. Buna kişinin yüreğinde kararlı olması da eşlik eder. Çeviri dipnotu aynı sözlerin kızının evliliğine karar veren bir baba hakkında da anlaşılabildiğini belirtir (1. Korintliler 7:36–38).

Pavlus bu karşılaştırmanın sonunda evlenmeyenin daha iyi ettiğini söyler. Bu sözü, evlenmenin de iyi olduğunu söyleyen cümleden ve mevcut sıkıntılar hakkındaki açıklamadan ayırmamak gerekir. Bekarlığın Rab'bin işlerine ayrılabilecek dikkat bakımından sağladığı yarar, bölümde gerçek bir ağırlık taşır. Onu insanın Tanrı önündeki değerini yükselten bir rütbeye çevirmek ise farklı armağanlar ve evlenme özgürlüğü hakkında söylediklerini bozar (1. Korintliler 7:7; 26–38).

Dul kadınla ilgili son cevap, evlilik bağı ve serbestlik arasındaki ayrımı bir kez daha gösterir. Kocası yaşarken bu bağ sürer; kocasının ölümüyle kadın yeniden evlenmekte özgür olur. Evleneceği kişiyi seçebilir, ancak o kişinin Rab'be ait olması gerekir. Bu söz, eşlerden birinin sonradan iman ettiği mevcut evlilik hakkındaki cevaptan farklı bir kararı ele alır. Birinde süren evliliğin korunması, diğerinde yeni evlilikte iman birliği söz konusudur (1. Korintliler 7:12–13; 39).

Pavlus dul kadının olduğu gibi kalmasını daha mutlu bir yol olarak gördüğünü de ekler. Bunu kendi değerlendirmesi olarak sunması, az önce tanıdığı evlenme özgürlüğünü geri almaz. Son cümlede Tanrı'nın Ruhu'na sahip olduğuna değinmesi, okuyucuyu bu öğüdü hafife almaktan sakındırır. Bölüm boyunca korunan dikkat burada da sürer: Rab'bin buyruğuna itaat, O'nun verdiği özgürlük ve somut koşullarda sadakat birlikte gözetilir (1. Korintliler 7:39–40).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

  1. 1. Korintliler 7:3–7 ayetlerinde eşlerin karşılıklı sorumluluğunu, geçici uzak durmanın koşullarını ve farklı armağanları birlikte inceleyin. Pavlus'un öğüdü, herkesin aynı yaşam düzenini izlemesi gerektiği sonucunu hangi noktalarda engelliyor?
  2. 1. Korintliler 7:10–13 ayetlerinde Rab'bin buyruğunu aktarma ile elçinin yeni duruma cevap vermesi nasıl ayrılıyor? Her iki cevapta evlilik bağına ilişkin hangi ortak sorumluluk korunuyor?
  3. 1. Korintliler 7:14–16 ailede kutsallık, eşin kurtuluşu ve ayrılma hakkında ne söylüyor? Bu üç konuyu birbirine karıştırmak, Pavlus'un verdiği cevabı nasıl değiştirebilir?
  4. 1. Korintliler 7:17–24 ayetlerindeki sünnet ve kölelik örnekleri, çağrıldığı durumda kalma ilkesini nasıl açıklıyor? Özgürleşme fırsatının tanınması bu ilkenin sınırını nasıl gösteriyor?
  5. 1. Korintliler 7:25–40 ayetlerinde Pavlus'un evlenmemeyi daha yararlı gördüğü gerekçeleri bulun. Evlenmenin günah olmadığını ve karar özgürlüğünü koruyan cümleler bu öğüdü nasıl tamamlıyor?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Kendi durumunuzu verilen armağanla birlikte düşünün

Evlenmeyi ya da bekarlığı sürdürmeyi düşünürken, Pavlus'un kendi tercihini nasıl ifade ettiğine dönün. O, bekarlığın yararını açıklar ve Tanrı'nın farklı armağanlarını aynı anda kabul eder. Kendi durumunuzu yalnız başka bir imanlının hayatına bakarak yargılamak yerine, hangi sorumlulukları üstlendiğinizi ve bunları nasıl taşıdığınızı inceleyin. Kararınızı Rab'be sadakatle yaşama amacı çevresinde düşünün (1. Korintliler 7:7–9; 35).

Evlilikte ortak hayatı gözetin

Evliyseniz, kendi ruhsal hedeflerinizin eşinizle paylaştığınız hayatı nasıl etkilediğini düşünün. Pavlus dua amacıyla bile olsa eşlerin birlikte karar vermesini ister. Bu nedenle ayetleri yalnız eşinizden ne bekleyebileceğinizi bulmak için okumayın; sizin yerine getirmeniz gereken karşılıklı sorumluluğu da görün. Eşinizin durumunu dinleyerek ortak hayatınızın ihtiyaçlarını konuşun (1. Korintliler 7:3–5).

İman farkıyla terk edilmeyi ayırt edin

Eşiniz iman etmiyorsa, yalnız bu farkın evliliğinizi geçersiz kıldığı sonucuna varmayın. Pavlus, birlikte yaşamaya razı olan eşinizi boşamamanızı söyler. Ayrılmayı seçen eş içinse başka bir cevap verir; imanlıdan evliliği tek başına sürdürmesini istemez. Kendi durumunuzu düşünürken bu iki cevabın hangi koşullarda verildiğini ayırt edin. Eşinizin kurtuluşunu garanti etme gücünün size verilmediğini de bu değerlendirmede koruyun (1. Korintliler 7:12–16).

Sadakati başka bir hayata ertelemeyin

Rab'be bağlı yaşamayı başlatmak için mutlaka değişmesini beklediğiniz bir koşul var mı? Pavlus'un sünnetli, sünnetsiz, köle ve özgür kişilere aynı çağrıyı nasıl yönelttiğini yeniden okuyun. Bulunduğunuz yerde Tanrı'nın hangi açık buyruğuna karşılık verebileceğinizi düşünün. Uygun bir değişiklik imkanı doğduğunda bunu da Rab'be ait oluşunuz ışığında değerlendirin (1. Korintliler 7:17–24).

Dünyanın geçiciliğini günlük ilginizde hatırlayın

Evlilik, yas, sevinç ve sahip olduklarınız hayatınızda gerçek bir yer tutar. Pavlus bunların hepsini dünyanın geçici hali içinde düşünmeye çağırır. Dikkatinizi öylesine kaplayan bir bağ olup olmadığını, Rab'bin işlerine ayırdığınız ilgiyle birlikte değerlendirin. Bölümün eşlere verdiği görevleri de bu değerlendirmenin içinde tutun. Yaşadığınız durumu bütün geleceğinizi belirleyen son gerçek gibi taşımadan, Rab'be adanmış yaşamı o durumun içinde arayın (1. Korintliler 7:29–35).

Yeni evlilik kararında Rab'be aidiyeti gözetin

Yeniden evlenmeyi düşünen dul bir kadınsanız, bölümün sonundaki izin ve koşulu birlikte okuyun. Pavlus, kocasının ölümünden sonra kadının dilediği kişiyle evlenmekte özgür olduğunu açıkça söyler. Bu kararda evleneceğiniz kişinin Rab'be ait oluşunu gözetin. Bekarlığın yararına ilişkin öğüdü değerlendirirken, bu öğüdü yeniden evlenmenizi günah sayan bir yasağa çevirmeyin (1. Korintliler 7:39–40).

Kaynaklar

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Çalışmalarım
ÇEVRİMDIŞI OKUMA

Çalışma metnini antetli PDF olarak indirin

Antet, logo filigranı, indirilme tarihi ve sayfa numaraları otomatik eklenir.

Bu içeriği paylaşın

BİLGİ AĞI

KonuBoşanma

Boşanmanın acısını kolay cümlelere sıkıştırmadan yasa, peygamberler, İsa Mesih’in öğretisi ve elçisel öğütler boyunca düşünün.

Keşfet
Kutsal Kitap Kitabı1. Korintliler

1. Korintliler, sorunlu bir kiliseye uzaktan verilen soğuk cevapların toplamı değildir. Pavlus, kendi kurduğu ve sevdiği bir cemaatin içindeki bölünmelere, cinsel günaha, dava çekişmelerine, evlilik sorularına, putperest çevreyle ilişkilere, ibadet düzensizliklerine, Rab'bin Sofrası'ndaki sınıf ayrımlarına, ruhsal armağan rekabetine ve diriliş inkârına tek tek cevap verir. Fakat bütün bu meseleleri birbirinden kopuk dosyalar gibi ele almaz. Mektubun merkezinde çarmıha gerilmiş ve dirilmiş İsa Mesih vardır. Kilisenin bilgeliği, özgürlüğü, bedeni, sofrası, armağanları, sevgisi ve geleceği O'na göre yeniden biçimlenir. Pavlus mektubu büyük olasılıkla Efes'teki hizmetinin sonlarına doğru, yaklaşık MS 53–55 yıllarında yazdı (krş. 1Ko. 16:8; Elç. 19). Korint ticaretin, hareketliliğin, toplumsal yükselme arzusunun ve çok çeşitli dinî etkilerin bulunduğu önemli bir Roma kentiydi. Kilisenin sorunları da boşlukta doğmadı. İnsanların hatiplere hayranlığı önder hiziplerine; toplumsal farklılıklar Rab'bin Sofrası'na; putperest çevreyle iç içe yaşam vicdan ve ibadet sorunlarına; şöhret ve görünürlük arzusu ruhsal armağan rekabetine taşındı. Pavlus'un cevabı dünyadan kaçmak değil, Müjde'nin kilisenin içindeki dünyasal ölçüleri yargılamasına izin vermektir. Bu çalışma 1. Korintliler'i yalnız “sorunlara cevaplar” kitabı olarak okumaz. İlk dört bölümde çarmıhın insan bilgeliğini ve önder putlaştırmasını nasıl kırdığını; 5–7. bölümlerde kutsallığın beden, cinsellik, evlilik ve çağrıya nasıl dokunduğunu; 8–10. bölümlerde Hristiyan özgürlüğünün sevgi ve putperestlik sınırları içinde nasıl yaşandığını; 11–14. bölümlerde toplu ibadetin kardeş sevgisi, düzen ve kilisenin gelişmesi ölçüsüyle nasıl sınandığını; 15. bölümde dirilişin bütün Hristiyan umudunu nasıl taşıdığını; 16. bölümde ise bu büyük gerçeklerin para, yolculuk, ekip hizmeti ve selamlaşma gibi sıradan görünen işlere nasıl indiğini izler. Ana teolojik yaklaşım Protestan/Reform çizgisindedir. Kutsal Yazı'nın üstün otoritesi, lütuf, Mesih'in kefareti, imanlının Mesih'e ait oluşu, kilise disiplini, Rab'bin Sofrası, Tanrı'nın imanlıyı sona dek koruması ve bedenin gelecekteki dirilişi bu çerçevede ele alınır. Bununla birlikte Reform geleneğinin kendi içinde ayrıldığı ruhsal armağanların devamı, çocuk vaftiziyle ilgili çıkarımlar ve kadınların toplu ibadetteki hizmeti gibi konularda görüş ayrılıkları saklanmaz. Metnin açıkça söylediği şey ile güçlü yorum birbirine karıştırılmaz.

Keşfet
KonuKilise

Kiliseyi bir bina ya da etkinlik dizisi değil, İsa Mesih’e ait ve Kutsal Ruh’la yaşayan bir halk olarak tanıyın.

Keşfet
KonuTapınak

Buluşma Çadırı’ndan Süleyman’ın Tapınağı’na, İsa Mesih’ten kiliseye ve yeni yaratılışa uzanan Tanrı’nın halkıyla yaşama temasını izleyin.

Keşfet
Tüm Kutsal Kitap Çalışmalarına Dön