Matta 19 — Sadakat, Servet ve Mesih’i İzlemek

Matta 19. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

İsa’ya bir soru sorduğumuzda, bazen cevabın hayatımızda fazla bir şeyi değiştirmemesini isteriz. Doğru olanı öğrenelim, ama tuttuğumuz şeyler de elimizde kalsın. Matta 19’da sorular giderek böyle bir yere dokunur. Evliliğin hangi gerekçeyle sona erdirilebileceği sorulunca İsa, Tanrı’nın birleştirdiği iki kişiyi hatırlatır. Sonsuz yaşamı arayan genç ise beklediğinden daha kişisel bir çağrıyla karşılaşır. Cevap, öğrenip yoluna devam edeceği bir bilgi olmaktan çıkar; bundan sonra kimin ardından yürüyeceği meselesine dönüşür (Matta 19:3–6 ; Matta 19:16–17 ; Matta 19:27–30 ).

Bu konuşmaların arasında çocuklar İsa’ya getirilir. Öğrencilerin azarlamasına rağmen İsa gelmelerini ister, ellerini üzerlerine koyar. Çok malı olan gençse O’nu dinledikten sonra üzülerek uzaklaşacaktır. Çocukların kabulüyle gencin ayrılışını yan yana okurken, İsa’ya yaklaşmayı kolaylaştırdığını sandığımız güvenceleri yeniden düşünürüz. Bir insanın elinde çok şey bulunabilir; yine de kendisini çağıran Rab’bin ardından gidemeyebilir (Matta 19:13–22 ).

01 — METNİ ANLAYIN

Tanrı’nın birleştirdiği bağı duymak

İsa Celile’den ayrılmış, Şeria Irmağı’nın karşı yakasındaki Yahudiye topraklarına geçmiştir. Ardından gelen kalabalıkların hastalarını orada iyileştirir. Ferisiler bu sırada O’nu denemek için bir erkeğin herhangi bir nedenle karısını boşayıp boşayamayacağını sorar. Soru bir ayrılığın gerekçelerini tartışmaya çağırır; cevap ise önce kurulan bağı görmelerini ister. İsa, evliliği sona erdirmenin yollarından konuşmadan önce Yaradan’ın başlangıçta ne yaptığını anlatır (Matta 19:1–6 ).

İsa, insanın erkek ve dişi olarak yaratıldığını hatırlattıktan sonra adamın anne babasını bırakıp karısına bağlanacağını ve ikisinin tek beden olacağını söyler. İsa, Yaratılış’ın bu sözlerini Tanrı’nın birleştirdiği birlik olarak açıklar. Eşine baktığında insan, kendi isteğine göre hayatından çıkarabileceği birini görmemelidir. Birlikte kurulan hayatın Tanrı önünde bir ağırlığı vardır. Ayrılmaya uygun gerekçe ararken geride kalan bu gerçeği yeniden duymak, sorunun yönünü değiştirir. Tanrı’nın birleştirdiğini ayırmama buyruğu, eşini ne kadar kolay gözden çıkarabildiğini insana sordurur (Matta 19:4–6 ; Yaratılış 1:27 ; Yaratılış 2:24 ).

Ferisiler bu kez Musa’nın boşanma belgesine ilişkin sözünü hatırlatır. İsa verilen izni insanların inadıyla açıklar ve başlangıcın böyle olmadığını söyler. Musa’nın düzenlemesinde, başka bir evlilik yapan kadının ilk kocasına geri dönmesi yasaklanır. Belgenin bulunması, ayrılığı Tanrı’nın yaratılıştaki amacıyla aynı şey yapmaz. Bir işlemi yapabilecek durumda olmakla o işlemin arkasındaki isteğin doğru olması arasındaki fark burada belirir. Kutsal Yazılar’dan kendimize izin ararken yüreğimizin de sorgulanacağını unutmamalıyız (Matta 19:7–8 ; Yasa’nın Tekrarı 24:1–4 ).

İsa, karısını fuhuş dışındaki bir nedenle boşayıp başkasıyla evlenen kişinin zina etmiş olacağını söyler. Sözündeki istisna açıktır; aynı açıklıkla evlilik bağını bozmanın ahlaki ağırlığını da duyurur. Ayrılığı yalnız bir belgeyle tamamlanan işlem gibi gören kişi, Tanrı önündeki sorumluluğuyla karşılaşır. Başka biriyle yeni bir hayat kurmak, önceki bağa karşı yapılanı kendiliğinden silmez. İsa’nın sözü insanın yalnız gelecekte ne istediğine bakmasını durdurur ve mevcut eşine karşı sadakatini sorgular (Matta 19:9 ).

Evliliği hakkında bu sözleri duyan birinin aklına bir kuraldan önce bir yüz gelebilir. Birlikte geçirilen yıllar, verilen sözler ve incinmiş bir yakınlık vardır o bağın içinde. İsa’nın yaratılışa dönüşü, bu birlikteliği kolayca harcanabilir görmemizi engeller. Fakat evlilik bağını koruma çağrısı, şiddet uygulayanı korumaya veya zarar göreni tehlikede tutmaya çevrilemez. Metni ciddiye almak, hem sadakati hafifletmeden hem de gerçek bir insanın yaşadığı kötülüğü örtmeden dinlemeyi gerektirir (Matta 19:6–9 ).

Öğrenciler bu bağlılığın ağırlığını duyunca evlenmemenin daha iyi olacağını söyler. İsa’nın cevabı onları da rahat bir genel sonuca bırakmaz. Herkesin bu sözü kabul edemeyeceğini, Tanrı’nın güç verdiği kişilerin kabul edebileceğini bildirir. Evliliğin ciddiyetinden ürküp söylenen söz, şimdi Tanrı’nın verdiği güçle yaşanabilecek bir çağrı olarak ele alınır. Öğrenciler, kendi ilk tepkilerinin bütün insanlar için hayat ölçüsü olmadığını öğrenir (Matta 19:10–11 ).

İsa hadım sözüyle birbirinden farklı hayat koşullarını anar. Kimi doğuştan böyledir, kimi insanlar tarafından hadım edilmiştir. Bunların yanında Göklerin Egemenliği uğruna kendini hadım sayanlardan da söz eder. Bu son ifade, Egemenlik uğruna evlenmeden yaşamayı seçmeye yönelir; bedene zarar verme buyruğu değildir. İsa bu yaşamı kabul edebilenin kabul etmesini ister. Herkesin aynı hayatı yaşayacağını varsaymadan, Egemenliğe adanmış bir bekarlığa yer açar (Matta 19:11–12 ).

Biraz önce evliliğin Tanrı’nın birleştirdiği bağ olduğunu duymuştuk. Şimdi evlenmeden yaşamanın da Rab’be adanmış bir karşılığı olabileceğini işitiyoruz. Bu iki söz, evli olanı da bekar olanı da kendi hayatında Tanrı’ya bağlılığa çağırır. Evlilik sırf zorlaştığı için değersizleşmez; bekarlık da başlı başına boşa geçmiş bir hayat sayılmaz. İsa’nın sözü, insanın değerini yalnız başına medeni durumuna bakarak biçmemize alan bırakmaz (Matta 19:4–12 ).

Kabul edilen çocuklar, üzülerek giden genç

Çocuklar, İsa’nın ellerini üzerlerine koyması ve dua etmesi için getirilir. Onlar adına istenen şey yalındır: Rab’bin yakınlığı ve duası. Öğrencilerin azarlaması bu gelişin önüne çıkar, fakat İsa çocukların kendisine gelmesine engel olunmamasını söyler. Egemenliğin böylelerine ait olduğunu açıklar ve ellerini üzerlerine koyar. Yetişkinlerin konuşmaları arasında küçücük bir ara gibi geçilebilecek bu sahnede, İsa’nın kimi kabul ettiğini görürüz (Matta 19:13–15 ).

Matta 18’de öğrencilerin ortasına konulan çocuk, alçalma çağrısının içinde yer almıştı. Burada ise çocuklara nasıl karşılık verecekleriyle sınanırlar. İsa’nın öğretisini dinleyen aynı insanlar, bu gelişin önünü azarlayarak keser. Aynı öğrencilerin bu tutumu bizi rahatsız eder; doğru sözü öğrenmek, davranışımızın kendiliğinden o söze uyduğu anlamına gelmiyor. İsa’nın ellerini üzerlerine koyduğu çocuklara bakarken, topluluğumuzda kimin gelişini bir yük gibi karşıladığımızı düşünürüz (Matta 19:13–15 ; Matta 18:1–5 ).

Ardından bir adam sonsuz yaşama kavuşmak için nasıl bir iyilik yapması gerektiğini sorar. İsa cevabında iyiliği Tanrı’ya bağlar ve O’nun buyruklarını yerine getirmesini ister. Adamın önünde sadece tamamlanacak bir görev yoktur; yaşam arayışı Tanrı’nın kimliği ve isteğiyle karşılaşmıştır. Biz de bazen ne yaparsak içimizin rahat edeceğini öğrenmek isteriz. İsa’nın cevabı ise yapılacak işi onu buyuran Tanrı’dan ayırmamıza izin vermez. İyilik hakkında konuşmak, O’nun önünde nasıl yaşadığımızı konuşmaya açılır (Matta 19:16–17 ).

Adam hangi buyrukların kastedildiğini sorunca İsa başkalarına karşı sorumluluklarını sıralar. Öldürmemek, zina etmemek, çalmamak ve yalan yere tanıklık etmemekle birlikte anne babaya saygıyı ve komşuyu kendisi gibi sevmeyi anar. Genç bunları yerine getirdiğini söyler; yine de daha ne eksiği olduğunu sorar. Bu cevabın içinde kendisi hakkında bir değerlendirme ve henüz kapanmamış bir arayış birlikte durur. Bazen yaptıklarımızı sıralayabilir, ama hala eksik olanın adını koyamayız. İsa’nın sonraki sözü, gencin iyi bir insan olarak kendisi hakkında düşündüklerinin henüz dokunmadığı yere ulaşacaktır (Matta 19:18–20 ).

İsa gencin varını yoğunu satıp yoksullara vermesini, sonra gelip kendisini izlemesini ister. Gökte hazine vaadi de bu çağrının içindedir. Az önce komşusunu sevdiğini söyleyen kişi, şimdi malıyla yoksul komşusu arasındaki bağı düşünmek zorundadır. İstenen, yalnız bir eşyadan vazgeçmek kadar küçük değildir; gencin elindekilerle kurduğu hayat değişecektir. Fakat söz orada bitmez: İsa onu kendi ardından yürümeye çağırır. Vazgeçişin yönünü, kendisini çağıran Mesih belirler (Matta 19:19–21 ).

Genç bu sözleri işitince üzüntüyle uzaklaşır. Matta, çok malı olduğunu söyleyerek üzüntüsünü elindekilerle ilişkilendirir. Hayatını kolaylaştıran servet, bu karşılaşmada atamadığı adımın ağırlığı olmuştur. Onun ayrılışını aceleyle bir başkasının açgözlülüğü diye okursak, kendimizdeki tanıdık yanı kaçırırız. İnsan İsa’nın sözünden etkilenebilir, o söz yüzünden üzülebilir ve yine de tutunduğu şeyin yanına dönebilir. Üzülmüş olmakla çağrıya karşılık vermek arasındaki mesafe, gencin uzaklaşmasında görünür (Matta 19:21–22 ).

Bu ayrılışın ardından İsa öğrencilerine zenginin Egemenliğe girmesinin güçlüğünü anlatır. Böylece gencin meselesi yalnız onun geçmişinde kalmaz; dinleyenlerin de önüne gelir. Servet bize seçim imkanı verirken, ondan vazgeçebileceğimiz düşüncesini de kolayca üretebilir. Oysa çağrı gerçekten elindekine dokunduğunda kişinin neye bağlı olduğu açığa çıkar. İsa’nın yoksullara verme sözü, başkasının ihtiyacını kendi güvencemizden sürekli uzak tutmamızı sorgular. Kendimizi gencin dışında saymadan önce, onun sorusunu hangi koşullarla sorduğumuza bakmalıyız (Matta 19:21–24 ).

Deve ile iğne deliği karşılaştırması bu güçlüğü daha da keskinleştirir. Büyük hayvanı küçücük delikten geçirmeye çalıştığımızda görüntünün imkansızlığı belirir. Öğrenciler büsbütün şaşırır ve kimin kurtulabileceğini sorar. Soru artık bir insanın malını nasıl kullanacağından kurtuluşun kendisine uzanmıştır. İsa onlara bakar ve insanlar için imkansız olanın Tanrı için mümkün olduğunu söyler. Öğrencilerin çıkış bulamadığı yerde umut, Tanrı’nın yapabileceğine dayanır (Matta 19:24–26 ).

Kurtuluşta güveneceğimiz kişi Tanrı’dır. İsa’nın cevabı, çaresizliğin içinde O’nun gücünü duymamızı sağlar. Pavlus da Titus 3’te Tanrı’nın bizi merhametiyle kurtardığını anlatır; yaptığımız doğru işlere güvenmek yerine Kutsal Ruh’un yenilemesine muhtaç olduğumuzu hatırlatır. İsa Mesih aracılığıyla verilen Ruh, kendi bağlılıklarının içinden kendini kurtaramayan insanı yeniler. Böylece Mesih’in çağrısı hem bizi olduğumuz yerde açığa çıkarır hem de yardımımızı nerede arayacağımızı gösterir. İnsanın yetersizliği son söz değildir; kurtaran Tanrı’ya güvenebiliriz (Matta 19:21–26 ; Titus 3:5–7 ).

Bırakanların geleceğini bilen Rab

Petrus, kendilerinin her şeyi bırakıp İsa’nın ardından geldiğini söyler ve kazançlarının ne olacağını sorar. Gencin uzaklaşmasından sonra onun bu sorusunu duymak kolaydır: Biz kaldık, biz bıraktık; peki bizim için ne var? İsa bırakılanları küçümsemez veya soruyu sorduğu için Petrus’u susturmaz. Ardından gelenlere geleceğe ilişkin güven veren bir vaat sunar. Vazgeçtiklerinin Rab tarafından görüldüğünü duymaya, O’nu izleyen insanın da ihtiyacı vardır (Matta 19:27–30 ).

İsa, her şey yenilendiğinde İnsanoğlu’nun görkemli tahtına oturacağını bildirir. Kendisini izleyen öğrencilerine de on iki tahtta oturup İsrail’in on iki oymağını yargılayacaklarını söyler. Şimdi ardından yürüyenler, O’nun gelecekteki egemenliğinde görev alacaklarını duyar. Petrus kendi kazancını sormuşken, cevap onun bakışını İnsanoğlu’nun egemenliğine kadar genişletir. Öğrencilerin geleceği, geride bıraktıkları şeylerin miktarıyla ölçülemeyecek kadar büyüktür. Bu vaat, onu veren Mesih’in kimliğine ve sözünü yerine getirecek yetkisine dayanır (Matta 19:28 ).

İsa’nın sonraki sözü, adı uğruna evlerini, yakınlarını veya topraklarını bırakan herkese uzanır. Bunların yüz katını elde etmeyi ve sonsuz yaşamı miras almayı vaat eder. Sayılan şeyler, bir hayatın en yakın bağlarıdır; bu yüzden bırakmanın bedeli yalnız mal hesabıyla anlatılamaz. Bir evin, ailenin veya alışılmış çevrenin kaybında insanın geçmişi de sarsılır. İsa, ardından yürüyen kişinin kaybını bilir ve geleceğinin bu eksilmeden ibaret olmayacağını bildirir. Vaadin genişliği, O’nun adı uğruna bırakılanları değersiz saymamamıza yardım eder (Matta 19:29 ).

Bu vaatte belirleyici söz, İsa’nın adı uğruna bırakmaktır. Bölümün başında Tanrı’nın birleştirdiği bağı korumayı öğreten Rab, burada da sorumsuzca terk etmeyi övmez. Mesih’e bağlılığın doğurduğu gerçek kayıplardan söz eder. Yüz kat vaadini maddi kazancımızı hesaplayacak bir oran gibi kullanmak yerine, bizi çağıranın cömertliğine güvenebiliriz. Kederli bir kaybı Rab’bin önüne getirdiğimizde, sonsuz yaşamın miras olarak vaat edildiğini duymak da geleceğe bakışımızı değiştirir (Matta 19:6 ; Matta 19:29 ).

Yine de son söz, birincilerin birçoğunun sonuncu, sonuncuların birçoğunun birinci olacağıdır. Petrus’un bıraktıkları gerçektir; fakat bunlar ona son sıralamayı belirleme yetkisi vermez. İsa’nın vaadiyle teselli bulurken kendimizi başkalarından önde görmeye başlayabiliriz. Bölümün kapanışı bu rahatlığı sarsar. Sonraki bağ işçileri benzetmesi aynı soruyu ücret beklentisi üzerinden sürdürecektir. Öğrencinin umudu, başkasından daha çok verdiğini kanıtlamaya ihtiyaç duymadan Rab’bin iyiliğine dayanabilir (Matta 19:27–30 ; Matta 20:1–16 ).

Bölüm boyunca sorularımızın yönü değişti. Bir bağı hangi gerekçeyle çözebileceğimizi düşünürken Tanrı’nın birleştirdiği insanla; ne eksiğimiz olduğunu sorarken elimizden bırakmak istemediğimiz şeyle karşılaştık. Çocuklara yer açan İsa, bizim de ardından gelmemizi ister. Bu çağrı bazen alıştığımız güvenceyi kaybetme korkusunu uyandırır. Fakat O’nunla yürüyenlerin geleceğini vaat eden de aynı Rab’dir. Önümüzde duran karar, yalnız neyi bırakacağımız değil, bizi çağırana güvenip güvenmeyeceğimizdir (Matta 19:4–6 ; Matta 19:13–30 ).

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Bir ilişkide “Ne yapmaya hakkım var?” diye sormakla “Verdiğim söz neyi gerektiriyor?” diye sormak arasında nasıl bir fark var? Ferisilerin sorusunu ve İsa’nın yaratılıştan verdiği cevabı bu açıdan okuyun. Yüreğin inadı konuşmanın neresinde karşımıza çıkıyor?
Evli veya bekar biri, topluluk içinde hangi sözlerle baskı altında kalabilir? İsa’nın 10–12. ayetlerdeki cevabı bu insanları dinleme biçimimizi nasıl etkiler? Herkesin aynı hayatı yaşaması gerektiğini düşündüğümüz bir alan var mı?
Öğrencilerin yerinde olsaydınız çocukların gelişine nasıl karşılık verebilirdiniz? Metin onların azarlama nedenini söylemiyor; buna karşılık İsa’nın hangi davranışını açıkça gösteriyor? Bir çocuğun topluluğumuzda gerçekten kabul edildiğini nereden anlayabiliriz?
Zengin gencin hangi sözü ya da davranışı size en tanıdık geliyor? Malını yoksullara vermek ile İsa’yı izlemek arasındaki bağ sizi ne düşündürüyor? Öğrencilerin “Kim kurtulabilir?” sorusuna verilen cevap bu karşılaşmayı nasıl aydınlatıyor?
Petrus’un “Kazancımız ne olacak?” sorusunu duyunca ona ne söylemek isterdiniz? İsa’nın cevabında size umut veren ve sizi durup düşünmeye çağıran sözler hangileri? Başkalarıyla kıyaslamadan bu vaade nasıl tutunabiliriz?

03 — HAYATA TAŞIYIN

1. Evlilikte verdiğiniz söze dönün. Evliyseniz eşinizle konuşmayı ertelediğiniz bir meseleyi düşünün. Konuşmak için ikinizin de hazır olduğu bir zaman seçin; eşinizin yaşadıklarını kendi savunmanızı hazırlamadan dinleyin. Kendi payınıza düşen ihmali açıkça söyleyin. Birlikte atabileceğiniz gerçek bir adımı belirlerken verdiğiniz sözün ağırlığını hatırlayın. Şiddet veya tehdit altındaysanız bu çağrıyı tehlikede kalmak zorunda olduğunuz şeklinde duymayın; güvenilir yardım isteyin (Matta 19:4–9 ).

2. Medeni durumun ötesindeki insanı dinleyin. Bir sohbet sırasında evlenmesi ya da evlenmemesi için baskı yaptığınız birini hatırlıyorsanız sözünüzü düzeltin. Onun hayatı hakkında peş peşe tahminler yürütmek yerine, nasıl olduğunu ve neye ihtiyaç duyduğunu sorun. Cevabına gerçekten yer verin. Birlikte zaman geçirmeyi veya hizmet etmeyi teklif ederken kendi beklentinizi ona şart koşmayın. İsa’nın tanıdığı farklı yaşam yolları, topluluğunuzda da saygıyla karşılık bulsun (Matta 19:10–12 ).

3. Çocukların gelişine yer açın. Topluluğunuzda bir çocuğun sorusu yarım kaldığında onu yeniden dinlemek için zaman ayırın. Söylediğini küçümsemeden, anlayabileceği sözlerle karşılık verin. Dua edilmesini istediği bir konu varsa kendisine sorarak onunla birlikte dua edin. İsa’nın çocukların üzerine ellerini koyduğu sahnenin sıcaklığını hatırlayın. Çocuğun aranızdaki yeri, yetişkinlerin programında boşluk kalmasına bağlı olmasın (Matta 19:13–15 ).

4. Elinizdekini bir ihtiyaca yöneltin. Zengin gencin uzaklaşmasını okuduktan sonra kendi bütçenize bakın. Bildiğiniz gerçek bir ihtiyacı karşılamak için neyi paylaşabileceğinizi belirleyin. Vereceğiniz miktarı ya da eşyayı, yardım edeceğiniz kişinin onurunu gözeterek ulaştırın. Bunu düşünürken içinizde yükselen kaybetme korkusunu da Rab’be söyleyin. Cömertlik adımınız, sizi çağıran Mesih’e duyduğunuz güvenin bir karşılığı olsun (Matta 19:19–26 ).

5. Kaybınızı Rab’bin vaadiyle birlikte anın. Mesih’i izlerken kaybettiğiniz bir ilişkiyi, fırsatı veya güvenceyi Rab’bin önüne getirin. Acısını küçültmeden O’na anlatın. Ardından bölümün sonundaki vaadi yavaşça okuyup geleceğinizi yeniden O’na emanet edin. Bu kaybı bilen bir iman kardeşinizle konuşmak, umudu birlikte taşımanıza yardım edebilir. Rab’bin sizi gördüğüne güvenmek için başka birinin sizden daha az şey bıraktığını kanıtlamanız gerekmez (Matta 19:27–30 ).

Kaynaklar

Kutsal Kitap, Yeni Çeviri: (Matta 19 ; Yaratılış 1:27 ; Yaratılış 2:24 ; Yasa’nın Tekrarı 24:1–4 ; Matta 18:1–5 ; Matta 20:1–16 ). Belirtilen pasajlar ve bölümün tamamı.
Barclay M. Newman ve Philip C. Stine, A Handbook on the Gospel of Matthew, UBS, 1988. TIPs üzerinden Matta 19:9, Matta 19:12 ve Matta 19:28 açıklamaları: boşanma istisnası, hadım ifadesinin bağlamı, yenilenme ve on iki taht. Eserin tamamının kullanıldığı iddia edilmez.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Çalışmalarım