Yuhanna 6 — Yaşam Ekmeği

Yuhanna 6. Bölümü Kutsal Kitap'tan Okuyun

GİRİŞ

Yere oturan kalabalığın hepsi doyar. Beş arpa ekmeğinden kalan parçalar on iki sepeti doldurmuştur ve insanlar İsa’yı zorla kral yapmak istemektedir. Ertesi gün O’nu arayıp bulduklarında konuşma yine ekmek üzerine döner. Bu kez İsa kendisini dünyaya yaşam veren ekmek olarak tanıtır. Yuhanna 6 boyunca İsa, verdiği ekmeği yiyen insanlara kendisinden nasıl yaşam alacaklarını açıklar. Söyledikleri karşısında öğrencilerden birçoğu ayrılır; Petrus ise sonsuz yaşamın sözlerinin O’nda olduğunu ikrar eder. Kalabalığın doyurulmasıyla başlayan bölüm, yaşam için kime gelindiği sorusuna kadar ilerler.

01 — METNİ ANLAYIN

Kalabalığı doyuran ve gölün üzerinde gelen İsa

İsa Celile Gölü’nün karşı yakasına geçtiğinde büyük bir kalabalık ardından gelir. İnsanlar hastalar üzerinde yaptığı mucizeleri görmüştür. Yuhanna, İsa’nın öğrencileriyle dağa oturduğunu ve Fısıh’ın yaklaştığını belirtir. Bu çevre, bölümde biraz sonra anılacak Musa ve çölde verilen ekmekle birlikte okunacaktır. Kalabalığın gördüğü işlerin anlamı, İsa’nın kendi kimliğini açıklamasıyla açığa çıkacaktır (6:1–4).

İsa yaklaşan insanları görünce onları doyuracak ekmeği nereden alabileceklerini Filipus’a sorar. Anlatıcı sorunun Filipus’u denemek için söylendiğini, İsa’nın yapacağını bildiğini açıklar. Filipus iki yüz dinarlık ekmeğin herkese bir lokma vermeye bile yetmeyeceğini söyler. Andreas ise beş arpa ekmeğiyle iki balığı bulunan bir çocuğu bildirir ve bunların böyle bir kalabalık için neye yeteceğini sorar. Soruların gösterdiği ihtiyaç büyüktür; İsa’nın bundan sonra yapacağı iş, öğrencilerin belirttiği imkanları aşacaktır (6:5–9).

İsa insanları çayırlık yere oturtur; yaklaşık beş bin erkek bulunmaktadır. Ekmekleri alıp şükreder ve oturanlara dağıtır. Balıklardan da istedikleri kadar verir. Herkesin doyması, verilenin küçük bir tadımlık olmadığını gösterir. İsa’nın başta sorduğu ekmek sorusu, yapacağını önceden bildiği bu işle cevaplanmıştır (6:10–12).

Artan parçalar için de açık bir buyruk verilir. Öğrenciler onları toplayacak, hiçbir şey ziyan olmayacaktır. Beş arpa ekmeğinden kalanlarla on iki sepet doldurulur. Böylece verilen yiyeceğin bolluğu, insanların doyması ve geriye kalan somut parçalarla anlatılır. Kalabalık bu mucizeyi görünce İsa’yı dünyaya gelecek peygamber diye tanır (6:12–14).

Kalabalığın peygamber diye andığı kişi hakkında başka bir isteği de vardır: İsa’yı zorla götürüp kral yapacaklardır. İsa bu isteklerini bilerek tek başına dağa çekilir. Onların mucizeye verdikleri karşılık, yapmak istedikleri bu girişimle anlatılmıştır. İsa’nın geri çekilişi, onların istediği bu karşılığı kabul etmediğini gösterir; kendi kimliğini sonraki konuşmada kendisi açıklayacaktır (6:14–15).

Akşam öğrenciler tekneyle Kefarnahum’a doğru gider. Karanlık çökmüş, güçlü rüzgarla göl kabarmış ve İsa henüz yanlarına gelmemiştir. Onu suyun üzerinde yürüyerek tekneye yaklaşırken görünce korkarlar. İsa kendisini tanıtır ve korkmamalarını söyler. Onu tekneye almak istedikleri anda tekne varacakları kıyıya ulaşır. Kalabalığın ekmekle ilgili sorusu kadar, öğrencilerin gölde karşılaştığı kişi de aynı İsa’nın yetkisini tanımaya yöneltir (6:16–21).

Ertesi gün halk, öğrencilerin tekneyle yalnız ayrıldığını ve İsa’nın onlarla gitmediğini anlar. Başka tekneler gelince Kefarnahum’a geçip O’nu ararlar. İsa’yı bulduklarında ne zaman geldiğini sorarlar. Okur onların bilmediği gece karşılaşmasını az önce dinlemiştir. Bu arayışla başlayan konuşma, İsa’nın yalnız geliş zamanını öğrenmekten O’nun nereden geldiğini ve neden gönderildiğini anlamaya doğru ilerleyecektir (6:22–25).

Baba’nın verdiği gerçek ekmek ve Oğul’dan alınan yaşam

İsa kendisini aramalarının nedenini doğrudan açıklar. O’nu ekmeklerden yiyip doydukları için aramaktadırlar. Belirtilerle karşılaşmaları, İsa’ya iman etmeleriyle aynı şey olmamıştır. İsa onları sonsuz yaşam boyunca kalan yiyeceğe yöneltir ve bunu kendisinin vereceğini söyler. İnsanoğlu’nun vereceği bu armağanın yetkisi, Baba Tanrı’nın O’na verdiği onayla birlikte açıklanır (6:26–27).

İnsanlar Tanrı’nın istediği işleri yapmak için ne yapmaları gerektiğini sorar. İsa’nın cevabı, Tanrı’nın gönderdiği kişiye iman etmeleridir. Kalıcı yiyecek için çalışma çağrısı böylece yaşamı verecek Oğul’a yönelmeyle açıklanır. Sorulan işler, gönderilen kişiye iman etme cevabını almıştır; kalıcı yiyecek de bu kişinin vereceği armağandır (6:27–29).

Bunun üzerine görüp iman edebilecekleri bir belirti isterler ve atalarının çölde man yemesini hatırlatırlar. Bir gün önce ekmekle doymuş kişiler, şimdi İsa’dan kendisini doğrulayacak bir iş sormaktadır. Hatırlattıkları Kutsal Yazı sözü gökten verilen ekmekle ilgilidir. Mısır’dan Çıkış 16’da RAB, halka gökten ekmek yağdıracağını bildirmiş, Musa da verilenin RAB’bin ekmeği olduğunu açıklamıştı. İsa’nın cevabı bu sağlayışın kaynağını yeniden belirginleştirir (6:30–32; Mısır’dan Çıkış 16:4, 15).

Gökten ekmeği verenin Musa olmadığını söyleyen İsa, gerçek ekmeği şimdi Babası’nın verdiğini açıklar. Tanrı’nın ekmeği, gökten inip dünyaya yaşam verendir. İnsanlar kendilerine bu ekmeğin sürekli verilmesini ister. İsa da yaşam ekmeğinin kendisi olduğunu bildirir. Bu açıklamada, yiyeceği istemekle onu veren kişiyle karşılaşmak aynı konuşmanın içinde birleşir. Önceki bölümlerde yaşam suyu ve yaşam veren sesle tanıtılan Oğul, burada gelinmesi ve iman edilmesi gereken ekmektir (4:10–14; 5:24–26; 6:32–35).

İsa kendisine gelenin acıkmayacağını ve iman edenin susamayacağını söyler. Gelmekle iman etmek, vaat edilen yaşamı alma karşılığını birlikte açıklar. Sonraki sözünde ise karşısındakilerin kendisini gördükleri halde iman etmediklerini bildirir. İsa’nın yaptığı işi görmekle kendisine iman etmek arasında bu insanlarda bir kopukluk vardır. Yaşam ekmeğinin kim olduğu açıklanmıştır; şimdi dinleyenlerin O’na nasıl karşılık vereceği ortaya çıkmaktadır (6:35–36).

Bu reddedişin ortasında Baba’nın Oğul’a verdikleri hakkında güvence verilir. Baba’nın verdiklerinin hepsi O’na gelecek ve gelen kişi kovulmayacaktır. İsa gökten gelişinin amacını kendisini gönderenin isteğini yerine getirmekle açıklar. Baba’nın isteği, kendisine verilenlerden hiçbirini yitirmemesi ve onları son günde diriltmesidir. İsa ayrıca Baba’nın isteğinin Oğul’u gören ve O’na iman eden herkesin sonsuz yaşama kavuşması olduğunu söyler. Bu kişileri son günde kendisinin dirilteceğini bildirir. Verilenleri koruma sözüyle iman eden herkesin yaşam vaadi, aynı Baba’nın isteği ve aynı Oğul’un işi olarak açıklanır. İman edenin güveni, Baba’nın isteğini tamamlayan Oğul’un bu sözüne dayanır (6:37–40).

İsa’nın gökten indiğini söylemesine karşı çıkanlar O’nun ailesini tanıdıklarını belirtir. Yusuf’un oğlu olduğunu, annesini ve babasını bildiklerini söyleyerek bu gelişin nasıl mümkün olduğunu sorarlar. İsa cevapta Baba’nın kendisine çekmediği kişinin gelemeyeceğini açıklar. Yeryüzündeki ailesine ilişkin bildikleri, Oğul’un göksel kaynağını kavramaları için yeterli olmamıştır. Konuşma, O’na gelişin Baba’nın eylemiyle nasıl gerçekleştiğini açıklamaya yönelir (6:41–44).

İsa bu açıklamayı peygamberlerin Tanrı tarafından öğretilmeye ilişkin vaadiyle sürdürür. Yeşaya 54’te RAB, yeniden kuracağı halkın çocuklarını kendisinin eğiteceğini ve esenliklerini bildirir. İsa, Baba’yı işitip O’ndan öğrenen herkesin kendisine geldiğini söyler. Baba’nın insanı Oğul’a çekmesiyle iman böylece aynı kurtarıcı işin içinde açıklanır. O’na gelmek Tanrı’nın insanda yaptığı işten doğar; gelen kişi de yaşam veren Oğul’a gerçekten iman eder. İsa bunun ardından Baba’yı yalnız Tanrı’dan gelenin gördüğünü bildirerek kendi benzersiz bilgisini açıklar (Yeşaya 54:13; Yuhanna 6:44–46).

İman edenin sonsuz yaşama sahip oluşu yeniden bildirildiğinde yaşam ekmeği sözü de tekrarlanır. Man yiyen atalar ölmüştür; gökten gelen bu ekmekten yiyen ise sonsuza dek yaşayacaktır. Aynı ekmek sözcüğü iki farklı sağlayışın sonucunu karşılaştırır. Çölde yiyecekle beslenen kuşağın tarihi, İsa’nın vereceği kalıcı yaşamın ne olduğunu anlamaya yardım eder. İsa bundan sonra dünyanın yaşamı uğruna vereceği ekmeğin kendi bedeni olduğunu açıklar (6:47–51).

Bu son söz, yaşam vermenin kendisini vermekle gerçekleşeceğini bildirir. Müjde’de Oğul’un gönderilişi dünyanın kurtuluşuyla ilişkilendirilmiş ve yukarı kaldırılmasıyla iman edenin yaşamı birlikte açıklanmıştı. Burada da İsa bedenini dünyanın yaşamı için vereceğini söyler. Yaşam ekmeği, okuru Oğul’un insanlara sunduğu yaşamın bedeline götürür. O’nun çarmıhta kendisini vermesi, bu ekmek konuşmasının kurtuluş vaadini yerine getirecektir (3:14–17; 6:51).

Dinleyenler İsa’nın yemeleri için bedenini nasıl verebileceği konusunda çekişir. İsa bedenini yiyip kanını içmeyenlerde yaşam bulunmadığını, yiyip içenin ise sonsuz yaşama sahip olduğunu ve son günde diriltileceğini söyler. Bu vaat, az önce iman eden hakkında söylenen yaşam ve diriliş vaadidir. Konuşmanın kendi akışı yeme ve içmeyi, kendisini dünya için veren Mesih’ten yaşam almakla açıklar. Gelmek, iman etmek ve yiyip içmek aynı yaşam armağanına katılmayı anlatır (6:35, 40, 47, 51–54).

Bedeninin gerçek yiyecek ve kanının gerçek içecek olduğunu açıklarken İsa, kendisiyle insan arasındaki birliği de bildirir. Yiyip içen kişi O’nda yaşar, O da o kişide yaşar. Ardından bu yaşamın kaynağı yaşayan Baba’ya bağlanır. Baba Oğul’u göndermiştir; Oğul Baba aracılığıyla yaşadığı gibi, O’nu alan kişi de Oğul aracılığıyla yaşayacaktır. İnsanın yaşamı, kendisini veren Mesih’in yaşamına bağlanmıştır (6:55–57).

Man ile diri ekmek arasındaki karşılaştırma son kez yine aynı sonuçla kurulur. Atalar ölmüştür; bu ekmeği yiyen sonsuza dek yaşayacaktır. İsa bu açıklamaları Kefarnahum’daki havrada öğretirken yapar. Kalabalığın ekmek arayışı, böylece gökten gelen ve kendisini dünyanın yaşamı için veren Oğul’un açık çağrısına ulaşmıştır. Başlangıçta herkesin yiyip doymasıyla görülen sağlayışın anlamı, O’nun kimliği ve kendisini verişiyle birlikte açıklanmıştır (6:58–59).

Çetin sözün karşısında ayrılanlar ve kalanlar

Öğrencilerin birçoğu duydukları sözü çetin bulur ve kimin kabul edebileceğini sorar. İsa söylendiklerini anlayarak İnsanoğlu’nun önceden bulunduğu yere yükselişini gündeme getirir. Gökten geldiğini açıklayan kişinin kimliği, şimdi döneceği yerle birlikte anlatılır. Kendisini yalnız aralarında bilinen kökeniyle değerlendirenlere verilen cevap burada da sürer. Önlerinde duran, önceki varlığı ve göksel gelişi yaşam vaadinden ayrı tutulamayacak Oğul’dur (6:60–62).

İsa yaşam verenin Ruh olduğunu, bedenin bir yarar sağlamadığını söyler. Üçüncü bölümde insanın doğasıyla Ruh’un verdiği yeni doğuş ayrılmıştı. Burada da yaşamı sağlayan, Tanrı’nın insanda yaptığı iştir. Bedenini dünya için verecek Oğul’dan alınan yaşam, insanın kendi gücüyle ürettiği bir sonuç değildir. İsa’nın sözlerinin ruh ve yaşam oluşu, O’nun konuşmasını Baba’nın insanları kendisine getiren eylemiyle birlikte dinlemeyi gerektirir. Yaşam veren Ruh, İsa’nın çağrısına imanla karşılık verilmesini sağlar (3:6–8; 6:44–45, 51, 63).

Buna rağmen aralarında iman etmeyenler vardır. İsa kimlerin iman etmediğini ve kimin ihanet edeceğini başından beri bilir. Baba’nın yöneltmediği hiç kimsenin gelemeyeceğini yeniden söylemesinin nedeni budur. Önceki açıklama dinleyenlerin gerçek karşılığıyla birlikte tekrar duyulur. İsa’nın öğretisi ve kendisini verişi açıklanırken, yalnız O’nun çevresinde bulunmakla yaşam armağanını imanla almak arasındaki ayrım görünür olur (6:64–65).

Birçok öğrenci bundan sonra geri döner ve artık O’nunla dolaşmaz. İsa Onikiler’e de ayrılmak isteyip istemediklerini sorar. Petrus’un cevabı, sonsuz yaşamın sözlerinin İsa’da bulunduğudur. İman ettiklerini ve O’nun Tanrı’nın Kutsalı olduğunu bildiklerini söyler. Böylece aynı öğretinin karşısında ayrılanların sözüyle kalanların ikrarı birlikte duyulur. Petrus’un kalışını açıklayan şey, bizzat tanıttığı bu kişiye imanıdır (6:66–69).

İsa buna karşılık Onikiler’i kendisinin seçtiğini, fakat içlerinden birinin iblis olduğunu söyler. Yuhanna sözü edilen kişinin, daha sonra ihanet edecek Yahuda olduğunu açıklar. Petrus’un çoğul olarak dile getirdiği ikrarın ardından bu bilgi verilir. Onikiler’in içinde bulunmakla gerçek iman özdeşleştirilmemiştir. İsa kendisine verilen halkı koruma vaadini açıklarken aynı zamanda bu yakın çevredeki ihaneti de bilmektedir (6:37–40, 70–71).

Bölümün ilk sorusu büyük bir kalabalığın nasıl doyurulacağıydı. Sonunda soru, yaşamın kendisinde bulunduğu Oğul’a kimin imanla geleceğidir. İsa’nın dağıttığı ekmekler gerçekten karın doyurmuş, kendisi hakkındaki açıklaması ise sonsuz yaşama yöneltmiştir. Baba’nın verdiğini yitirmeyen, bedenini dünya için veren ve son günde diriltecek kişi aynı Mesih’tir. Petrus’un kime gidileceği sorusu, bölüm boyunca Oğul’un kimliği hakkında duyulan bütün açıklamaları yeniden önümüze getirir.

02 — BİRLİKTE ÇALIŞIN

Filipus ve Andreas’ın söyledikleriyle kalabalığın doymasını ve artan parçaları karşılaştırın (6:5–15). İnsanların İsa’yı peygamber diye anmasıyla zorla kral yapmak istemesi, gördükleri işe nasıl karşılık verdiklerini gösteriyor?
İsa’yı bulduktan sonra ne zaman geldiğini soran kalabalığa verilen cevap nasıl bir arayış çağrısına dönüşüyor (6:22–35)? Tanrı’nın istediği işleri sormalarıyla gönderdiği kişiye iman etme cevabı arasındaki ilişki nedir?
Baba’nın insanları Oğul’a vermesi, onları çekmesi ve onlara öğretmesi ile Oğul’un geleni kovmaması, yitirmemesi ve diriltmesi nasıl birlikte açıklanıyor (6:37–46)? İman edenin güvencesi hangi iş ve vaatlere dayanıyor?
İman edene verilen yaşam ve son gün dirilişiyle bedenini yiyip kanını içene verilen vaatleri karşılaştırın (6:40, 47–57). İsa’nın kendisini dünya için vermesi ve imanlının O’nda yaşaması, yaşam ekmeğini almanın anlamını nasıl açıklıyor?
Öğrencilerin çetin bulduğu söz, Ruh’un yaşam vermesi, ayrılanlar, Petrus’un ikrarı ve Yahuda hakkındaki açıklama nasıl aynı sona bağlanıyor (6:60–71)? İsa’nın çevresinde bulunmakla O’na iman etmek arasında metin hangi ayrımı gösteriyor?

03 — HAYATA TAŞIYIN

Kalıcı yaşamı veren Oğul’a yönelin. İsa kendisini arayanlara sonsuz yaşam boyunca kalan yiyeceği vereceğini söylüyor. Sizi bu kişiye çekenin ne olduğunu O’nun açıklaması önünde düşünün. Verdiği armağanı, kendisinin kimliğini ve gönderilişini dinleyerek isteyin. Yaşam arayışınızın karşılığı, Baba’nın gönderdiği Mesih’e iman etmek olsun.
Geleni kovmayan Mesih’in sözüne güvenin. Baba’nın Oğul’a verdikleri O’na gelir ve İsa geleni dışarı atmayacağını bildirir. Bu güvencenin dayanağı olarak kendi görevini, Baba’nın isteğini tamamlamayı açıklar. Siz de Mesih’e yönelirken bu açık vaadini dinleyin. Kendisine geleni kabul eden İsa’nın, sizi son günde dirilteceğini bildiren sözüne güvenin.
Baba’nın Oğul’a yönelten öğretisini işitin. İsa peygamberin Tanrı tarafından öğretilme vaadini kendisine gelmekle ilişkilendiriyor. Bu nedenle O’nun kimliğine ilişkin söylediklerini dikkatle okuyun. Baba’yı tanımanın Oğul’un açıklamasına nasıl bağlandığını düşünün. Duanızda Tanrı’nın verdiği bu öğretinin önünde imanla durun.
Kendisini veren Mesih’ten yaşam alın. İsa dünyanın yaşamı uğruna bedenini vereceğini açıklıyor. Yeme ve içme sözlerini, iman edene sunduğu yaşam ve diriliş vaadiyle birlikte dinleyin. Kurtuluş umudunuzu sizi kendisiyle birlik içinde yaşatan Oğul’a bağlayın. Dünyaya yaşam veren bu armağanı, kendisini sizin için veren Mesih’e güvenerek karşılayın.
Yaşamın sözlerine Petrus’un ikrarıyla karşılık verin. Birçok öğrenci ayrılırken Petrus sonsuz yaşamın sözlerinin İsa’da bulunduğunu söylüyor. Onun tanıttığı kişiyi bölüm boyunca yaptıkları ve söyledikleriyle yeniden düşünün. İsa’nın Tanrı’nın Kutsalı oluşunu imanla ikrar edin. O’nun yanında kalışınız, yaşamı kendisinden aldığınız Mesih’e güveninizi dile getirsin.
Son gün umudunuzu Oğul’un vaadine dayandırın. İsa kendisine gelenleri dirilteceğini konuşma boyunca yeniden söylüyor. Bu tekrarın, şimdiki imanınıza geleceğe uzanan nasıl bir güvence verdiğini düşünün. Ölüm karşısındaki umudunuzu yaşamı kendisinde bulunan Oğul’un sözüyle kurun. Baba’nın kendisine verdiğini yitirmeyen Mesih’e şükürle yönelin.

Kaynaklar

Kutsal Kitap, Yeni Çeviri: Yuhanna 6, ana bölüm.
Mısır’dan Çıkış 16: çölde ekmeği veren RAB ve manın İsrail hayatındaki yeri.
Yeşaya 54:13: RAB’nin yenilediği halkı kendisinin eğitmesi vaadi.
Yuhanna 3, Yuhanna 4 ve Yuhanna 5: dünyaya yaşam vermek için gönderilen Oğul, yaşam suyu, Baba’nın işi ve diriliş.

İlgili Araştırmalar ve Okumalar

Man Testisi: Gelecek Kuşaklar İçin Saklanan Ekmek: çölde verilen manı ve Tanrı’nın sağlayışına ilişkin hatırlama düzenini incelemek için.
Musa — Kurtuluş, Yasa ve Sınır: man konuşmasında anılan Musa’nın hizmetini daha geniş kurtuluş tarihi içinde tanımak için.
Bayram İçin Yeruşalim’e Gitmek: Kalabalıklar ve Hazırlıklar: anlatıda yaklaşmakta olduğu belirtilen Fısıh’ın İsrail’in ortak hayatındaki yerini incelemek için.
Petrus — Cesaret, Çöküş ve Yeniden Çağrı: bölümün sonundaki ikrarın sahibini, Mesih’e öğrenciliğinin bütünü içinde izlemek için.

Çalışmalarım