VERITAS LIBERAT · BİLGİ AĞI
A–Z Dizini
Bir adı, yeri, olayı ya da konuyu bulun; oradan ilgili Kutsal Kitap çalışmalarına, araştırmalara, makalelere ve atlas kayıtlarına geçin.
“Davut Evi” ARAMASI
73 kayıt
T
1 kayıt- Tel Dan Yazıtı ve ‘Davut Evi’: Bir Hanedanın Taştaki İzleriAraştırmaMÖ dokuzuncu yüzyıla ait kırık bir Aramice yazıt, ‘Davut Evi’ ifadesinin en erken Kutsal Kitap dışı tanıklığı olabilir. Bulgunun gücünü ve sınırlarını birlikte okuyalım.
Y
1 kayıt- Yeşaya 22 — Çatlak Duvarlar, Boş Kutlama ve Davut Evinin AnahtarıKutsal Kitap Çalışması
T
1 kayıt- 1. Tarihler 3 — Tahttan Sürgüne, Sürgünden Umuda: Davut’un Evinin Uzun HafızasıKutsal Kitap Çalışması
S
1 kayıt- 2. Samuel 1 — Taht Boş, Ama Davut SevinmiyorKutsal Kitap Çalışması
K
2 kayıt- 2. Korintliler 7 — Tövbenin Ürettiği SevinçKutsal Kitap ÇalışmasıBölümün ilk ayeti aslında önceki çağrının sonucudur: Tanrı’nın vaatlerine sahip olduğumuz için bedeni ve ruhu kirleten her şeyden arınmak, Tanrı korkusuyla kutsallığı…
- 2. Korintliler 9 — Sevinerek VermekKutsal Kitap Çalışması2. Korintliler 9, bir önceki bölümde başlayan yardım konusunu sürdürür; fakat vurguyu hazırlık, gönüllülük ve Tanrı’ya yükselen şükran üzerine taşır. Pavlus…
D
1 kayıt- Davut: Taht, Mezmur ve Günah ArasındaAraştırmaDavut Golyat’ın karşısındaki genç, Saul’dan kaçan mülteci, İsrail’in kralı, Mezmur yazarı ve gücünü kötüye kullanan günahkârdır. Hiçbir tek etiket bu hayatı taşıyamaz.
L
1 kayıt- Luka 3 — Hazırlanan Yol, Sevilen OğulKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 3, tarihin yöneticilerini tek tek sayar; sonra Tanrı’nın sözünün saraylara değil, çölde yaşayan Yahya’ya geldiğini söyler. Yahya kalabalıkları tövbeye çağırır,…
R
1 kayıt- Rut: Yabancı Kadından Davut’un SoyunaAraştırmaRut’un hikâyesi romantik bir evlilik masalından önce açlık, göç, dul kalma, yoksulluk ve sadakatin hikâyesidir. Moavlı bir kadının İsrail’in ortasında nasıl ‘ev’ bulduğunu izleyin.
K
1 kayıt- 2. Korintliler 1 — Tesellinin KaynağıKutsal Kitap Çalışması2. Korintliler, bir elçinin kusursuz görünmeye çalıştığı bir mektup değildir. Pavlus daha ilk bölümde sıkıntıdan, ölüm korkusundan, ertelenen yolculuktan, yanlış…
T
1 kayıt- 2. Timoteos 2 — Emaneti Güvenilir İnsanlara AktarKutsal Kitap Çalışması2. Timoteos 2, hizmetin kuşaktan kuşağa aktarılmasını merkezine alır. Pavlus Timoteos’a “benden duyduklarını güvenilir ve başkalarına öğretmeye yeterli kişilere emanet…
A
1 kayıt- AhazyaKişiMÖ dokuzuncu yüzyıla ait kırık bir Aramice yazıt, ‘Davut Evi’ ifadesinin en erken Kutsal Kitap dışı tanıklığı olabilir. Bulgunun gücünü ve sınırlarını birlikte okuyalım.
B
1 kayıt- Babil: Sürgünü Getiren Dünya GücüAraştırmaYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
D
1 kayıt- Debora: Peygamber, Yargıç ve İsrail’de Bir AnneAraştırmaDebora’nın önderliği bir istisna bahanesiyle küçültülemez; metin onu peygamber, yargıç ve kurtuluş çağrısının sesi olarak tanıtır. Yine de zafer tek kişilik kahramanlık değildir.
E
5 kayıt- Elçilerin İşleri 2 — Rüzgâr, Ateş ve Yeni HalkKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 1 bekleyişle biter; ikinci bölüm ansızın gelen bir sesle açılır. Pentikost günü öğrenciler bir aradadır. Gökten güçlü bir rüzgârı andıran ses gelir,…
- Elçilerin İşleri 7 — Tapınağı Aşan TanrıKutsal Kitap Çalışmasıİstefanos, “Musa’ya ve Tanrı’ya karşı konuşmakla”, Tapınağı ve Yasa’yı küçümsemekle suçlanmıştır. Başkâhin ona yalnız bir soru sorar: “Bunlar doğru mu?” İstefanos…
- Elçilerin İşleri 13 — Antakya’dan UluslaraKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri’nin ilk on iki bölümü ağırlıklı olarak Yeruşalim, Yahudiye ve Samiriye çevresinde ilerledi. On üçüncü bölümde anlatının merkezi belirgin biçimde…
- Elçilerin İşleri 14 — Taşların Arasında Devam Eden MüjdeKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 14 bir şehirden diğerine aynı gerilimle ilerler: söz duyurulur, insanlar iman eder, muhalefet doğar, elçiler kalır, sonra kaçmak zorunda kalırlar.…
- Elçilerin İşleri 15 — Lütfun Sınırı Nerede?Kutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 15, erken kilisenin en ciddi inanç tartışmalarından birini anlatır. Tartışma küçük bir ibadet tercihi değildir. Yahudiye’den Antakya’ya gelen bazı…
H
3 kayıt- HazaelKişiMÖ dokuzuncu yüzyıla ait kırık bir Aramice yazıt, ‘Davut Evi’ ifadesinin en erken Kutsal Kitap dışı tanıklığı olabilir. Bulgunun gücünü ve sınırlarını birlikte okuyalım.
- Hizkiya Tüneli ve Siloam Yazıtı: Yeraltında Buluşan İki EkipAraştırmaYeruşalim’in kayasına oyulmuş su tüneli ve içindeki İbranice yazıt, bir mühendislik başarısını kaydeder. Yapıyı Hizkiya ve Asur kuşatmasıyla ilişkilendirirken hangi noktada kesin, hangi noktada temkinli olmalıyız?
- Hizkiya: Duvar, Dua ve Gurur ArasındaAraştırmaHizkiya putları kıran, kuşatma altında dua eden ve mucizevi biçimde iyileşen kraldır. Ama aynı hayat, korkunun ödünlerini ve başarının ardından gelen gururu da saklamaz.
İ
3 kayıt- İbrahim’in Çağrısı — Ur’dan Kenan’a Bir YolculukAraştırmaYaratılış 12’de büyük imparatorluklardan, kulelerden ve dağılmış halklardan bir anda tek bir adamın hikâyesine geçilir. Fakat bu daralma dünyanın geri kalanını dışarıda bırakmaz; Tanrı bir aileyi çağırarak bütün halklara bereket götürme yolunu açar.
- İbraniler 1 — Oğul Her Şeyden ÜstündürKutsal Kitap Çalışmasıİbraniler mektubu selamlama olmadan, doğrudan Tanrı’nın konuşmasıyla başlar. Eskiden peygamberler aracılığıyla birçok kez ve çeşitli yollarla konuşan Tanrı, “bu son…
- İbraniler 4 — Tanrı’nın Huzuruna GirelimKutsal Kitap Çalışmasıİbraniler 4, üçüncü bölümde başlayan “huzur” temasını derinleştirir. İsrail Kenan diyarına girmiş olsa bile Mezmur 95 çok daha sonra hâlâ “bugün” diyerek Tanrı’nın…
K
3 kayıt- Koloseliler 1 — Her Şeyde İlk Olan MesihKutsal Kitap ÇalışmasıKoloseliler mektubu Mesih’i küçük bir ruhsal seçenek olarak görmeye izin vermez. Pavlus daha ilk bölümde O’nu görünmez Tanrı’nın görüntüsü, bütün yaratılışın ilk…
- Koreş: Tanımadığı Tanrı’nın ‘Meshettiği’ KralAraştırmaPers Kralı Koreş sürgünlerin dönüşüne kapı açtı; Yeşaya onu RAB’bin ‘meshettiği’ kişi diye andı. Bu şaşırtıcı unvan onu iman kahramanı mı yapar?
- Kurtuluş Kaybedilebilir mi?MakaleBir kişi gerçekten İsa Mesih’e iman ettiyse daha sonra kurtuluşunu kaybedebilir mi? Yoksa Tanrı’nın gerçekten kurtardığı kişi sonunda mutlaka iman içinde korunur mu?
L
6 kayıt- Luka 1 — Tanrı Sessizliği BozuyorKutsal Kitap ÇalışmasıLuka Müjdesi bir bebek ağlamasıyla değil, uzun süredir cevap bekleyen insanların sessizliğiyle başlar. Zekeriya ile Elizabet yaşlanmış, çocuk özlemleri yılların içinde…
- Luka 2 — Bugün Size Kurtarıcı DoğduKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 2, Roma imparatorunun buyruğuyla başlar, fakat tarihin gerçek dönüm noktası bir imparatorluk merkezinde değil, Beytlehem’deki sıradan bir barınakta gerçekleşir.…
- Luka 6 — Ölçü Nasıl Değişir?Kutsal Kitap ÇalışmasıLuka 6, Şabat tartışmalarıyla başlar ve İsa’nın öğrencilerine söylediği sarsıcı sözlerle devam eder. Aç olan öğrenciler başak koparır, eli sakat adam iyileştirilir; din…
- Luka 18 — Tanrı’ya YaklaşanlarKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 18, dua eden ama farklı yüreklerle Tanrı’ya yaklaşan insanları gösterir. Israrlı dul kadın adalet için vazgeçmez; Ferisi kendisini anlatırken vergi görevlisi…
- Luka 20 — Yetkiyi SorgulayanlarKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 20’de İsa tapınakta öğretirken farklı gruplar O’nu sorularla sıkıştırmaya çalışır. İlk soru yetkisinin kaynağıdır; ardından bağ kiracıları benzetmesi, Sezar’a…
- Luka 24 — Yolda Yanan YüreklerKutsal Kitap ÇalışmasıLuka Müjdesi Şabat sessizliğinden sonra mezara giden kadınlarla yeniden açılır. Taş yuvarlanmış, beden yoktur. Melekler “Yaşayanı neden ölüler arasında arıyorsunuz?”…
M
16 kayıt- Markos 2 — Açılan Dam, Açılan Sofra ve Şabat’ın RabbiKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 1’in sonunda insanlar her yerden İsa’ya geliyordu. İkinci bölüm başladığında Kefarnahum’daki bir ev öylesine dolar ki kapının önünde bile yer kalmaz. Dört kişi…
- Markos 10 — Tek Beden, Bırakılamayan Servet ve Hizmet Eden KralKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 10’da İsa’nın yolu artık belirgin biçimde Yeruşalim’e dönmüştür. Önünde kendisini bekleyen acıyı bilir; öğrencileri ise hâlâ Mesih’in ardından gitmenin ne anlama…
- Markos 11 — Şehre Giren Kral, Meyvesiz Ağaç ve Sorgulanan YetkiKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 10’un sonunda Bartimay gözleri açıldıktan sonra İsa’nın ardından yola koyulmuştu. Yolun nereye gittiğini okuyucu artık biliyor: Yeruşalim’e. Markos 11…
- Markos 12 — Reddedilen Oğul, Tuzak Sorular ve Dul Kadının İki ParasıKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 11’in sonunda dinî önderler İsa’nın yetkisini sorgulamış, İsa da Yahya’nın yetkisinin kaynağını sorarak onların gerçeği değil, halkın tepkisini hesapladığını…
- Matta 1 — Vaat, Kırık Tarih ve İmmanuelKutsal Kitap ÇalışmasıMatta, İsa Mesih’in hikâyesine bir mucizeyle değil, isimlerle başlar. İlk bakışta insanı yavaşlatan, hatta okumayı ertelemeye çağıran uzun bir soy kaydıdır bu. İbrahim,…
- Matta 9 — Yetki, Merhamet ve HasatKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 8’de İsa’nın yetkisi hastalık, fırtına ve kötü ruhlar üzerinde görünmüştü. Dokunulması sakıncalı görülen bir insanı temizlemiş, uzaktaki hizmetkârı yalnız sözüyle…
- Matta 12 — İhtiyacımızdan Daha Büyük OlanKutsal Kitap ÇalışmasıBazı günler insanın ihtiyacı çok basittir: biraz ekmek, iyileşecek bir el, biraz merhamet. Fakat bazen en basit ihtiyaç bile insanların kurduğu düzenlerin içinde…
- Matta 15 — Kirlenen Yürek, Sınırı Aşan MerhametKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 14’ün sonunda insanlar İsa’yı tanımış, hastalarını O’na taşımış ve yalnız giysisinin kenarına dokunabilmek için çevresinde toplanmıştı. On beşinci bölüm…
- Matta 16 — İşaret, Kaya ve Çarmıha Giden YolKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 16’nın ortasında İsa öğrencilerine doğrudan bir soru sorar:
- Matta 20 — Sonuncular, Hizmet Eden Kral ve Açılan GözlerKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 19 bir cümleyle bitmişti: Birçok birinci sonuncu, sonuncu da birinci olacaktır. Matta 20 bu cümleyi açıklayan bir bağ hikâyesiyle açılır.
- Matta 21 — Şehre Giren Kral, Meyvesiz Ağaç ve Reddedilen OğulKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 20’nin sonunda İsa Eriha’dan ayrılmış, gözleri açılan iki adam da O’nun ardından yürümeye başlamıştı. Şimdi yol Yeruşalim’e varır. Matta’nın başından beri…
- Matta 22 — Açık Davet, Tuzak Sorular ve En Büyük BuyrukKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 22’de İsa Yeruşalim’deki son günlerinin gerilimi içinde konuşmaya devam eder. Önce bir kralın oğlunun düğün şölenini anlatır. Davetliler gelmez; bazıları günlük…
- Meşa Yazıtı: Moav’ın Kendi Sesiyle İsrail’e BaşkaldırısıAraştırma2. Krallar 3’teki savaşı bu kez Moav Kralı Meşa anlatıyor. Aynı çatışmanın iki tarafını dinlediğimizde tarih, propaganda ve ilah anlayışı nasıl ayrışıyor?
- MÖ 586 — Yeruşalim’in Yıkılışı, Tapınağın Çöküşü ve SürgünAraştırmaMÖ 586, Kutsal Kitap tarihinin en karanlık tarihlerinden biridir. Yeruşalim düştü, surlar yıkıldı, Süleyman’ın Tapınağı yakıldı, krallık sona erdi ve halkın önemli bir bölümü Babil’e sürüldü. Fakat bu felaket bir anda başlamadı. 597’deki ilk büyük Babil müdahalesinden son kuşatmaya kadar uzanan süreç, siyasî yanlış hesapların, peygamberlik uyarılarının ve imparatorluk şiddetinin iç içe geçtiği uzun bir çöküştü.
- MÖ 722 — Samiriye’nin Düşüşü ve Kuzey Krallığı’nın SonuAraştırmaSamiriye düştüğünde yalnız bir başkent ele geçirilmedi. Yaklaşık iki yüzyıllık Kuzey İsrail Krallığı sona erdi; nüfusun bir bölümü imparatorluğun başka bölgelerine sürüldü, başka halklar ülkeye yerleştirildi ve Kutsal Kitap’ın sonraki sayfalarında yankılanacak derin bir siyasal, toplumsal ve teolojik kırılma meydana geldi. Peki şehri kim aldı: Şalmaneser V mi, II. Sargon mu? Asur yazıtları ne söylüyor? “Kayıp on kabile” gerçekten bütünüyle kayboldu mu?
- MS 70 — Roma’nın Yeruşalim’i ve İkinci Tapınağı YıkışıAraştırmaMS 70’te Yeruşalim ikinci kez bir imparatorluk ordusunun önünde çöktü. Titus’un lejyonları kenti kuşattı, açlık içeride insanları tüketti, Tapınak yandı ve Roma zaferini imparatorluk propagandasına dönüştürdü. Bu olay Yahudi tarihi için devasa bir kırılma, Yeni Antlaşma dünyası içinse metinleri okurken sürekli karşımıza çıkan bir tarihsel ufuktur. Fakat yıkımı anlamak için hem Josephus’un ayrıntılı anlatısını kullanmak hem de onun sınırlı, taraflı ve savaşın içinden gelen bir tanık olduğunu unutmamak gerekir.
N
1 kayıt- Nuh Tufanı — Metin, Antik Tufan Gelenekleri ve Tarihsel SorularAraştırmaBir gemi, bir aile, hayvanlar ve gökkuşağı… Çocuk kitaplarının en tanıdık Kutsal Kitap sahnelerinden biri, aslında Yaratılış’ın en ağır yargı anlatılarından biridir. Tufan hakkında neyi metin açıkça söylüyor, Mezopotamya’nın daha eski tufan gelenekleri ne gösteriyor, arkeoloji ne kadar konuşabiliyor ve nerede dürüstçe “bilmiyoruz” dememiz gerekiyor?
Ö
1 kayıt- Ölü Deniz Parşömenleri Ne Değiştirdi?AraştırmaYahuda Çölü’ndeki mağaralardan çıkan binlerce parça, Eski Antlaşma metni, İkinci Tapınak Yahudiliği ve İsa’nın dünyası hakkında bildiklerimizi dönüştürdü. Peki hangi iddiaları gerçekten değiştirmedi?
P
1 kayıt- Pers İmparatorluğu: Sürgünden Dönüşün Siyasi DünyasıAraştırmaPers yönetimi Yahudalıların dönmesine ve tapınağın yeniden kurulmasına izin verdi; fakat bu dönem özgür bir ulusal krallık değildi. Eyalet, vergi, arşiv ve yerel gerilimlerin dünyasına girin.
R
6 kayıt- Romalılar 1 — Müjde Tanrı'nın GücüdürKutsal Kitap ÇalışmasıRomalılar mektubu uzun bir selamlamayla başlar; fakat bu selamlaşma nezaket cümlelerinden ibaret değildir. Pavlus daha ilk satırlarda kim olduğunu, kime ait olduğunu ve…
- Romalılar 4 — İbrahim Ne Buldu?Kutsal Kitap ÇalışmasıRomalılar 3'ün sonunda Pavlus çok büyük bir iddia ortaya koydu: insan Yasa'nın gereklerini yaparak değil, imanla aklanır; bu öğreti Yasa'yı ortadan kaldırmaz, tersine…
- Romalılar 7 — Yasa İyi; Peki Sorun Nerede?Kutsal Kitap ÇalışmasıRomalılar 6, imanlının “Yasa altında değil, lütuf altında” olduğunu söyledi (Rom. 6:14). Böyle bir cümle yeni bir soru doğurur: Yasa'nın kendisi sorun mu? Pavlus 7.…
- Romalılar 11 — Kök Seni TaşıyorKutsal Kitap ÇalışmasıRomalılar 9–10 İsrail'in Mesih'i büyük ölçüde reddetmesinin Tanrı'nın sözünü boşa çıkarmadığını gösterdi. 11. bölüm son soruyu sorar: “Tanrı kendi halkını reddetti mi?”…
- Romalılar 13 — Sevgi Yasa'nın Yerine GetirilmesidirKutsal Kitap ÇalışmasıRomalılar 13 çoğu zaman yalnız ilk yedi ayetiyle hatırlanır: yöneticilere boyun eğmek, vergi vermek, otoriteye saygı göstermek. Fakat bölümün tamamı bundan daha geniş…
- Romalılar 15 — Mesih Bizi Kendimiz İçin KurtarmadıKutsal Kitap ÇalışmasıRomalılar 15, 14. bölümdeki güçlü–zayıf tartışmasını Mesih'in örneğine bağlayarak tamamlar. “Biz güçlüler, güçsüzlerin zayıflıklarını yüklenmeli ve kendimizi hoşnut…
S
1 kayıt- Septuaginta: Eski Antlaşma’nın Grekçe YolculuğuAraştırmaİbranice Kutsal Yazılar Grekçeye neden ve nasıl çevrildi? Septuaginta tek seferde yapılmış kusursuz bir çeviri mi, Yeni Antlaşma yazarlarının Kutsal Kitap’ı mı, yoksa farklı kitapların uzun hikâyesi mi?