VERITAS LIBERAT · BİLGİ AĞI
A–Z Dizini
Bir adı, yeri, olayı ya da konuyu bulun; oradan ilgili Kutsal Kitap çalışmalarına, araştırmalara, makalelere ve atlas kayıtlarına geçin.
“Yeni Babil” ARAMASI
46 kayıt
B
3 kayıt- Babil Kulesi — Kent, Ziggurat ve Dillerin DağılmasıAraştırmaYaratılış 11’in kulesi yalnız “çok yüksek bir bina” değildir. Kent, teknoloji, ün, birlik ve insanın kendine bir ad yapma arzusunun aynı noktada buluştuğu bir anlatıdır.
- Babil: Gerçek Kentten Kutsal Kitap SimgesineAraştırmaBabil duvarları, tapınakları ve sarayları olan gerçek bir Mezopotamya kentiydi. Kutsal Kitap’ta ise sürgün, gurur ve Tanrı’ya karşı örgütlenen dünyanın simgesine dönüştü.
- Babil: Sürgünü Getiren Dünya GücüAraştırmaYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
E
1 kayıt- Elçilerin İşleri 2 — Rüzgâr, Ateş ve Yeni HalkKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 1 bekleyişle biter; ikinci bölüm ansızın gelen bir sesle açılır. Pentikost günü öğrenciler bir aradadır. Gökten güçlü bir rüzgârı andıran ses gelir,…
R
1 kayıt- Roma Dünyasında Kölelik: Yeni Antlaşma’nın Zor DünyasıAraştırmaYeni Antlaşma köleliğin hüküm sürdüğü bir dünyada yazıldı. Bu gerçek ne gizlenmeli ne de metin modern ırkçı köleliğe indirgenmeli: kurumun şiddetini, elçilerin sözlerini ve Müjde’nin açtığı dönüşümü birlikte inceliyoruz.
V
2 kayıt- Vahiy 17 — Babil Fahişesi ve CanavarKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 17, “Büyük Babil”in karakterini bir kadın üzerinden tasvir eder: birçok su üzerinde oturan büyük fahişe. Dünya kralları onunla zina eder, yeryüzünde yaşayanlar…
- Vahiy 21 — Yeni Gök, Yeni Yeryüzü ve Yeni YeruşalimKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 21, kitabın bütün acı ve yargı sahnelerinden sonra yeni yaratılışı gösterir: “Yeni bir gök ve yeni bir yeryüzü gördüm.” Kutsal kent, Yeni Yeruşalim, gökten…
P
1 kayıt- 1. Petrus 5 — Çoban’ın Altında Alçakgönüllülük ve SebatKutsal Kitap Çalışması1. Petrus’un son bölümü önce kilise ihtiyarlarına, sonra gençlere ve bütün topluluğa seslenir. Petrus kendisini “ihtiyar arkadaşınız, Mesih’in acılarının tanığı ve…
A
1 kayıt- Asur: Korkunun İmparatorluğuAraştırmaAsur orduları yalnız kentleri değil, direnme iradesini de hedefledi. Kabartmalar, sürgün politikası ve peygamberlerin sözleri bu korku düzenini nasıl anlatıyor?
B
3 kayıt- Birinci Yüzyılda Düğün Nasıl Olurdu?Araştırma‘Kutsal Kitap döneminde düğün tam olarak şöyleydi’ diye anlatılan pek çok ayrıntı geç kaynaklardan gelir. Bildiklerimizi, olasılıkları ve İsa’nın benzetmelerindeki düğün dilini ayırıyoruz.
- Bölüm ve Ayet Numaraları Nereden Geldi?AraştırmaMusa, Yeşaya ve Pavlus ayet numarası yazmadı. Bugün vazgeçilmez görünen bölüm–ayet sistemi yüzyıllar içinde nasıl oluştu, neyi kolaylaştırdı ve metni okuma biçimimizi nerede bozabiliyor?
- Büyük İskender’den Sonra: Kutsal Kitap Dünyası Nasıl Değişti?Araştırmaİskender’in fetihleri kısa sürdü; Grek dili, kent kültürü ve halef krallıklarının çatışması yüzyıllar boyunca devam etti. Septuaginta’dan Hanuka’ya uzanan dünyayı izleyin.
H
2 kayıt- HezekielKişiYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
- Hizkiya: Duvar, Dua ve Gurur ArasındaAraştırmaHizkiya putları kıran, kuşatma altında dua eden ve mucizevi biçimde iyileşen kraldır. Ama aynı hayat, korkunun ödünlerini ve başarının ardından gelen gururu da saklamaz.
I
1 kayıt- II. NebukadnessarKişiYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
İ
3 kayıt- İbrahim: Vaat, Göç ve Uzun BekleyişAraştırmaİbrahim imanla yola çıktı; ama korktu, acele etti ve başkalarını yaralayan kararlar verdi. Tanrı’nın vaadi kusursuz bir kahramanın değil, lütufla taşınan bir göçmenin hayatında ilerledi.
- İbrahim’in Çağrısı — Ur’dan Kenan’a Bir YolculukAraştırmaYaratılış 12’de büyük imparatorluklardan, kulelerden ve dağılmış halklardan bir anda tek bir adamın hikâyesine geçilir. Fakat bu daralma dünyanın geri kalanını dışarıda bırakmaz; Tanrı bir aileyi çağırarak bütün halklara bereket götürme yolunu açar.
- İnsanın Düşüşü — Aden’den Çıkışın Kutsal Kitap Hikâyesindeki YeriAraştırmaYaratılış 3 yalnız yasak bir meyvenin yenmesini anlatmaz. Güvenin nasıl kuşkuya, özgürlüğün nasıl özerklik arzusuna, çıplaklığın nasıl utanca ve bahçenin nasıl sürgüne dönüştüğünü gösterir.
K
4 kayıt- KarkamışYerYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
- Koreş Silindiri Gerçekte Ne Söylüyor?AraştırmaKoreş Silindiri Yahudilerden, Yeruşalim’den ya da tapınağın yeniden kurulmasından söz etmez. Yine de Ezra’nın anlattığı dönüşün Pers dünyasını anlamak için neden vazgeçilmezdir?
- Koreş: Tanımadığı Tanrı’nın ‘Meshettiği’ KralAraştırmaPers Kralı Koreş sürgünlerin dönüşüne kapı açtı; Yeşaya onu RAB’bin ‘meshettiği’ kişi diye andı. Bu şaşırtıcı unvan onu iman kahramanı mı yapar?
- Kutsal Kitap Dünyasında Evler ve SofralarAraştırmaEv yalnız özel aile alanı değildi; üretim, misafirperverlik, statü ve ilk kilise yaşamının merkeziydi. Sofra da kimin içeride, kimin dışarıda kaldığını görünür kılıyordu.
L
1 kayıt- Lakiş: Duvarlarında İmparatorluk Yazılı KentAraştırmaLakiş, Yahuda’nın ikinci büyük kentlerinden biriydi. Asur kuşatma rampası, saray kabartmaları, ostrakalar ve yıkım katmanları bir sınır kentinin tekrar tekrar ezilen hayatını anlatır.
M
4 kayıt- Matta 1 — Vaat, Kırık Tarih ve İmmanuelKutsal Kitap ÇalışmasıMatta, İsa Mesih’in hikâyesine bir mucizeyle değil, isimlerle başlar. İlk bakışta insanı yavaşlatan, hatta okumayı ertelemeye çağıran uzun bir soy kaydıdır bu. İbrahim,…
- MÖ 586 — Yeruşalim’in Yıkılışı, Tapınağın Çöküşü ve SürgünAraştırmaMÖ 586, Kutsal Kitap tarihinin en karanlık tarihlerinden biridir. Yeruşalim düştü, surlar yıkıldı, Süleyman’ın Tapınağı yakıldı, krallık sona erdi ve halkın önemli bir bölümü Babil’e sürüldü. Fakat bu felaket bir anda başlamadı. 597’deki ilk büyük Babil müdahalesinden son kuşatmaya kadar uzanan süreç, siyasî yanlış hesapların, peygamberlik uyarılarının ve imparatorluk şiddetinin iç içe geçtiği uzun bir çöküştü.
- MÖ 722 — Samiriye’nin Düşüşü ve Kuzey Krallığı’nın SonuAraştırmaSamiriye düştüğünde yalnız bir başkent ele geçirilmedi. Yaklaşık iki yüzyıllık Kuzey İsrail Krallığı sona erdi; nüfusun bir bölümü imparatorluğun başka bölgelerine sürüldü, başka halklar ülkeye yerleştirildi ve Kutsal Kitap’ın sonraki sayfalarında yankılanacak derin bir siyasal, toplumsal ve teolojik kırılma meydana geldi. Peki şehri kim aldı: Şalmaneser V mi, II. Sargon mu? Asur yazıtları ne söylüyor? “Kayıp on kabile” gerçekten bütünüyle kayboldu mu?
- MS 70 — Roma’nın Yeruşalim’i ve İkinci Tapınağı YıkışıAraştırmaMS 70’te Yeruşalim ikinci kez bir imparatorluk ordusunun önünde çöktü. Titus’un lejyonları kenti kuşattı, açlık içeride insanları tüketti, Tapınak yandı ve Roma zaferini imparatorluk propagandasına dönüştürdü. Bu olay Yahudi tarihi için devasa bir kırılma, Yeni Antlaşma dünyası içinse metinleri okurken sürekli karşımıza çıkan bir tarihsel ufuktur. Fakat yıkımı anlamak için hem Josephus’un ayrıntılı anlatısını kullanmak hem de onun sınırlı, taraflı ve savaşın içinden gelen bir tanık olduğunu unutmamak gerekir.
N
2 kayıt- NabopolassarKişiYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
- Nuh Tufanı — Metin, Antik Tufan Gelenekleri ve Tarihsel SorularAraştırmaBir gemi, bir aile, hayvanlar ve gökkuşağı… Çocuk kitaplarının en tanıdık Kutsal Kitap sahnelerinden biri, aslında Yaratılış’ın en ağır yargı anlatılarından biridir. Tufan hakkında neyi metin açıkça söylüyor, Mezopotamya’nın daha eski tufan gelenekleri ne gösteriyor, arkeoloji ne kadar konuşabiliyor ve nerede dürüstçe “bilmiyoruz” dememiz gerekiyor?
P
1 kayıt- Pers İmparatorluğu: Sürgünden Dönüşün Siyasi DünyasıAraştırmaPers yönetimi Yahudalıların dönmesine ve tapınağın yeniden kurulmasına izin verdi; fakat bu dönem özgür bir ulusal krallık değildi. Eyalet, vergi, arşiv ve yerel gerilimlerin dünyasına girin.
R
2 kayıt- RiblaYerYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
- Roma İmparatorluğu: Pax Romana’nın BedeliAraştırmaRoma yollar, hukuk ve göreli güvenlik sağladı; aynı düzen vergi, kölelik, lejyon ve çarmıhla ayakta kaldı. Yeni Antlaşma bu imparatorluk içinde nasıl yaşadı ve ona nasıl meydan okudu?
S
2 kayıt- Sanherib Prizması, Lakiş ve Yeruşalim: Aynı Savaşın İki HafızasıAraştırmaAsur kralı Sanherib’in yazıtları ile 2. Krallar’ın anlatısı aynı seferi farklı seslerle anlatır. Taşın söylediğini, sustuğunu ve krallık propagandasının nasıl okunması gerektiğini ayırıyoruz.
- SidkiyaKişiYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
V
7 kayıt- VahiyKutsal Kitap Kitabı
- Vahiy 8 — Yedinci Mühür ve İlk Dört BorazanKutsal Kitap ÇalışmasıYedinci mühür açıldığında beklenmedik biçimde “gökte yaklaşık yarım saat sessizlik” olur. Ardından yedi meleğe yedi borazan verilir. Fakat borazan yargıları başlamadan…
- Vahiy 11 — Tapınak, İki Tanık ve Yedinci BorazanKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 11, ölçülen tapınak, ayaklar altında çiğnenen kutsal kent, iki tanık, dipsiz derinlikten çıkan canavar ve sonunda yedinci borazanla Tanrı’nın Egemenliği’nin…
- Vahiy 14 — Kuzu, 144.000 ve Yeryüzünün HasadıKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 13 canavarın işaretiyle sona ermişti. Vahiy 14 buna karşı hemen Kuzu’nun halkını gösterir: Kuzu Siyon Dağı’nda durur ve yanında alınlarında O’nun ve Baba’sının…
- Vahiy 16 — Yedi Gazap KâsesiKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 16’da göksel tapınaktan gelen yüksek ses, yedi meleğe “gidin, Tanrı’nın gazabının yedi kâsesini yeryüzüne boşaltın” der. Kâse yargıları borazanlarla güçlü…
- Vahiy 19 — Kuzu’nun Düğünü ve Beyaz Atlı KralKutsal Kitap ÇalışmasıBabil’in düşüşünden sonra gökte büyük bir “Halleluya” yeniden duyulur. Vahiy 19 iki büyük şölen görüntüsü sunar: Kuzu’nun düğün şöleni ve Tanrı’nın büyük yargı şöleni.…
- Vahiy 22 — Yaşam Irmağı ve “Gel” ÇağrısıKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy’in son bölümü Kutsal Kitap’ın başına geri döner. Tanrı’nın ve Kuzu’nun tahtından yaşam suyu ırmağı çıkar; yaşam ağacı yeniden görünür; artık lanet yoktur. Tanrı…
Y
5 kayıt- Yaratılış 1–2 — Yaratılış Anlatısı ve Antik Yakın Doğu DünyasıAraştırmaKutsal Kitap’ın ilk sayfaları yalnız “Dünya nasıl başladı?” sorusuna cevap vermeye çalışmaz. Daha temel bir soruyu sorar: Bu dünya kime aittir, insan burada kimdir ve yaratılışın düzeni ne anlama gelir?
- YehoyakinKişiYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
- YeremyaKişiYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
- Yeruşalim: Bir Kentten FazlasıAraştırmaYeruşalim küçük bir dağ sırtından krallığın başkentine, tapınak kentine, sürgün özlemine ve İsa Mesih’in çarmıhıyla dirilişinin sahnesine dönüştü. Şehrin katmanlarını birbirine karıştırmadan izleyin.
- Yuhanna 8 — Gerçek Sizi Özgür KılacakKutsal Kitap ÇalışmasıYuhanna 8, suçlanan bir kadının orta yere çıkarılmasıyla başlar ve İsa’yı taşlamak için yerden taş alınmasıyla sona erer. İlk sahnede insanlar bir başkasının günahını…