VERITAS LIBERAT · BİLGİ AĞI
A–Z Dizini
Bir adı, yeri, olayı ya da konuyu bulun; oradan ilgili Kutsal Kitap çalışmalarına, araştırmalara, makalelere ve atlas kayıtlarına geçin.
“coğrafya” ARAMASI
43 kayıt
M
1 kayıt- Mısır’dan Çıkış — Tarih, Coğrafya ve Kronoloji TartışmalarıAraştırmaMısır’dan Çıkış, Kutsal Kitap’ın yalnız geçmişte yaşanmış bir kurtuluş hikâyesi değildir; İsrail’in Tanrı’yı, kendisini, yasayı, ibadeti ve özgürlüğü nasıl anlayacağını belirleyen kurucu hafızadır. Fakat tarih sorusu da ortadadır: Mısır kaynakları ne söylüyor, ne söylemiyor; “Ramses” adı bizi hangi döneme götürüyor; Merneptah Steli neyi kanıtlıyor ve neyi kanıtlamıyor?
P
1 kayıt- 1. Petrus 5 — Çoban’ın Altında Alçakgönüllülük ve SebatKutsal Kitap Çalışması1. Petrus’un son bölümü önce kilise ihtiyarlarına, sonra gençlere ve bütün topluluğa seslenir. Petrus kendisini “ihtiyar arkadaşınız, Mesih’in acılarının tanığı ve…
A
1 kayıt- Asur: Korkunun İmparatorluğuAraştırmaAsur orduları yalnız kentleri değil, direnme iradesini de hedefledi. Kabartmalar, sürgün politikası ve peygamberlerin sözleri bu korku düzenini nasıl anlatıyor?
B
2 kayıt- Babil: Sürgünü Getiren Dünya GücüAraştırmaYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
- Birinci Yüzyılda Düğün Nasıl Olurdu?Araştırma‘Kutsal Kitap döneminde düğün tam olarak şöyleydi’ diye anlatılan pek çok ayrıntı geç kaynaklardan gelir. Bildiklerimizi, olasılıkları ve İsa’nın benzetmelerindeki düğün dilini ayırıyoruz.
E
5 kayıt- Efesliler 4 — Çağrıya Yakışır YürüyünKutsal Kitap ÇalışmasıEfesliler’in ilk üç bölümü büyük ölçüde Tanrı’nın Mesih’te ne yaptığını anlatır; dördüncü bölümde Pavlus “öyleyse” diyerek bu gerçeğin nasıl yaşanacağını açıklamaya…
- Elçilerin İşleri 2 — Rüzgâr, Ateş ve Yeni HalkKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 1 bekleyişle biter; ikinci bölüm ansızın gelen bir sesle açılır. Pentikost günü öğrenciler bir aradadır. Gökten güçlü bir rüzgârı andıran ses gelir,…
- Elçilerin İşleri 8 — Dağılan Kilise, Yayılan MüjdeKutsal Kitap Çalışmasıİstefanos’un ölümü bir son gibi görünür. Gerçekte kitabın coğrafyası tam burada genişlemeye başlar. Saul kiliseyi yok etmeye çalışır; evlere girer, kadın erkek demeden…
- Elçilerin İşleri 27 — Fırtınanın Ortasında Sözünü Tutan TanrıKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 27, Yeni Antlaşma’daki en ayrıntılı deniz yolculuğu anlatılarından biridir. Pavlus nihayet Roma’ya doğru yola çıkar, ama gemide özgür bir misyoner…
- Elçilerin İşleri 28 — Roma’da Zincirli, Müjde EngelsizKutsal Kitap ÇalışmasıGemi parçalanmıştır, ama 276 kişi sağ salim karaya çıkmıştır. Yirmi sekizinci bölümde adanın Malta olduğunu öğreniriz. Pavlus’un Roma’ya ulaşmasına hâlâ üç ay vardır.…
H
2 kayıt- Haritada İzlerVeritas AtlasıKutsal Kitap coğrafyasını dönemler, yerler ve yollar üzerinden keşfedin.
- Hizkiya Tüneli ve Siloam Yazıtı: Yeraltında Buluşan İki EkipAraştırmaYeruşalim’in kayasına oyulmuş su tüneli ve içindeki İbranice yazıt, bir mühendislik başarısını kaydeder. Yapıyı Hizkiya ve Asur kuşatmasıyla ilişkilendirirken hangi noktada kesin, hangi noktada temkinli olmalıyız?
İ
3 kayıt- İbrahim: Vaat, Göç ve Uzun BekleyişAraştırmaİbrahim imanla yola çıktı; ama korktu, acele etti ve başkalarını yaralayan kararlar verdi. Tanrı’nın vaadi kusursuz bir kahramanın değil, lütufla taşınan bir göçmenin hayatında ilerledi.
- İbrahim’in Çağrısı — Ur’dan Kenan’a Bir YolculukAraştırmaYaratılış 12’de büyük imparatorluklardan, kulelerden ve dağılmış halklardan bir anda tek bir adamın hikâyesine geçilir. Fakat bu daralma dünyanın geri kalanını dışarıda bırakmaz; Tanrı bir aileyi çağırarak bütün halklara bereket götürme yolunu açar.
- İncil Güvenilir mi?MakaleTarihsel kanıtlar, elyazmaları ve metin farklılıkları üzerinden İncil’in güvenilirliğine sakin ve dürüst bir bakış.
K
4 kayıt- Kefernahum: İsa’nın Celile Hizmetinin Merkezlerinden BiriAraştırmaBalıkçı evleri, vergi yolu, havra ve göl kıyısı… Kefernahum, İsa’nın öğretisiyle iyileştirmelerinin gündelik hayatın tam ortasında görünür olduğu yerdi.
- Kilise Neden Bu Kadar Çok Mezhebe Ayrıldı?Makaleİsa Mesih öğrencilerinin birliği için dua etti. Pavlus kilisenin “tek beden” olduğunu söyledi. Buna rağmen bugün Katolik, Ortodoks, Anglikan, Lutheran, Reform, Presbiteryen, Baptist, Metodist, Pentekostal ve daha birçok kilise geleneği var.
- Korint: Limanlar, Statü ve Bölünmüş KiliseAraştırmaİki liman arasındaki Korint zenginlik, hareketlilik ve statü rekabetiyle yaşıyordu. Pavlus’un mektuplarındaki bölünme, sofra, cinsellik ve armağan tartışmaları bu kentte yeni bir keskinlik kazanır.
- Kutsal Kitap Değiştirildi mi?Makale“Bugün okuduğumuz Kutsal Kitap gerçekten ilk yazılan metin mi?” Soru basit görünüyor; cevabı ise ne “tek bir harf bile hiç değişmedi” kadar kolaydır ne de “yüzyıllar boyunca metin tamamen bozuldu” iddiası kadar karanlık.
L
2 kayıt- Lakiş: Duvarlarında İmparatorluk Yazılı KentAraştırmaLakiş, Yahuda’nın ikinci büyük kentlerinden biriydi. Asur kuşatma rampası, saray kabartmaları, ostrakalar ve yıkım katmanları bir sınır kentinin tekrar tekrar ezilen hayatını anlatır.
- Luka 3 — Hazırlanan Yol, Sevilen OğulKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 3, tarihin yöneticilerini tek tek sayar; sonra Tanrı’nın sözünün saraylara değil, çölde yaşayan Yahya’ya geldiğini söyler. Yahya kalabalıkları tövbeye çağırır,…
M
6 kayıt- Markos 3 — Kuruyan El, Bölünen Ev ve Yeni AileKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 2’nin sonunda İsa, İnsanoğlu’nun Şabat Günü’nün de Rabbi olduğunu söylemişti. Üçüncü bölümde bu söz bir havranın içinde sınanır. Eli sakat bir adam oradadır;…
- Matta 15 — Kirlenen Yürek, Sınırı Aşan MerhametKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 14’ün sonunda insanlar İsa’yı tanımış, hastalarını O’na taşımış ve yalnız giysisinin kenarına dokunabilmek için çevresinde toplanmıştı. On beşinci bölüm…
- Meşa Yazıtı: Moav’ın Kendi Sesiyle İsrail’e BaşkaldırısıAraştırma2. Krallar 3’teki savaşı bu kez Moav Kralı Meşa anlatıyor. Aynı çatışmanın iki tarafını dinlediğimizde tarih, propaganda ve ilah anlayışı nasıl ayrışıyor?
- Mısır'dan Çıkış 25 — Aralarında YaşayacağımKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 24’ün sonunda Musa bulutun içine girmişti. Aşağıdan bakıldığında RAB’bin görkemi dağın tepesinde yakıcı ateş gibi görünüyordu. Musa kırk gün kırk gece…
- MS 70 — Roma’nın Yeruşalim’i ve İkinci Tapınağı YıkışıAraştırmaMS 70’te Yeruşalim ikinci kez bir imparatorluk ordusunun önünde çöktü. Titus’un lejyonları kenti kuşattı, açlık içeride insanları tüketti, Tapınak yandı ve Roma zaferini imparatorluk propagandasına dönüştürdü. Bu olay Yahudi tarihi için devasa bir kırılma, Yeni Antlaşma dünyası içinse metinleri okurken sürekli karşımıza çıkan bir tarihsel ufuktur. Fakat yıkımı anlamak için hem Josephus’un ayrıntılı anlatısını kullanmak hem de onun sınırlı, taraflı ve savaşın içinden gelen bir tanık olduğunu unutmamak gerekir.
- Musa: Kurtuluş, Yasa ve Sınırda Kalan ÖnderAraştırmaMusa saray ile köle kulübeleri, çöl ile dağ, Tanrı’nın yakınlığı ile halkın isyanı arasında yaşadı. Vaat edilen ülkeyi gördü; içine girmedi.
N
2 kayıt- NinovaYer · AtlasAsur kralı Sanherib’in yazıtları ile 2. Krallar’ın anlatısı aynı seferi farklı seslerle anlatır. Taşın söylediğini, sustuğunu ve krallık propagandasının nasıl okunması gerektiğini ayırıyoruz.
- Nuh Tufanı — Metin, Antik Tufan Gelenekleri ve Tarihsel SorularAraştırmaBir gemi, bir aile, hayvanlar ve gökkuşağı… Çocuk kitaplarının en tanıdık Kutsal Kitap sahnelerinden biri, aslında Yaratılış’ın en ağır yargı anlatılarından biridir. Tufan hakkında neyi metin açıkça söylüyor, Mezopotamya’nın daha eski tufan gelenekleri ne gösteriyor, arkeoloji ne kadar konuşabiliyor ve nerede dürüstçe “bilmiyoruz” dememiz gerekiyor?
P
1 kayıt- Priskilla: Ev, Kilise ve Öğreti Arasında Bir HizmetkârAraştırmaPriskilla, Akvila’yla birlikte göç etti, çalıştı, evini kiliseye açtı ve Apollos’a Tanrı’nın yolunu daha doğru açıkladı. Birkaç ayet, erken kilisenin hareketli dünyasını görünür kılar.
S
2 kayıt- Septuaginta: Eski Antlaşma’nın Grekçe YolculuğuAraştırmaİbranice Kutsal Yazılar Grekçeye neden ve nasıl çevrildi? Septuaginta tek seferde yapılmış kusursuz bir çeviri mi, Yeni Antlaşma yazarlarının Kutsal Kitap’ı mı, yoksa farklı kitapların uzun hikâyesi mi?
- Sodom ve Gomora — Metin Ne Söylüyor, Arkeoloji Ne Söyleyebilir?AraştırmaSodom ve Gomora, Kutsal Kitap’ın en sert yargı anlatılarından biridir. Aynı zamanda arkeolojik sansasyonların en kolay üretildiği konulardan biri. Bu nedenle önce metnin ne söylediğini, sonra kazıların ne gösterebildiğini ayırmak gerekir.
T
2 kayıt- Tel Dan Yazıtı ve ‘Davut Evi’: Bir Hanedanın Taştaki İzleriAraştırmaMÖ dokuzuncu yüzyıla ait kırık bir Aramice yazıt, ‘Davut Evi’ ifadesinin en erken Kutsal Kitap dışı tanıklığı olabilir. Bulgunun gücünü ve sınırlarını birlikte okuyalım.
- Tufan Sonrası Antlaşma — Gökkuşağı, Yeni Başlangıç ve İnsanlıkAraştırmaTufan anlatısı yalnız yıkımla bitmez. Yaratılış 8–9, yargının ardından dünyanın tekrar yaşanabilir hâle gelmesini ve Tanrı’nın yalnız Nuh’la değil, bütün canlılarla antlaşma kurmasını anlatır.
V
5 kayıt- Vahiy 3 — Sart, Filadelfya ve Laodikya’ya MesajKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 3, yedi kiliseye mesajların son üçünü içerir. Sart dışarıdan “yaşıyor” ününe sahiptir ama Mesih onu ölü bulur. Filadelfya küçük güce sahip olsa da Mesih’in sözünü…
- Vahiy 11 — Tapınak, İki Tanık ve Yedinci BorazanKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 11, ölçülen tapınak, ayaklar altında çiğnenen kutsal kent, iki tanık, dipsiz derinlikten çıkan canavar ve sonunda yedinci borazanla Tanrı’nın Egemenliği’nin…
- Vahiy 17 — Babil Fahişesi ve CanavarKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 17, “Büyük Babil”in karakterini bir kadın üzerinden tasvir eder: birçok su üzerinde oturan büyük fahişe. Dünya kralları onunla zina eder, yeryüzünde yaşayanlar…
- Vahiy 21 — Yeni Gök, Yeni Yeryüzü ve Yeni YeruşalimKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 21, kitabın bütün acı ve yargı sahnelerinden sonra yeni yaratılışı gösterir: “Yeni bir gök ve yeni bir yeryüzü gördüm.” Kutsal kent, Yeni Yeruşalim, gökten…
- Veritas YöntemiSayfaKutsal Kitap metnini anlamak, birlikte çalışmak ve hayata taşımak için kullandığımız üç aşamalı yöntem.
Y
4 kayıt- Yakup’un Penuel Gecesi — İsrail Adının DoğuşuAraştırmaYaratılış 32’de Yakup eve dönmektedir. Önünde yıllar önce kandırdığı kardeşi Esav vardır. Gece olduğunda yalnız kalır ve kimliği belirsiz bir adamla sabaha kadar güreşir. Sabah olduğunda hem yeni bir ad hem de kalıcı bir yara taşır.
- Yerler ve DünyalarKategoriMetnin geçtiği coğrafyayı görün. Kentler, yollar, dağlar, limanlar, ticaret ağları ve anlatıyı şekillendiren mekânlar.
- Yeruşalim: Bir Kentten FazlasıAraştırmaYeruşalim küçük bir dağ sırtından krallığın başkentine, tapınak kentine, sürgün özlemine ve İsa Mesih’in çarmıhıyla dirilişinin sahnesine dönüştü. Şehrin katmanlarını birbirine karıştırmadan izleyin.
- Yuhanna 4 — Kuyunun Başındaki MesihKutsal Kitap ÇalışmasıYuhanna 4’te İsa yolculuktan yorulur ve bir kuyunun başına oturur. Oraya su almaya gelen Samiriyeli kadın, karşısındaki Yahudi erkeğin kendisinden su istemesine…