VERITAS LIBERAT · BİLGİ AĞI
A–Z Dizini
Bir adı, yeri, olayı ya da konuyu bulun; oradan ilgili Kutsal Kitap çalışmalarına, araştırmalara, makalelere ve atlas kayıtlarına geçin.
“su sistemi” ARAMASI
77 kayıt
Y
1 kayıt- 1. Yuhanna 5 — Dünyayı Yenen İman ve Sonsuz Yaşam GüvenliğiKutsal Kitap Çalışması1. Yuhanna’nın son bölümü iman, sevgi, itaat, tanıklık, dua ve güvence temalarını bir araya getirir. İsa’nın Mesih olduğuna iman eden kişi Tanrı’dan doğmuştur; Tanrı’yı…
S
1 kayıt- 2. Selanikliler 2 — Kanunsuzluk Adamı ve Rab’bin GünüKutsal Kitap Çalışması2. Selanikliler 2, Yeni Antlaşma’nın son zamanlarla ilgili en zor bölümlerinden biridir. Selanik kilisesi “Rab’bin günü geldi” düşüncesiyle sarsılmıştır. Bu fikir…
A
1 kayıt- Asur: Korkunun İmparatorluğuAraştırmaAsur orduları yalnız kentleri değil, direnme iradesini de hedefledi. Kabartmalar, sürgün politikası ve peygamberlerin sözleri bu korku düzenini nasıl anlatıyor?
B
1 kayıt- Babil: Sürgünü Getiren Dünya GücüAraştırmaYeni Babil İmparatorluğu Asur’un küllerinden yükseldi, Yeruşalim’i yıktı ve Yahuda’nın seçkinlerini sürgüne taşıdı. Kısa ömrü Kutsal Kitap tarihini kalıcı biçimde değiştirdi.
E
1 kayıt- Elçilerin İşleri 4 — Susturulamayan TanıklıkKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 3’te bir adam ayağa kalktı. Dördüncü bölümde bunun bedeli elçilerin önüne çıkar. Tapınakta gerçekleşen iyileşme yalnız sevinç üretmez; dinî otoriteleri…
İ
2 kayıt- İbraniler 7 — Melkisedek Düzeninde Sonsuz KâhinKutsal Kitap Çalışmasıİbraniler 7, 5. ve 6. bölümlerde hazırlanmış Melkisedek temasını ayrıntılı biçimde açar. Melkisedek Kutsal Kitap’ta yalnız birkaç ayette görünür: Yaratılış 14:18–20’de…
- İnsanın Düşüşü — Aden’den Çıkışın Kutsal Kitap Hikâyesindeki YeriAraştırmaYaratılış 3 yalnız yasak bir meyvenin yenmesini anlatmaz. Güvenin nasıl kuşkuya, özgürlüğün nasıl özerklik arzusuna, çıplaklığın nasıl utanca ve bahçenin nasıl sürgüne dönüştüğünü gösterir.
M
4 kayıt- Mısır'dan Çıkış 27 — Avluda Sunak, İçeride Yanan IşıkKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 25’te kutsal eşyalar verilmiş, 26. bölümde Tanrı’nın Konutu kurulmuştu. Antlaşma Sandığı ve Bağışlanma Kapağı En Kutsal Yer’de, masa ve kandillik Kutsal…
- Mısır'dan Çıkış 29 — Kulağa, Ele, Ayağa Sürülen KanKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 28’de Harun ile oğulları kâhinlik görevi için ayrılmış, kutsal giysileri hazırlanmıştı. Harun İsrail’in adlarını omuzlarında ve yüreğinin üzerinde…
- MÖ 586 — Yeruşalim’in Yıkılışı, Tapınağın Çöküşü ve SürgünAraştırmaMÖ 586, Kutsal Kitap tarihinin en karanlık tarihlerinden biridir. Yeruşalim düştü, surlar yıkıldı, Süleyman’ın Tapınağı yakıldı, krallık sona erdi ve halkın önemli bir bölümü Babil’e sürüldü. Fakat bu felaket bir anda başlamadı. 597’deki ilk büyük Babil müdahalesinden son kuşatmaya kadar uzanan süreç, siyasî yanlış hesapların, peygamberlik uyarılarının ve imparatorluk şiddetinin iç içe geçtiği uzun bir çöküştü.
- MÖ 722 — Samiriye’nin Düşüşü ve Kuzey Krallığı’nın SonuAraştırmaSamiriye düştüğünde yalnız bir başkent ele geçirilmedi. Yaklaşık iki yüzyıllık Kuzey İsrail Krallığı sona erdi; nüfusun bir bölümü imparatorluğun başka bölgelerine sürüldü, başka halklar ülkeye yerleştirildi ve Kutsal Kitap’ın sonraki sayfalarında yankılanacak derin bir siyasal, toplumsal ve teolojik kırılma meydana geldi. Peki şehri kim aldı: Şalmaneser V mi, II. Sargon mu? Asur yazıtları ne söylüyor? “Kayıp on kabile” gerçekten bütünüyle kayboldu mu?
P
1 kayıt- Pers İmparatorluğu: Sürgünden Dönüşün Siyasi DünyasıAraştırmaPers yönetimi Yahudalıların dönmesine ve tapınağın yeniden kurulmasına izin verdi; fakat bu dönem özgür bir ulusal krallık değildi. Eyalet, vergi, arşiv ve yerel gerilimlerin dünyasına girin.
V
1 kayıt- Vahiy 18 — Babil’in DüşüşüKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 18, Babil’in yargısını göksel ilan, dünya krallarının ağıdı, tüccarların feryadı ve denizcilerin yaslarıyla anlatır. Bölümün en dikkat çekici tarafı ekonomik…
K
3 kayıt- 1. Korintliler 3 — Tanrı'nın Tarlası, Tanrı'nın BinasıKutsal Kitap Çalışması2. bölümün sonunda Pavlus “ruhsal insan”dan söz etmişti. Korintliler muhtemelen kendilerini tam da böyle görüyorlardı: bilgili, armağanlı, ruhsal. Pavlus 3. bölüme ağır…
- 1. Korintliler 8 — Bilgi Şişirir, Sevgi GeliştirirKutsal Kitap Çalışması1. Korintliler 8, üç bölüm sürecek uzun bir tartışmanın başlangıcıdır. Konu “putlara sunulan yiyecekler”dir (1Ko. 8:1). Antik Korint'te etin bir kısmı tapınaklarla…
- 1. Korintliler 15 — Ölüm Son Söz DeğilKutsal Kitap Çalışması1. Korintliler 15 mektubun en uzun ve en önemli bölümlerinden biridir. Korint'teki bazı kişiler “ölülerin dirilişi yok” diyordu (1Ko. 15:12). Pavlus bu görüşü küçük bir…
Y
1 kayıt- 1. Yuhanna 1 — Yaşam Sözü, Işık ve BağışlanmaKutsal Kitap Çalışması1. Yuhanna mektubu klasik mektup selamıyla değil, görgü tanıklığıyla açılır. Yazar “başlangıçtan beri var olan”, işitilmiş, gözlerle görülmüş ve ellerle dokunulmuş…
K
2 kayıt- 2. Korintliler 7 — Tövbenin Ürettiği SevinçKutsal Kitap ÇalışmasıBölümün ilk ayeti aslında önceki çağrının sonucudur: Tanrı’nın vaatlerine sahip olduğumuz için bedeni ve ruhu kirleten her şeyden arınmak, Tanrı korkusuyla kutsallığı…
- 2. Korintliler 8 — Lütfun Cebe Dokunduğu YerKutsal Kitap Çalışması2. Korintliler 8 ve 9, Yeruşalim’deki yoksul imanlılar için toplanan yardım üzerine odaklanır. Pavlus para konusunu bir ara not gibi görmez; lütuf, birlik, eşitlik,…
P
1 kayıt- 2. Petrus 1 — Çağrınızı ve Seçilmişliğinizi PekiştirinKutsal Kitap Çalışması2. Petrus mektubu kendisini “İsa Mesih’in kulu ve elçisi Simun Petrus” diye tanıtır. Mektubun Petrus tarafından doğrudan yazılıp yazılmadığı erken dönemden modern…
A
1 kayıt- Antik Dünyada Yolculuk Ne Kadar Zordu?AraştırmaPavlus’un yolları yalnız haritadaki çizgiler değildi. Mesafe, mevsim, gemi, han, haydut, misafirperverlik ve Roma yol ağı üzerinden Kutsal Kitap dünyasında seyahatin gerçek bedeline bakıyoruz.
B
3 kayıt- Babil Kulesi — Kent, Ziggurat ve Dillerin DağılmasıAraştırmaYaratılış 11’in kulesi yalnız “çok yüksek bir bina” değildir. Kent, teknoloji, ün, birlik ve insanın kendine bir ad yapma arzusunun aynı noktada buluştuğu bir anlatıdır.
- Birinci Yüzyılda Düğün Nasıl Olurdu?Araştırma‘Kutsal Kitap döneminde düğün tam olarak şöyleydi’ diye anlatılan pek çok ayrıntı geç kaynaklardan gelir. Bildiklerimizi, olasılıkları ve İsa’nın benzetmelerindeki düğün dilini ayırıyoruz.
- Bölüm ve Ayet Numaraları Nereden Geldi?AraştırmaMusa, Yeşaya ve Pavlus ayet numarası yazmadı. Bugün vazgeçilmez görünen bölüm–ayet sistemi yüzyıllar içinde nasıl oluştu, neyi kolaylaştırdı ve metni okuma biçimimizi nerede bozabiliyor?
D
2 kayıt- Dağdaki Vaaz: Bugün İçin Ne Söylüyor?MakaleMatta 5–7, Kral’ın egemenliği altında yaşayan insanların hayatını ne kadar derinden yeniden düzenliyor?
- Denarius, Şekel ve Günlük ÜcretAraştırmaKutsal Kitap’taki parayı bugünkü kura çevirmek çoğu zaman yanıltır. Sikkenin satın alma gücünü, vergi yükünü, tapınak ödemesini ve borcun toplumsal ağırlığını izleyin.
E
7 kayıt- Efesliler 6 — Rab’de GüçleninKutsal Kitap ÇalışmasıEfesliler’in son bölümü ev içi ilişkileri sürdürür, ardından iş ve kölelik bağlamına geçer, sonra mektubu ruhsal savaş çağrısıyla doruğa çıkarır. “Tanrı’nın bütün…
- Elçilerin İşleri 6 — Sofrada Başlayan KrizKutsal Kitap ÇalışmasıKilisenin büyümesi her sorunu çözmez. Bazen yeni sorunlar üretir. Elçilerin İşleri 6, “öğrencilerin sayısı çoğalırken” diye başlar ve hemen ardından bir şikâyet…
- Elçilerin İşleri 14 — Taşların Arasında Devam Eden MüjdeKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 14 bir şehirden diğerine aynı gerilimle ilerler: söz duyurulur, insanlar iman eder, muhalefet doğar, elçiler kalır, sonra kaçmak zorunda kalırlar.…
- Elçilerin İşleri 16 — Kapalı Kapılar, Açılan AvrupaKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 16’da misyon planı sürekli değişir. Pavlus Listra’da Timoteos’u ekibine alır. Ardından ekip Asya İli’nde sözü duyurmak ister ama Kutsal Ruh buna izin…
- Elçilerin İşleri 20 — Veda Eden Çobanın SözleriKutsal Kitap ÇalışmasıEfes’teki kargaşadan sonra Pavlus öğrencileri çağırır, onları cesaretlendirir ve Makedonya’ya doğru yola çıkar. Elçilerin İşleri 20 hareketli bir seyahat bölümü gibi…
- Elçilerin İşleri 25 — Sezar’a BaşvurmakKutsal Kitap ÇalışmasıPavlus iki yıldır Sezariye’de tutukludur. Feliks gitmiş, yerine Porkius Festus gelmiştir. Yeni vali göreve başladıktan yalnız üç gün sonra Yeruşalim’e çıkar ve…
- Elçilerin İşleri 27 — Fırtınanın Ortasında Sözünü Tutan TanrıKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 27, Yeni Antlaşma’daki en ayrıntılı deniz yolculuğu anlatılarından biridir. Pavlus nihayet Roma’ya doğru yola çıkar, ama gemide özgür bir misyoner…
G
2 kayıt- Galatyalılar 5 — Özgürlük, Sevgi ve RuhKutsal Kitap ÇalışmasıGalatyalılar 5 mektubun öğreti ile yaşamı birleştirdiği dönüm noktasıdır. Pavlus önce sert bir uyarıyla özgürlüğü savunur: “Mesih bizi özgürlük için özgür kıldı.”…
- Galatyalılar 6 — Birbirinizin Yükünü TaşıyınKutsal Kitap ÇalışmasıGalatyalılar’ın son bölümü, özgürlük ve Ruh’la yürüme öğretisini cemaat hayatına indirir. Günaha yakalanan kardeş nasıl ele alınmalıdır? Yükler nasıl paylaşılmalıdır?…
H
3 kayıt- Hirodes Hanedanı: Bir Ailenin Gölgesinde Yeni AntlaşmaAraştırma‘Hirodes’ Yeni Antlaşma’da tek kişi değildir. Büyük Hirodes’ten Agrippa’ya uzanan hanedan, Roma’ya bağlı iktidarın aile, korku ve görkemle nasıl yürüdüğünü gösterir.
- Hizkiya Tüneli ve Siloam Yazıtı: Yeraltında Buluşan İki EkipAraştırmaYeruşalim’in kayasına oyulmuş su tüneli ve içindeki İbranice yazıt, bir mühendislik başarısını kaydeder. Yapıyı Hizkiya ve Asur kuşatmasıyla ilişkilendirirken hangi noktada kesin, hangi noktada temkinli olmalıyız?
- Hizkiya: Duvar, Dua ve Gurur ArasındaAraştırmaHizkiya putları kıran, kuşatma altında dua eden ve mucizevi biçimde iyileşen kraldır. Ama aynı hayat, korkunun ödünlerini ve başarının ardından gelen gururu da saklamaz.
İ
5 kayıt- İbraniler 10 — Tek Kurbanla Yetkin KılındıkKutsal Kitap Çalışmasıİbraniler 10, kurban tartışmasının doruk noktasıdır. Yasa “gelecek iyi şeylerin kendisi değil gölgesi”dir; her yıl tekrar edilen kurbanlar ibadet edenleri nihai biçimde…
- İbraniler 13 — Değişmeyen İsa MesihKutsal Kitap Çalışmasıİbraniler’in son bölümü büyük kâhinlik ve antlaşma tartışmasını gündelik Hristiyan yaşamına indirir: kardeş sevgisi, konukseverlik, tutsakları hatırlama, evlilik…
- İnanç Pratikte Ne Demektir?Makaleİman yalnız doğru şeyleri kabul etmek midir? Pavlus ve Yakup’un birlikte söylediklerine yakından bakın.
- İsa’nın Zamanında Kudüs’ün YaşamıMakaleTapınak, hac yolları, pazarlar, evler ve Roma yönetimi arasında birinci yüzyıl Kudüs’ünde gündelik hayat.
- İshak’ın Bağlanması — Moriya’daki Sınavın Kanonik AğırlığıAraştırmaYaratılış 22 Kutsal Kitap’ın en sarsıcı bölümlerinden biridir. Tanrı, İbrahim’e yıllarca beklediği vaat oğlunu sunmasını söyler. Anlatı, gerilimi kolay cevaplarla söndürmez.
K
2 kayıt- Kilise Neden Bu Kadar Çok Mezhebe Ayrıldı?Makaleİsa Mesih öğrencilerinin birliği için dua etti. Pavlus kilisenin “tek beden” olduğunu söyledi. Buna rağmen bugün Katolik, Ortodoks, Anglikan, Lutheran, Reform, Presbiteryen, Baptist, Metodist, Pentekostal ve daha birçok kilise geleneği var.
- Kutsal Kitap Değiştirildi mi?Makale“Bugün okuduğumuz Kutsal Kitap gerçekten ilk yazılan metin mi?” Soru basit görünüyor; cevabı ise ne “tek bir harf bile hiç değişmedi” kadar kolaydır ne de “yüzyıllar boyunca metin tamamen bozuldu” iddiası kadar karanlık.
L
5 kayıt- Lakiş: Duvarlarında İmparatorluk Yazılı KentAraştırmaLakiş, Yahuda’nın ikinci büyük kentlerinden biriydi. Asur kuşatma rampası, saray kabartmaları, ostrakalar ve yıkım katmanları bir sınır kentinin tekrar tekrar ezilen hayatını anlatır.
- Luka 3 — Hazırlanan Yol, Sevilen OğulKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 3, tarihin yöneticilerini tek tek sayar; sonra Tanrı’nın sözünün saraylara değil, çölde yaşayan Yahya’ya geldiğini söyler. Yahya kalabalıkları tövbeye çağırır,…
- Luka 17 — Egemenlik AranızdaKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 17, öğrenciliğin gündelik ilişkilerinden İnsanoğlu’nun gelişine kadar geniş bir alanı kapsar. Başkasını günaha sürüklememek, tekrar tekrar bağışlamak, hardal…
- Luka 19 — Bugün Bu Eve Kurtuluş GeldiKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 19, Eriha’daki bir ağacın dallarından Yeruşalim’deki tapınağa kadar ilerler. Zengin ve kötü bir üne sahip vergi görevlisi Zakkay, İsa’yı görebilmek için…
- Luka 21 — Görkemli Taşlar YıkıldığındaKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 21, tapınak hazinesine iki küçük para bırakan yoksul dul kadınla başlar ve tapınağın tek taşı kalmayacak biçimde yıkılacağı haberiyle devam eder. Ardından…
M
7 kayıt- Markos 2 — Açılan Dam, Açılan Sofra ve Şabat’ın RabbiKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 1’in sonunda insanlar her yerden İsa’ya geliyordu. İkinci bölüm başladığında Kefarnahum’daki bir ev öylesine dolar ki kapının önünde bile yer kalmaz. Dört kişi…
- Markos 13 — Yıkılacak Taşlar, Sarsılacak Gökyüzü ve Uyanık KalanlarKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 12’nin sonunda İsa tapınakta yoksul bir dul kadını görmüş, hemen öncesinde de dul kadınların malını mülkünü sömüren dinî önderleri ağır biçimde eleştirmişti.…
- Matta 9 — Yetki, Merhamet ve HasatKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 8’de İsa’nın yetkisi hastalık, fırtına ve kötü ruhlar üzerinde görünmüştü. Dokunulması sakıncalı görülen bir insanı temizlemiş, uzaktaki hizmetkârı yalnız sözüyle…
- Mısır'dan Çıkış 31 — Ruhla Dolu Eller, Şabatla Duran HalkKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 25’ten 30’a kadar Tanrı’nın Konutu’nun nasıl yapılacağı, hangi eşyaların hazırlanacağı, kâhinlerin nasıl giydirilip atanacağı, kandillerin nasıl…
- Mısır'dan Çıkış 38 — Aynalardan Kazana, Armağanlardan HesabaKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 37’de Konut’un içindeki kutsal eşyalar yapılmıştı: Antlaşma Sandığı, Bağışlanma Kapağı, üzerinde ekmek sunulan masa, kandillik ve Buhur Sunağı. Otuz…
- MÖ 701 — Sanherib Yeruşalim KapılarındaykenAraştırmaMÖ 701’de Yahuda neredeyse çöktü. Asur kralı Sanherib ülkenin surlu kentlerini birer birer aldı, Lakiş’i ezdi ve Hizkiya’yı Yeruşalim’de kuşattı. Fakat imparatorluk kayıtlarının zafer dili ile Kutsal Kitap’ın kurtuluş anlatısı aynı noktada tuhaf biçimde kesişir: Yeruşalim teslim edilmiş bir fetih şehri olarak anlatılmaz. Ne oldu?
- MS 70 — Roma’nın Yeruşalim’i ve İkinci Tapınağı YıkışıAraştırmaMS 70’te Yeruşalim ikinci kez bir imparatorluk ordusunun önünde çöktü. Titus’un lejyonları kenti kuşattı, açlık içeride insanları tüketti, Tapınak yandı ve Roma zaferini imparatorluk propagandasına dönüştürdü. Bu olay Yahudi tarihi için devasa bir kırılma, Yeni Antlaşma dünyası içinse metinleri okurken sürekli karşımıza çıkan bir tarihsel ufuktur. Fakat yıkımı anlamak için hem Josephus’un ayrıntılı anlatısını kullanmak hem de onun sınırlı, taraflı ve savaşın içinden gelen bir tanık olduğunu unutmamak gerekir.
Ö
1 kayıt- Ölü Deniz Parşömenleri Ne Değiştirdi?AraştırmaYahuda Çölü’ndeki mağaralardan çıkan binlerce parça, Eski Antlaşma metni, İkinci Tapınak Yahudiliği ve İsa’nın dünyası hakkında bildiklerimizi dönüştürdü. Peki hangi iddiaları gerçekten değiştirmedi?
R
2 kayıt- Roma Dünyasında Kölelik: Yeni Antlaşma’nın Zor DünyasıAraştırmaYeni Antlaşma köleliğin hüküm sürdüğü bir dünyada yazıldı. Bu gerçek ne gizlenmeli ne de metin modern ırkçı köleliğe indirgenmeli: kurumun şiddetini, elçilerin sözlerini ve Müjde’nin açtığı dönüşümü birlikte inceliyoruz.
- Roma İmparatorluğu: Pax Romana’nın BedeliAraştırmaRoma yollar, hukuk ve göreli güvenlik sağladı; aynı düzen vergi, kölelik, lejyon ve çarmıhla ayakta kaldı. Yeni Antlaşma bu imparatorluk içinde nasıl yaşadı ve ona nasıl meydan okudu?