VERITAS LIBERAT · BİLGİ AĞI
A–Z Dizini
Bir adı, yeri, olayı ya da konuyu bulun; oradan ilgili Kutsal Kitap çalışmalarına, araştırmalara, makalelere ve atlas kayıtlarına geçin.
“Tel Dan” ARAMASI
178 kayıt
T
1 kayıt- Tel Dan Yazıtı ve ‘Davut Evi’: Bir Hanedanın Taştaki İzleriAraştırmaMÖ dokuzuncu yüzyıla ait kırık bir Aramice yazıt, ‘Davut Evi’ ifadesinin en erken Kutsal Kitap dışı tanıklığı olabilir. Bulgunun gücünü ve sınırlarını birlikte okuyalım.
B
1 kayıt- Büyük Yeşaya Tomarı: Kumran’dan Gelen Uzun TanıkAraştırmaYaklaşık iki bin yıllık Büyük Yeşaya Tomarı, Kutsal Kitap metninin aktarımı hakkında ne gösteriyor? ‘Birebir aynı’ ve ‘tamamen değişmiş’ sloganlarının ötesinde, gerçek farklılıkları ve güçlü sürekliliği inceliyoruz.
D
1 kayıt- DanYer · AtlasMÖ dokuzuncu yüzyıla ait kırık bir Aramice yazıt, ‘Davut Evi’ ifadesinin en erken Kutsal Kitap dışı tanıklığı olabilir. Bulgunun gücünü ve sınırlarını birlikte okuyalım.
E
2 kayıt- Elçilerin İşleri 1 — Göğe Bakanlardan TanıklaraKutsal Kitap ÇalışmasıLuka’nın ikinci kitabı bir başlangıç cümlesiyle değil, bir devam duygusuyla açılır. İlk kitabında İsa’nın “yapmaya ve öğretmeye başladığı” şeyleri anlattığını söyler.…
- Elçilerin İşleri 24 — Feliks Önünde Temiz VicdanKutsal Kitap ÇalışmasıPavlus artık Yeruşalim kalabalığının elinde değil, Sezariye’de Roma valisi Feliks’in önündedir. Beş gün sonra Başkâhin Hananya, bazı ihtiyarlar ve Tertullus adlı…
İ
2 kayıt- İbrahim’in Çağrısı — Ur’dan Kenan’a Bir YolculukAraştırmaYaratılış 12’de büyük imparatorluklardan, kulelerden ve dağılmış halklardan bir anda tek bir adamın hikâyesine geçilir. Fakat bu daralma dünyanın geri kalanını dışarıda bırakmaz; Tanrı bir aileyi çağırarak bütün halklara bereket götürme yolunu açar.
- İbraniler 9 — Mesih’in Kanıyla Temizlenen VicdanKutsal Kitap Çalışmasıİbraniler 9, eski antlaşma tapınma düzenini ve özellikle Kefaret Günü’nü hatırlatarak Mesih’in kurbanının üstünlüğünü açıklar. İlk çadır bölümünde kandillik, masa ve…
L
1 kayıt- Luka 13 — Dar Kapıdan İçeriKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 13, insanların başına gelen felaketleri kolayca ahlaki hesap cetveline çevirmemize izin vermez. Pilatus’un öldürdüğü Celileliler ve üzerine kule yıkılan insanlar…
M
11 kayıt- Matta 7 — Yargıdan TemeleKutsal Kitap ÇalışmasıDağdaki Konuşma sona yaklaşırken İsa’nın dili giderek karar vermeye çağıran bir hâl alır. Matta 5’te doğruluğun insanın kalbine kadar ulaşması gerektiğini göstermiş,…
- Matta 8 — Dağdan İnen KralKutsal Kitap ÇalışmasıDağdaki Konuşma bittiğinde İsa dağdan iner ve büyük kalabalıklar O’nun ardından gelir (Mat. 8:1). Matta’nın anlatısında bu geçiş önemlidir. Üç bölüm boyunca Kral’ın…
- Mısır’dan ÇıkışOlay
- Mısır’dan Çıkış — Tarih, Coğrafya ve Kronoloji TartışmalarıAraştırmaMısır’dan Çıkış, Kutsal Kitap’ın yalnız geçmişte yaşanmış bir kurtuluş hikâyesi değildir; İsrail’in Tanrı’yı, kendisini, yasayı, ibadeti ve özgürlüğü nasıl anlayacağını belirleyen kurucu hafızadır. Fakat tarih sorusu da ortadadır: Mısır kaynakları ne söylüyor, ne söylemiyor; “Ramses” adı bizi hangi döneme götürüyor; Merneptah Steli neyi kanıtlıyor ve neyi kanıtlamıyor?
- Mısır'dan Çıkış 24 — Antlaşmanın Kanı, Dağın BulutuKutsal Kitap ÇalışmasıSina’da söz verilmiştir. On Buyruk duyulmuş, ardından günlük hayatı düzenleyen hükümler açıklanmıştır. Hırsızlık, yaralanma, yoksulun hakkı, yabancıya davranış, Şabat,…
- Mısır'dan Çıkış 28 — Omuzlarında Adlar, Alnında KutsallıkKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 25–27’de Tanrı’nın Konutu kurulmuş, kutsal eşyalar yerlerini bulmuştu. Levha Sandığı ve Bağışlanma Kapağı En Kutsal Yer’e, masa ve kandillik Kutsal…
- Mısır'dan Çıkış 29 — Kulağa, Ele, Ayağa Sürülen KanKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 28’de Harun ile oğulları kâhinlik görevi için ayrılmış, kutsal giysileri hazırlanmıştı. Harun İsrail’in adlarını omuzlarında ve yüreğinin üzerinde…
- Mısır'dan Çıkış 35 — İstekli Yürekler, Becerikli EllerKutsal Kitap ÇalışmasıAltın buzağı krizi geride kalmıştır. Antlaşma yenilenmiş, Musa ikinci taş levhalarla dağdan inmiş ve yüzü RAB’le konuştuğu için ışıldamıştır (Çık. 34:27–35). Şimdi uzun…
- Mısır'dan Çıkış 37 — Sandık, Masa, Kandillik ve BuhurKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 36’da Konut’un perdeleri, örtüleri, çerçeveleri, kirişleri ve ayırıcı perdeleri yapılmıştı. Şimdi 37. bölümde gözümüz yapının içindeki kutsal eşyalara…
- Mısır'dan Çıkış 38 — Aynalardan Kazana, Armağanlardan HesabaKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 37’de Konut’un içindeki kutsal eşyalar yapılmıştı: Antlaşma Sandığı, Bağışlanma Kapağı, üzerinde ekmek sunulan masa, kandillik ve Buhur Sunağı. Otuz…
- Mısır'dan Çıkış 39 — Tıpkı RAB’bin Musa’ya Buyurduğu GibiKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış’ın sonuna yaklaştıkça anlatının temposu değişir. 25–31. bölümlerde Tanrı ne yapılacağını söylemiş, 35–38. bölümlerde halk ve ustalar bu buyrukları…
K
7 kayıt- 1. Korintliler 3 — Tanrı'nın Tarlası, Tanrı'nın BinasıKutsal Kitap Çalışması2. bölümün sonunda Pavlus “ruhsal insan”dan söz etmişti. Korintliler muhtemelen kendilerini tam da böyle görüyorlardı: bilgili, armağanlı, ruhsal. Pavlus 3. bölüme ağır…
- 1. Korintliler 6 — Bedeniniz Kendinize Ait DeğilKutsal Kitap Çalışması1. Korintliler 6 ilk bakışta iki ayrı konudan oluşuyor gibi görünür: imanlıların birbirini mahkemeye vermesi ve cinsel ahlaksızlık. Pavlus bu iki meseleyi aynı temel…
- 1. Korintliler 10 — Putperestlikten KaçınKutsal Kitap Çalışması9. bölüm Pavlus'un kendi bedenini disiplin etmesiyle bitmişti; “başkalarına duyurduktan sonra kendim reddedilmeyeyim” demişti (1Ko. 9:27). 10. bölüm bu uyarının neden…
- 1. Korintliler 12 — Bir Beden, Birçok ArmağanKutsal Kitap Çalışması1. Korintliler 12–14, ruhsal armağanlar hakkında tek bir uzun tartışmadır. 12. bölüm armağanların çeşitliliğini ve beden birliğini kurar. 13. bölüm “daha üstün yol”…
- 1. Korintliler 13 — Daha Üstün Yol: SevgiKutsal Kitap Çalışması1. Korintliler 13 düğünlerde çok okunur; bunda yanlış bir şey yoktur. Bölüm evlilikte sevginin niteliğini gerçekten anlatabilir. Fakat Pavlus bu sözleri evlilik töreni…
- 1. Korintliler 14 — Her Şey Kiliseyi GeliştirsinKutsal Kitap Çalışması13. bölüm sevginin armağanlardan üstün olduğunu söyledi. 14. bölüm sevginin toplu ibadette nasıl göründüğünü gösterir: anlaşılabilir konuşma, başkasının yararı, düzen,…
- 1. Korintliler 15 — Ölüm Son Söz DeğilKutsal Kitap Çalışması1. Korintliler 15 mektubun en uzun ve en önemli bölümlerinden biridir. Korint'teki bazı kişiler “ölülerin dirilişi yok” diyordu (1Ko. 15:12). Pavlus bu görüşü küçük bir…
P
1 kayıt- 1. Petrus 2 — Diri Taşlar ve Kutsal HalkKutsal Kitap Çalışması1. Petrus 2, yeniden doğmuş imanlıların nasıl büyüyeceğini anlatarak başlar: kötülüğü, hileyi, ikiyüzlülüğü, kıskançlığı ve iftirayı bırakın; yeni doğmuş bebekler gibi…
S
1 kayıt- 1. Selanikliler 3 — İmanda Sağlam DurunKutsal Kitap Çalışması1. Selanikliler 3, Pavlus’un genç kilise için duyduğu kaygıyı açıkça gösterir. Selanikliler sıkıntı içindedir; Pavlus ise onlardan ayrı kalmıştır. Dayanamayıp…
T
3 kayıt- 1. Timoteos 2 — Dua, Düzen ve Tanrı’nın İsteğiKutsal Kitap Çalışması1. Timoteos 2, kilisenin toplu yaşamına yönelir. Pavlus önce “bütün insanlar” için dua edilmesini, özellikle krallar ve yöneticilerin anılmasını ister. Amaç kilisenin…
- 1. Timoteos 3 — Kilisede Önderlik ve Örnek YaşamKutsal Kitap Çalışması1. Timoteos 3, yerel kilise önderliğinin niteliklerini ele alır. Pavlus önce gözetmen/ihtiyar, ardından görevliler için ölçütler verir. Dikkat çekici olan, listelerin…
- 1. Timoteos 4 — Sahte Dindarlık ve Gerçek EğitimKutsal Kitap Çalışması1. Timoteos 4, son zamanlarda bazı kişilerin imandan ayrılıp aldatıcı ruhlara ve cin öğretilerine kulak vereceğini söyleyerek başlar. Bu yanlış öğretinin şaşırtıcı…
Y
2 kayıt- 1. Yuhanna 1 — Yaşam Sözü, Işık ve BağışlanmaKutsal Kitap Çalışması1. Yuhanna mektubu klasik mektup selamıyla değil, görgü tanıklığıyla açılır. Yazar “başlangıçtan beri var olan”, işitilmiş, gözlerle görülmüş ve ellerle dokunulmuş…
- 1. Yuhanna 4 — Ruhları Sınayın, Çünkü Tanrı SevgidirKutsal Kitap Çalışması1. Yuhanna 4, iki büyük sınavı yan yana koyar: **öğretiyi sınamak** ve **sevgiyi sınamak**. Yazar önce “her ruha inanmayın” der. Ruhsal olduğu söylenen her mesaj…
K
5 kayıt- 2. Korintliler 1 — Tesellinin KaynağıKutsal Kitap Çalışması2. Korintliler, bir elçinin kusursuz görünmeye çalıştığı bir mektup değildir. Pavlus daha ilk bölümde sıkıntıdan, ölüm korkusundan, ertelenen yolculuktan, yanlış…
- 2. Korintliler 2 — Affetmenin AmacıKutsal Kitap Çalışmasıİkinci bölüm, kilise disiplininin ve affetmenin aynı Müjde içinde nasıl buluştuğunu gösterir. Pavlus Korint’e yeniden acı verecek bir ziyaret yapmak istememiştir.…
- 2. Korintliler 6 — Lütfu Boşa AlmamakKutsal Kitap ÇalışmasıBu bölüm, barışma çağrısının ertelenmemesi gerektiğini ilan ederek başlar: “Şimdi kurtuluş günüdür.” Ardından Pavlus hizmetinin inandırıcılığını başarı listesiyle…
- 2. Korintliler 12 — Güç Zayıflıkta TamamlanırKutsal Kitap Çalışması2. Korintliler 12, Pavlus’un görkemli ruhsal deneyim ile aşağılayıcı zayıflığı yan yana koyduğu bölümdür. “Üçüncü göğe” alınmış bir adamdan söz eder; bağlam bunun…
- 2. Korintliler 13 — Kendinizi SınayınKutsal Kitap ÇalışmasıMektubun son bölümü beklenenden daha sert bir uyarıyla başlar. Pavlus üçüncü kez Korint’e gelmeye hazırlanır ve tövbe etmeyen günah karşısında bu kez yumuşak…
P
2 kayıt- 2. Petrus 2 — Sahte Öğretmenler ve Yargının CiddiyetiKutsal Kitap Çalışması2. Petrus 2, mektubun en sert bölümüdür. Eski zamanlarda sahte peygamberler bulunduğu gibi kilise içinde de sahte öğretmenlerin çıkacağını söyler. Bu kişiler yalnız…
- 2. Petrus 3 — Rab’bin Günü ve Yeni YaratılışKutsal Kitap Çalışması2. Petrus’un son bölümü, Mesih’in dönüşünü küçümseyen alaycıların itirazına cevap verir: “Ataların ölümünden beri her şey yaratılışın başlangıcından beri olduğu gibi…
S
2 kayıt- 2. Selanikliler 1 — Sıkıntıda Adil YargıKutsal Kitap Çalışması2. Selanikliler, ilk mektuptan kısa süre sonra yazılmış görünür. Selanik kilisesi hâlâ baskı ve sıkıntı altındadır; ayrıca Rab’bin günüyle ilgili yeni bir karışıklık da…
- 2. Selanikliler 2 — Kanunsuzluk Adamı ve Rab’bin GünüKutsal Kitap Çalışması2. Selanikliler 2, Yeni Antlaşma’nın son zamanlarla ilgili en zor bölümlerinden biridir. Selanik kilisesi “Rab’bin günü geldi” düşüncesiyle sarsılmıştır. Bu fikir…
T
1 kayıt- 2. Timoteos 2 — Emaneti Güvenilir İnsanlara AktarKutsal Kitap Çalışması2. Timoteos 2, hizmetin kuşaktan kuşağa aktarılmasını merkezine alır. Pavlus Timoteos’a “benden duyduklarını güvenilir ve başkalarına öğretmeye yeterli kişilere emanet…
A
1 kayıt- Asur: Korkunun İmparatorluğuAraştırmaAsur orduları yalnız kentleri değil, direnme iradesini de hedefledi. Kabartmalar, sürgün politikası ve peygamberlerin sözleri bu korku düzenini nasıl anlatıyor?
B
4 kayıt- Babil: Gerçek Kentten Kutsal Kitap SimgesineAraştırmaBabil duvarları, tapınakları ve sarayları olan gerçek bir Mezopotamya kentiydi. Kutsal Kitap’ta ise sürgün, gurur ve Tanrı’ya karşı örgütlenen dünyanın simgesine dönüştü.
- Beer-ŞevaYer · Atlasİbrahim imanla yola çıktı; ama korktu, acele etti ve başkalarını yaralayan kararlar verdi. Tanrı’nın vaadi kusursuz bir kahramanın değil, lütufla taşınan bir göçmenin hayatında ilerledi.
- Birinci Yüzyılda Düğün Nasıl Olurdu?Araştırma‘Kutsal Kitap döneminde düğün tam olarak şöyleydi’ diye anlatılan pek çok ayrıntı geç kaynaklardan gelir. Bildiklerimizi, olasılıkları ve İsa’nın benzetmelerindeki düğün dilini ayırıyoruz.
- Bölüm ve Ayet Numaraları Nereden Geldi?AraştırmaMusa, Yeşaya ve Pavlus ayet numarası yazmadı. Bugün vazgeçilmez görünen bölüm–ayet sistemi yüzyıllar içinde nasıl oluştu, neyi kolaylaştırdı ve metni okuma biçimimizi nerede bozabiliyor?
C
1 kayıt- Cenaze, Mezar ve Yas: Kutsal Kitap Dünyasında ÖlümAraştırmaAğıtçı kadınlardan kaya mezarlarına, kemik kutularından İsa’nın gömülmesine kadar ölümün gündelik düzenini inceliyoruz. Arkeolojinin gösterebildiği ile diriliş iddiasının teolojik anlamını birbirine karıştırmadan.
D
3 kayıt- Davut: Taht, Mezmur ve Günah ArasındaAraştırmaDavut Golyat’ın karşısındaki genç, Saul’dan kaçan mülteci, İsrail’in kralı, Mezmur yazarı ve gücünü kötüye kullanan günahkârdır. Hiçbir tek etiket bu hayatı taşıyamaz.
- Debora: Peygamber, Yargıç ve İsrail’de Bir AnneAraştırmaDebora’nın önderliği bir istisna bahanesiyle küçültülemez; metin onu peygamber, yargıç ve kurtuluş çağrısının sesi olarak tanıtır. Yine de zafer tek kişilik kahramanlık değildir.
- Denarius, Şekel ve Günlük ÜcretAraştırmaKutsal Kitap’taki parayı bugünkü kura çevirmek çoğu zaman yanıltır. Sikkenin satın alma gücünü, vergi yükünü, tapınak ödemesini ve borcun toplumsal ağırlığını izleyin.
E
8 kayıt- Efes: Artemis’in Gölgesinde MüjdeAraştırmaEfes liman, ticaret, büyü, imparatorluk kültü ve Artemis tapınağıyla Roma Asyası’nın büyük kentiydi. Elçilerin İşleri ve Efesliler bu kentin güç dünyasında nasıl konuşur?
- Efesliler 2 — Lütufla KurtuldunuzKutsal Kitap ÇalışmasıEfesliler 2, insanın ruhsal durumunu “ölü” kelimesiyle tanımlar ve ardından Müjde’nin en güçlü iki kelimesinden biriyle yön değiştirir: “Ama Tanrı…” İnsan günah içinde…
- Efesliler 5 — Işıkta ve Ruh’ta YürümekKutsal Kitap ÇalışmasıEfesliler 5, bir önceki bölümün “yeni insan” çağrısını daha da somutlaştırır. Pavlus önce Tanrı’yı örnek alarak sevgide yürümeyi, sonra ışığın çocukları olarak…
- Elçilerin İşleri 2 — Rüzgâr, Ateş ve Yeni HalkKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 1 bekleyişle biter; ikinci bölüm ansızın gelen bir sesle açılır. Pentikost günü öğrenciler bir aradadır. Gökten güçlü bir rüzgârı andıran ses gelir,…
- Elçilerin İşleri 3 — Güzel Kapı’da Ayağa Kalkan AdamKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 2’de üç bin kişi topluluğa katıldı. Üçüncü bölüm bizi kalabalık sayılardan tek bir insana götürür. Doğuştan yürüyemeyen bir adam her gün Tapınağın…
- Elçilerin İşleri 4 — Susturulamayan TanıklıkKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 3’te bir adam ayağa kalktı. Dördüncü bölümde bunun bedeli elçilerin önüne çıkar. Tapınakta gerçekleşen iyileşme yalnız sevinç üretmez; dinî otoriteleri…
- Elçilerin İşleri 5 — Kutsallığın AğırlığıKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 4, Barnaba’nın bir tarlasını satıp parasını ihtiyaçlar için vermesiyle sona ermişti. Beşinci bölüm aynı hareketi yapan başka bir çiftle açılır: Hananya…
- Elçilerin İşleri 6 — Sofrada Başlayan KrizKutsal Kitap ÇalışmasıKilisenin büyümesi her sorunu çözmez. Bazen yeni sorunlar üretir. Elçilerin İşleri 6, “öğrencilerin sayısı çoğalırken” diye başlar ve hemen ardından bir şikâyet…