VERITAS LIBERAT · BİLGİ AĞI
A–Z Dizini
Bir adı, yeri, olayı ya da konuyu bulun; oradan ilgili Kutsal Kitap çalışmalarına, araştırmalara, makalelere ve atlas kayıtlarına geçin.
“İkinci Tapınak” ARAMASI
59 kayıt
M
1 kayıt- MS 70 — Roma’nın Yeruşalim’i ve İkinci Tapınağı YıkışıAraştırmaMS 70’te Yeruşalim ikinci kez bir imparatorluk ordusunun önünde çöktü. Titus’un lejyonları kenti kuşattı, açlık içeride insanları tüketti, Tapınak yandı ve Roma zaferini imparatorluk propagandasına dönüştürdü. Bu olay Yahudi tarihi için devasa bir kırılma, Yeni Antlaşma dünyası içinse metinleri okurken sürekli karşımıza çıkan bir tarihsel ufuktur. Fakat yıkımı anlamak için hem Josephus’un ayrıntılı anlatısını kullanmak hem de onun sınırlı, taraflı ve savaşın içinden gelen bir tanık olduğunu unutmamak gerekir.
V
1 kayıt- Vahiy 11 — Tapınak, İki Tanık ve Yedinci BorazanKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 11, ölçülen tapınak, ayaklar altında çiğnenen kutsal kent, iki tanık, dipsiz derinlikten çıkan canavar ve sonunda yedinci borazanla Tanrı’nın Egemenliği’nin…
K
2 kayıt- 1. Korintliler 6 — Bedeniniz Kendinize Ait DeğilKutsal Kitap Çalışması1. Korintliler 6 ilk bakışta iki ayrı konudan oluşuyor gibi görünür: imanlıların birbirini mahkemeye vermesi ve cinsel ahlaksızlık. Pavlus bu iki meseleyi aynı temel…
- 1. Korintliler 9 — Hakkından Vazgeçen ElçiKutsal Kitap Çalışması8. bölümün sonunda Pavlus, bir kardeşi günaha sürüklememek için gerekirse et yemekten tümüyle vazgeçebileceğini söylemişti. 9. bölümde bu ilkeyi kendi hayatına uygular.…
P
1 kayıt- 1. Petrus 4 — Acı İçinde Ayık, Sevgi ve HizmetKutsal Kitap Çalışması1. Petrus 4, Mesih’in bedende acı çekmesini imanlının eski günah düzeninden kopuşu için örnek alarak başlar. Petrus’un amacı acıyı kutsallaştırmak değildir; Mesih’e…
B
2 kayıt- Büyük İskender’den Sonra: Kutsal Kitap Dünyası Nasıl Değişti?Araştırmaİskender’in fetihleri kısa sürdü; Grek dili, kent kültürü ve halef krallıklarının çatışması yüzyıllar boyunca devam etti. Septuaginta’dan Hanuka’ya uzanan dünyayı izleyin.
- Büyük Yeşaya Tomarı: Kumran’dan Gelen Uzun TanıkAraştırmaYaklaşık iki bin yıllık Büyük Yeşaya Tomarı, Kutsal Kitap metninin aktarımı hakkında ne gösteriyor? ‘Birebir aynı’ ve ‘tamamen değişmiş’ sloganlarının ötesinde, gerçek farklılıkları ve güçlü sürekliliği inceliyoruz.
C
1 kayıt- Cenaze, Mezar ve Yas: Kutsal Kitap Dünyasında ÖlümAraştırmaAğıtçı kadınlardan kaya mezarlarına, kemik kutularından İsa’nın gömülmesine kadar ölümün gündelik düzenini inceliyoruz. Arkeolojinin gösterebildiği ile diriliş iddiasının teolojik anlamını birbirine karıştırmadan.
D
1 kayıt- Denarius, Şekel ve Günlük ÜcretAraştırmaKutsal Kitap’taki parayı bugünkü kura çevirmek çoğu zaman yanıltır. Sikkenin satın alma gücünü, vergi yükünü, tapınak ödemesini ve borcun toplumsal ağırlığını izleyin.
E
10 kayıt- Efes: Artemis’in Gölgesinde MüjdeAraştırmaEfes liman, ticaret, büyü, imparatorluk kültü ve Artemis tapınağıyla Roma Asyası’nın büyük kentiydi. Elçilerin İşleri ve Efesliler bu kentin güç dünyasında nasıl konuşur?
- Efesliler 2 — Lütufla KurtuldunuzKutsal Kitap ÇalışmasıEfesliler 2, insanın ruhsal durumunu “ölü” kelimesiyle tanımlar ve ardından Müjde’nin en güçlü iki kelimesinden biriyle yön değiştirir: “Ama Tanrı…” İnsan günah içinde…
- Efesliler 3 — Gizemin AçıklanmasıKutsal Kitap ÇalışmasıEfesliler 3, Pavlus’un bir önceki bölümde anlattığı Yahudi–uluslar birliğini daha da açar. Pavlus kendisini “siz uluslardan olanlar uğruna Mesih İsa’nın tutsağı” diye…
- Elçilerin İşleri 2 — Rüzgâr, Ateş ve Yeni HalkKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 1 bekleyişle biter; ikinci bölüm ansızın gelen bir sesle açılır. Pentikost günü öğrenciler bir aradadır. Gökten güçlü bir rüzgârı andıran ses gelir,…
- Elçilerin İşleri 4 — Susturulamayan TanıklıkKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 3’te bir adam ayağa kalktı. Dördüncü bölümde bunun bedeli elçilerin önüne çıkar. Tapınakta gerçekleşen iyileşme yalnız sevinç üretmez; dinî otoriteleri…
- Elçilerin İşleri 5 — Kutsallığın AğırlığıKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 4, Barnaba’nın bir tarlasını satıp parasını ihtiyaçlar için vermesiyle sona ermişti. Beşinci bölüm aynı hareketi yapan başka bir çiftle açılır: Hananya…
- Elçilerin İşleri 6 — Sofrada Başlayan KrizKutsal Kitap ÇalışmasıKilisenin büyümesi her sorunu çözmez. Bazen yeni sorunlar üretir. Elçilerin İşleri 6, “öğrencilerin sayısı çoğalırken” diye başlar ve hemen ardından bir şikâyet…
- Elçilerin İşleri 7 — Tapınağı Aşan TanrıKutsal Kitap Çalışmasıİstefanos, “Musa’ya ve Tanrı’ya karşı konuşmakla”, Tapınağı ve Yasa’yı küçümsemekle suçlanmıştır. Başkâhin ona yalnız bir soru sorar: “Bunlar doğru mu?” İstefanos…
- Elçilerin İşleri 17 — Selanik’ten Atina’ya: Müjde MeydandaKutsal Kitap ÇalışmasıFilipi’de bir iş kadını, köle kız ve hapishane görevlisinin hayatına dokunan Müjde şimdi büyük şehirlerin meydanına çıkar. Pavlus ile Silas Amfipolis ve Apollonya…
- Elçilerin İşleri 19 — Efes’te Müjde ve Putların EkonomisiKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 19’da Efes yalnız yeni bir misyon durağı değil, uzun süreli bir hizmet üssü olur. Pavlus burada yaklaşık üç yıl kalacaktır. Bölümün başında Yahya’nın…
H
2 kayıt- HabakkukKişiYahuda Çölü’ndeki mağaralardan çıkan binlerce parça, Eski Antlaşma metni, İkinci Tapınak Yahudiliği ve İsa’nın dünyası hakkında bildiklerimizi dönüştürdü. Peki hangi iddiaları gerçekten değiştirmedi?
- Hizkiya Tüneli ve Siloam Yazıtı: Yeraltında Buluşan İki EkipAraştırmaYeruşalim’in kayasına oyulmuş su tüneli ve içindeki İbranice yazıt, bir mühendislik başarısını kaydeder. Yapıyı Hizkiya ve Asur kuşatmasıyla ilişkilendirirken hangi noktada kesin, hangi noktada temkinli olmalıyız?
İ
5 kayıt- İbrahim’in Çağrısı — Ur’dan Kenan’a Bir YolculukAraştırmaYaratılış 12’de büyük imparatorluklardan, kulelerden ve dağılmış halklardan bir anda tek bir adamın hikâyesine geçilir. Fakat bu daralma dünyanın geri kalanını dışarıda bırakmaz; Tanrı bir aileyi çağırarak bütün halklara bereket götürme yolunu açar.
- İbraniler 8 — Daha İyi AntlaşmaKutsal Kitap Çalışmasıİbraniler 8, yazarın uzun kâhinlik tartışmasının “ana noktası”nı açıklar: göklerde Yücelik Tahtı’nın sağında oturan, gerçek kutsal yerde hizmet eden bir Başkâhinimiz…
- İbraniler 9 — Mesih’in Kanıyla Temizlenen VicdanKutsal Kitap Çalışmasıİbraniler 9, eski antlaşma tapınma düzenini ve özellikle Kefaret Günü’nü hatırlatarak Mesih’in kurbanının üstünlüğünü açıklar. İlk çadır bölümünde kandillik, masa ve…
- İsa’nın Zamanında Kudüs’ün YaşamıMakaleTapınak, hac yolları, pazarlar, evler ve Roma yönetimi arasında birinci yüzyıl Kudüs’ünde gündelik hayat.
- İshak’ın Bağlanması — Moriya’daki Sınavın Kanonik AğırlığıAraştırmaYaratılış 22 Kutsal Kitap’ın en sarsıcı bölümlerinden biridir. Tanrı, İbrahim’e yıllarca beklediği vaat oğlunu sunmasını söyler. Anlatı, gerilimi kolay cevaplarla söndürmez.
L
4 kayıt- Lakiş: Duvarlarında İmparatorluk Yazılı KentAraştırmaLakiş, Yahuda’nın ikinci büyük kentlerinden biriydi. Asur kuşatma rampası, saray kabartmaları, ostrakalar ve yıkım katmanları bir sınır kentinin tekrar tekrar ezilen hayatını anlatır.
- Luka 2 — Bugün Size Kurtarıcı DoğduKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 2, Roma imparatorunun buyruğuyla başlar, fakat tarihin gerçek dönüm noktası bir imparatorluk merkezinde değil, Beytlehem’deki sıradan bir barınakta gerçekleşir.…
- Luka 11 — Bize Dua Etmeyi ÖğretKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 11, öğrencilerin basit bir isteğiyle başlar: “Bize dua etmeyi öğret.” İsa onlara Baba’ya yönelen kısa bir dua verir, ardından gece yarısı kapıyı çalan dostu ve…
- Luka 20 — Yetkiyi SorgulayanlarKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 20’de İsa tapınakta öğretirken farklı gruplar O’nu sorularla sıkıştırmaya çalışır. İlk soru yetkisinin kaynağıdır; ardından bağ kiracıları benzetmesi, Sezar’a…
M
14 kayıt- Markos 14 — Yağlanan Beden, Antlaşma Sofrası ve Horozun SesiKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 13 “uyanık kalın” sözüyle sona ermişti. Markos 14’te bu buyruğun ne kadar zor olduğu ortaya çıkar.
- Markos 15 — Sessiz Kral, Yırtılan Perde ve Kapanan MezarKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 14’ün sonunda İsa Yüksek Kurul’un önünde kimliğini saklamamış, Petrus ise avluda O’nu tanıdığını üç kez inkâr etmişti. Horozun sesiyle gece kapanırken İsa’nın…
- Matta 4 — Çöl, Çağrı ve İlk IşıkKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 3’ün sonunda gök açılmış, Ruh İsa’nın üzerine inmiş ve Baba O’nu sevgili Oğlu olarak ilan etmişti (Mat. 3:16–17). Okuyucu bundan sonra büyük bir mucize ya da…
- Matta 17 — Dağdaki Görkem, Vadideki ÇaresizlikKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 16’nın sonunda öğrenciler ağır bir gerçekle baş başa kalmıştı. Petrus İsa’yı Mesih ve yaşayan Tanrı’nın Oğlu olarak tanımış, fakat İsa Mesihliğinin çarmıhtan…
- Matta 18 — Küçükler, Kayıplar ve Bağışlanan BorçKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 17’nin sonunda Petrus, tapınak vergisiyle ilgili küçük görünen bir olayın içinde İsa’nın kimliği ve özgürlüğü hakkında yeni bir şey öğrenmişti. Matta 18…
- Matta 21 — Şehre Giren Kral, Meyvesiz Ağaç ve Reddedilen OğulKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 20’nin sonunda İsa Eriha’dan ayrılmış, gözleri açılan iki adam da O’nun ardından yürümeye başlamıştı. Şimdi yol Yeruşalim’e varır. Matta’nın başından beri…
- Mısır’dan Çıkış — Tarih, Coğrafya ve Kronoloji TartışmalarıAraştırmaMısır’dan Çıkış, Kutsal Kitap’ın yalnız geçmişte yaşanmış bir kurtuluş hikâyesi değildir; İsrail’in Tanrı’yı, kendisini, yasayı, ibadeti ve özgürlüğü nasıl anlayacağını belirleyen kurucu hafızadır. Fakat tarih sorusu da ortadadır: Mısır kaynakları ne söylüyor, ne söylemiyor; “Ramses” adı bizi hangi döneme götürüyor; Merneptah Steli neyi kanıtlıyor ve neyi kanıtlamıyor?
- Mısır'dan Çıkış 25 — Aralarında YaşayacağımKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 24’ün sonunda Musa bulutun içine girmişti. Aşağıdan bakıldığında RAB’bin görkemi dağın tepesinde yakıcı ateş gibi görünüyordu. Musa kırk gün kırk gece…
- Mısır'dan Çıkış 26 — Perdenin Ardında En Kutsal YerKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 25’te Tanrı “Aralarında yaşamam için bana kutsal bir yer yapsınlar” demişti (Çık. 25:8). Antlaşma Sandığı, onun üzerindeki Bağışlanma Kapağı, ekmek…
- Mısır'dan Çıkış 38 — Aynalardan Kazana, Armağanlardan HesabaKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış 37’de Konut’un içindeki kutsal eşyalar yapılmıştı: Antlaşma Sandığı, Bağışlanma Kapağı, üzerinde ekmek sunulan masa, kandillik ve Buhur Sunağı. Otuz…
- Mısır'dan Çıkış 40 — Görkem Konutu DoldurduKutsal Kitap ÇalışmasıMısır'dan Çıkış kitabı bir sarayın gölgesinde başlamıştı. İsrail köleydi. Firavun erkek çocukların öldürülmesini buyurmuş, halk angaryayla ezilmiş ve feryatları…
- MÖ 586 — Yeruşalim’in Yıkılışı, Tapınağın Çöküşü ve SürgünAraştırmaMÖ 586, Kutsal Kitap tarihinin en karanlık tarihlerinden biridir. Yeruşalim düştü, surlar yıkıldı, Süleyman’ın Tapınağı yakıldı, krallık sona erdi ve halkın önemli bir bölümü Babil’e sürüldü. Fakat bu felaket bir anda başlamadı. 597’deki ilk büyük Babil müdahalesinden son kuşatmaya kadar uzanan süreç, siyasî yanlış hesapların, peygamberlik uyarılarının ve imparatorluk şiddetinin iç içe geçtiği uzun bir çöküştü.
- MÖ 701 — Sanherib Yeruşalim KapılarındaykenAraştırmaMÖ 701’de Yahuda neredeyse çöktü. Asur kralı Sanherib ülkenin surlu kentlerini birer birer aldı, Lakiş’i ezdi ve Hizkiya’yı Yeruşalim’de kuşattı. Fakat imparatorluk kayıtlarının zafer dili ile Kutsal Kitap’ın kurtuluş anlatısı aynı noktada tuhaf biçimde kesişir: Yeruşalim teslim edilmiş bir fetih şehri olarak anlatılmaz. Ne oldu?
- MS 70Olay
Ö
2 kayıt- Ölü DenizYerYahuda Çölü’ndeki mağaralardan çıkan binlerce parça, Eski Antlaşma metni, İkinci Tapınak Yahudiliği ve İsa’nın dünyası hakkında bildiklerimizi dönüştürdü. Peki hangi iddiaları gerçekten değiştirmedi?
- Ölü Deniz Parşömenleri Ne Değiştirdi?AraştırmaYahuda Çölü’ndeki mağaralardan çıkan binlerce parça, Eski Antlaşma metni, İkinci Tapınak Yahudiliği ve İsa’nın dünyası hakkında bildiklerimizi dönüştürdü. Peki hangi iddiaları gerçekten değiştirmedi?
P
3 kayıt- Pavlus: Zulmeden Elçiden Müjde HizmetkârınaAraştırmaPavlus’un Şam yolundaki karşılaşması geçmişini silmedi; onu lütfun canlı tanığına dönüştürdü. Elçi, düşünür, çadır işçisi, mahkûm ve kırılgan hizmetkârı birlikte okuyun.
- Pers İmparatorluğu: Sürgünden Dönüşün Siyasi DünyasıAraştırmaPers yönetimi Yahudalıların dönmesine ve tapınağın yeniden kurulmasına izin verdi; fakat bu dönem özgür bir ulusal krallık değildi. Eyalet, vergi, arşiv ve yerel gerilimlerin dünyasına girin.
- Pontius Pilatus Yazıtı: Bir Valinin Adı Taşa Nasıl Kazındı?AraştırmaKayseriye’de bulunan Latince yazıt, Pilatus’un adını ve resmî unvanını korur. Dört kırık satır, Müjdeler’deki yargıcın tarihsel dünyası hakkında ne kadar konuşabilir?
S
2 kayıt- Sanherib Prizması, Lakiş ve Yeruşalim: Aynı Savaşın İki HafızasıAraştırmaAsur kralı Sanherib’in yazıtları ile 2. Krallar’ın anlatısı aynı seferi farklı seslerle anlatır. Taşın söylediğini, sustuğunu ve krallık propagandasının nasıl okunması gerektiğini ayırıyoruz.
- Septuaginta: Eski Antlaşma’nın Grekçe YolculuğuAraştırmaİbranice Kutsal Yazılar Grekçeye neden ve nasıl çevrildi? Septuaginta tek seferde yapılmış kusursuz bir çeviri mi, Yeni Antlaşma yazarlarının Kutsal Kitap’ı mı, yoksa farklı kitapların uzun hikâyesi mi?
V
2 kayıt- Vahiy 16 — Yedi Gazap KâsesiKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 16’da göksel tapınaktan gelen yüksek ses, yedi meleğe “gidin, Tanrı’nın gazabının yedi kâsesini yeryüzüne boşaltın” der. Kâse yargıları borazanlarla güçlü…
- Vahiy 21 — Yeni Gök, Yeni Yeryüzü ve Yeni YeruşalimKutsal Kitap ÇalışmasıVahiy 21, kitabın bütün acı ve yargı sahnelerinden sonra yeni yaratılışı gösterir: “Yeni bir gök ve yeni bir yeryüzü gördüm.” Kutsal kent, Yeni Yeruşalim, gökten…
Y
6 kayıt- Yaratılış 1–2 — Yaratılış Anlatısı ve Antik Yakın Doğu DünyasıAraştırmaKutsal Kitap’ın ilk sayfaları yalnız “Dünya nasıl başladı?” sorusuna cevap vermeye çalışmaz. Daha temel bir soruyu sorar: Bu dünya kime aittir, insan burada kimdir ve yaratılışın düzeni ne anlama gelir?
- Yeruşalim: Bir Kentten FazlasıAraştırmaYeruşalim küçük bir dağ sırtından krallığın başkentine, tapınak kentine, sürgün özlemine ve İsa Mesih’in çarmıhıyla dirilişinin sahnesine dönüştü. Şehrin katmanlarını birbirine karıştırmadan izleyin.
- Yuhanna 2 — İşaretler BaşlıyorKutsal Kitap ÇalışmasıYuhanna 2’de iki çok farklı sahne yan yana gelir. Kana’daki düğünde şarap tükenir; İsa sessizce suyu şaraba çevirir ve bir ailenin utancını örter. Ardından Yeruşalim’de…
- Yuhanna 10 — İyi ÇobanKutsal Kitap ÇalışmasıYuhanna 10, bir önceki bölümde topluluktan dışarı atılan kör adamın hemen ardından gelir. Onu kovmuş olan önderlerin karşısında İsa kapı, çoban ve koyunları için canını…
- Yuhanna 14 — Yüreğiniz SıkılmasınKutsal Kitap ÇalışmasıYuhanna 14, ihanetten ve Petrus’un yaklaşan inkârından söz edilen gecede başlar. İsa “Yüreğiniz sıkılmasın” derken öğrencilerin korkusunu küçümsemez; ayrılığın içine…
- Yuhanna 18 — Kâseyi İçen KralKutsal Kitap ÇalışmasıYuhanna 18’de İsa’nın çevresindeki herkes bir şeyleri denetlemeye çalışır. Yahuda bir bölük askerle gelir, Petrus kılıcını çeker, dinî önderler sorgular, Pilatus siyasi…