VERITAS LIBERAT · BİLGİ AĞI
A–Z Dizini
Bir adı, yeri, olayı ya da konuyu bulun; oradan ilgili Kutsal Kitap çalışmalarına, araştırmalara, makalelere ve atlas kayıtlarına geçin.
“Celile” ARAMASI
57 kayıt
C
2 kayıt- CelileYerPetrus’un ağzı çoğu zaman yüreğinden önce hareket etti. İsa’yı doğru tanıdı, yanlış anladı, inkâr etti ve yeniden görevlendirildi. Hikâyesi başarısızlığın son söz olmadığını anlatır.
- Celile GölüYerBalıkçı evleri, vergi yolu, havra ve göl kıyısı… Kefernahum, İsa’nın öğretisiyle iyileştirmelerinin gündelik hayatın tam ortasında görünür olduğu yerdi.
K
1 kayıt- Kefernahum: İsa’nın Celile Hizmetinin Merkezlerinden BiriAraştırmaBalıkçı evleri, vergi yolu, havra ve göl kıyısı… Kefernahum, İsa’nın öğretisiyle iyileştirmelerinin gündelik hayatın tam ortasında görünür olduğu yerdi.
A
1 kayıt- Antik Dünyada Yolculuk Ne Kadar Zordu?AraştırmaPavlus’un yolları yalnız haritadaki çizgiler değildi. Mesafe, mevsim, gemi, han, haydut, misafirperverlik ve Roma yol ağı üzerinden Kutsal Kitap dünyasında seyahatin gerçek bedeline bakıyoruz.
B
2 kayıt- Birinci Yüzyılda Düğün Nasıl Olurdu?Araştırma‘Kutsal Kitap döneminde düğün tam olarak şöyleydi’ diye anlatılan pek çok ayrıntı geç kaynaklardan gelir. Bildiklerimizi, olasılıkları ve İsa’nın benzetmelerindeki düğün dilini ayırıyoruz.
- Büyük İskender’den Sonra: Kutsal Kitap Dünyası Nasıl Değişti?Araştırmaİskender’in fetihleri kısa sürdü; Grek dili, kent kültürü ve halef krallıklarının çatışması yüzyıllar boyunca devam etti. Septuaginta’dan Hanuka’ya uzanan dünyayı izleyin.
C
1 kayıt- Cenaze, Mezar ve Yas: Kutsal Kitap Dünyasında ÖlümAraştırmaAğıtçı kadınlardan kaya mezarlarına, kemik kutularından İsa’nın gömülmesine kadar ölümün gündelik düzenini inceliyoruz. Arkeolojinin gösterebildiği ile diriliş iddiasının teolojik anlamını birbirine karıştırmadan.
D
1 kayıt- Denarius, Şekel ve Günlük ÜcretAraştırmaKutsal Kitap’taki parayı bugünkü kura çevirmek çoğu zaman yanıltır. Sikkenin satın alma gücünü, vergi yükünü, tapınak ödemesini ve borcun toplumsal ağırlığını izleyin.
E
5 kayıt- Elçilerin İşleri 4 — Susturulamayan TanıklıkKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 3’te bir adam ayağa kalktı. Dördüncü bölümde bunun bedeli elçilerin önüne çıkar. Tapınakta gerçekleşen iyileşme yalnız sevinç üretmez; dinî otoriteleri…
- Elçilerin İşleri 5 — Kutsallığın AğırlığıKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 4, Barnaba’nın bir tarlasını satıp parasını ihtiyaçlar için vermesiyle sona ermişti. Beşinci bölüm aynı hareketi yapan başka bir çiftle açılır: Hananya…
- Elçilerin İşleri 9 — Düşman Yoldaş OluncaKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 8’de Saul kiliseyi ev ev dağıtıyordu. Dokuzuncu bölüm başladığında hâlâ “Rab’bin öğrencilerine karşı tehdit ve ölüm soluyarak” yaşamaktadır. Şam’a…
- Elçilerin İşleri 10 — Tanrı’nın Temiz DediğineKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri 10, iki farklı evde başlayan iki dua hikâyesini birbirine bağlar. Sezariye’de Romalı bir yüzbaşı olan Kornelius Tanrı’ya dua eder ve yoksullara yardım…
- Elçilerin İşleri 13 — Antakya’dan UluslaraKutsal Kitap ÇalışmasıElçilerin İşleri’nin ilk on iki bölümü ağırlıklı olarak Yeruşalim, Yahudiye ve Samiriye çevresinde ilerledi. On üçüncü bölümde anlatının merkezi belirgin biçimde…
H
1 kayıt- Hirodes Hanedanı: Bir Ailenin Gölgesinde Yeni AntlaşmaAraştırma‘Hirodes’ Yeni Antlaşma’da tek kişi değildir. Büyük Hirodes’ten Agrippa’ya uzanan hanedan, Roma’ya bağlı iktidarın aile, korku ve görkemle nasıl yürüdüğünü gösterir.
K
3 kayıt- KefernahumYer · AtlasPetrus’un ağzı çoğu zaman yüreğinden önce hareket etti. İsa’yı doğru tanıdı, yanlış anladı, inkâr etti ve yeniden görevlendirildi. Hikâyesi başarısızlığın son söz olmadığını anlatır.
- Kodeks Sinaiticus ve İlk Büyük KodekslerAraştırmaParşömen tomarından sayfalı kitaba geçiş Kutsal Kitap’ı nasıl değiştirdi? Kodeks Sinaiticus’un keşfini, içeriğini, düzeltmelerini ve Vaticanus ile Alexandrinus’un tanıklığını inceliyoruz.
- Kutsal Kitap Dünyasında Evler ve SofralarAraştırmaEv yalnız özel aile alanı değildi; üretim, misafirperverlik, statü ve ilk kilise yaşamının merkeziydi. Sofra da kimin içeride, kimin dışarıda kaldığını görünür kılıyordu.
L
9 kayıt- Luka 1 — Tanrı Sessizliği BozuyorKutsal Kitap ÇalışmasıLuka Müjdesi bir bebek ağlamasıyla değil, uzun süredir cevap bekleyen insanların sessizliğiyle başlar. Zekeriya ile Elizabet yaşlanmış, çocuk özlemleri yılların içinde…
- Luka 2 — Bugün Size Kurtarıcı DoğduKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 2, Roma imparatorunun buyruğuyla başlar, fakat tarihin gerçek dönüm noktası bir imparatorluk merkezinde değil, Beytlehem’deki sıradan bir barınakta gerçekleşir.…
- Luka 4 — Bugün Bu Yazı Yerine GeldiKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 4’te Baba’nın sevgili Oğlu çölde sınanır, sonra Ruh’un gücüyle Celile’ye döner. Nasıra havrasında Yeşaya’dan yoksullara Müjde, tutsaklara özgürlük ve körlere görme…
- Luka 5 — Derin Sulara DoğruKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 5’te İsa insanların gündelik hayatına girer. Simun’un teknesini öğretim kürsüsüne dönüştürür, bütün gece boş kalan ağları doldurur ve balıkçıyı insanları kazanmaya…
- Luka 13 — Dar Kapıdan İçeriKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 13, insanların başına gelen felaketleri kolayca ahlaki hesap cetveline çevirmemize izin vermez. Pilatus’un öldürdüğü Celileliler ve üzerine kule yıkılan insanlar…
- Luka 17 — Egemenlik AranızdaKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 17, öğrenciliğin gündelik ilişkilerinden İnsanoğlu’nun gelişine kadar geniş bir alanı kapsar. Başkasını günaha sürüklememek, tekrar tekrar bağışlamak, hardal…
- Luka 22 — Sofradan Getsemani’yeKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 22’de Fısıh yaklaşır, Yahuda ihanet için anlaşır ve İsa öğrencileriyle son kez sofraya oturur. Ekmekle kâseyi kendi bedeni ve yeni antlaşma kanıyla ilişkilendirir.…
- Luka 23 — Suçsuz KralKutsal Kitap ÇalışmasıLuka 23’te İsa Roma valisi Pilatus’un, bölge kralı Hirodes’in, din önderlerinin, kalabalığın ve çarmıhtaki iki suçlunun önünde durur. Luka tekrar tekrar O’nun…
- Luka 24 — Yolda Yanan YüreklerKutsal Kitap ÇalışmasıLuka Müjdesi Şabat sessizliğinden sonra mezara giden kadınlarla yeniden açılır. Taş yuvarlanmış, beden yoktur. Melekler “Yaşayanı neden ölüler arasında arıyorsunuz?”…
M
24 kayıt- Markos 1 — Çölde Açılan Yol, Yetkiyle Gelen MesihKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos beklemez. Matta uzun bir soy çizgisinden, Luka doğumların ve vaatlerin içinden geçerek İsa’nın hizmetine yaklaşırken Markos daha ilk cümlede sözü doğrudan…
- Markos 2 — Açılan Dam, Açılan Sofra ve Şabat’ın RabbiKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 1’in sonunda insanlar her yerden İsa’ya geliyordu. İkinci bölüm başladığında Kefarnahum’daki bir ev öylesine dolar ki kapının önünde bile yer kalmaz. Dört kişi…
- Markos 3 — Kuruyan El, Bölünen Ev ve Yeni AileKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 2’nin sonunda İsa, İnsanoğlu’nun Şabat Günü’nün de Rabbi olduğunu söylemişti. Üçüncü bölümde bu söz bir havranın içinde sınanır. Eli sakat bir adam oradadır;…
- Markos 4 — Tohum, Gizli Büyüyen Egemenlik ve Fırtınadaki SoruKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 4’te İsa yeniden göl kıyısındadır. Kalabalık öylesine büyür ki bir tekneye binip oturur; insanlar kıyıda kalır. Fakat bu kez Markos’un dikkati iyileştirmelerden…
- Markos 6 — Reddedilen Peygamber, Kesilen Baş ve Çobansız KalabalıkKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 5’te İsa kötü ruhların, uzun süren hastalığın ve ölümün karşısında yetkisini göstermişti. Altıncı bölüm ise şaşırtıcı biçimde güç gösterisiyle değil, reddedilme…
- Markos 7 — Yüreğin Kirliliği, Sofranın Kırıntısı ve Açılan KulaklarKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 6’nın sonunda insanlar İsa’yı tanıyıp hastalarını O’na getiriyordu. Yedinci bölüm ise başka bir soruyla açılır: İnsanı Tanrı’nın önünde gerçekten kirleten nedir?
- Markos 9 — Dağdaki Görkem, Vadideki Çaresizlik ve Sonuncu Olmanın YoluKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 8, Petrus’un doğru sözü söyleyip ardından yanlış Mesih tasavvuruna tutunmasıyla bitmişti. “Sen Mesih’sin” demişti; fakat İsa’nın acı çekmesi, reddedilmesi ve…
- Markos 14 — Yağlanan Beden, Antlaşma Sofrası ve Horozun SesiKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 13 “uyanık kalın” sözüyle sona ermişti. Markos 14’te bu buyruğun ne kadar zor olduğu ortaya çıkar.
- Markos 15 — Sessiz Kral, Yırtılan Perde ve Kapanan MezarKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 14’ün sonunda İsa Yüksek Kurul’un önünde kimliğini saklamamış, Petrus ise avluda O’nu tanıdığını üç kez inkâr etmişti. Horozun sesiyle gece kapanırken İsa’nın…
- Markos 16 — Boş Mezar, Korkuyla Karışan Haber ve Dünyaya Açılan MüjdeKutsal Kitap ÇalışmasıMarkos 15 bir taşın mezarın girişine yuvarlanmasıyla bitmişti. Mecdelli Meryem ile Yose’nin annesi Meryem İsa’nın nereye konulduğunu görmüştü. İsa’nın ölümü…
- Matta 2 — Yıldız, Taht ve SürgünKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 1 bir evin içinde bitmişti. Yusuf meleğin sözünü dinlemiş, Meryem’i yanına almış ve doğan çocuğa İsa adını vermişti. İkinci bölümde kapı açılır; dışarıdaki dünya…
- Matta 3 — Çölde Ses, Suda OğulKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 2’nin sonunda çocuk İsa Nasıra’ya yerleşmişti. Sonra anlatı uzun yılları tek kelime etmeden geçer. Çocukluk, gençlik, evde geçen günler, Yusuf’un işi, Nasıra’nın…
- Matta 4 — Çöl, Çağrı ve İlk IşıkKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 3’ün sonunda gök açılmış, Ruh İsa’nın üzerine inmiş ve Baba O’nu sevgili Oğlu olarak ilan etmişti (Mat. 3:16–17). Okuyucu bundan sonra büyük bir mucize ya da…
- Matta 5 — Dağda Açılan EgemenlikKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 4 büyük kalabalıklarla bitmişti. Celile’den, Dekapolis’ten, Yeruşalim’den, Yahudiye’den ve Şeria Irmağı’nın karşı yakasından insanlar İsa’nın ardından geliyordu.…
- Matta 15 — Kirlenen Yürek, Sınırı Aşan MerhametKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 14’ün sonunda insanlar İsa’yı tanımış, hastalarını O’na taşımış ve yalnız giysisinin kenarına dokunabilmek için çevresinde toplanmıştı. On beşinci bölüm…
- Matta 17 — Dağdaki Görkem, Vadideki ÇaresizlikKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 16’nın sonunda öğrenciler ağır bir gerçekle baş başa kalmıştı. Petrus İsa’yı Mesih ve yaşayan Tanrı’nın Oğlu olarak tanımış, fakat İsa Mesihliğinin çarmıhtan…
- Matta 19 — Bağ, Boş Eller ve Bırakılamayan ServetKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 19’da insanların İsa’ya getirdiği sorular birbirinden çok farklı görünür. Ferisiler evliliğin nerede bitebileceğini sorar. Öğrenciler evlenmemenin daha iyi olup…
- Matta 21 — Şehre Giren Kral, Meyvesiz Ağaç ve Reddedilen OğulKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 20’nin sonunda İsa Eriha’dan ayrılmış, gözleri açılan iki adam da O’nun ardından yürümeye başlamıştı. Şimdi yol Yeruşalim’e varır. Matta’nın başından beri…
- Matta 26 — Dökülen Yağ, Antlaşma Sofrası ve İhanet GecesiKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 26 başladığında İsa artık öğrencilerine çarmıhın uzak bir ihtimalinden söz etmez. Fısıh Bayramı’nın iki gün sonra olduğunu ve İnsanoğlu’nun çarmıha gerilmek üzere…
- Matta 27 — Satılan Masum, Çarmıhtaki Kral ve Mühürlenen MezarKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 26’nın sonunda Petrus avludan ağlayarak çıkmıştı. İçeride İsa hakkında ölüm kararı hazırlanmaktaydı; dışarıda O’nu tanımadığını söyleyen öğrenci kendi sözlerinin…
- Matta 28 — Boş Mezar, Satın Alınan Yalan ve Dünyaya Açılan GörevKutsal Kitap ÇalışmasıMatta 27’nin sonunda mezarın taşı mühürlenmiş ve önüne nöbetçiler dikilmişti. İsa’nın bedeni içeride, öğrencileri dağılmış, karşıtları ise mümkün gördükleri son…
- Mecdelli Meryem: Yanlış Efsanelerin Ardındaki Gerçek TanıkAraştırmaMecdelli Meryem ne fahişe diye tanıtılır ne de İsa’nın gizli eşi. Müjdelerin açıkça söylediği daha güçlüdür: İyileştirilen öğrenci, çarmıhın ve boş mezarın tanığı.
- MÖ 722 — Samiriye’nin Düşüşü ve Kuzey Krallığı’nın SonuAraştırmaSamiriye düştüğünde yalnız bir başkent ele geçirilmedi. Yaklaşık iki yüzyıllık Kuzey İsrail Krallığı sona erdi; nüfusun bir bölümü imparatorluğun başka bölgelerine sürüldü, başka halklar ülkeye yerleştirildi ve Kutsal Kitap’ın sonraki sayfalarında yankılanacak derin bir siyasal, toplumsal ve teolojik kırılma meydana geldi. Peki şehri kim aldı: Şalmaneser V mi, II. Sargon mu? Asur yazıtları ne söylüyor? “Kayıp on kabile” gerçekten bütünüyle kayboldu mu?
- MS 70 — Roma’nın Yeruşalim’i ve İkinci Tapınağı YıkışıAraştırmaMS 70’te Yeruşalim ikinci kez bir imparatorluk ordusunun önünde çöktü. Titus’un lejyonları kenti kuşattı, açlık içeride insanları tüketti, Tapınak yandı ve Roma zaferini imparatorluk propagandasına dönüştürdü. Bu olay Yahudi tarihi için devasa bir kırılma, Yeni Antlaşma dünyası içinse metinleri okurken sürekli karşımıza çıkan bir tarihsel ufuktur. Fakat yıkımı anlamak için hem Josephus’un ayrıntılı anlatısını kullanmak hem de onun sınırlı, taraflı ve savaşın içinden gelen bir tanık olduğunu unutmamak gerekir.
P
2 kayıt- Petrus: Cesaret, Çöküş ve Yeniden ÇağrıAraştırmaPetrus’un ağzı çoğu zaman yüreğinden önce hareket etti. İsa’yı doğru tanıdı, yanlış anladı, inkâr etti ve yeniden görevlendirildi. Hikâyesi başarısızlığın son söz olmadığını anlatır.
- Pontius Pilatus Yazıtı: Bir Valinin Adı Taşa Nasıl Kazındı?AraştırmaKayseriye’de bulunan Latince yazıt, Pilatus’un adını ve resmî unvanını korur. Dört kırık satır, Müjdeler’deki yargıcın tarihsel dünyası hakkında ne kadar konuşabilir?
T
1 kayıt- Tanrı Varsa Neden Kötülük Var?MakaleBir çocuğun kanser oluşunu, savaşta evini kaybeden bir aileyi ya da istismar edilen bir insanı düşünün. “Tanrı iyiyse neden buna izin verdi?” sorusu felsefe kulübünün oyunu olmaktan çıkar. Acının içine girer.
Y
4 kayıt- Yuhanna 4 — Kuyunun Başındaki MesihKutsal Kitap ÇalışmasıYuhanna 4’te İsa yolculuktan yorulur ve bir kuyunun başına oturur. Oraya su almaya gelen Samiriyeli kadın, karşısındaki Yahudi erkeğin kendisinden su istemesine…
- Yuhanna 6 — Yaşam EkmeğiKutsal Kitap ÇalışmasıYuhanna 6 büyük bir kalabalığın doyurulmasıyla başlar, birçok öğrencinin İsa’yı bırakmasıyla sona erer. İnsanlar ekmek yer, O’nu kral yapmak ister ve ertesi gün yeniden…
- Yuhanna 7 — Bayramda Yükselen SesKutsal Kitap ÇalışmasıYuhanna 7 bütünüyle gerilim içinde ilerler. İsa’nın kardeşleri O’nu kendisini dünyaya göstermeye çağırır; yetkililer öldürmek için arar; kalabalık fısıltıyla iyi mi,…
- Yuhanna 21 — Beni Seviyor musun?Kutsal Kitap ÇalışmasıYuhanna Müjdesi’nin son bölümü büyük bir meydanda değil, göl kıyısındaki kahvaltıda geçer. Yedi öğrenci gece boyunca balık tutar, fakat hiçbir şey yakalayamaz. Kıyıdaki…